Cho vay thương mại biên mậu: là hoạt động tài trợ của ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn đối với các doanh nghiệp trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa qua... biên giới các quốc gi[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Lạng Sơn là tỉnh miền núi thuộc vùng biên giới phía Bắc nước ta với một nền kinh
tế cửa khẩu tương đối phát triển Tại đây, hoạt động thương mại biên mậu diễn ra khá sôi động và là hoạt động kinh tế chủ đạo tạo ra nguồn thu cho ngân sách của tỉnh Số lượng cũng như quy mô của các doanh nghiệp thương mại biên mậu của tỉnh ngày càng gia tăng Nhu cầu về vốn kinh doanh phục vụ cho hoạt động thương mại biên mậu cũng theo
đó trở thành nhu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp hiện nay
Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, các ngân hàng phải không ngừng mở rộng quy mô, chiếm lĩnh thị trường Trên địa bàn Lạng Sơn với sự góp mặt của hầu hết các chi nhánh ngân hàng thương mại của Việt nam, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng cũng trở lên rất mạnh mẽ Là ngân hàng có mặt trên mảnh đất nơi địa đầu tổ quốc Lạng Sơn vào đầu những năm 60, hơn 50 năm qua, BIDV Lạng Sơn luôn là người bạn đồng hành đáng tin cậy trên mọi bước đường phát triển của tỉnh Đặc biệt, kể từ khi Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn được thành lập năm 2008 đến nay, BIDV Lạng Sơn luôn là ngân hàng tiên phong, sát cánh cùng doanh nghiệp trong quá trình trình đầu tư xây dựng các hạng mục thuộc Khu kinh tế cửa khẩu, góp phần tạo nên những bước chuyển mình đáng kể cho sự phát triển của Khu kinh tế cửa khẩu Đồng thời để tạo điều kiện tốt cho thương mại biên mậu phát triển, hoạt động tín dụng của ngân hàng này cũng phải không ngừng cải thiện Do vậy, đòi hỏi bức xúc đối với Ngân hàng TMCP ĐT & PTVN – CN Lạng Sơn trong xu thế hội nhập hiện nay là phải có các giải pháp để thúc đẩy công tác cho vay đối với các doanh nghiệp thương mại biên mậu Các đề tài nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng, dịch vụ chăm sóc khách hàng, … của Ngân hàng TMCP ĐT & PT Lạng Sơn đã được rất nhiều tác giả đề cập Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào được tiến hành nhằm đưa ra các giải pháp để thúc đẩy công tác tín dụng cho hoạt động thương mại biên mậu tại ngân
hàng này Chính vì vậy, đề tài: " Thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu ở Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Lạng Sơn " được tác giả
Trang 2chọn lựa, nhằm đóng góp một phần nhỏ bé vào hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam - CN Lạng Sơn
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG CHO VAY THƯƠNG MẠI BIÊN MẬU CỦA NGÂN HÀNG
THƯƠNG MẠI
1.1 Hoạt động thương mại biên mậu trong nền kinh tế quốc dân
1.1.1 Khái niệm và sự phát triển của thương mại biên mậu
1.1.1.1 Khái niệm
Theo Quyết định số 254/2006/QĐ-TTg và 139/2009/QĐ-TTg về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 254/2006/QĐ-TTg ngày 07 tháng 11 năm 2006 của
Thủ tướng Chính phủ về việc quản lý hoạt động thương mại biên giới với các nước có
chung biên giới, hoạt động thương mại biên mậu hay hoạt động thương mại biên giới bao gồm:
- Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hoá của cư dân biên giới
- Buôn bán tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu và chợ trong khu kinh tế cửa khẩu
- Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới
1.1.1.2 Sự phát triển của thương mại biên mậu với Trung Quốc
1.1.2 Nhu cầu vốn của nhà kinh doanh trong hoạt động thương mại biên mậu
- Đối với nhà kinh doanh xuất khẩu
- Đối với nhà kinh doanh nhập khẩu
1.2 Hoạt động cho vay thương mại biên mậu của ngân hàng thương mại
1.2.1 Khái niệm về hoạt động cho vay thương mại biên mậu
Cho vay thương mại biên mậu: là hoạt động tài trợ của ngân hàng nhằm đáp ứng
nhu cầu về vốn đối với các doanh nghiệp trong quá trình xuất nhập khẩu hàng hóa qua
Trang 3biên giới các quốc gia lân cận Cho vay TMBM thể hiện mối quan hệ kinh tế giữa một bên là ngân hàng, bên đưa ra sự hỗ trợ về tài chính và một bên là các nhà kinh doanh XNK, bên cần hỗ trợ Cho vay TMBM là quá trình ngân hàng cung cấp vốn dưới các hình thức khác nhau cho các doanh nghiệp, cá nhân XNK hàng hóa qua biên giới
1.2.2 Đặc điểm của hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Cho vay thương mại biên mậu là một hoạt động có tính chất quốc tế
- Cho vay thương mại biên mậu chịu rủi ro cao
+ Rủi ro khách hàng
+ Rủi ro về thanh toán
+ Rủi ro thị trường
1.2.3 Các hình thức cho vay thương mại biên mậu
1.2.3.1 Hình thức cho vay xuất khẩu
- Chiết khấu hối phiếu
- Chiết khấu bộ chứng từ thanh toán L/C
+ Chiết khấu truy đòi
+ Chiết khấu miễn truy đòi
- Tạm ứng cho nhà xuất khẩu
- Factoring – Bao thanh toán
1.2.3.2 Hình thức cho vay nhập khẩu
- Cho vay mở L/C
- Cho vay nhập khẩu trực tiếp
1.2.4 Vai trò của hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Đối với nền kinh tế
- Đối với doanh nghiệp
- Đối với các ngân hàng thương mại
1.3 Thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
1.3.1 Khái niệm thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
Trang 4Thúc đẩy hoạt động cho vay là hoạt động gia tăng về giá trị và số lượng các khoản tiền cho vay đối với hoạt động thương mại biên mậu Hoạt động cho vay thương mại biên mậu nói riêng và cho vay xuất nhập khẩu của NHTM nói chung là hoạt động có vai trò rất quan trọng, không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đối với cả bản thân các NHTM Thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu là sự tăng lên về doanh số và tỷ trọng cho vay thương mại biên mậu so với hoạt động tín dụng nói chung
1.3.2 Các biện pháp thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay
- Đa dạng hóa thời hạn cho vay
- Đa dạng hóa đối tượng khách hàng vay
- Đa dạng hóa thị phần cho vay
1.3.3 Các nội dung thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Thúc đẩy hoạt động nghiên cứu dự báo về nhu cầu vay vốn
Thúc đẩy hoạt động nghiên cứu dự báo về nhu cầu vay vốn của các thương nhân
có trao đổi mua bán với các đối tác của nước có chung đường biên giới với Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM Dự báo sát với tình hình thực tế sẽ giúp ngân hàng đưa ra những đối pháp kịp thời giữ chân những khách hàng trung thành và thu hút thêm các đối tượng khách hàng tiềm năng Để đẩy mạnh hoạt động dự báo nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh biên mậu, các NHTM thường xúc tiến việc nghiên cứu, phân tích một số nội dung sau:
+ Tình hình TMBM
+ Khách hàng vay vốn
+ Thị phần cho vay
- Thúc đẩy hoạt động xây dựng chiến lược và kế hoạch cho vay TMBM
Thúc đẩy hoạt động xây dựng chiến lược và kế hoạch cho vay TMBM là việc ngân hàng áp dụng những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xây dựng chiến lược cho vay TMBM và huy động các nguồn lực để triển khai chiến lược đó
- Thúc đẩy hoạt động huy động nguồn vốn cho vay
Trang 5- Thúc đẩy việc triển khai các hoạt động cho vay TMBM
- Thúc đẩy hoạt động quản lý và đánh giá kết quả cho vay TMBM
1.3.4 Các chỉ tiêu phản ánh khả năng thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Tốc độ tăng tỷ trọng dư nợ cho vay TMBM/tổng dư nợ
- Tốc độ tăng thu nhập từ hoạt động cho vay TMBM / Tổng thu nhập
- Tốc độ tăng số món cho vay TMBM
- Tốc độ tăng số lượng khách hàng vay vốn TMBM
- Tốc độ đa dạng hóa dịch vụ cho vay TMBM
1.3.5 Các nhân tố tác động đến thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
1.3.5.1 Nhân tố chủ quan
- Uy tín và mạng lưới đại lý của NHTM
- Nguồn nhân lực
- Nguồn vốn của các NHTM
- Điều kiện cho vay của ngân hàng:
- Điều kiện về công nghệ
1.3.5.2 Nhân tố khách quan
- Đặc điểm kinh tế - chính trị - xã hội của đất nước và khu vực
- Chính sách kinh tế đối ngoại nói chung và chính sách ngoại thương nói riêng của quốc gia
- Chính sách quản lý ngoại hối
- Sự biến động của tỷ giá
CHƯƠNG 2
Trang 6THỰC TRẠNG THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG CHO VAY THƯƠNG MẠI BIÊN MẬU Ở NGÂN HÀNG TMCP ĐT&PTVN – CN LẠNG
SƠN
2.1 Đặc điểm của Ngân hàng TMCP ĐT&PTVN Lạng Sơn ảnh hưởng đến thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
Giai đoạn Ngân hàng Kiến thiết (1957-1981)
Giai đoạn Ngân hàng Đầu tư và Xây dựng (1981-1988)
Giai đoạn Ngân hàng Đầu tư và Phát triển (1990 đến nay)
2.1.2 Cơ cấu tổ chức
Với cơ cấu tổ chức chi nhánh ngân hàng gồm 5 khối, trong đó 4 khối làm việc tại chi nhánh còn có 1 khối trực thuộc bao gồm 5 phòng giao dịch đặt tại thành phố và các huyện khác nhau trong tỉnh là một mô hình tổ chức khác biệt so với các ngân hàng khác trong tỉnh Đây là một đặc điểm giúp BIDV Lạng Sơn có khả năng cạnh tranh cao về cho vay TMBM so với các ngân hàng khác trong tỉnh Khối trực thuộc này giúp khách hàng tại các huyện thuận tiện trong giao dịch và ngân hàng dễ dàng hơn khi thực hiện các chiến dịch mở rộng hệ thống khách hàng tại hầu khắp các huyện trong tỉnh Đặc biệt là các phòng giao dịch tại các huyện cũng được đặt ở vị trí gần các cửa khẩu giúp khách hàng giao dịch thương mại biên mậu thuận tiện trong quá trình làm thủ tục vay vốn ngân hàng
2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển
VN - CN Lạng Sơn giai đoạn 2009-2011
- Hoạt động huy động vốn
- Hoạt động sử dụng vốn
- Kết quả hoạt động kinh doanh
2.2 Thực trạng thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu ở BIBV Lạng Sơn
Trang 72.2.1 Kết quả hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Thị phần cho vay TMBM: Kết quả cho vay TMBM ở BIDV Lạng Sơn trong 3 năm liền
từ 2009 – 2011 vẫn luôn ở vị trí dẫn đầu so với các ngân hàng khác trong tỉnh
- Dư nợ cho vay TMBM: dư nợ cho vay TMBM liên tục tăng qua các năm từ 2009 đến
2011
- Cơ cấu cho vay TMBM: Cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu cho vay TMBM của ngân hàng
2.2.2 Thực trạng thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
2.2.2.1 Nội dung thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Thúc đẩy hoạt động nghiên cứu dự báo về nhu cầu vay vốn
- Thúc đẩy hoạt động xây dựng chiến lược và kế hoạch cho vay TMBM
- Thúc đẩy hoạt động huy động vốn
- Thúc đẩy việc triển khai các hoạt động cho vay
- Thúc đẩy hoạt động quản lý và đánh giá kết quả cho vay
Trong 5 nội dung thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM trên thì hoạt động nghiên cứu dự báo về nhu cầu vay vốn và hoạt động xây dựng chiến lược và kế hoạch cho vay TMBM là hai hoạt động mà ngân hàng còn nhiều hạn chế nhất
2.2.2.2 Các biện pháp thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay
+ Cấp tín dụng trong phương thức tín dụng chứng từ (L/C)
+ Chiết khấu hối phiếu và chiết khấu bộ chứng từ
- Đa dạng hóa đối tượng khách hàng vay
- Mở rộng thị phần cho vay
2.2.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu
- Tốc độ tăng tỷ trọng dư nợ cho vay TMBM / tổng dư nợ
- Tốc độ tăng thu nhập từ hoạt động cho vay TMBM / Tổng thu nhập
- Tốc độ đa dạng hóa dịch vụ cho vay TMBM
Trang 8Các chỉ tiêu trên đều tăng liên tục qua các năm, phản ánh thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM của ngân hàng đang rất tốt
2.3 Đánh giá thực trạng thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM ở BIBV Lạng Sơn
2.3.1 Mặt tích cực trong thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM ở BIDV Lạng Sơn
- BIDV Lạng Sơn ngày càng thay đổi nhận thức đối với thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM
- Hoạt động cho vay TMBM ngày càng được mở rộng
- Chất lượng cho vay ngày càng được nâng cao
- Thúc đẩy hoạt động thanh toán biên mậu phát triển
2.3.2 Hạn chế trong thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM ở BIDV Lạng Sơn
2.3.2.1 Hạn chế
- Hoạt động dự báo về nhu cầu vay vốn chưa phát huy được hiệu quả
- Công tác xây dựng chiến lược và kế hoạch tín dụng TMBM chưa tốt
- Hình thức cho vay TMBM còn đơn điệu
- Kết quả cho vay TMBM còn chưa cao
- Cơ chế chính sách phát triển hoạt động cho vay TMBM chưa năng động
2.3.2.2 Nguyên nhân
a) Nguyên nhân khách quan
- Hoạt động thương mại song phương giữa Việt Nam và Trung Quốc biến động rất thất thường
- Cơ chế điều hành và việc hướng dẫn hoạt động cho vay TMBM của NHĐT&PT VN với chi nhánh còn thiếu linh hoạt
- Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ cho hoạt động cho vay TMBM của NHNN còn nhiều bất cập
b) Nguyên nhân chủ quan
- Chưa có sự quan tâm đúng mức đến hoạt động cho vay TMBM
Trang 9- Trình độ nghiệp vụ của các cán bộ làm công tác cho vay TMBM còn nhiều hạn chế trong khi công tác đào tạo và đào tạo lại chưa được chú trọng thường xuyên
- Mô hình tổ chức hoạt động cho vay chưa hợp lý
- Công tác marketing hoạt động cho vay TMBM thiếu chuyên nghiệp
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG CHO VAY THƯƠNG
MẠI BIÊN MẬU Ở BIDV LẠNG SƠN
3.1 Dự báo tình hình TMBM và nhu cầu vay vốn của Lạng Sơn
3.1.1 Tình hình TMBM của Lạng Sơn và 1 số tỉnh biên giới Trung Quốc
Hoạt động xuất khẩu
Hoạt động nhập khẩu
3.1.2 Dự báo tình hình TMBM và nhu cầu vay vốn của Lạng Sơn
Định hướng phát triển biên mậu Việt – Trung của Việt Nam đến năm 2020
Chính sách biên mậu của Trung Quốc
Trong tương lai gần, TMBM của Lạng Sơn sẽ gặp phải những rào cản nhất định và
sẽ có diễn biến thất thường Hoạt động thương mại chính ngạch sẽ là chủ yếu trong TMBM giữa hai nước Việt Nam – Trung Quốc Chỉ có những doanh nghiệp lớn có uy tín
và đã hoạt động lâu năm trên thị trường mới đứng vững được Còn lại các hoạt động thương mại tiểu ngạch vẫn được duy trì, tuy nhiên lượng hàng xuất nhập khẩu qua biên giới sẽ không ổn định Theo đó, nhu cầu vay vốn để hỗ trợ cho TMBM cũng có nhiều biến động theo hướng tập trung vào các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, nhu cầu vay vốn của khách hàng cá nhân sẽ giảm sút và không thường xuyên
3.2 Định hướng thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu ở BIBV Lạng Sơn
3.2.1 Định hướng chung
3.2.2 Định hướng thúc đẩy hoạt động cho vay TMBM ở BIDV Lạng Sơn
Trang 103.3 Giải pháp thúc đẩy hoạt động cho vay thương mại biên mậu ở BIBV Lạng Sơn
- Xây dựng chiến lược và kế hoạch cho vay TMBM
- Xây dựng lại cơ chế quản lý cho vay TMBM
- Mở rộng chính sách ưu tiên cho vay TMBM, củng cố quan hệ với những khách hàng quan trọng
- Đa dạng hơn nữa các hình thức cho vay TMBM
- Chú trọng và nâng cao năng lực chuyên môn của cán bộ làm công tác cho vay TMBM
- Chủ động ứng dụng công tác Marketing trong hoạt động cho vay TMBM
- Phát triển các nghiệp vụ kinh doanh khác để hỗ trợ cho hoạt động cho vay TMBM
3.4 Kiến nghị/đề xuất thực thi các giải pháp
3.4.1 Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP ĐT&PT Việt Nam
- Tăng cường đổi mới công nghệ ngân hàng nhằm kiểm soát hiệu quả cho vay TMBM
- Tăng cường công tác đào tạo và đào tạo lại cán bộ tín dụng cho TMBM
- Kịp thời hướng dẫn các văn bản, tài liệu liên quan đến hoạt động cho vay XNK nói chung và cho vay TMBM nói riêng
- Tăng cường giám sát các hoạt động cho vay TMBM
3.4.2 Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước
- Tăng cường vai trò của ngân hàng nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ
- Hoàn thiện cơ sở pháp lý về hoạt động cho vay XNK nói chung và cho vay TMBM nói riêng
- Tăng cường hoạt động thanh tra giám sát nghiệp vụ cho vay XNK của các NHTM
3.4.3 Kiến nghị đối với nhà nước
- Có chính sách quản lý thương mại biên mậu rõ ràng
- Quy định bắt buộc thương nhân Trung Quốc hoạt động tại Việt Nam phải mở tài khoản tại các NHTM
- Nhà nước cần có các biện pháp tăng cường, xúc tiến hoạt động xuất khẩu
- Tăng cường, phát triển hoạt động kinh tế đối ngoại, đặc biệt là hợp tác song phương với