- Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy về thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC hợp nhất: các thủ tục thực hiện kiểm toán BCTC hợp nhất trong đó có trình bày các ví dụ. cụ thể cho các [r]
Trang 1TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
1 Giới thiệu về đề tài
Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi Chính phủ Việt Nam liên tục thay đổi các chính sách kinh tế nhằm thích nghi với những quy định của “sân chơi” toàn cầu và đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt về thị phần trong quá trình hội nhập Nhiều lĩnh vực kinh doanh không còn được Nhà nước bảo hộ bằng những biện pháp tự vệ thương mại do cam kết mở cửa đã được ký kết trong các hiệp định song phương, đa phương và trong tiến trình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Các công ty hàng đầu thế giới lao vào những cuộc thôn tính quy mô lớn, “bành trướng” thế lực và dành hầu hết thị phần đang ngày càng nhỏ bé Do đó, tập đoàn kinh tế là một xu thế tất yếu, khi ở đó các đơn vị thành viên hỗ trợ lẫn nhau để phát triển, hướng tới mục đích hoạt động chung của toàn doanh nghiệp, song cũng đảm bảo lợi thế bản thân được duy trì
Từ việc có các báo cáo quản trị, BCTC cho các chủ thể pháp nhân độc lập của các doanh nghiệp riêng lẻ, giờ đây chúng ta cần chú trọng tới một loại BCTC khác đó là BCTC hợp nhất một loại BCTC dành cho các tập đoàn, tổ chức kinh tế gồm công ty mẹ
và các công ty con trong tập đoàn Do đó, kế toán BCTC hợp nhất cũng đóng một phần
vô cùng quan trọng, hỗ trợ các TĐKT, TCT có thể phản ánh được năng lực tài chính của mình trước các nhà đầu tư và các chủ thể có mối quan tâm đến hoạt động của các tổ chức kinh tế này
Như vậy, công việc kiểm toán BCTC hợp nhất đóng vai trò quan trọng từ xu thế hình thành các Tập đoàn kinh tế ngày càng nhiều Thủ tục phân tích thực sự hữu hiệu trong kiểm toán BCTC thông thường vậy việc áp dụng nó vào kiểm toán BCTC hợp nhất
sẽ có những khác biệt và thay đổi gì để phát huy được vai trò của nó? Việc nghiên cứu đề
tài “Vận dụng thủ tục phân tích trong quy trình kiểm toán báo cáo tài chính hợp nhất do Công ty TNHH Deloitte Việt Nam thực hiện” là hết sức cần thiết và đã được
Học viên lựa chọn làm đề tài nghiên cứu cho Luận văn này
Trên cơ sở nghiên cứu một cách khoa học về thủ tục phân tích, Luận văn hướng tới mục tiêu tổng quát là hệ thống hóa lý luận chung về thủ tục phân tích vào kiểm toán
Trang 2BCTC hợp nhất và vận dụng lý luận đó vào phân tích thực tiễn và đề xuất kiến nghị hoàn thiện các thủ tục này tại Công ty TNHH Deloitte Việt Nam
2 Cơ sở lý luận
Đề tài đã giải thích đặc điểm chung của BCTC hợp nhất và ảnh hưởng của nó tới việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC hợp nhất Tiếp đến đề tài đã khái quát cơ sở lý luận của thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC hợp nhất Trong đó, tác giả đã khái quát được cơ sở lý luận của thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC thông qua việc giải thích khái niệm, phân loại các phương pháp và rút ra vai trò của thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC
Thứ nhất, thủ tục phân tích giúp KTV có thể khoanh vùng phạm vi kiểm toán, xác
định nội dung, lịch trình thực hiện kiểm toán đặc biệt hữu hiệu ở phần tiền kiểm toán và thiết lập kế hoạch, chương trình kiểm toán
Thứ hai, thủ tục phân tích được sử dụng như một thử nghiệm cơ bản khi việc sử
dụng thủ tục này có hiệu quả hơn so với kiểm tra chi tiết trong việc giảm bớt rủi ro phát hiện liên quan đến cơ sở dẫn liệu của BCTC
Thứ ba, quy trình phân tích còn rất hữu dụng khi được sử dụng để soát xét BCTC
cuối cùng sau kiểm toán
Bên cạnh đó, tác giả đã nêu rõ các thủ tục phân tích được thực hiện xuyên suốt cuộc kiểm toán BCTC hợp nhất, đồng thời so sánh được sự khác nhau của thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC thông thường và BCTC hợp nhất
3 Thực trạng thủ tục phân tích trong quy trình kiểm toán BCTC hợp nhất tại Deloitte
Tác giả đã giới thiệu về Công ty TNHH Deloitte Việt Nam, đặc điểm các khách
hàng là các TCT, TĐKT mà Deloitte Việt Nam thực hiện và cho thấy Deloitte Việt Nam
có kinh nghiệm, chuyên môn tốt về kiểm toán BCTC hợp nhất Luận văn cũng nêu bật được phương pháp tiếp cận rủi ro trong kiểm toán, đặc trưng của Công ty TNHH Deloitte Việt Nam Deloitte Touch Tomatsu nhận thấy sự hiệu quả hơn khi tập trung công việc kiểm toán vào các vùng mà có nhiều rủi ro hơn mà trong đó chứa đựng khả năng cao hơn các sai sót trọng yếu Theo đó, cách tiếp cận này đòi hỏi phải nhận diện, đánh giá và có
Trang 3những hướng xử lý đối với các rủi ro trong yếu trên báo cáo tài chính Các sai sót trọng yếu được nhận diện thông qua quá trình đạt được sự hiểu biết xuyên suốt doanh nghiệp
và môi trường hoạt động của nó Ngay khi nhận diện được các rủi ro mà có thể phát sinh các sai sót trọng yếu, kiểm toán viên quyết định xem các rủi ro này có phải là rủi ro trọng yếu không cái mà đòi hỏi sự cân nhắc các thủ tục kiểm toán đặc biệt Đáp lại những rủi ro
đã nhận diện có thể chứa đựng các sai sót trọng yếu, KTV sẽ thiết kế và thực hiện thêm các thủ tục kiểm toán để có thể làm rõ về các rủi ro này Đối với những vùng nhận diện
mà không có rủi ro trọng yếu, sẽ không có thêm bất cứ các thủ tục nào cần được hiện Với phương pháp kiểm toán theo hướng tiếp cận rủi ro của Công ty TNHH Deloitte Việt Nam, thủ tục phân tích thể hiện được tầm quan trọng khi nó sẽ là một trong những thủ tục hữu hiệu trong việc xác định các rủi ro trọng yếu
Luận văn đã khái quát quy trình kiểm toán BCTC hợp nhất của Công ty TNHH Deloitte Việt Nam đồng thời chỉ ra được thực trạng thủ tục phân tích thực hiện trong từ giai đoạn thông qua các giấy tờ làm việc tại các TĐ, TCT lớn mà Deloitte trực tiếp thực hiện là FPT, EVN và Tổng Công ty khí hóa lỏng miền Bắc
Thủ tục phân tích áp dụng trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán BCTC hợp nhất bao gồm: phân tích các thông tin tài chính và phi tài chính thu thập được và đánh giá sự hợp lý thông qua hiểu biết của kiểm toán viên về tập đoàn; xác định phạm vi công việc thực hiện tại các đơn vị trong tập đoàn thông qua phân tích số liệu BCTC các chỉ tiêu: doanh thu, lợi nhuận, tài sản và đánh giá các rủi ro trong bản chất hoạt động của các đơn vị đó; phân tích sơ bộ BCTC hợp nhất Tất cả các bước này đều sử dụng thủ tục phân tích để xác định rủi ro và các thủ tục cần thực hiện
Trong thủ tục phân tích áp dụng trong giai đoạn thực hiện kiểm toán BCTC hợp nhất, tác giả đã đưa dẫn chứng các giấy tờ làm việc của kiểm toán viên với đầy đủ các phương pháp phân tích được sử dụng: phân tích xu hướng, phân tích tỷ suất, phân tích dự báo Các thủ tục này được thực hiện cụ thể trong từng phần hành kiểm toán Luận văn đã minh họa thủ tục phân tích chi tiết đối với khoản mục doanh thu của tập đoàn FPT thông qua việc phân tích: doanh thu năm trước với năm nay, tỷ lệ lãi gộp, cơ cấu doanh thu cho từng đơn vị cụ thể; doanh thu qua các tháng của tổng công ty Khí hóa lỏng miền Bắc
Trang 4Bên cạnh đó, thủ tục phân tích cơ bản được áp dụng đối với một số khoản mục, nghiệp vụ đặc biệt trên BCTC hợp nhất như: lợi nhuận chưa thực hiện, lãi lỗ từ đầu tư vào công ty liên doanh liên kết
Thủ tục phân tích áp dụng soát xét tổng thể trong giai đoạn kết thúc kiểm toán hỗ trợ cho KTV đánh giá được rủi ro hoặc sai sót có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC hợp nhất, liên quan đến số dư các TK, giao dịch và các thuyết minh tài chính cũng như liên quan đến các cơ sở dữ liệu để thiết kế bổ sung chương trình kiểm toán một cách hợp lý
4 Thảo luận các kết quả nghiên cứu, các giải pháp đề xuất và kết luận
Thông qua nghiên cứu thực trạng thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC hợp nhất tại Deloitte, tác giả đã đưa ra các đánh giá về thực trạng này bao gồm:
Những kết quả đạt được
- Tuân thủ đầy đủ chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và hướng dẫn kiểm toán của Deloitte toàn cầu
- Áp dụng hiệu quả thủ tục phân tích để phát hiện ra các rủi ro kiểm toán
- Phần mềm kiểm toán hỗ trợ KTV các giấy tờ làm việc hiệu quả
- KTV linh động thực hiện được công việc của mình
Những hạn chế còn tồn tại
- Thủ tục phân tích các chỉ số, tỷ suất và phân tích số liệu so sánh của nhiều năm, hay so sánh với số kế hoạch, số toàn ngành trong quy trình kiểm toán BCTC hợp nhất thường rất ít được sử dụng
-Thiếu hụt về nhân sự có năng lực phân tích tài chính để thực hiện các thủ tục phân tích chuyên sâu các chỉ số, tỷ suất tài chính Nhóm kiểm toán sẽ phải thực hiện toàn bộ các công việc từ đánh giá, nêu ra chương trình kiểm toán, kiểm toán chi tiết đến phân tích BCTC hợp nhất sau kiểm toán
Giải pháp
- Tăng cường áp dụng các chỉ số phân tích hữu dụng trong phân tích BCTC hợp
nhất
- Xây dựng nguồn dữ liệu về các TCT, TĐKT trên mạng nội bộ làm dữ liệu tham khảo cho phân tích BCTC hợp nhất
Trang 5Kiến nghị
- Nâng cao năng lực về phân tích tài chính cho các KTV tại công ty TNHH Deloitte Việt Nam
- Chú trọng bồi dưỡng bộ phận chuyên trách kiểm soát chất lượng thực hiện kiểm
toán thực hiện bởi công ty TNHH Deloitte Việt Nam
- Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy về thủ tục phân tích trong kiểm toán BCTC
hợp nhất: các thủ tục thực hiện kiểm toán BCTC hợp nhất trong đó có trình bày các ví dụ
cụ thể cho các thuyết minh liên quan đến nội dung trong văn bản và soạn thảo các tài liệu tham khảo, kinh nghiệm của các chuyên gia trong và ngoài trong lĩnh vực lập và tư vấn kiểm toán BCTC hợp nhất