quá trình triển khai, chỉ đạo, quản lý, điều hành, giám sát việc thực thi các nội dung chính sách về xây dựng nông thôn mới thành những kết quả trên thực tế thông qua cá[r]
Trang 1Trường Đại Học Kinh Tế Quốc dân
NGUYỄN THỊ HỒNG LIÊN
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
CỦA HUYỆN MƯỜNG NHÉ TỈNH ĐIỆN BIÊN
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế và Chính sách
hf
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS HOÀNG VĂN CƯỜNG
Hà Nội- 2017
Trang 2TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của Chính phủ, huyện Mường Nhé đã xây dựng, thành lập bộ máy tổ chức thực thi, đề án xây dựng nông thôn mới, triển khai thực hiện theo đúng các văn bản hướng dẫn của chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới Tuy nhiên, là huyện miền núi, vùng sâu vùng xa, biên giới địa hình phức tạp, xa các trung tâm kinh tế lớn, giao thông đi lại khó khăn, dân
cư thưa thớt (chủ yếu là các dân tộc ít người, so với mặt bằng chung toàn tỉnh, kinh tế -
xã hội của huyện còn kém phát triển; ngành nông lâm nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, phương thức sản xuất lạc hậu, chủ yếu sản xuất tự cung tự cấp, mức độ đạt các tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới thấp Do đó, việc tiếp tục thúc đẩy xây dựng mô hình nông thôn mới trên địa bàn huyện Mường Nhé, với nền sản xuất hàng hóa mở, xây dựng
hệ thống hạ tầng kinh tế, xã hội đồng bộ, hiện đại đáp ứng yêu cầu của sản xuất và đời sống của người dân, củng cố an ninh quốc phòng, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững
là việc làm hết sức cần thiết Vì vậy, tác giả chọn đề tài “Tổ chức thực thi chính sách xây
dựng nông thôn mới của chính quyền huyện Mường Nhé” để làm luận văn thạc sỹ của
mình
- Mục tiêu nghiên cứu
+ Xác định khung nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của chính quyền cấp huyện
+ Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên; xác định điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân trong quá trình thực thi chính sách
+ Từ kết quả đánh giá trên, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mường Nhé
- Phương pháp nghiên cứu
+ Nghiên cứu mô hình lý thuyết về tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyện Mường Nhé
Trang 3+ Luận văn sử dụng phương pháp khảo sát thực tế, thu thập số liệu, phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh để đánh giá quá trình tổ chức thực thi chính sách
+ Nguồn số liệu, tài liệu: chủ yếu sử dụng số liệu thứ cấp của UBND huyện Mường Nhé, Ban chỉ đạo chương trình mục tiêu quốc gia huyện, các sở ngành liên quan, Cục Thống kê tỉnh và Văn phòng Điều phối xây dựng nông thôn mới tỉnh Ngoài ra, tác giả còn tiến hành điều tra, phỏng vấn hộ dân và cán bộ huyện để có số liệu sơ cấp
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, kết cấu luận văn gồm 3 chương Bao gồm:
Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn việc tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới
Chương 2 Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé tỉnh Điện Biên
Chương 3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên đến năm 2020
Chương 1: Tác giả nêu cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn tổ chức thực thi chính
sách về xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé bao gồm:
- Khái niệm xây dựng nông thôn mới: Theo Quyết định số 491/QĐ-TTg và Quyết
định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thì xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông thôn đạt 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
- Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới: Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới là
căn cứ để các địa phương triển khai, thực hiện việc xây dựng, phát triển nông thôn mới, đồng thời là cơ sở để đánh giá, công nhận xã, huyện, tỉnh đạt tiêu chuẩn nông thôn mới
Huyện nông thôn mới: Là các xã trong huyện đáp ứng được 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới bao gồm các chính sách, các thủ tục, các nguyên tắc và các nguồn lực cần thiết có thể huy động nhằm thực hiện các mục tiêu toàn diện: xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và hình thức tổ chức sản xuất hợp lý; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững
Trang 4Mục tiêu của Chương trình: Đáp ứng được 19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
Tổ chức thực thi chính sách về xây dựng nông thôn mới của chính quyền huyện là
quá trình triển khai, chỉ đạo, quản lý, điều hành, giám sát việc thực thi các nội dung chính sách về xây dựng nông thôn mới thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức của chính quyền huyện nhằm hiện thực hóa những mục tiêu, nội dung chính sách đã đề ra
Mục tiêu của tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé là: các xã đạt các mục tiêu trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn
mới
Chương 2: Tác giả đi sâu phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách xây
dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé cụ thể:
- Giới thiệu chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội vùng nông thôn huyện Mường Nhé: Tổng diện tích tự nhiên là 157.372,94 ha, nhân khẩu toàn huyện 34.333 nhân
huyê ̣n); bình quân 5,5 người/hộ, gồm 12 dân tộc anh em; có 11 xã trực
- Mục tiêu đến năm 2020 có 3/11 xã cơ bản hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông
thôn mới (Sín Thầu, Sen Thượng, Mường Nhé), các xã còn lại đạt từ 10 tiêu chí trở lên
- Đánh giá kết quả thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé giai đoạn 2010-2015 về các nội dung: Công tác lập quy hoạch, kế hoạch; phát triển
hạ tầng kinh tế - xã hội; Về phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân; Về văn hóa – xã hội và môi trường; Về xây dựng hệ thống chính trị xã hội vững mạnh và giữ gìn
an ninh trật tự
Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé Với kết quả nghiên cứu thu được như sau:
* Điểm mạnh
+ Ban chỉ đạo huyện, Ban Quản lý của 11 xã, được thành lập theo đúng chức năng, nhiệm vụ chương trình đề ra Bộ máy tổ chức thực thi thường xuyên được củng cố kiện toàn, ban hành và thường xuyên sửa đổi bổ sung quy chế hoạt động cho phù hợp
Trang 5+ Các kế hoạch được triển khai rộng rãi, bố trí và lồng ghép nguồn vốn các chương trình hỗ trợ của Trung ương và địa phương
+ Công tác đào tạo, tập huấn được quan tâm như: Đào tạo kỹ thuật trồng, chăm sóc và khai thác mủ cao su; kỹ thuật trồng và khai thác rừng trồng; kỹ thuật chăn nuôi gia súc, gia cầm, kỹ thuật xây dựng và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp
+ Việc kiểm tra, giám sát được quan tâm thực hiện; đã có những kiến nghị sửa đổi,
bổ sung các nội dung, cơ chế thực hiện, hỗ trợ chương trình phù hợp với điều kiện của địa phương
* Điểm yếu
+ Công tác Quy hoạch và xây dựng Đề án quy hoạch thực hiện còn chậm Việc ban hành một số văn bản hướng dẫn của cấp trên còn thiếu và chậm so với kế hoạch thực hiện
+ Công tác tuyên truyền, vận động thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn
mới cho người dân vẫn còn nhiều hạn chế, hình thức chưa phong phú
+ Kinh nghiệm trong công tác quản lý, điều hành của Ban chỉ đạo chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới còn hạn chế
Nguyên nhân của những điểm yếu
+ Nhiều nội dung của Chương trình còn những điểm chưa sát với thực tế, chưa hợp lý nên khi thực hiện còn bộc lộ nhiều khó khăn, bất cập
chế; các ban ngành, đoàn thể và cán bô ̣ làm công tác nông thôn m ới vẫn còn có tư tưởng ngại khó, ngại khổ, thiếu quyết tâm trong viê ̣c thực hiê ̣n chương trình
+ Sự ủng hộ về vật chất và tinh thần, niềm tin của đại đa số người dân trong huyện chưa cao
+ Sự quyết tâm chính quyền huyện, xã chưa cao, chưa thật sự quyết liệt, sát sao trong chỉ đạo tổ chức thực hiện
Cùng với kinh nghiệm tổ chức thực thi xây dựng nông thôn mới ở một số địa phương, chính quyền huyện Mường Nhé đã rút ra bài học kinh nghiệm về tổ chức thực
Trang 6thi chính sách xây dựng nông thôn mới
Nội dung Chương 3: Tác giả đề xuất phương hướng và một số giải pháp hoàn
thiện tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2025 Cụ thể là:
- Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé đến năm 2020
Nâng cao và thường xuyên đổi mới công tác vận động tuyên truyền đến từng người dân được hiểu rõ mục đích ý nghĩa của chương trình Tập trung huy động mọi nguồn lực của xã hội để đầu tư cho chương trình Thực hiện việc lồng ghép các chương trình mục tiêu Thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, phục vụ nhân dân Tăng cường, đổi mới sự điều hành, quản lý của Chính quyền, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong xây dựng nông thôn mới Thực hiện tốt việc công khai, minh bạch và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các hoạt động để bảo đảm cho sự thành công của Chương trình
- Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé đến năm 2020
Hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới
Thường xuyên kiện toàn bộ máy tổ chức thực thi chính sách, phân công, nhiệm vụ
cụ thể, rõ ràng giữa các cơ quan trong hệ thống chính quyền huyện; Đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng nông thôn mới huyện, xã…
Tập trung triển khai thực hiện các nội dung trong đề án quy hoạch chi tiết đã được
Phải gắn kết chương trình xây dựng nông thôn mới với các chương trình khác trong xây dựng nông thôn phù hợp để hoàn thành các tiêu chí
Hoàn thiện chỉ đạo thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới
Công tác tuyên truyền, vận động luôn phải thường xuyên được đổi mới với nhiều hình thức phong phú và đa dạng Tập trung truyền thông đến người dân bằng hình thức người dân được tiếp cận cụ thể nội dung các tiêu chí
Thực hiện quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch
Trang 7Phân bổ, đầu tư các nguồn vốn phù hợp, có trọng điểm Phát huy hiệu quả các nguồn vốn đầu tư
Tăng cường các dịch vụ hỗ trợ cho phát triển sản xuất cho người dân, cho đào tạo lao động nông thôn
Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới
Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới
Thực hiện tốt việc công khai, minh bạch theo quy chế dân chủ ở cơ sở
Kịp thời phát hiện, nắm bắt các tồn tại, vướng mắc để điều chỉnh hoặc có kiến nghị cấp thẩm quyền điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn xây dựng nông thôn mới ở huyện
- Kiến nghị các điều kiện để thực hiện giải pháp:
Kiến nghị với chính quyền tỉnh Điện Biên
Ưu tiên bố trí, phân bổ nguồn kinh phí thực hiện xây dựng nông thôn mới giai
đoạn 2016 – 2020 cho UBND huyện Mường Nhé
Đề nghị UBND tỉnh, Ban chỉ đạo cấp tỉnh, Văn phòng điều phối NTM tỉnh tổ chức tập huấn, hướng dẫn các Thông tư, hướng dẫn của liên Bộ và của các Bộ, Ngành trung ương về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020 cho cán bộ cấp huyện và xã tham gia thực hiện Chương trình
- Bổ sung nguồn kinh phí đảm bảo hoạt động cho BCĐ huyện, có cơ chế tạo điều kiện thuận lợi trong việc huy động nguồn lực từ các doanh nghiệp
- Đôn đốc các sở, ban, ngành nhận đỡ đầu, kết nghĩa với các huyện phối hợp tốt với địa phương trong triển khai xây dựng nông thôn mới, thực hiện tốt các nội dung trong Chương trình đã ký kết
Kiến nghị với Trung ương
Ưu tiên bố trí tăng nguồn vốn Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và Chương trình 30ª cho phù hợp với từng vùng miền, đặc biệt ưu tiên vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa; cần có hướng dẫn cụ thể lồng ghép nguồn vốn từ các dự án vào xây dựng NTM, nhằm tạo điều kiện cho các huyện đầu tư xây dựng NTM; cần có những ưu tiên
Trang 8đối với những đơn vị NTM kiểu mẫu, đặc thù Đề nghị Chính phủ nâng mức hỗ trợ nguồn vốn Trái phiếu Chính phủ cho các tỉnh chưa tự cân đối được ngân sách
Luận văn đã hoàn thành được các mục tiêu sau đây:
(1) Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới; quá trình tổ chức thực thi chính sách và các điều kiện cần thiết để tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới thành công
(2) Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé giai đoạn 2010-2015, từ đó xác định được điểm mạnh, điểm yếu của chính quyền huyện Mường Nhé
(3) Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách xây dựng nông thôn mới của huyện Mường Nhé