Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương (sau đây gọi là Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện), 5. Viện kiểm sát quân sự các.. Các doanh nghiệp nhỏ [r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BẢN TÓM TẮT LUẬN VĂN iii PHẦN MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VAI TRÒ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG VIỆC CHỐNG HÌNH SỰ HÓA CÁC QUAN HỆ KINH DOANH THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined 1.1 Một số vấn đề lý luận cơ bản về hình sự hóa các quan hệ dân sự, kinh tế
và kinh doanh thương mại Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái niệm về quan hệ kinh doanh thương mạiError! Bookmark not defined.
1.1.2 Khái niệm về HSH các quan hệ dân sự, kinh tế và KDTM Error!
Bookmark not defined.
1.2 Vị trí, vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong việc chống hình sự hóa các quan hệ kinh doanh thương mại Error! Bookmark not defined.
1.2.1 Vị trí của Viện kiểm sát nhân dân Error! Bookmark not defined 1.2.2 Về chức năng, nhiệm vụ của VKSND Error! Bookmark not defined 1.2.3 Về vai trò của VKSND Error! Bookmark not defined 1.2.4 Về nguyên tắc tổ chức, hoạt động của VKSNDError! Bookmark not
defined.
1.2.5 Về cơ cấu tổ chức, các chức danh tư pháp của VKSNDError! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HÌNH SỰ HÓA CÁC QUAN HỆ KINH DOANH THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI BÌNH Error!
Bookmark not defined
Trang 22.1 Tình hình KDTM và đặc điểm KDTM ở tỉnh Thái BìnhError! Bookmark
not defined
2.1.1 Tình hình hoạt động của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh ở Thái Bình Error!
Bookmark not defined.
2.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại ở tỉnh Thái Bình Error!
Bookmark not defined.
2.1.3 Các dạng vi phạm trong hoạt động kinh doanh thương mại ở Thái Bình
Error! Bookmark not defined
2.2 Những yếu tố tác động đến hoạt động KDTM ở tỉnh Thái Bình Error!
Bookmark not defined
2.2.1 Các yếu tố về kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
2.2.2 Một số tác động của yếu tố kinh tế, xã hội đến hoạt động kinh doanh
thương mại ở Thái Bình Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng giải quyết các vụ việc KDTM nhìn từ một số vụ việc điển hình bị hình sự hóa ở Thái Bình Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Số lượng thụ lý, giải quyết các vụ việc kinh doanh thương mại ở Thái
Bình thời gian gần đây Error! Bookmark not defined
2.3.2 Tình hình giải quyết đơn yêu cầu bồi thường oan sai của ngành Kiểm sát nhân dân và các vụ việc kinh doanh thương mại bị hình sự hóa ở Thái Bình
trong thời gian gần đây Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân dẫn đến việc HSH các quan hệ KDTMError! Bookmark not defined.
2.3.4 Nhận xét và đánh giá chung về việc HSH các QHKDTM ở Thái Bình
Error! Bookmark not defined
2.4 Nhận xét về những thiếu sót, tồn tại của VKSND đến việc HSH các quan
hệ KDTM Error! Bookmark not defined 2.5 Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc HSH các QHKDTM trên địa bàn tỉnh Thái Bình Error! Bookmark not defined.
Trang 32.5.1 Do trình độ chuyên môn, năng lực và kỹ năng nghiệp vụ của KSV Error!
Bookmark not defined.
2.5.2 Do sự thiếu trách nhiệm của KSV Error! Bookmark not defined 2.5.3 Do công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Viện kiểm sát Error!
Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG CHỐNG VIỆC HÌNH SỰ HÓA CÁC QUAN HỆ KINH DOANH THƯƠNG MẠI TẠI THÁI BÌNH TRONG THỜI GIAN TỚI Error! Bookmark not defined 3.1 Một số bài học kinh nghiệm về vai trò, trách nhiệm của VKS và của KSV trong các vụ việc bị hình sự hóa Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Cần nâng cao trình độ, kiến thức pháp luật, nhận thức, áp dụng pháp luật,
kỹ năng nghiệp vụ cho Kiểm sát viên, cán bộ Error! Bookmark not defined
3.1.2 Cần đề cao tinh thần trách nhiệm, ý chí bảo vệ pháp luật, tôn trọng sự thật
khách quan, tính thận trọng, chính xác của Kiểm sát viênError! Bookmark not
defined.
3.1.3 Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, kiểm
tra, hướng dẫn, rút kinh nghiệm của VKSND các cấpError! Bookmark not
defined.
3.1.4 Tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng Error!
Bookmark not defined.
3.2 Các giải pháp nhằm phòng chống hình sự hóa các quan hệ kinh doanh thương mại trên địa bàn tỉnh Thái Bình Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Tăng cường nhận thức pháp luật đối với doanh nghiệp, người trực tiếp
KDTM Error! Bookmark not defined 3.2.2 Đối với cơ quan quản lý nhà nước về KDTMError! Bookmark not defined.
3.2.3 Đối với các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng Error!
Bookmark not defined.
Trang 43.2.4 Tiếp tục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật đối với các cơ quan, doanh
nghiệp và hộ kinh doanh thương mại Error! Bookmark not defined
3.2.5 Giải pháp tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước về
KDTM và các cơ quan bảo vệ pháp luật Error! Bookmark not defined 3.2.6 Giải pháp tăng cường trách nhiệm của Viện kiểm sátError! Bookmark not defined.
3.3 Những kiến nghị và giải pháp nâng cao hiệu quả phòng chống việc hình
sự hóa các quan hệ kinh doanh thương mại ở Thái BìnhError! Bookmark not
defined
3.3.1 Về hướng dẫn thi hành pháp luật và BLHS, BLTTHSError! Bookmark
not defined.
3.3.2 Tập trung nâng cao trách nhiệm của KSV, cán bộ làm công tác kiểm sát
điều tra, kiểm sát xét xử án hình sự Error! Bookmark not defined
3.3.3 Tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, hướng dẫn, rút kinh nghiệm nghiệp vụ trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều
tra, kiểm sát xét xử của Viện kiểm sát các cấp Error! Bookmark not defined 3.3.4 Về công tác tổ chức cán bộ Error! Bookmark not defined
3.3.5 Về đảm bảo các điều kiện để nâng cao chất lượng công tác THQCT, kiểm
sát điều tra, kiểm sát xét xử án hình sự Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
BẢN TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trong quá trình hội nhập kinh tế, các mối quan hệ, giao lưu dân sự, kinh tế, kinh doanh thương mại (KDTM) phát triển đa dạng, phong phú Để có hành lang pháp lý thuận lợi phát triển sản xuất, kinh doanh thương mại có ý nghĩa rất quan trọng Hiện nay, Nhà nước ta đã có những quy định rất chặt chẽ để không hình sự
Trang 5hóa (HSH) các quan hệ dân sự, kinh tế, KDTM Song sự can thiệp theo chiều hướng tiêu cực của cán bộ, công chức Nhà nước mà nhất là của cơ quan tư pháp để HSH các giao dịch dân sự, kinh tế, kinh doanh thương mại đã xảy ra Nghiên cứu, nhận diện hiện tượng pháp lý tiêu cực này, góp phần vào việc tìm lời giải để hạn chế và giảm dần hiện tượng hình sự hóa nhằm bảo vệ sự phát triển lành mạnh quan hệ kinh doanh thương mại là rất cần thiết
Từ trước đến nay đã có một số bài viết, công trình, đề tài khoa học về vấn đề HSH các quan hệ kinh tế, dân sự Tuy nhiên mới tập trung đi vào những vấn đề phát sinh trong quan hệ dân sự, kinh tế nói chung; chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu chuyên sâu về việc HSH các quan hệ kinh doanh thương mại (QHKDTM) và chưa nghiên cứu cụ thể ở một địa phương nhất định Xuất phát từ nghề nghiệp và chức
trách, nhiệm vụ của bản thân, tôi chọn đề tài “Vai trò của Viện kiểm sát nhân dân
tỉnh Thái Bình trong việc chống hình sự hoá các quan hệ kinh doanh thương mại”
để thực hiện yêu cầu đó
Đề tài nhằm làm rõ khái niệm và những biểu hiện của HSH các QHKDTM; đánh giá thực trạng và nguyên nhân từ việc xây dựng đến áp dụng pháp luật, đặc biệt chú trọng tới nguyên nhân từ phía cơ quan pháp luật và người thực thi pháp luật, trong đó có Kiểm sát viên (KSV), cán bộ Viện kiểm sát nhân dân (VKSND); đưa ra những giải pháp khắc phục hiện tượng hình sự hoá
Đề tài ngoài phần mở đầu, phần kết luận, nội dung gồm ba chương: Những vấn đề chung về vai trò của VKSND trong việc chống HSH các QHKDTM; Thực trạng HSH các QHKDTM trên địa bàn tỉnh Thái Bình; Một số giải pháp phòng
chống việc HSH các QHKDTM tại Thái Bình trong thời gian tới
Trong đời sống xã hội, các hoạt động trao đổi hàng hoá, vật chất đã tạo ra và hình thành một lĩnh vực kinh doanh, đó là (KDTM) Luật Thương mại năm 2005 quy định: "Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán, trao đổi hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác"
Trang 6KDTM tác động tích cực đối với đời sống xã hội; "nó cung ứng vật tư, hàng hoá cần thiết một cách đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, đúng số lượng, chất lượng một cách thuận lợi với quy mô ngày càng mở rộng"; "KDTM thúc đẩy việc áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật công nghệ mới vào sản xuất"; KDTM thực hiện việc dự trữ các yếu tố của sản xuất và hàng hoá tiêu dùng; "KDTM bảo đảm điều hoà cung cầu, thúc đẩy việc sử dụng nguồn lực và phân bổ các nguồn lực một cách có hiệu quả và hợp lý"; "KDTM nhờ việc áp dụng ngày càng nhiều các dịch vụ trong các hoạt động kinh doanh hàng hóa sẽ bảo đảm cho các vật tư kỹ thuật ngày càng kịp thời, thuận tiện và văn minh cho các doanh nghiệp sản xuất, bảo đảm ngày càng nhiều hàng hoá tốt, hiện đại văn minh với dịch vụ ngày càng thuận lợi cho người tiêu dùng" [4, tr 3]
KDTM có ba mục tiêu chính là lợi nhuận, thế lực trên thương trường và bảo đảm sự an toàn trong kinh doanh
"Hiện nay, hiện tượng một số hành vi vi phạm nghĩa vụ xác lập từ các giao dịch dân sự, kinh tế không cấu thành tội phạm bị khởi tố, điều tra, truy tố hoặc xét
xử theo pháp luật hình sự và tố tụng hình sự đang là vấn đề bức xúc được dư luận, giới nghiên cứu và các nhà hoạt động thực tiễn đặc biệt quan tâm Tình trạng này không chỉ gây nhiều thiệt hại trực tiếp đối với không ít người dân, các nhà doanh nghiệp mà còn làm tổn hại môi trường đầu tư kinh doanh, gây mất niềm tin vào nền công lý và nền tư pháp" [41]
Như vậy, "HSH các quan hệ dân sự, kinh tế là sự sai lầm trong việc áp dụng pháp luật hình sự (PLHS) và tố tụng hình sự (TTHS), theo đó người có hành vi vi phạm nghĩa vụ thanh toán, hoàn trả tài sản xác lập từ giao dịch dân sự, kinh tế (chủ yếu từ hợp đồng dân sự, kinh tế) tuy không cấu thành tội phạm nhưng đã bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử theo pháp luật hình sự và tố tụng hình sự bởi các cơ quan tiến hành tố tụng" [41] Chống HSH các QHKDTM là một biện pháp bảo vệ các giao dịch KDTM của các doanh nghiệp, cá nhân "Hậu quả của việc HSH các giao dịch dân sự, kinh doanh, thương mại là nghiêm trọng vì tất cả đều là các vụ án oan, chủ doanh nghiệp hoặc cá nhân người dân đều bị xâm phạm quyền và lợi ích hợp
Trang 7pháp trên cơ sở bị cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng các biện pháp ngăn chặn, cưỡng chế trong tố tụng hình sự" ; "còn gây thiệt hại về tài sản, thậm chí phá vỡ cả
sự nghiệp kinh doanh của doanh nghiệp, thương nhân" [12]
Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, văn bản pháp luật về chống HSH các QHKDTM Các Luật, Bộ luật đã quy định khá rõ về các điều kiện kinh doanh và cũng quy định chặt chẽ thế nào là tội phạm, trường hợp nào mới được khởi tố, điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự (TNHS) Thực hiện đúng
và đầy đủ những quy định trên sẽ bảo đảm xử lý nghiêm minh theo pháp luật; chống
ra oan sai, HSH các QHKDTM
Ngày 26/7/1960, hệ thống VKSND được thành lập, đây là một tất yếu khách quan để bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa Điều 107 Hiến pháp năm 2013 quy định “Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp” Thực hành quyền công tố (THQCT) là việc VKSND đưa người phạm tội ra truy tố trước pháp luật, buộc tội đối với họ; bảo đảm xử lý nghiêm minh, kịp thời, không làm oan và bỏ lọt tội phạm Kiểm sát hoạt động tư pháp (KSHĐTP) là kiểm sát các hoạt động TTHS, dân sự, hành chính, thi hành án để xem xét sự hợp pháp,
có căn cứ về hành vi, quyết định trong việc điều tra, xét xử, thi hành án VKSND phải bảo đảm cho các hoạt động này đúng luật; bảo đảm quyền công dân; bản án, quyết định của Tòa án phải được thi hành; tất cả vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý đúng luật
Luật tổ chức VKSND năm 2014 đã quy định rõ nguyên tắc quan trọng của VKSND là: tập trung thống nhất; kết hợp vai trò lãnh đạo của Viện trưởng với vai trò thảo luận, quyết định của Ủy ban kiểm sát; khi thực hiện quyền năng của mình, Kiểm sát viên (KSV) tuân theo pháp luật và chịu sự lãnh đạo của Viện trưởng Điều
40 Luật Tổ chức VKSND quy định: "Hệ thống Viện kiểm sát nhân dân gồm: 1 Viện kiểm sát nhân dân tối cao, 2 Viện kiểm sát nhân dân cấp cao, 3 Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi là VKSND cấp tỉnh, 4 Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương (sau đây gọi là Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện), 5 Viện kiểm sát quân sự các
Trang 8cấp" Khoản 1 Điều 58 Luật Tổ chức VKSND quy định: "1 Các chức danh tư pháp trong VKSND gồm có: a) Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân, Viện kiểm sát quân sự các cấp; b) Kiểm sát viên; c) Thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra; d) Điều tra viên; đ) Kiểm tra viên."
Về tình hình KDTM và đặc điểm KDTM ở tỉnh Thái Bình thấy: Tính đến 01/12/2016, Thái Bình có 4.992 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký trên 42.700 tỷ đồng Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đều kinh doanh đa ngành nghề; địa bàn kinh doanh được phân bố trải rộng trong toàn tỉnh và đóng vai trò quan trọng vào việc phát triển nền kinh tế của tỉnh Hoạt động KDTM trên địa bàn Thái Bình chủ yếu là việc mua bán trao đổi hàng hoá, thực hiện hoạt động trung gian giữa sản xuất và tiêu dùng
Qua công tác quản lý, xử lý của các cơ quan chức năng thì hoạt động KDTM
ở Thái Bình thường xảy ra các dạng vi phạm về đăng ký, quản lý kinh doanh; vi phạm hợp đồng tín dụng, kinh doanh, dịch vụ thương mại; vi phạm về thuế, về mua bán, xuất nhập khẩu Ngoài ra còn vi phạm về giao nhận, cất giữ, bảo quản; về trưng bày giới thiệu hàng hoá, hội chợ
Hoạt động KDTM ở tỉnh Thái Bình bị tác động bởi điều kiện khách quan
và chủ quan, vừa tạo ra cơ hội vừa hạn chế hoạt động của doanh nghiệp như: chính trị, pháp luật, kinh tế, văn hoá, công nghệ, cơ sở vật chất, khách hàng Điều kiện chủ quan là tiềm lực của doanh nghiệp để khai thác các cơ hội kinh doanh như: Tiềm lực tài chính, con người, tài sản, khả năng tổ chức kinh doanh
và thực hiện mục tiêu kinh doanh Bên cạnh đó yếu tố về nhận thức và thực thi pháp luật của doanh nghiệp và người tham gia kinh doanh cũng cần phải quan tâm trong hoạt động KDTM
Thời gian trước đây, số lượng các vụ việc KDTM mà TAND hai cấp tỉnh Thái Bình thụ lý, giải quyết không nhiều Từ năm 2007 đến năm 2010, các vụ việc kinh doanh thương mại có tăng song không nhiều; từ năm 2011 số vụ việc kinh doanh thương mại tăng đáng kể so với trước Từ năm 2007 đến năm 2016, TAND hai cấp thụ lý, giải quyết 327 vụ KDTM sơ thẩm (cấp tỉnh 77 vụ, cấp huyện 250
Trang 9vụ); Tòa án tỉnh thụ lý, giải quyết 41 vụ kinh doanh thương mại phúc thẩm Tuy số
vụ việc kinh doanh thương mại thụ lý, giải quyết không nhiều song số vụ việc KDTM bị HSH ở Thái Bình từ năm 1998 đến năm 2016 không phải là ít
Thực tiễn hiện nay, các cơ quan tư pháp đã tích cực trong việc thực hiện các hoạt động tố tụng, góp phần bảo đảm an ninh trật tự xây dựng đất nước Tuy nhiên, việc để xảy ra các vụ án oan sai đang là vấn đề bức xúc, đáng lo ngại; tình trạng người bị oan sai yêu cầu bồi thường thiệt hại có xu hướng gia tăng Đối với VKSND trong thời điểm 01/01/2010 đến hết năm 2016 đã tiếp nhận 146 trường hợp
có đơn yêu cầu bồi thường oan sai; trong đó có 32 trường hợp yêu cầu bồi thường
do bị HSH quan hệ dân sự, kinh tế, KDTM (chiếm 21,9%) Đối với Thái Bình, đã xảy ra 5 vụ bị HSH quan hệ KDTM với các tội danh và lĩnh vực kinh doanh khác nhau; trong đó có 2 vụ việc điển hình là: Vụ ông Lương Ngọc Phi và vụ bà Phùng Thị Thu
Qua vụ hai vụ án trên, bài học mà các cơ quan tố tụng phải nghiêm túc rút ra
đó là vấn đề HSH các QHKDTM Việc vay tiền giữa doanh nghiệp với ngân hàng
để sản xuất, kinh doanh là QHKDTM Chỉ khi nào doanh nghiệp trốn tránh trách nhiệm trả nợ, bị ngân hàng kiện thì mới có thể xem xét để xem có xử lý hay không
Ở đây, cơ quan điều tra không điều tra xem xét bản chất của vụ việc cứ thấy nợ quá hạn không trả được là khởi tố chủ doanh nghiệp để xử lý Song tất cả các hành
vi của chủ doanh nghiệp đều không cấu thành tội phạm hình sự mà là QHKDTM không bị điều chỉnh bởi pháp luật hình sự
Nguyên nhân dẫn đến việc HSH các QHKDTM có nhiều nguyên nhân Thực
tế cho thấy luật chưa quy định rõ ràng, cụ thể những gì doanh nghiệp được làm, phải làm và không được làm; công tác tuyên truyền pháp luật chưa được tiến hành thường xuyên và còn nhiều hạn chế Về chủ quan thì doanh nghiệp và người kinh doanh không nắm vững pháp luật về kinh doanh; tùy tiện trong việc sử dụng vốn, mua bán vật tư, hàng hóa dẫn đến không có khả năng thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng, mất khả năng thanh toán dẫn đến vi phạm hợp đồng tín dụng…Đối với cơ quan, người thực thi pháp luật thì nguyên nhân chủ yếu là do trình độ, năng lực và
Trang 10kỹ năng nghiệp vụ còn nhiều hạn chế, yếu kém dẫn đến việc áp dụng pháp luật không đúng Mặt khác còn do sự thiếu trách nhiệm của ĐTV, KSV, TP trong quá trình giải quyết vụ án; hoạt động chỉ đạo giải quyết án hình sự cũng còn nhiều hạn chế, vi phạm; sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ, còn biểu hiện quyền anh, quyền tôi, nể nang, không thực hiện đúng các nguyên tắc luật định Tuy số
vụ việc KDTM bị HSH ở tỉnh Thái Bình xảy ra không nhiều so với toàn quốc nhưng lại rất nghiêm trọng và để lại những hậu quả rất nặng nề, điển hình cả về tính chất và mức độ hình sự hóa với mức độ bồi thường lớn nhất và số tội bị truy
tố oan sai nhiều nhất
VKSND, KSV có vai trò rất quan trọng; có trách nhiệm bảo đảm xử lý nghiêm minh, kịp thời tội phạm; không làm oan, bỏ lọt Tuy nhiên, VKSND, KSV còn nhiều thiếu sót, tồn tại là nguyên nhân dẫn đến việc HSH các QHKDTM Việc nắm bắt và áp dụng pháp luật của Kiểm sát viên chưa đúng dẫn đến việc xử lý oan sai; không nghiên cứu kỹ, không nắm chắc các căn cứ pháp luật
để xác định, phân biệt tội phạm với vi phạm, TNHS với trách nhiệm hành chính, dân sự, kinh tế; không phát hiện được vi phạm để yêu cầu khắc phục; việc đánh giá chứng cứ còn phiến diện, một chiều, nặng về ý thức chủ quan, không xem xét các yếu tố khách quan có liên quan đến vụ án
Nguyên nhân chủ yếu để xảy ra việc hình sự hóa là do trình độ, năng lực, hoạt động của Kiểm sát viên còn nhiều hạn chế, yếu kém; do sự thiếu trách nhiệm của KSV trong kiểm sát giải quyết án hình sự; do công tác chỉ đạo của lãnh đạo VKSND chưa tốt, chưa bảo đảm quy định của pháp luật
Bài học kinh nghiệm về vai trò của VKSND và KSV trong các vụ việc bị hình sự hóa được rút ra là: Phải nắm chắc pháp luật để vận dụng và thực hiện đúng;
đề cao tinh thần trách nhiệm, ý chí bảo vệ pháp luật, tôn trọng sự thật khách quan, tính thận trọng, chính xác trong thực hiện nhiệm vụ; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn, rút kinh nghiệm của VKSND các cấp; tăng cường công tác phối hợp liên ngành, nội ngành trong giải quyết án