Từ những đặc điểm nêu trên, tác giả cũng nêu ra những yêu cầu đối với việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài để việc thu hút hiệu quả về cả mặt số lượng và chất lượng nguồn vốn, đó l[r]
Trang 1TÓM TẮT LUÂN VĂN
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất nước hiện nay với 16.499,03 km2, địa hình tự nhiên rất phong phú, với vùng biển bao la, núi rừng rộng lớn, cùng nhiều loại khoáng sản có trữ lượng lớn và các loài sinh vật đa dạng Cùng với đó, xứ Nghệ còn là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Danh nhân văn hoá thế giới; là điểm khởi đầu của “Con đường Di sản miền Trung”, với nhiều bãi biển đẹp, nhiều khu rừng nguyên sinh và vùng sinh thái đầy hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước
Nhằm phát huy tiềm năng và lợi thế của địa phương, trong những năm qua, tỉnh Nghệ An đã tập trung nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh Với phương châm “Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp”, Tỉnh đã tổ chức nhiều cuộc đối thoại trực tiếp giữa chính quyền và doanh nghiệp để tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc của nhà đầu tư, từ đó, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp, nhà đầu tư nghiên cứu, tìm hiểu cơ hội cũng như triển khai thực hiện có hiệu quả các dự án đầu tư trên địa bàn
Qua 7 kỳ hội nghị, Tỉnh Nghệ An đã thu hút được 663 dự án, với tổng số vốn đăng ký gần 230.000 tỷ đồng, trong đó có 611 dự án đầu tư trong nước với trên 70.000 tỷ đồng và 52 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với gần 157.000
tỷ đồng (tương đương gần 7.200 triệu USD) Đặc biệt, năm 2015 là năm ghi dấu nhiều thành quả ấn tượng trong công tác xúc tiến, đầu tư của tỉnh, với 111 dự án được cấp mới giấy chứng nhận đầu tư, mức vốn đăng ký đạt hơn 87 nghìn tỷ đồng Bên cạnh đó, các dự án lớn được tập trung phù hợp nhằm phát triển, triển khai Quy hoạch chung xây dựng thành phố Vinh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ Từ vị trí nhóm phát triển trung bình, Nghệ An đã vươn lên thứ hạng 28 trong nhóm khá của cả nước Chỉ tính riêng
Trang 2trong giai đoạn 2011 – 2015, Nghệ An đã thu hút được 560 dự án đầu tư với tổng
số vốn cam kết 150.000 tỉ đồng
Tuy nhiên so với một số địa phương khác, việc thu hút và sử dụng vốn đầu
tư trực tiếp nước ngoài tại tỉnh Nghệ An còn chứa đựng nhiều điểm hạn chế có thể
kể đến như: thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư còn khá rườm rà, việc giải phóng mặt bằng cho đầu tư còn chậm trễ gây ảnh hướng đến tiến độ đầu tư Bên cạnh đó, việc quản lý vốn đầu tư vào các lĩnh vực trên địa bàn tỉnh chưa chặt chẽ, khoa học gây ra hiện tượng thất thoát nguồn vốn và đặt ra các vấn đề lớn về môi trường như:
ô nhiễm, mất cân bằng sinh thái
Đặt trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước hội nhập càng sâu rộng vào nền kinh tế khu vực cũng như thế giới Đặc biệt, việc chúng ta ký kết thành công các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với EU, Hàn Quốc và chính thức hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì việc cạnh tranh về thu hút vốn FDI giữa Nghệ An với các tỉnh và giữa các nhà đầu tư cũng trở nên gay gắt Chính điều này đã đòi hỏi bản thân tỉnh Nghệ An phải có những định hướng và giải pháp mới để cải thiện môi trường đầu tư; đồng thời tận dụng được lợi thế công nghệ nguồn từ các đối tác đầu tư, đặc biệt các nước tham gia trong TPP
Vì vậy đề tài : “Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Tỉnh Nghệ An trong bối cảnh Việt Nam tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương” được chọn làm đề tài nghiên cứu trong luận văn
2 Mục tiêu, nhiệm vu nghiên cứu
+ Mục tiêu: Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và phân tích thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2015; đặc biệt là kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với một số quốc gia tham gia Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình
Trang 3Dương; từ đó đề xuất ra các giải pháp để tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Tỉnh Nghệ An trong thới gian tới
+ Nhiệm vụ nghiên cứu:
- “Nghiên cứu một số vấn đề về“thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài”từ các nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương.”
- “Đánh giá tình hình chung về“thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Tỉnh Nghệ An giai”đoạn 2011 – 2015”
- “Kết quả thu hút đầu tư nước ngoài từ một số nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thai Bình Dương vào địa bàn Tỉnh
- Đưa ra phương hướng và các giải pháp nhằm tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài”từ các nước tham gia“Hiệp định đối tác Xuyên Thái Bình Dương.””
3 Kết cấu luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài bao gồm ba chương chính như sau:
+ Chương 1: Một số vấn đề về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các nướctham gia Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương
+ Chương 2: Phân tích thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các nước tham gia Hiệp định Xuyên Thái Bình Dương của Tỉnh Nghệ An giai đoạn
2011 – 2015
+ Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các nước tham gia Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương vào Tỉnh Nghệ An
Nội dung cụ thể như sau:
Trang 4Chương 1: Một số vấn đề về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương:
Tác giả đã đưa ra khái niệm và các đặc điểm của đầu tư trực tiếp nói chung; đặc biệt làm bật lên những đặc điểm đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với các nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương Các đặc điểm chính đó là:
- Khi gia nhập sân chơi TPP, các nước thành viên phải tuân thủ theo quy định chung về đầu tư đã đặt ra
- Mức độ cạnh tranh trong thu hút đầu tư nước ngoài sẽ cạnh tranh và khốc liệt hơn; cơ hội đầu tư được chia đều cho tất cả các nước thành viên
- Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương cho phép các công ty nước ngoài khởi kiện Chính phủ khi quốc gia này vi phạm các nghĩa vụ của mình và vi phạm đó gây tổn hại đến lợi ích của nhà đầu tư nước ngoài
Từ những đặc điểm nêu trên, tác giả cũng nêu ra những yêu cầu đối với việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài để việc thu hút hiệu quả về cả mặt số lượng và chất lượng nguồn vốn, đó là:
- Cải cách thể chế pháp luật và đầu tư
- Cải cách về thể chế kinh tế
- Cải cách về DNNN
- Cải cách về môi trường đầu tư
Ngoài ra, luận văn xem xét kinh nghiệm trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với 2 địa phương là Thành phố Đà Nẵng và Tỉnh Hà Tĩnh để rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu, đặc biệt đối với Tỉnh Nghệ An:
- Cần đổi mới phương thức đầu tư: Thay đổi từ phương thức tiếp cân thu hút đại trà sang thu hút đầu tư có chọn lọc; chuyển dần từ các lĩnh vực công nghiệp nặng sang lĩnh mới hơn như: công nghiệp chế biến, chế tạo; lĩnh vực bất động sản;
Trang 5lĩnh vực dịch vụ; công nghệ thông tin; điển tử,
- Thay đổi cách tiếp cận mới: Khi định hướng đầu tư thay đổi, người làm công tác xúc tiến đầu tư cũng phải thay đổi thật linh hoạt cách thức tiếp cận, xúc tiến để thu hút được những nhà đầu tư mới phù hợp với quy hoạch phát triển chung của địa bạn Tỉnh
Chương 2: Phân tích thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương của Tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2015:
Trong phần đầu tiên, luận văn phác thảo nên một bức tranh tổng quan về thực trạng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 2011-2015 Tất cả các chỉ tiêu đánh giá về: Số dự án, vốn đăng ký; hình thức đầu tư; địa bàn đầu tư; lĩnh vực đầu tư và đối tác đầu tư đều đạt được những con số ấn tượng và ngày càng được cải thiện
Tác giả tập trung đi phân tích những dự án đầu tư của 2 đối tác lớn đã tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương là Nhật Bản và Singapore:
- Nhật Bản: dự án FDI lớn nhất của Nhật Bản đầu tư tại Nghệ An là nhà máy sắt xốp Kobelco với tổng số vốn đầu tư 1 tỷ USD tại Thị xã Hoàng Mai Dự án đang triển khai ở các bước thủ tục Hiện, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép công
ty được tham gia cổ phần mỏ tại Thạch Khê - Hà Tĩnh Vì vậy, công ty đang tiến hành làm việc với Tập đoàn Than và Khoáng sản, Bộ Công Thương để hoàn tất các thủ tục, sau đó tiến hành đàm phán với địa phương Công ty VIP Việt Nam cũng đã thuê chuyên gia đánh giá trữ lượng mỏ để báo cáo với Nhật Bản về tính khả thi của
dự án
Trang 6- Singapore: Dự án Khu công nghiệp - đô thị và dịch vụ VSIP Nghệ An ra đời là kết quả của quá trình xúc tiến đầu tư, hợp tác giữa tỉnh Nghệ An và tỉnh Bình Dương, làm giàu thêm chương trình hợp tác giữa hai Chính phủ
Việt Nam và Singapore Đây là dự án liên doanh giữa Tổng Công ty Đầu tư
và Phát triển Công nghiệp Becamex IDC và Liên minh các nhà đầu tư Singapore
do Tập đoàn Sembcorp đại diện Dự kiến, giai đoạn 1 của dự án sẽ được triển khai trên diện tích 198ha đất công nghiệp và 81ha đất thương mại và nhà ở với tổng số vốn đầu tư khoảng 76,4 triệu USD Phạm vi của dự án thuộc địa bàn các xã Hưng Chính, Hưng Tây, Hưng Đạo và thị trấn Hưng Nguyên của Huyện Hưng Nguyên Giai đoạn 2 của dư án nằm trong quy hoạch Khu kinh tế Đông Nam theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, với tổng diện tích 1.096ha Để đáp ứng những điều kiện cơ bản đầu tiên cho một dự án quy mô lớn có tính chất động lực cho Tỉnh Nghệ An; công tác xúc tiến đầu tư, tháo gỡ khó khăn và giải phóng mặt bằng đã được lãnh đạo Tỉnh chỉ đạo sát sao, toàn diện
Từ những kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài như trên, tác giả đã đưa ra những đánh giá về những điểm mạnh và những tồn tại như sau:
- Điểm mạnh: các điểm mạnh về điều kiện tự nhiên; môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện; chính quyền hỗ trợ Doanh nghiệp ngày càng tốt
- Hạn chế còn tồn tại:Quy mô dự án còn nhỏ, lẻ tẻ; đối tác đầu tư chưa đa dạng, chỉ tập trung ở một số đối tac truyền thống như:Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore; Tính khả thi của các dự án còn chưa cao, nhiều dự án còn chậm tiến độ hoặc chưa được triển khai; hoạt động xúc tiến đầu tư còn chưa được quan tâm đúng mức
Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài từ các nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương
Tác giả đã nêu ra những phương hướng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đối
Trang 7với các nước tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương như sau:
Dự án đầu tư:tập trung thu hút đầu tư các dự án phù hợp với các loại quy hoạch, sử dụng công nghệ tiên tiến,”sử dụng ít tài nguyên, đặc biệt là đất đai, tạo ra nhiều công ăn việc làmvà đóng góp lớn cho ngân sách địa phương
+ “Về định hướng thu hút đầu tư năm 2016, Nghệ An sẽ tập trung mọi nguồn lực, thu hút các NĐT thứ cấp đầu tư vào các dự án đã hoàn chỉnh hạ tầng; tiếp tục thu hút đầu tư vào các dự án trọng điểm; đồng thời, kêu gọi, thu hút các NĐT trong và ngoài nước thực hiện các dự án về giao thông đường bộ, cảng biển theo hình thức xã hội hóa như BOT, BT.”
+“Nghệ An định hướng sẽ thu hút đầu tư vào công nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu (đặc biệt sản phẩm nằm trong Hiệp định TPP mà Nghệ An có thế mạnh); công nghiệp sạch, công nghiệp ứng dụng công nghệ cao; công nghiệp hỗ trợ; công nghiệp chế biến gắn với phát triển vùng nguyên liệu nông lâm thủy sản; công nghiệp đồ uống; ”
Định hướng về đối tác đầu tư: Nghệ An chú trọng thu hút các NĐT có chiến lược, định hướng mở rộng thị trường, cam kết đầu tư lâu dài, các NĐT trong lĩnh vực công nghệ cao, tạo thêm giá trị gia tăng, sử dụng nhiều lợi thế cạnh tranh của tỉnh hoặc tạo ra nhiều việc làm trong dài hạn.””
“Đối với các NĐT nước ngoài, Nghệ An tiếp tục hướng đến các NĐT truyền thống như Nhật Bản, Hàn Quốc; mở rộng sang các đối tác tiềm năng như Singapore, Thái Lan, Đài Loan, châu Âu và Mỹ, trong đó, mỗi đối tác sẽ gắn với một lĩnh vực thu hút cụ thể
Từ đó đề xuất một số giải pháp cụ thể như sau:
Trang 8- Đổi mới chính sách thu hút FDI: không quá nhấn mạnh số lượng, chú trọng hơn về mặt chất lượng
- Cải thiện môi trường đầu tư nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư
- Hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ
- Đẩy mạnh, đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư
- Tập trung phát triển CN hỗ trợ theo hướng tập trung một só ngàng, sản phẩm trọng điểm
- Nâng cao hiệu lực, hiệu quả và năng lực quản lý, kiểm tra, giám sát của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế
- Tăng cường và có kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao