Do chưa có kinh nghiệm cũng như hiểu biết về kỹ thuật xử lý nên đã gây ra tình trạng mất vệ sinh, ô nhiễm môi trường tại khu vực quanh các bãi xử lý này.Quá trình thu gom CTR " sin[r]
Trang 1MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG, HÌNH
KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN
SINH HOẠT ĐÔ THỊ Error! Bookmark not defined
1.1 TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊError! Bookmark not defined 1.1.1 Các khái niệm cơ bản về chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined 1.1.2 Nguồn phát sinh chất thải rắn Error! Bookmark not defined
1.1.3 Phân loại chất thải rắn sinh hoạt đô thị Error! Bookmark not defined
1.1.4 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined
1.1.5 Ảnh hưởng của chất thải rắn đến môi trườngError! Bookmark not defined
1.2 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT
ĐÔ THỊ Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị và hệ thống quản lý chất
thải rắn sinh hoạt đô thị Error! Bookmark not defined
1.2.2 Các công cụ quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined
1.3 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ
CỦA MỘT SỐ ĐÔ THỊ TRONG VÀ NGOÀI NƯỚCError! Bookmark not defined
1.3.1 Kinh nghiệm của thành phố Hồ Chí MinhError! Bookmark not defined
1.3.2 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng Error! Bookmark not defined
1.3.3 Kinh nghiệm của Nhật Bản Error! Bookmark not defined
1.3.4 Kinh nghiệm của Singapore Error! Bookmark not defined
1.3.5 Kinh nghiệm của Thái Lan Error! Bookmark not defined
1.4 BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI CÁC ĐÔ THỊ CỦA
VIỆT NAM Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ
THỊ TẠI THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined
2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌError! Bookmark not defined
Trang 22.1.1 Vị trí địa lý Error! Bookmark not defined
2.1.2 Địa hình Error! Bookmark not defined
2.1.3 Khí hậu Error! Bookmark not defined
2.2 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI Error! Bookmark not defined
2.2.1 Dân số và phân bố dân cư Error! Bookmark not defined
2.2.2 Cơ cấu các ngành kinh tế Error! Bookmark not defined
2.3 HIỆN TRẠNG PHÁT SINH CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ
THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ Error! Bookmark not defined
2.3.1 Nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined
2.3.2 Khối lượng, thành phần chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined
2.4 HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CTRSH TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ Error! Bookmark not defined
2.4.1 Cơ cấu tổ chức quản lý Công ty CP môi trường và dịch vụ đô thị tại
thành phố Việt Trì Error! Bookmark not defined
2.4.2 Hiện trạng công tác thu gom CTRSH Error! Bookmark not defined
2.4.3 Hiện trạng công tác vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined 2.4.4 Hiện trạng công tác xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined 2.5 ĐÁNH GIÁ CHUNG Error! Bookmark not defined
2.5.1 Thuận lợi Error! Bookmark not defined
2.5.2 Các khó khăn và thách thức trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị
tại thành phố Việt Trì Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ
CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ TẠI THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ĐẾN
NĂM 2025 Error! Bookmark not defined
3.1 QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ CHẤT
THẢI RẮN CỦA THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ Error! Bookmark not defined
3.1.1 Quan điểm của thành phố về quản lý CTRSH theo quy hoạch phát triển
KTXH của thành phố giai đoạn 2020-2025, quản lý CTRSH là một nội dung
quan trọng và gồm có những định hướng sau: Error! Bookmark not defined
Trang 33.1.2 Mục tiêu của quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị của thành phốError! Bookmark not defined 3.1.3 Các nguyên tắc cơ bản quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined 3.2 DỰ BÁO KHỐI LƢỢNG CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ
PHÁT SINH THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ĐẾN NĂM 2025Error! Bookmark not defined
3.2.1 Dự báo nguồn phát sinh chất thải rắn Error! Bookmark not defined
3.2.2 Dự báo khối lượng chất thải rắn phát sinhError! Bookmark not defined
3.3 ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ CHẤT THẢI
RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ĐẾN NĂM 2025Error! Bookmark not defined 3.3.1 Mô hình HTX dịch vụ môi trường Error! Bookmark not defined
3.3.2 Mô hình tự quản tại các khu dân cư Error! Bookmark not defined
3.3.3 Đánh giá mô hình cơ cấu tổ chức Hợp tác xã Dịch vụ môi trường/ Tổ tự
quản Error! Bookmark not defined
3.3.4 Những khó khăn và thách thức khi triển khai thực hiện mô hìnhError! Bookmark not defined 3.4 MÔ HÌNH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ
THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ĐẾN NĂM 2025 Error! Bookmark not defined
3.4.1 Sơ đồ tổng quát quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined
3.4.2 Mô hình và giải pháp cụ thể quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị thành
phố Việt Trì đến năm 2025, tầm nhìn 2030 Error! Bookmark not defined
3.5 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ
THỊ THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ĐẾN NĂM 2025 Error! Bookmark not defined
3.5.1 Thu gom, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồnError! Bookmark not defined
3.5.2 Thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạtError! Bookmark not defined
3.5.3 Xử lý chất thải rắn sinh hoạt Error! Bookmark not defined
3.6 ĐỀ XUẤT CƠ CHẾ CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN
SINH HOẠT ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ ĐẾN NĂM 2025Error! Bookmark not defined
3.6.1 Cơ chế chính sách về xã hội hóa công tác quản lý chất thải rắn và bảo vệ
môi trường Error! Bookmark not defined
3.6.2 Cơ chế chính sách thu hút sự tham gia của cộng đồng trong công tác
quản lý chất thải rắn Error! Bookmark not defined
Trang 43.6.3 Cơ chế chính sách về nhân sự và công tác đào tại nâng cao năng lực của
đội ngũ cán bộ kỹ thuật Error! Bookmark not defined
3.6.4 Cơ chế chính sách trong công tác thu hút vốn đầu tư và quản lý vốn đầu
tư Error! Bookmark not defined
3.6.5 Nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý nhà nước về công tác quản lý
chất thải rắn Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
Trang 5DANH MỤC BẢNG, HÌNH Bảng 1.1 Phân loại chất thải rắn theo nguồn phát sinhError! Bookmark not defined
Bảng 1.2 Thành phần của chất thải rắn sinh hoạt đô thịError! Bookmark not defined
Bảng 2.1 Dân số và diện tích các đơn vị hành chính thành phố Việt Trì.Error! Bookmark not defined
Bảng 2.2 Khối lượng CTR phát sinh theo nguồn thành phố Việt Trì năm 2016Error! Bookmark not defined Bảng 2.3 Lượng phát thải chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Việt TrìError! Bookmark not defined Bảng 2.4 Nguyên nhân làm giảm hiệu suất thu gom Error! Bookmark not defined
Bảng 2.5 Số lượng phương tiện thu gom, vận chuyển rác thải của TP Việt Trì.Error! Bookmark not defined
Bảng 2.6 Tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại các xã phường thành phố Việt
Trì Error! Bookmark not defined
Bảng 2.7 Thực trạng xử lý CTRSH tại hộ gia đình Error! Bookmark not defined
Bảng 2.8 Khảo sát ý kiến của cộng đồng về công tác quản lý thu gom,
vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt Error! Bookmark not defined
Bảng 3.1 Dự báo dân số và khối lượng CTRSH thành phố Việt Trì
đến năm 2025 Error! Bookmark not defined
Hình 1.1 Các nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt đô thị.Error! Bookmark not defined
Hình 1.2 Sơ đồ về quan hệ dịch vụ môi trường, chất thảiError! Bookmark not defined
Hình 2.1 Bản đồ địa giới hành chính thành phố Việt Trì.Error! Bookmark not defined
Hình 2.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy của Công ty Error! Bookmark not defined
Hình 2.3 Sơ đồ thu gom chất thải rắn sinh hoạt đô thị của thành phố Việt TrìError! Bookmark not defined Hình 2.4 Quy trình sản xuất phân vi sinh của nhà máy xử lý chất thải Vân PhúError! Bookmark not defined
Hình 3.1 Biểu đồ dự báo dân số và khối lượng CTRSH tại thành phố Việt Trì
đến năm 2025 Error! Bookmark not defined
Hình 3.2 Mô hình cơ cấu tổ chức của HTX dịch vụ môi trườngError! Bookmark not defined
Hình 3.3 Mô hình quản lý thu gom phân loại chất thải rắn sinh hoạt đô thị tại nguồn
và vận chuyển tới điểm xử lý cuối cùng Error! Bookmark not defined
Hình 3.4 Mô hình quản lý CTRSH cho các xã ngoại thành TP Việt Trì
đến 2020 Error! Bookmark not defined.
Trang 6KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu Giải thích
CTR Chất thải rắn CTRSH Chất thải rắn sinh hoạt HTX Hợp tác xã
UBND Ủy ban nhân dân
TP Thành phố
Trang 7TÓM TẮT LUẬN VĂN
Môi trường Việt Nam trong những năm qua đã chịu tác động đáng kể do tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng Các hoạt động kinh tế của con người đã làm biến đổi môi trường theo hướng ngày càng xấu đi, môi trường trở nên ngày càng ô nhiễm, gây ảnh tiêu cực đến đời sống của con người
Cùngvới sự phát triển chung của đất nước, qua nhiều năm liên tục thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa, tỉnh Phú Thọ đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể Tuy nhiên, bên cạnh đó còn phát sinh những vấn đề về môi trường tỷ lệ thuận với tốc độ phát triển kinh tế trong đó vấn đề về phát sinh chất thải rắn sinh hoạt là vấn để nổi cộm hiện nay Công tác thu gom, xử lý chất thải rắn đô thị đạt khoảng 81%, chủ yếu tập trung tại các khu vực nội thị Công ty môi trường đô thị, các đội vệ sinh dân lập thu gom, vận chuyển và xử
lý chôn lấp tại các bãi chôn lấp rác thải rắn đảm bảo tiêu chuẩn hợp vệ sinh, còn lại đều là các bãi rác lộ hiên hoặc đổ tự nhiên Một số bãi rác cũng đang quá tải, lượng thu gom phải chuyển chở đến nơi xử lý mới rất xa Còn lại hầu hết các chất thải rắn nguy hại đều phải xử
lý chung cùng các loại rác thải khác, đây đang là một nguy cơ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cộng đồng Trong khuôn khổ của luận văn tác giả chỉ đưa ra một số đề xuất và các giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị tại thành phố Việt Trì, tỉnh PhúThọ
Mặt khác,tỉnh Phú Thọ đang trên đà phát triển công nghiệp, do đó một trong những thách thức lớn của thành phố Việt Trì là thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, gắn phát triển kinh tế xã hội với nhiệm vụ bảo vệ môi trường Vì vậy việc nghiên cứu và đề xuất mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của thành phố Việt Trì là vấn đề cần thiết và cấp bách mà hiện chưa có đề tài nghiên cứu nào cập đến
Trang 8CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ
THỊ 1.1.TỔNG QUAN VỀ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ
1.1.1 Các khái niệm cơ bản về chất thải rắn sinh hoạt đô thị “
- Chất thải là sản phẩm được sinh ra trong quá trình sinh hoạt của con người, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, dịch vụ, thương mại, sinh hoạt gia đình, trường học, các khu dân cư, nhà hàng, khách sạn…”
- Chất thải rắn là chất thải ở thể rắn hoặc sệt (còn gọi là bùn thải) được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác
- Chất thải rắn sinh hoạt (còn gọi là rác sinh hoạt) là chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt thường ngày của con người
1.1.2 Nguồn phát sinh chất thải rắn
CTR phát sinh"từ nhiều nguồn khác nhau trong đó chủ yếu từ các hoạt động: công- nông nghiệp, dịch vụ thương mại, các khu dân cư, cơ quan, trường học, bệnh
viện…như sơ đồ hình 1.1
1.1.3 Phân loại chất thải rắn sinh hoạt đô thị
Có 4 cách phân loại CTR như sau: Phân loại theo nguồn gốc phát sinh, theo thuộc tính vật lý, theo tính chất hóa học và phân loại theo mức độ nguy hại đối với con người
và sinh vật
1.1.4 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt đô thị
Các chất khó bị phân hủy: gỗ, cành cây, cao su, túi nilon…
Các chất không bị phân hủy: kim loại, thủy tinh, mảnh sành sứ, gạch, ngói, vôi vữa, rác thải vật liệu xây dựng…
1.1.5 Ảnh hưởng chất thải rắn đến môi trường
Ảnh hưởng đến môi trường nước; môi trường không khí; môi trường đất và đặc biệt là ảnh hưởng đến cảnh quan và sức khỏe cộng đồng Bên cạnh đó chất thải rắn còn
Trang 9ảnh hưởng ô nhiễm từ góc độ kinh tế môi trường
1.2.TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ
1.2.1.Khái niệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị và hệ thống quản
lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị
Tiếp theo tác giả nêu bật khái niệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị và hệ thống quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị Trong lĩnh vực quy hoạch quản lý CTR, các vấn đề môi trường do CTRSH phát sinh luôn có mối quan hệ hữu cơ với quá trình mở rộng và phát triển đô thị Do vậy, việc tiếp cận đối tượng nghiên cứu là quản lý CTRSH thành phố Việt Trì, một đô thị với tốc độ đô thị hóa và phát triển mạnh mẽ là cách tiếp cận đúng
1.2.2 Các công cụ quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị
Trong đó phải kể đến các công cụ quản lý CTR sinh hoạt đô thị Các biện pháp thực hiện công tác quản lý CTR sinh hoạt đô thị và bảo vệ môi trường của Nhà nước, các
tổ chức khoa học và sản xuất Mỗi công cụ có một chức năng và phạm vi tác động nhất định, liên kết và hỗ trợ lẫn nhau Có thể phân loại các công cụ quản lý như sau: Công cụ pháp lý; Công cụ kinh tế; Công cụ giáo dục, tuyên truyền Qua đó giúp người đọc có cái nhìn khái quát về mức độ nguy hiểm mà CTR sinh hoạt đô thị gây ra
1.3 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ THỊ CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI
Tiếp đó luận văn đã chỉ rõ cơ sở lý thuyết về quản lý chất thải rắn nguy hại Trong mục này tác giả giới thiệu đến người đọc một số hệ thống quản lý chất thải sinh hoạt đô thị thông qua quá trình học hỏi kinh nghiệm từ của một số quốc gia trên thế giới như: kinh nghiệm từ Nhật Bản, Singapore và Thái Lan Thông qua việc nghiên cứu thực trạng
về quản lý chất thải rắn đô thị tại một số quốc gia trên thế giới, chúng ta có thể tổng kết ra một số bài học kinh nghiệm cho các đô thị của Việt Nam để có thể thực hiện tốt công tác quản lý CTR trong tương lai
Trang 101.4 BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI CÁC ĐÔ THỊ CỦA VIỆT NAM
Hệ thống pháp luật đầy đủ và thực thi tốt;
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đồng bộ thuận tiện cho thu gom, xử lý rác;
Quy trình thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH đô thị trên thế giới hợp lý; hệ thống quản lý CTR sinh hoạt đô thị hiện đại, vận hành đồng bộ và hiệu quả;
Ý thức cộng đồng về tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường cao;
Đã làm tốt khâu phân loại CTR sinh hoạt đô thị tại nguồn (3R) từ đó thúc đẩy tái sử dụng triệt để, giảm thiểu được khối lượng CTR sinh hoạt đô thị đưa đi xử lý;
Chia sẻ trách nhiệm, nghĩa vụ giữa Nhà nước - Doanh nghiệp -Người dân;
Phí dịch vụ hợp lý, đảm bảo lợi ích xã hội ưu tiên trong phương pháp xử lý
Từ bài học kinh nghiêm cho Việt Nam trong quy trình quản lý chất thải sinh hoạt
đô thị, giúp người đọc biết lợi ích đem lại khi quản lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị một cách hữu dụng
CHƯƠNG 2:
HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT ĐÔ
THỊ TẠI THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, PHÚ THỌ
2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ
2.1.1 Vị trí địa lý
Việt Trì thuộc tỉnh Phú Thọ nằm ở 21024 vĩ độ Bắc, 106012 kinh độ Đông, cách thủ đô Hà Nội 75km về hướng Tây Bắc, Việt Trì là vị trí giao của 3 con sông: sông Hồng, sông Lô và sông Đà
2.1.2 Địa hình
Thành phố Việt Trì có địa hình đa dạng gồm vùng núi cao, vùng đồng bằng và vùng trung du