Tổ chức hạch toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ

Hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí phải dựa vào các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính và đặc điểm tình hình cụ thể của các doanh nghiệp xây dựn[r]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN



NGUYỄN THỊ HẠNH DUYÊN

TỔ CHỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN VỚI VIỆC TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

Người hướng dẫn khoa học:

GS.TS NGUYỄN QUANG QUYNH

Phản biện 1: PGS.TS Nghiêm Văn Lợi

Phản biện 2: PGS.TS Phạm Đức Hiếu

Phản biện 3: TS Nguyễn Thị Hương Liên

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường

Họp tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Vào hồi: 9 giờ, ngày 24 tháng 07 năm 2016

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc Gia

- Thư viện trường Đại học Kinh tế Quốc dân

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của Đề tài

Trong quản trị doanh nghiệp hiện đại, đặc biệt với các doanh nghiệp có quy mô lớn và hoạt động kinh doanh đa ngành, kiểm soát chi phí đã trở thành một trong các chủ đề được quan tâm rộng rãi và

là yếu tố quan trọng trong quản trị nội bộ trong doanh nghiệp Sở dĩ như vậy là vì ngay trong chức năng thông tin và kiểm tra của kế toán

có gắn kết với việc tự kiểm tra kiểm soát trong doanh nghiệp

Khi nền kinh tế chưa thực sự phát triển, kinh nghiệm và kỹ năng quản lý của các nhà quản trị doanh nghiệp chưa cao thì công tác

tự kiểm tra kiểm soát chưa được chú trọng đúng mức và còn tồn tại nhiều điểm yếu trong công tác quản lý Khi nền kinh tế ngày càng phát triển, trình độ nhận thức của các nhà quản lý và những người sử dụng thông tin tài chính kế toán ngày càng cao, kỹ năng quản lý của các nhà quản lý ngày dần hoàn thiện, cạnh tranh ngày càng khốc liệt thì dẫn đến vấn đề tự kiểm tra kiểm soát trong doanh nghiệp ngày càng được chú trọng để đạt được các mục tiêu quản lý

Hiện tại, trong các doanh nghiệp xây dựng nói chung và các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ nói riêng còn tồn tại nhiều hạn chế trong quản lý và kiểm soát chi phí dẫn đến thời gian thi công kéo dài làm phát sinh chi phí phụ trội; thất thoát nguyên vật liệu, lãng phí trong sử dụng nguyên vật liệu; thi công không đảm bảo khối lượng theo thiết kế được phê duyệt hoặc thi công không đúng thiết kế dẫn đến phải phá đi làm lại; sử dụng vật liệu không đảm bảo chất lượng; khai khống khối lượng, chất lượng công trình không đảm bảo

Hơn nữa trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, việc Việt Nam gia nhập cộng đồng ASEAN và TPP đã mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn đầu tư nước ngoài; tăng xuất khẩu;

cơ hội tăng công ăn việc làm; nâng cao năng lực cạnh tranh, Tuy nhiên, những thách thức như sức ép cạnh tranh và rủi ro kiểm soát; những tiêu chuẩn về quản trị minh bạch và hành xử khách quan đặt ra những thách thức lớn đối với bộ máy quản lý các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường bộ nói riêng Bài toán đặt ra đối với các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường

bộ là cần kiểm soát tốt chi phí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đảm bảo khả năng cạnh tranh trong quá trình hội nhập Để thực hiện

được điều này, hệ thống kế toán cần được tổ chức hợp lý, khoa học

để cung cấp thông tin kip thời cho kiểm soát chi phí

Với ý nghĩa đó, Nghiên cứu sinh lựa chọn Đề tài: “Tổ chức hạch

toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ” làm nội dung nghiên

cứu của Luận án

1.2 Tổng quan nghiên cứu

Qua nghiên cứu tổng quan các công trình nghiên cứu cả trong nước và ngoài nước thì tác giả nhận thấy rằng vấn đề về tổ chức hạch toán kế toán và vấn đề kiểm soát chi phí chưa có nhiều tác giả nghiên cứu Hơn nữa kiểm soát chi phí trong ngành xây dựng có mối quan hệ ra sao với tổ chức hạch toán kế toán thì vẫn còn để lại khoảng trống Liệu tổ chức hạch toán kế toán của doanh nghiệp tốt thì có giúp cho kiểm soát chặt chẽ chi phí xây dựng và ngược lại thì sao Đặc biệt trong ngữ cảnh của Việt Nam khi mà cạnh tranh rất khốc liệt, hậu khủng hoảng kinh tế phần nào ảnh hưởng nhất định đến ngành xây dựng giao thông đường bộ Vì lý do này mà để lấy đầy khoảng trống nghiên cứu của các nghiên cứu trước đây, tác giả

tập trung nghiên cứu đề tài “Tổ chức hạch toán kế toán với việc

tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ” được cho là cần thiết cả về lý luận

và thực tiễn

1.3 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài hướng đến mục tiêu tổng quát là đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán nhằm tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường

bộ Mục tiêu này được cụ thể hóa thành các mục tiêu sau:

Một là; Cụ thể hóa cơ sở lý luận về tổ chức hạch toán kế toán trong các doanh nghiệp phục vụ cho kiểm soát chi phí;

Hai là; Xây dựng các yếu tố cơ bản của tổ chức hạch toán kế toán trong quan hệ với kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp;

Ba là; Vận dụng lý luận để đánh giá thực trạng tổ chức hạch toán kế toán nhằm tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ tại Việt Nam; Bốn là: đánh giá những ưu điểm và các hạn chế, nghiên cứu nguyên nhân của những hạn chế liên quan tổ chức hạch toán kế toán

phục vụ cho kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ;

Năm là; Đề xuất phương hướng và các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ

1.4 Câu hỏi nghiên cứu

Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu trên cần trả lời các câu hỏi

nghiên cứu sau:

Một là; Những đặc điểm nào của các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ có ảnh hưởng đến tổ chức hạch toán kế toán phục vụ cho kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp này?

Hai là; Thực trạng tổ chức hạch toán kế toán trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ đã đáp ứng được yêu cầu kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp này như thế nào?

Ba là; Tổ chức hạch toán kế toán cần được hoàn thiện như thế nào để đáp ứng yêu cầu kiểm soát chi phí thi công trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ?

1.5 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Đề tài là tổ chức hạch toán kế toán

(chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, sổ sách kế toán, báo cáo kế toán

và bộ máy kế toán) trong quan hệ với kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ

Phạm vi nghiên cứu của Đề tài:

 Phạm vi về không gian: nghiên cứu tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ trong đó tác giả tập trung vào các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ quy mô lớn (6/6 tổng công ty) – những đơn vị với nhiệm vụ chính là thi công các công trình giao thông đường bộ

 Phạm vi về thời gian: nghiên cứu về tổ chức hạch toán kế toán nhằm phục vụ kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường bộ từ 2010 đến 2015

 Phạm vi về nội dung: nghiên cứu thực trạng tổ chức hạch toán

kế toán với hai nội dung cụ thể (i) tổ chức hệ thống kế toán, (ii) tổ chức bộ máy kế toán; và (iii) kiểm soát chi phí thi công (chi phí vật

liệu, chi phí nhân công, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung); cũng như mối quan hệ giữa tổ chức hạch toán kế toán nhằm phục vụ kiểm soát chi phí tại đơn vị nghiên cứu điển hình là các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ Việt Nam

1.6 Phương pháp nghiên cứu của Đề tài

Để trả lời câu hỏi nghiên cứu, nghiên cứu này sử dụng cả phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng Luận án trình bày

cụ thể thiết kế nghiên cứu, dữ liệu nghiên cứu, phương pháp thu thập

và xử lý dữ liệu và trình bày kết quả nghiên cứu

1.7 Đóng góp của Đề tài

Luận án hướng đến những đóng góp chính sau:

Một là, Cụ thể hóa lý luận cơ bản về tổ chức hạch toán kế toán

trong quan hệ với kiểm soát chi phí vào các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ góp phần làm phong phú hơn những vấn đề lý luận về tổ chức hạch toán kế toán gắn với kiểm soát chi phí sản xuất trong loại doanh nghiệp này;

Hai là, Điều tra, phân tích và đánh giá toàn diện tổ chức hạch

toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí thi công trong các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường bộ tại Việt Nam trong giai đoạn 2010 đến 2015 Từ đó rút ra những hạn chế và nguyên nhân tồn tại các hạn chế;

Cuối cùng, Đưa ra quan điểm định hướng và đề xuất các giải

pháp cụ thể có tính đặc thù gắn với điều kiện và tình hình thực tế tại các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường bộ Việt Nam

1.8 Kết cấu của Luận án

Kết cấu của Luận án gồm 4 chương:

Chương 1: Giới thiệu Đề tài nghiên cứu;

Chương 2: Tổ chức hạch toán kế toán với việc kiểm soát

chi phí trong các doanh nghiệp;

Chương 3: Thực trạng tổ chức hạch toán kế toán với việc kiểm

soát chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ ở Việt Nam;

Chương 4: Phương hướng và các giải pháp hoàn thiện tổ

chức hạch toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ

ở Việt Nam

CHƯƠNG 2

TỔ CHỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN VỚI VIỆC KIỂM SOÁT

CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP

2.1 Kiểm soát chi phí trong doanh nghiệp

2.1.1 Mục tiêu và vai trò của kiểm soát chi phí trong doanh nghiệp

Kiểm soát chi phí là sự hướng dẫn và điều chỉnh bằng hành động theo chi phí dự toán Kiểm soát chi phí bao gồm xác định trước chi phí mục tiêu, đo lường các chi phí thực tế, điều tra về nguyên nhân của các chênh lệch và khi tiến hành các hành động khắc phục (Periasamy, P., 2010, tr 299)

Đồng tình với quan điểm trên, Dury (2012, trang 357) nhấn mạnh “kiểm soát là quá trình đo lường và điều chỉnh các hoạt động thực tế để đảm bảo thực hiện được các kế hoạch và các hoạt động” Theo Dury (2012), kiểm soát luôn gắn với kế hoạch và mục tiêu mong muốn Nếu không có kế hoạch và mục tiêu mong muốn thì không cần phải có kiểm soát “Không thể có kiểm soát mà không có mục tiêu và kế hoạch, kể cả những dự định và các hành vi mong muốn cụ thể và đặt ra các thủ tục cần được các thành viên của tổ chức tuân thủ để đảm bảo rằng một công ty được điều hành một cách mong muốn” (Dury, 2012, tr 357)

Kiểm soát gồm nhiều loại, Merchant và cộng sự (2007) phân chia kiểm soát thành 2 loại:Kiểm soát chiến lược và kiểm soát quản trị (kiểm soát ngắn hạn)

Kiểm soát là một trong ba chức năng quan trọng của quản trị doanh nghiệp Mục tiêu của kiểm soát là để đảm bảo các hoạt động của doanh nghiệp được thực hiện đúng hướng và hiệu quả Kiểm soát chi phí là nhu cầu cơ bản nhằm hoàn thiện các quyết định quản lý trong lĩnh vực tài chính: thẩm định được tính đúng sai, hiệu quả của các khoản chi phí, đồng thời kiểm soát được những yếu tố ảnh hưởng đến tính hợp lý và khi kiểm soát chi phí được mở rộng trong toàn doanh nghiệp sẽ tăng khả năng hợp tác hiệu quả giữa các ban, ngành, các bộ phận, các cá nhân mở rộng dân chủ, khuyến khích ủy quyền, một xu hướng trong nền kinh tế thị trường Do vậy, kiểm soát chi phí phải là hoạt động liên tục với

những sự đổi mới không ngừng trên cơ sở những nguyên tắc xác định và bằng các phương pháp cụ thể

2.1.2 Thông tin kế toán phục vụ cho kiểm soát chi phí

Để phục vụ kiểm soát chi phí, hệ thống kế toán cần cung cấp được các thông tin thực tế và dự toán của từng loại chi phí theo từng phân đoạn Một phân đoạn có thể là một phòng ban, một phân xưởng, một đội sản xuất hoặc một vài bước trong quy trình kinh doanh mà nhà quản trị muốn kiểm soát chi phí Trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông, một phân đoạn có thể là một công trình, một hạng mục công trình hoặc một đội thi công, v.v… Như vậy, hệ thống kế toán trước hết phải thu thập được chi phí theo từng phân đoạn Ngoài ra, để xác định chênh lệch giữa thực tế và dự toán, cần phải xây dựng được chi phí chuẩn và lập dự toán chi phí cho mỗi phân đoạn

2.2 Đặc điểm của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ ảnh hưởng đến tổ chức hạch toán kế toán và kiểm soát chi phí

Với đặc thù về đặc điểm về môi trường hoạt động, đặc điểm hoạt động xây dựng giao thông đường bộ, đặc điểm về sản phẩm xây dựng, đặc điểm về quy mô sản xuất tổ chức sản xuất, đặc điểm về tổ chức quản lý và ảnh hưởng của các nhân tố đó đến tổ chức hạch toán

kế toán với kiểm soát chi phí Chính vì vậy, tổ chức hạch toán kế toán và kiểm soát chi phí cần được xây dựng dựa trên đặc điểm môi trường hoạt động, đặc điểm về hoạt động xây dựng, đặc điểm về sản phẩm xây dựng, đặc điểm công nghệ sản xuất; đặc điểm về quy mô

tổ chức sản xuất cũng như cách thức quản lý trong doanh nghiệp

2.3 Tổ chức hạch toán kế toán phục vụ kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp

Tùy theo góc độ nhìn nhận về tổ chức hạch toán kế toán, có nhiều quan điểm khác nhau về tổ chức hạch toán kế toán Một cách

chung nhất, có thể hiểu tổ chức hạch toán kế toán là việc tạo ra các

mối quan hệ giữa các yếu tố của hệ thống kế toán nhằm giúp cho

hệ thống kế toán thu thập được thông tin kế toán đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng hiệu quả, kịp thời

Tổ chức kế toán là công việc tổ chức, sắp xếp và tạo ra mối liên hệ giữa các yếu tố của hệ thống kế toán Tổ chức kế toán bao gồm: tổ chức bộ máy kế toán, tổ chức các hoạt động kế toán nhằm thu thập, xử lý và cung cấp thông tin đáp ứng nhu cầu của người sử dụng một cách hiệu quả nhất

2.3.1 Yêu cầu và nguyên t c tổ chức hạch toán kế toán

2.3.1.1 Yêu cầu tổ chức hạch toán kế toán

Tổ chức hạch toán kế toán là là việc lựa chọn các công cụ, phương tiện, phương pháp kế toán cùng việc xây dựng các quy trình

và chính sách kế toán nhằm cung cấp thông tin quản lý, tăng cường kiểm soát chi phí Để thực hiện cung cấp thông tin thực hiện chức năng kiểm soát tốt chi phí, đáp ứng nhu cầu kiểm soát chi phí, tổ chức hạch toán kế toán đòi hỏi phải đạt được những yêu cầu: tổ chức hạch toán kế toán trên cơ sở đảm bảo bộ máy kế toán gọn nhẹ, hoạt động hiệu quả; đáp ứng được yêu cầu thông tin kịp thời và phù hợp

với quản lý và yêu cầu kiểm soát chi phí

2.3.1.2 Nguyên tắc tổ chức hạch toán kế toán

Nguyên tắc ph hợp: tổ chức hạch toán kế toán phải nghiên

cứu các chế độ kế toán, các quy định chung và tính thống nhất giữa các chuẩn mực, quy định với các bộ phận quản lý khác; đặc điểm hoạt động của đơn vị để lựa chọn chế độ kế toán và tổ chức thông tin

kế toán phù hợp

Nguyên tắc tự kiểm soát

Theo đó, hệ thống kế toán phải được thiết kế để các yếu tố của

hệ thống liên kết với nhau thành hệ thống tự kiểm soát để bảo vệ tài

sản của doanh nghiệp và đảm bảo độ tin cậy của thông tin kế toán

Nguyên tắc đồng bộ

Các yếu tố của hạch toán kế toán phải được liên kết thành một

hệ thống đồng bộ, hài hòa

Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả: tổ chức hạch toán kế

toán phải đáp ứng yêu cầu gọn, nhẹ, tiết kiệm chi phí vừa đảm bảo

thu thập thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác

Nguyên tắc bất kiêm nhiệm: theo nguyên tắc này, tổ chức hạch

toán kế toán trong doanh nghiệp đòi hỏi phải tách rời chức năng duyệt thu,

duyệt chi với chức năng thực hiện thu, thực hiện chi của cán bộ kế toán không được để một cán bộ kiêm nhiệm cả hai chức năng này

Nguyên tắc linh hoạt

Theo nguyên tắc này, tổ chức hạch toán kế toán đòi hỏi phải được thiết kế linh hoạt để có thể điều chỉnh phù hợp với sự thay đổi

về tổ chức sản xuất và nhu cầu thông tin của doanh nghiệp nhằm cung cấp thông tin đáng tin cậy, kịp thời với chi phí thấp nhất

2.3.2 Tổ chức hạch toán kế toán theo yêu cầu kiểm soát chi phí

Nội dung của tổ chức hạch toán kế toán bao gồm tổ chức bộ máy kế toán và tổ chức các công việc kế toán theo các đối tượng kế toán (phần hành kế toán) Thực chất của tổ chức các công việc kế toán theo các phần hành kế toán là vận dụng các chuẩn mực, phương pháp kế toán để đo lường, thu thập và xử lý thông tin kế toán bằng các công cụ và phương tiện được trang bị cho kế toán Để phục vụ cho kiểm soát chi phí, tổ chức hạch toán kế toán cần được thực hiện các công việc sau:

(1) Xây dựng định mức chi phí/chi phí chuẩn cho từng loại chi phí cần kiểm soát

(2) Tổ chức hệ thống chứng từ và xây dựng các chương trình luân chuyển chứng từ phục vụ cho hạch toán chi phí (3) Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán (sổ kế toán) và các quy định hạch toán trên các tài khoản (sổ kế toán) để phân loại

Phương pháp cụ thể để kiểm soát chi phí gồm: định mức

chi phí, dự toán chi phí, kế hoạch, chuỗi giá trị, các phương pháp

truyền tin, các phương pháp giám sát trực tiếp, các phương pháp điều tra trực tiếp (kể cả kiểm kê).v.v Tác giả tập trung nghiên

cứu về định mức chi phí và dự toán chi phí cho các loại chi phí

sau: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung

2.3.2.2 Tổ chức hệ thống chứng từ và xây dựng các chương trình luân chuyển chứng từ

Chứng từ kế toán là phương pháp thông tin và kiểm tra - kiểm soát các nghiệp vụ kinh tế Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán gồm:

tổ chức chứng từ kế toán và chương trình luân chuyển chứng từ

2.3.2.3 Tổ chức hệ thống tài khoản

Tài khoản kế toán là phương pháp phân loại để phản ánh quá trình vận động của từng đối tượng hạch toán kế toán Xây dựng hệ thống tài khoản là xây dựng tài khoản chi tiết còn lại trong quan hệ với tài khoản tổng hợp

2.3.2.4 Tổ chức hệ thống sổ sách kế toán

Sổ kế toán là những tờ sổ được thiết kế một cách khoa học và hợp lý có mối liên hệ mật thiết với nhau được sử dụng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh theo đúng thực chất của mối liên hệ giữa các phương pháp kế toán Hệ thống sổ kế toán là hình thức biểu hiện của hệ thống phương pháp kế toán Sổ kế toán bao gồm cả sổ tổng hợp (cho tài khoản tổng hợp – Tài khoản cấp I) và các sổ chi tiết (cho các tài khoản chi tiết cấp II và các tài khoản chi tiết cấp III)

Tổ chức sổ kế toán theo nội dung, nguyên tắc và trình tự trên

có vai trò quan trọng cả trong việc hướng dẫn các đơn vị kế toán xây dựng và sử dụng hệ thống sổ đồng thời đảm bảo tính đồng bộ, tính thống nhất, tính hiệu quả trong xây dựng và sử dụng sổ kế toán ở các đơn vị kinh tế khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác xử lý

và cung cấp thông tin cũng như kiểm tra – kiểm soát sổ kế toán ở các đơn vị; đảm bảo thực hiện dễ dàng các nghiệp vụ ghi chép, hệ thống hóa số liệu kế toán; giúp kế toán và quản lý doanh nghiệp giám sát, quản lý chặt chẽ các đối tượng kế toán thông qua quá trình ghi sổ; tiết kiệm lao động kế toán

2.3.2.5 Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán

Căn cứ vào quan hệ giữa báo cáo kế toán với hệ thống tài khoản cùng phạm vi sử dụng báo cáo, báo cáo kế toán được phân thành báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị

Báo cáo kế toán tài chính (BCTC) là báo cáo kế toán tổng

hợp theo các chỉ tiêu kinh tế tài chính tổng quát phản ánh có hệ thống tình hình tài chính của đơn vị kế toán sau một kỳ kinh doanh Báo cáo tài chính là căn cứ quan trọng trong việc nghiên cứu, phát hiện khả năng tiềm tàng, là căn cứ để ra các quyết định về quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh đồng thời là căn cứ quan trọng

để xây dựng các kế hoạch kinh tế - kỹ thuật, tài chính của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp

Bên cạnh đó, để phục vụ nhu cầu quản trị nội bộ doanh nghiệp

cần phải lập báo cáo kế toán quản trị Tùy theo sự phân cấp quản lý

và yêu cầu quản lý, mỗi doanh nghiệp xác định nội dung và thiết kế mẫu biểu báo cáo, lựa chọn phương pháp lập báo cáo phù hợp 2.3.2.6 Tổ chức bộ máy kế toán

Tổ chức bộ máy kế toán là một trong hai mặt có quan hệ hữu cơ với nhau của một vấn đề: tổ chức hạch toán kế toán Cũng như trong mọi

hệ thống khác, trong sự tồn tại và hoạt động của hệ thống hạch toán kế toán, bộ máy kế toán phải có trước và là yếu tố quyết đinh sự tồn tại và hoạt động của hệ thống Tuy nhiên trong thiết kế hệ thống thì hoạt động cuả hệ thống lại là yếu tố cần được xác định trước làm cơ sở cho việc thống nhất của vấn đề tổ chức nói trên đều phải được xem xét, đối chiếu theo quan hệ biện chứng Do đó, trong nhiều trường hợp, hai mặt hữu cơ nói trên như phương thức tổ chức (tập trung hoặc phân tán) hay tổ chức các phần hành kế toán chẳng hạn, không thể tách rời giữa tổ chức công tác kế toán với tổ chức bộ máy kế toán Việc tổ chức bộ máy kế toán có thể vận dụng các mô hình cơ bản trong tổ chức bộ máy quản lý: trực tuyến, chức năng hoặc tham mưu

2.3.2.7 Xác định các trung tâm trách nhiệm

Việc tạo ra các trung tâm trách nhiệm là một phần cơ bản của

hệ thống kiểm soát kế toán quản trị (Dury, 2014, tr 400) Tùy

thuộc vào chức năng của các bộ phận trong doanh nghiệp và nhu cầu kiểm soát chi phí để xác định các trung tâm trách nhiệm phù hợp trong doanh nghiệp

Kết luận Chương 2

Trong Chương này, Tác giả đã cụ thể hóa được các vấn đề lý luận chuyên sâu về tổ chức hạch toán kế toán gắn với kiểm soát chi phí và đi sâu làm r mối quan hệ giữa tổ chức hạch toán kế toán với kiểm soát chi phí trong doanh nghiệp, đặc biệt trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ Ở đây, Luận án cũng đi sâu phân tích ảnh hưởng từ các đặc điểm của các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông cùng các nhân tố của tổ chức hạch toán kế toán tác động đến kiểm soát chi phí Các vấn đề cụ thể bao gồm: tổ chức hạch toán kế toán Với nội dung này Tác giả đi sâu nghiên cứu về bản chất, nguyên tắc tổ chức hạch toán kế toán và nội dung tổ chức hạch toán kế toán nhằm đáp ứng nhu cầu kiểm soát chi phí; Luận án làm r bản chất và chức năng của kiểm soát, cụ thể hóa các nhân tố tác động của tổ chức hạch toán kế toán đến kiểm soát chi phí; Phân tích đặc điểm của các doanh nghiệp xây lắp công trình giao thông nói chung và các doanh nghiệp xây dựng quy mô lớn theo mô hình công ty mẹ - công ty con nói riêng Trên cơ sở đó cụ thể hóa lý luận chung về tổ chức hạch toán kế toán và về kiểm soát vào loại

hình doanh nghiệp này