Đồng thời, phải có nhiều biện pháp tuyên truyền các quy định của pháp luật BVMT cho người dân và doanh nghiệp mà cụ thể là những người làm chủ và làm cho doanh nghiệp để tạo thành[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Hệ thống Pháp luật Việt Nam hiện nay đã tương đối đầy đủ các quy định về những vấn đề, những yếu tố khác nhau của môi trường, tuy nhiên, thực tế vẫn có rất nhiều các vụ vi phạm và tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng Đặc biệt là tình trạng ô nhiễm trong hoạt động sản xuất, bao gồm ô nhiễm nguồn nước mặt do chất xả thải ra môi trường; ô nhiễm đất; ô nhiễm không khí do khói, bụi từ các nhà máy Việc nhập khẩu các chất thải chưa được làm sạch vào Việt Nam diễn ra phức tạp, mỗi năm có hàng trăm nghìn chất thải phế liệu được nhập khẩu vào nước ta khiến cho Việt Nam thành bãi rác của các nước trong khu vực Tình trạng trên đã
và đang dần xuất hiện ở nhiều tỉnh thành trên cả nước, trong đó có tỉnh Thái Bình Toàn tỉnh Thái bình đến nay mới chỉ có 05 cụm công nghiệp có thủ tục về môi trường còn lại 26 cụm vẫn đang trong quá trình thực hiện, 100% các cụm công nghiệp chưa có khu xử lý nước thải Đến nay còn đa số dự án tại các cụm công nghiệp chưa có các thủ về môi trường Từ những thực trạng trên, tác giả quyết định
nghiên cứu đề tài: “Thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Bình”
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống để góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về nhận thức của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường, thực tiễn áp dụng Từ đó đề xuất các giải pháp thực thi pháp luật bảo
vệ môi trường ở nước ta hiện nay nói chung và đặc biệt cho tỉnh Thái Bình nói riêng
Mục đích trên được cụ thể trong việc khái quát những nhiệm vụ chính của luận văn là:
Thứ nhất, nghiên cứu phân tích làm rõ những quy định cụ thể của pháp luật về BVMT đối với doanh nghiệp
Thứ hai, phân tích những khó khăn khi thi hành pháp luật trong việc BVMT ở Việt Nam và ở tỉnh Thái Bình nói riêng
Trang 2Thứ ba, đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường việc thực thi pháp luật BVMT
3 Bố cục và nội dung của luận văn
Luận văn về đề tài “Thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Bình” gồm mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
được kết cấu gồm 03 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về pháp luật BVMT đối với doanh nghiệp Gồm các nội dung:
* Khái quát về BVMT đối với doanh nghiệp
- Khái niệm: “ thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường của doanh nghiệp”
- Khái niệm: “ ý thức pháp luật của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường”
- Tác động của doanh nghiệp đến môi trường
- Vai trò của ý thức pháp luật của doanh nghiệp trong BVMT
- Các nhân tố tác động lên ý thức pháp luật trong BVMT
* Cơ sở pháp luật điều chỉnh lĩnh vực BVMT
- Nguồn của pháp luật Gồm:
+ Hiến pháp 2013 có các quy định cơ bản tại các Điều 43, Điều 50 và Điều 63
+ Các đạo luật về bảo vệ môi trường, bao gồm: “ Bộ luật dân sự năm 2015; Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017; Luật bảo vệ môi trường 2014; các đạo luật đề cập đến các yếu tố môi trường khác nhau như: Luật bảo vệ và kiểm dịch thực vật năm
2013, Luật đất đai năm 2013, Luật biển năm 2012, Luật tài nguyên nước năm 2012, Luật
an toàn thực phẩm năm 2010, Luật khoáng sản năm 2010, Luật thuế bảo vệ môi trường năm 2010, Luật năng lượng nguyên tử năm 2008, Luật đa dạng sinh học năm 2008, Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007, Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004, Luật dầu khí năm 1993 (sửa đổi bổ sung năm 2000 và 2008), Luật thủy sản 2003, Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân 1989, ”
+ Các văn bản dưới luật
+ Các văn bản về môi trường của Ủy ban nhân dân các tỉnh, Thành phố
- Quy định về quản lý chất thải đối với doanh nghiệp thuộc khu công nghiệp
Trang 3Trong phạm vi nghiên cứu đề tài này, với đối tượng nghiên cứu là tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, nội dung cơ bản của pháp luật mà tác giả muốn tập trung nghiên cứu sẽ chủ yếu liên quan đến doanh nghiệp Một trong những tác động lớn nhất của doanh nghiệp đến môi trường đó là vấn đề xả thải Chính vì vậy nội dung của pháp luật về quản lý chất thải là rất quan trọng Bao gồm: “ Quy định về quản lý chất thải rắn thông thường; Quy định về quản lý chất thải nguy hại; Quy định về quản lý nước thải; Quy định về và kiểm soát bụi, khí thải, tiếng ồn, độ rung, ánh sáng, bức xạ ”
- Quy định về thực thi các quy định BVMT
Chương 2: Thực trạng thực thi pháp luật BVMT của doanh nghiệp tại tỉnh Thái Bình Gồm các nội dung:
* Thực trạng ô nhiễm môi trường
- Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay
+ Thực trạng ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp
+ Thực trạng ô nhiễm môi trường ở các khu dân cư quanh KCN
- Thực trạng ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp tỉnh Thái Bình
* Thực trạng khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên tại tỉnh Thái Bình
* Thực trạng thực thi pháp luật về BVMT của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Bình
- Tình hình triển khai thực hiện pháp luật
- Những kết quả đạt được, tồn tại hạn chế
* Thực trạng xử lý vi phạm pháp luật về BVMT
- Thực trạng xử lý vi phạm pháp luật về BVMT ở Việt Nam đối với các doanh nghiệp
- Thực trạng xử lý vi phạm pháp luật BVMT ở tỉnh Thái Bình
* Thực trạng hoạt động BVMT của các doanh nghiệp Việt Nam
Chương 3: Một số kiến nghị nhằm tăng cường thực thi pháp luật về môi trường trên địa bàn tỉnh Thái Bình Gồm các nội dung:
* Kiến nghị tăng cường nhận thức của các doanh nghiệp
* Kiến nghị tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý
Trang 4* Kiến nghị về tổ chức bộ máy
Từ khi mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài đến nay, những doanh nghiệp đến đầu tư thường tập trung vào các ngành nghề tiềm ẩn nhiều khả năng dẫn đến ô nhiễm Do vậy, Kiến nghị Nhà nước nên xem xét điều chỉnh lại các quy định về pháp luật đầu tư Chính sách, pháp luật còn nhiều thiếu sót; tổ chức bộ máy chưa hoàn thiện, đầy đủ ở các cấp (từ năm 2008 mới có cơ quan quản lý về không khí); quan trắc và kiểm kê nguồn phát thải còn yếu (chưa chính xác, đồng bộ, hiệu quả, kết nối thông tin ); công cụ kiểm soát còn thiếu (quy định, công nghệ, theo dõi, kiểm kê, ); doanh nghiệp chưa nhận thức được việc BVMT không khí không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội
Hoạt động thanh tra chưa đáp ứng được các yêu cầu thực tiễn, trong khi các vi phạm này ngày càng tinh vi, phức tạp Do đó, kiến nghị Nhà nước nghiên cứu hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan đã nêu ở trên
* Kiến nghị hoàn thiện pháp luật
Trong thời gian tới kiến nghị đẩy nhanh tiến độ ban hành văn bản hướng dẫn để thực hiện thống nhất giữa các địa phương; đồng thời sửa đổi, bổ sung những quy định còn thiếu hoặc không phù hợp với thực tiễn
* Kiến nghị về phía chính quyền địa phương
- Cần tăng cường hơn nữa công tác thanh tra tại các khu công nghiệp, xử lý nghiêm các vi phạm
- Cần làm tốt hơn việc giám sát cộng đồng đối với người dân nói chung và đối với doanh nghiệp nói riêng tại các địa phương,
* Kiến nghị về phía hiệp hội các doanh nghiệp, các khu công nghiệp
- Kiến nghị về phía hiệp hội các doanh nghiệp cần có nhiều biện pháp nâng cao ý thức của các doanh nghiệp trong lĩnh vực môi trường
- Các doanh nghiệp cần nghiêm túc chấp hành pháp luật trong công tác BVMT; không thực hiện các hoạt động đối phó khi có kiểm tra
- Điểm quan trọng trong công tác BVMT của doanh nghiệp hiện nay là giải quyết hài hòa giữa BVMT và tối đa hóa lợi ích của doanh nghiệp trong kinh doanh Do đó, cần
Trang 5coi công tác BVMT không chỉ là trách nhiệm về mặt pháp lý mà là trách nhiệm đạo đức của một doanh nghiệp đối với toàn xã hội
7 Kết luận
Để phấn đấu đạt được mục tiêu “ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, phải tuân thủ các nguyên lý cơ bản và quy luật khách quan của phát triển bền vững Đó là: “phát triển phải có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa phát triển kinh tế và BVMT; Phải quan tâm đúng mức hơn nữa yêu cầu BVMT trong phát triển cho đúng với vai trò và tầm quan trọng của nó”
Để khắc phục, ngăn chặn và quản lý có hiệu quả vấn đề ô nhiễm do vi phạm của các doanh nghiệp cần thiết phải tăng cường công tác kiểm tra chặt chẽ và thường xuyên Chính quyền địa phương cần chỉ đạo thực hiện chi ngân sách hợp lý cho công tác BVMT, dành khoản chi ngân sách phù hợp để đầu tư giải quyết Đồng thời, phải có nhiều biện pháp tuyên truyền các quy định của pháp luật BVMT cho người dân và doanh nghiệp mà
cụ thể là những người làm chủ và làm cho doanh nghiệp để tạo thành thói quen, ý thức chấp hành pháp luật, từ đó nhằm tạo ra môi trường trong lành cho mỗi người dân ở Việt Nam, nhất là không thể để một người quản lý trong doanh nghiệp lại có ý thức tồi tệ, so sánh rất thấp kém khi Formosa có hành vi xả thải thiếu ý thức, xâm phạm đến môi trường nghiêm trọng đó là: chọn một nền công nghiệp hiện đại (ám chỉ Công ty Formosa) hay là mấy con cá