Hãy viết đoạn văn chứng minh cho luận điểm trên trong đó có sử dụng một câu bị động.Gạch chân dưới câu bị động đó.. Nêu công dụng của dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu chấm lửng, [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS THANH QUAN
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ II
MÔN NGỮ VĂN
I Phần văn bản:
1 Tục ngữ
- Nêu khái niệm về tục ngữ ?
- Học thuộc các câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất, tục ngữ về con người và xã hội
- Nắm được nghệ thuật, nội dung, ý nghĩa của các câu tục ngữ đã học
- Phân tích các câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sả xuất (1), (4), (5), (6)
- Phân tích các câu tục ngữ về con người và xã hội (4), (6),(7), (9)
2 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta ( Hồ Chí Minh)
- Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta được ra đời trong thời kì nào?
- Văn bản đề cập đến tinh thần yêu nước của nhân dân ta ở những mặt nào?
- Trong văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta tác giả đã trình bày dẫn chứng theo trình tự và nghệ thuật nào? Cách triển khai dẫn chứng theo trình tự và nghệ thuật ấy có tác dụng gì?
3 Đức tính giản dị của Bác Hồ ( Phạm Văn Đồng)
- Đặc sắc nội dung và nghệ thuật của văn bản?
- Văn bản Đức tính giản dị của bác Hồ tập trung làm nổi bật vấn đề gì?
- Văn bản đề cập đến đời sống giản dị của Bác ở những phương diện nào?
- Em hiểu lối sống giản dị của Bác là lối sống như thế nào?
- Qua văn bản em không chỉ thấy được đời sống giản dị của bác mà còn thấy được nét đẹp nào ở con người Bác?
4 Ý nghĩa văn chương ( Hoài Thanh)
- Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản?
- Theo Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì?
- Theo Hoài Thanh, văn chương có công dụng gì?
- Qua văn bản, em thấy tác giả là người như thế nào?
5 Ca Huế trên sông Hương ( Hà Ánh Minh)
- Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của văn bản?
- Nguồn gốc của ca Huế có gì đặc biệt? Nguồn gốc ấy đem lại cho ca Huế đặc điểm gì?
- Chỉ ra nét đa dạng và phong phú của ca Huế? Nét độc đáo ấy cho ta thấy được nét đẹp nào của con người xứ Huế?
- Ca Huế thường diễn ra trong khung cảnh nào? Nét sinh hoạt này có gì độc đáo?
6 Sống chết mặc bay ( Phạm Duy Tốn)
-Tóm tắt truyện
- Em có nhận xét gì về nhân vật quan phụ mẫu?
- Nhân vật quan phụ mẫu trong truyện được khắc họa qua những phương diện nào? Bằng những hình ảnh, chi tiết nào?Em hãy nhận xét về nghệ thuật miêu tả nhân vật của tấc giả?
Trang 2- Giải thích ý nghĩa nhan đề của truyện?
- Trình bày ngắn gọn giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo, giá trị nghệ thuật của truyện?
- Hãy chỉ rõ phép tương phản và tăng cấp được nhà văn sử dụng trong truyện.Nêu hiệu quả của việc sử dụng hai phép nghệ thuật này trong văn bản
- Qua văn bản nhà văn thể hiện tình cảm, thái độ gì?
II Phần tiếng Việt
1 Các kiểu câu:
- Phân theo cấu tạo;
+ Câu rút gọn
+ Câu đặc biệt
Yêu cầu:
- Đặt câu với các kiểu câu trên
- Nêu khái niệm, công dụng câu đặc biệt? Lấy ví dụ về câu đặc biệt để thấy được công dụng của câu đặc biệt?
2 Các biện pháp nghệ thuật
-Liệt kê
Yêu cầu:
? Liệt kê là gì?Có các kiểu liệt kê nào?Lấy ví dụ về các kiểu liệt kê?
? Hãy viết đoạn văn ngắn chứng minh rằng “ Ca Huế trên sông Hương” là một loại hình phong phú và độc đáo trong đó có sử dụng phép liệt kê
3 Các phép biến đổi câu:
- Thế nào là phép biến đổi câu?
- Có các dạng biến đổi câu nào?
+ Rút gọn câu
Câu1.Thế nào là rút gọn câu?
Câu 2.Khi rút gọn câu cần lưu ý điều gì?
Câu 3 Chỉ rõ và khôi phục các thành phần câu bị rút gọn trong những trường hợp sau đây:
a Tiếng hát ngừng Cả tiếng cười.( Nam Cao)
b Mong các cháu mai sau lớn lên thành những người dân xứng đáng với nước độc lập, tự do ( Hồ Chí Minh)
c Của đáng mười Nhu chỉ được bán năm Có khi chẳng lấy được đồng nào là khác nữa ( Nam Cao)
Câu 3 Phân tích tác dụng của việc rút gọn câu trong các trường hợp sau:
a Cái Mị về một mình Bóng nó cứ ngụp dần trên cánh đồng xa tít tắp đang gặt nham nhở Tôi cầm liềm Quơ một vòng sát chân rạ Giật mạnh Bước sang trái Quơ liềm Giật mạnh Lại bước sang trái Cứ thế, cứ thế mãi
( Thương nhớ đồng quê – Nguyễn Huy Tiệp)
b Thương thay than phận con Tằm
Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ!
( Ca dao)
c Chị Dậu lại chan chứa nước mắt Buồn rầu, chị sẽ ngồi xuống bậc cửa và nói chầu lên:
Trang 3….Vậy là tất cả đã đến ba đồng rưỡi, cụ cho một đồng thì thiệt thòi con quá Xin
cụ trông lại!
Ông Nghị đập tay xuống sập:
- Đem ngay ra chợ mà bán! Không nói lôi thôi! Mất thì giờ! Thời Tây bây giờ thì giờ là vàng bạc, không ai công đâu mà mặc cả với mày….Hừ vừa ngoen ngoẻn nói rằng “ bán không ai mua, người ta làm phúc mua cho lại còn lằng nhằng kêu rẻ! Rẻ thì đem ngay ra chợ mà bán Ra ngay! ( Tắt đèn – Ngô Tất Tố)
+ Mở rộng câu:
* Thêm trạng ngữ:
Câu 1 Đặc điểm của trạng ngữ?Các loại trạng ngữ?Đặt câu với các loại trạng ngữ Câu 2 Công dụng của trạng ngữ?Công dụng của việc tách trạng ngữ thành câu riêng?
Câu 3 Em hãy gạch chân dưới các trạng ngữ trong câu sau và nêu công dụng của chúng
a Mệt mỏi, con trâu dừng bước
b Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được
c Vì muốn mẹ sống thật lâu, cô bé dừng lại bên đườngtuwowcs cánh hoar a thành nhiều mảnh nhỏ
d Trưa, bà lủi thủi xách giỏ về Chiều bà lại tới Sự lặp đi lặp lại ấy dai dẳng đến nỗi tôi không chịu nổi
Câu 2 Những trạng ngữ được tách thành câu riêng dưới đây có tác dụng như thế nào?
a, Ngày còn ở chiến trường, anh viết khá nhiều Những bài thơ chứa chan tình cảm.Về đồng đội, về mẹ, về em
b, Cái đầu Trạch Văn Đoành không húi như đầu của chúng ta Một lối riêng.Hắn gọi là mốt tiền văn minh, hậu nhà sư.Đằng trước có mấy món tóc dài để chải lật lên Đằng sau cạo nhẵn thin như quả bưởi Cho nó sạch
c, Ông đến để tìm sự ấm áp Trong trái tim
Câu3 Viết đoạn văn chứng minh “ Tình yêu thương làm cho con người trở nên tốt đẹp hơn” trong đó có sử dụng ít nhất hai trạng ngữ
* Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu
Câu 1: Thế nào là dung cụm chủ vị để mở rộng câu? Nêu các trường hợp dung cụm chủ vị để mở rộng câu?
Câu 2 Hãy cho biết cụm chủ - vị ( Phần in đậm) làm thành phần gì trong câu?
a, Các cô gái môi lúc nào cũng đỏ
b, Muôn hoa khoe sắc làm cho khu vườn càng them lộng lẫy
c, Mấy bức hình em lấy trên mạng về có thể minh hoạ cho nội dung bài học
d, Hoàng tin rằng con người có nguồn gốc từ loài cá
Câu 3 Phân tích cấu tạo ngữ pháp của các câu sau và cho biết cụm chủ- vị dùng
để mở rộng giữ chức vụ gì trong câu?
a, Cách mạng tháng Tám thành công đem lại độc lập, tự do cho dân tộc
b, Nhiều bạn đạng say sưa bàn luận về bộ phim mới chiếu trên VTV3
c, Quyển truyện này bản đồ minh hoạ rất đẹp
d, Thầy giáo chủ nhiệm nói rằng lớp chúng ta có nhiều tiến bộ
Trang 4e Tôi lại trở về con sông Cấm – nơi tôi đã sinh ra và lớn lên với biết bao kỉ niệm vui buồn
f Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình
Câu 5 Thêm các cụm chủ- vị thích hợp vào chỗ trống để hoàn chỉnh các câu văn sau:
a, Tấm ảnh rất đẹp
b, Cái máy vi tính nhà em
c, Đứa em út nhà em bị sốt khiến
d, Em đã hứa với mẹ rằng
e, .khiến cả nhóm chúng tôi giật mình
g, Chú em vừa gửi cho em một món
quà
+ Chuyển đổi kiểu câu: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
Câu 1 Thế nào là câu chủ động, câu bị động?Lấy ví dụ?
Câu 2 Mục đích của việc chuyển đổi câu chủ động thành bị động?
Câu 3 Các cách chuyển đổi câu chủ động thành bị động?( Thể hiện bằng mô hình công thức)
Câu 4 Chuyển đổi những câu chủ động thành câu bị động tương ứng theo hai kiểu khác nhau
a Mọi người khâm phục cậu bé dũng cảm
b Nhiều học sinh đã giải xong bài tập
c Giám thị đã lập biên bản xử lý kỉ luật hai thí sinh vi phạm quy chế thi
d Cơn sóng thần đã cuốn trôi hàng ngàn ngôi nhà của người dân vùng ven biển
e Các trò chơi bạo lực trên máy tính đã làm cằn cỗi tâm hồn của nhiều cậu học sinh còn non trẻ
Câu 5 Cho luận điểm “ Con người rất cần một tình bạn đẹp”
Hãy viết đoạn văn chứng minh cho luận điểm trên trong đó có sử dụng một câu bị động.Gạch chân dưới câu bị động đó
3 Dấu câu:
Câu 1 Nêu công dụng của dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu chấm lửng, dấu gạch ngang?
Câu 2 Làm bài tập phần luyện tập về dấu câu trong SGK
III Tập Làm Văn :
1 Nghị luận chứng minh:
Đề 1.Hãy chứng minh rằng bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta
Đề 2.Hãy trình bày nổi bật lối sống vô cùng giản dị, thanh bạch của Bác
Hồ
2 Nghị luận giải thích:
Đề3
Mùa xuân là tết trồng cây
Trang 5Làm cho đất nước càng ngày càng xuân
Bác Hồ khuyên dạy chúng ta điều gì qua hai dòng thơ này? Vì sao việc trồng cây trong mùa xuân của đất trời lại có thể góp phần làm nên mùa xuân của đất nước?
Đề 4 Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng
Hãy tìm hiểu người xưa muốn nhắn nhủ điều gì qua câu ca dao ấy