Các đoàn thanh tra khi được thành lập năng lực cán bộ còn yếu kém, trình độ chủ yếu là trung cấp, chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác thanh tra.Thanh tra còn xuất hiện một số vấn[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 7 LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA CỤC THUẾ Error! Bookmark not defined 1.1 Tuân thủ pháp luật thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined
1.1.1.Doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined 1.1.2 Các sắc thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined
1.1.3 Tuân thủ pháp luật thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined
1.2Thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của cục thuế Error!
Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm thanh tra thuế, thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và
vừa của cục thuế Error! Bookmark not defined 1.2.2Mục tiêu của thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined
1.2.3Nguyên tắc thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined
1.2.4 Qui trình thanh tra thuế tại doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined
Trang 21.3 Yếu tố ảnh hưởng đến thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của cục thuế Error! Bookmark not defined 1.3.1 Yếu tố thuộc cục thuế Error! Bookmark not defined 1.3.2 Yếu tố thuộc môi trường của cục thuế Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰCTRẠNGTHANHTRA THUẾ ĐỐI VỚIDOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪACỦACỤC THUẾTỈNHLÀO CAI Error!
Bookmark not defined
2.1Tổng quan về Cục Thuế Tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined 2.1.1Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Cục Thuế tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
2.1.2Chức năng nhiệm vụ phòng Thanh tra thuế của Cục Thuế tỉnh Lào Cai
Error! Bookmark not defined
2.2Kết quả thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Cục Thuế tỉnh Lào Cai giai đoạn 2014-2016 Error! Bookmark not defined 2.2.1 Thực trạng Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
2.2.2Tuân thủ thuế của Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Lào Cai
Error! Bookmark not defined
2.2.3 Kết quả thanh tra thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2014-2016
Error! Bookmark not defined
2.4 Thực trạng thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Cục Thuế tỉnh Lào Cai giai đoạn 2014-2016 Error! Bookmark not defined
2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
Error! Bookmark not defined
2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện thanh tra thuếError! Bookmark not defined
2.4.3.Thực trạng kết luận và theo dõi thực hiện kết luận thanh tra Error! Bookmark not defined
Trang 32.5 Đánh giá thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Cục Thuế tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
2.5.1 Đánh giá thực hiện mục tiêu thanh tra thuếError! Bookmark not defined
2.5.2.Những điểm mạnh của thanh tra thuế đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa
của Cục Thuế tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined.
2.5.3 Những điểm yếu của thanh tra thuế đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa
của Cục Thuế tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined.
2.5.4 Nguyên nhân những điểm yếu về thanh tra thuế đối với Doanh nghiệp
nhỏ và vừa của Cục Thuế tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THANH TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA CỤC THUẾ Error! Bookmark not defined TỈNH LÀO CAI Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng hoàn thiện thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Cục thuế Lào Cai đến năm 2020 Error! Bookmark not defined
3.1.1 Phương hướng hoàn thiện thanh tra đối với doanh nghiệp của Cục thuế
tỉnh Lào Cai đến năm 2020 Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Mục tiêu thanh tra thuế đối với doanh nghiệp của Cục thuế tỉnh Lào Cai
đến năm 2020 Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp hoàn thiện thanh tra thuế đối với doanh nghiệp của Cục thuế tỉnh Lào Cai đến 2020 Error! Bookmark not defined 3.2.1 Giải pháp về hoàn thiện lập kế hoạch thanh traError! Bookmark not defined
3.2.2 Giải pháp về hoàn thiện tổ chức thực hiện thanh tra thuế Error! Bookmark not defined
3.2.3 Giải pháp về kết luận và theo dõi thực hiện kết luận thanh tra Error! Bookmark not defined
3.2.4 Các giải pháp khác Error! Bookmark not defined 3.3 Kiến nghị điều kiện thực hiện giải pháp Error! Bookmark not defined
Trang 43.3.1 Kiến nghị đối với Bộ Tài chính và Chính phủError! Bookmark not defined
3.3.2 Kiến nghị đối với Tổng cục thuế Error! Bookmark not defined 3.3.3 Kiến nghị đối với các chi cục thuế địa phươngError! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DN : Doanh nghiệp DNNVV : Doanh nghiệp nhỏ và vừa NSNN : Ngân sách Nhà nước TNCN : Thu nhập cá nhân TNDN : Thu nhập doanh nghiệp TNHH : Trách nhiệm hữu hạn
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1 Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined.
Bảng 1.2: Quy trình thanh tra thuế đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của cục thuế
Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.1: Doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Lào Cai giai đoạn 2014 – 2016
Error! Bookmark not defined Bảng 2.2: Biến động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
giai đoạn 2014 – 2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.3: Tuân thủ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
giai đoạn 2014 – 2016 Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.4: Kết quả thanh tra thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Cục thuế
tỉnh Lào Cai giai đoạn năm 2014 – 2016 Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5: Số lượng doanh nghiệp vi phạm pháp luật thuếgiai đoạn 2014 – 2016
Error! Bookmark not defined Bảng 2.6: Nguồn dữ liệu thu thập về doanh nghiệp Error! Bookmark not defined Bảng 2.7: Tiêu chí được đưa vào phân tích rủi ro Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8: Số lượng doanh nghiệp đưa vào kế hoạch thanh tra của Cục thuế tỉnh Lào
Cai giai đoạn 2014-2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.9: Một số vấn đề trong phân tích và đề xuất nội dung thanh tra Error! Bookmark not defined
Bảng 2.10: Trình độ công chức thanh tra năm 2014- 2016Error! Bookmark not defined
Bảng 2.11: Thực trạng điều chỉnh quyết định thanh traError! Bookmark not defined
Bảng 2.12: Tình hình thực hiện thanh tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp của cục thuế
tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.13: Kết quả truy thu thuế từ công tác thanh tra thuế DNNVV của Cục thuế
Lào Cai Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.14: Kết quả thực hiện kết luận thanh tra DNNVV tại Cục thuế Lào Cai
Error! Bookmark not defined.
Trang 7Bảng 2.15: Tổng hợp thu từ doanh nghiệp của cục thuế tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
giai đoạn 2014-2016 Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.16: Số thu từ doanh nghiệp NVV trong tổng thu từ DN trên địa bàn tỉnh
Error! Bookmark not defined Lào Cai giai đoạn 2014-2016 Error! Bookmark not defined Bảng 2.17: Truy thu thuế sau thanh tra của Cục thuế Lào Cai 2014-2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 2.18: Tỷ lệ vi phạm từng sắc thuế giai đoạn 2014-2016Error! Bookmark not defined
Bảng 2.19: Tình hình thực hiện mục tiêu về số cuộc thanh tra thuế trong năm giai
đoạn 2014-2016 Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1 Khung lý thuyết Error! Bookmark not defined Sơđồ2.Sơđồbộ máyCục thuếLào Cai theo mô hình chức năng Error! Bookmark not defined
Trang 88
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Nhận thức thấy thanh tra thuế DNNVV của Cục thuế tỉnh Lào Cai còn nhiều vấn đề bất cập ảnh hưởng một phần đến thu NSNN, tác giả đã lựa chọn vấn đề nghiên cứu này cho luận văn
Trong chương 1, Luận văn về thanh tra thuế đối với DNNVV của Cục thuế dựa trên cách tiếp cận theo quy trình thanh tra thuế Luận văn trình bày quy trình thanh tra thuế đối với DNNVV dựa trên quy trình thanh tra nói chung bao gồm lập kế hoạch thanh tra thuế hàng năm, tổ chức thực hiện thanh tra thuế, kết luận và theo dõi thực hiện kết luận thanh tra Luận văn trình bày nhóm yếu tố thuộc thuộc cục thuế và nhóm yếu tố thuộc môi trường của cục thuế có ảnh hưởng đến công tác thanh tra thuế đối với DNNVV
Trên cơ sở lý thuyết ở chương 1, Luận văn trình bày chương 2 với những nội dung như sau Luận văn giới thiệu sơ lược về cục thuê tỉnh Lào Cai với những chức năng nhiệm
vụ chủ yếu Phần thứ hai của Chương trình bày khái quát DNNVV trên địa bàn tỉnh Lào Cai và kết quả thu thuế DNNNV của Cục thuế tỉnh Lào Cai Phân tích thực trang DNNVV trên địa bàn tỉnh Lào Cai cho thấy số lượng DNNVV chiếm tỷ lệ chủ yếu trong tổng số DN trên địa bàn tỉnh Lào Cai Tỷ lệ DNNVV trên địa bàn tỉnh Lào Cai ngày càng có xu hướng tăng, trong khi tỷ lệ DN lớn của Lào Cai
Với số lượng đông đảo, các doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 84% các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai, và đã đóng góp phần không nhỏ vào NSNN, phát triển kinh tế tạo công ăn việc làm cho người dân, góp phần giảm nghèo bền vững Năm 2014 tổng số thuế DNNVV đóng góp vào ngân sách nhà nước là 901, năm 2015 là 1.145, năm
2016 là 1364 tỷ đồng Tính trên mỗi DN, thì DNNVV hiện đóng góp cho NSNN 570 triệu đồng/năm
Tuy nhiên, sai phạm về thuế vẫn phổ biến trong công đồng DNNVV.Năm 2014 thực hiện thanh tra 156 DN và đã xác định số thuế cần truy thu5.520,43 triệu đồng Năm
2015 số DN thanh tra nhiều hơn năm 2014 là 44 DN nhưng số tiền truy thu giảm còn
Trang 99
4.782,08 triệu đồng nguyên nhân có nhiều doanh nghiệp chỉ vi phạm hành chính không vi phạm trong lĩnh vực thuế, cụ thể số tiền phạt hành chính năm 2014 là 1.867 triệu đồng, năm 2015 là 2.492 tỷ đồng và 2016 là 3.076 tỷ đồng Hầu hết, các vi phạm chủ yếu là thuế GTGT và thuế TNDN một số DN vi phạm thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường Các vi phạm của DNNVV là do những hạn chế trong quấ trinh thanh tra thuế đối với DNNVV của Cục thuế tỉnh Lào Cai
Thứ nhất, lập kế hoạch thanh tra thuế chưa dựa vào thông tin phân tích rủi ro về
thuế mặc dù Cục thuế đã nhập thông tin và xử lý để chiết xuất danh sách doanh nghiệp theo rủi ro Mặt khác, nguồn thông tin để cán bộ thanh tra phân tích, đánh giá các doanh nghiệp có rủi ro về việc kê khai thuế, có dấu hiệu thất thu thuế còn chưa được đầy đủ và kịp thời, chưa phù hợp về thời điểm khi Cục thuế phải dựa vào thông tin từ Quý III năm trước
Việc lựa chọn doanh nghiệp đưa vào kế hoạch thanh tra đang căn cứ vào phương pháp phân tích thủ công của Cục thuế nên nhiều trường hợp thanh tra những không phát hiện dấu hiệu vi phạm và thanh tra chưa trọng tâm Việc lập kế hoạch thanh tra còn chưa căn cứ vào thực trạng phát triển các lĩnh vực kinh doanh mới, thực trạng và đặc điểm các doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô cũng như các ngành nghề chủ yếu mà DNNVV tham gia
Thứ hai là về tổ chức thực hiện thanh tra thuế.Việc công bố các quyết định ở một
số cuộc thanh tra còn chậm do nhiều cuộc thanh tra phức tạp kéo dài thời gian dẫn đến các cuộc thanh tra sau chưa triển khai theo đúng dự kiến Các đoàn thanh tra khi được thành lập năng lực cán bộ còn yếu kém, trình độ chủ yếu là trung cấp, chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác thanh tra.Thanh tra còn xuất hiện một số vấn đề như thanh tra chưa trọng tâm theo nội dung đề xuất, đoàn thanh tra tự xây dựng đề cương mà chưa có đề xuất nội dung thanh tra; thanh tra chưa phát hiện hành vi vi phạm; thanh tra kéo dài thời gian quá 30 ngày Một số đoàn thanh tra còn làm sai quy trình thanh tra, liên hệ với doanh nghiệp trước khi gửi quyết định thanh tra, dẫn đến nhiều lần hẹn mới tiến hành thanh tra được Một số đoàn thanh tra chưa đảm bảo trình tự, thủ tục và thời gian thanh tra theo qui định tại qui
Trang 1010
trình thanh tra thuế
Thứ ba là về kết luận và theo dõi thực hiện kết luận thanh tra, một số dự thảo báo
cáo thanh tra và dự thảo kết luận thanh tra chưa đày đủ nội dung được Lãnh đạo Cục thuế yêu cầu cung cấp thêm minh chứng trước khí ký kết luận kết quả thanh tra Công tác theo dõi đôn đốc truy thu thuế của Phòng thanh tra còn yếu đặc biệt là phối hợp với Phòng kế khai thuế, Phòng quản lý nợ và cưỡng chế thuế chưa thường xuyên, dẫn đến công tác truy
thu số thuế phải nộp chưa đạt yêu cầu
Dựa trên những căn cứ trên, thanh tra thuế đối với DNNVV của Cục thuế Tỉnh Lào Cai cần chú ý những giải pháp sau đây:
Thứ nhất là giải pháp về lập kế hoạch thanh tra hàng năm theo rủi ro về thuế của
DNNVV Để thực hiện lập kế hoạch thanh tra theo rủi ro cả về thanh tra theo phần mềm rủi ro hoặc lập kế hoạch thanh tra thủ công, Cục thuế tỉnh Lào Cai cần rất coi trọng hoạt động thu thập và khai thác thông tin về doanh nghiệp nhỏ và vừa Cục thuế xây dựng quy chế phối hợp và triển khai phối hợp cung cấp thông tin giữa các Phòng ban của Cục thuế với các
cơ quan nhưi Kiểm toán nhà nước, Thanh tra nhà nước tỉnh Lào Cai, các ngân hàng thương mại, kho bạc nhà nước tỉnh Lào Cai nhằm đa dạng hoá các nguồn thông tin phục
vụ cho công tác lập kế hoạch thanh tra thuế
Một số tiêu chí cần điều chỉnh trong phần mềm rủi ro là: tiêu chí tự động loại trừ các doanh nghiệp thuộc diện miễn thuế, giảm thuế; điều chỉnh tỷ lệ lợi nhuận/vốn chủ sở hữu (nếu tỷ lệ cao hơn 20% mới xếp vào đối tượng có rủi ro cao); bỏ tiêu chí quy mô doanh nghiệp (trong điều kiện số lượng đối tượng nộp thuế nhiều, việc tập trung vào những DN có quy mô quá nhỏ sẽ lãng phí nguồn lực; bổ sung tiêu chí ngành nghề kinh doanh (những DN hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng có các hoạt động kinh doanh phức tạp hơn); bổ sung tiêu chí địa bàn hoạt động (ở Lào Cai nhiều DNNVV hoạt động trên địa bàn Trung Quốc, hoạt động kinh doanh của họ sẽ phức tập hơn)
Thứ hai là giải pháp về tổ chức thực hiện thanh tra.Lãnh đạo Phòng thanh tra cần
phân công toàn diện việc phân tích và đề xuất nội dung thanh tra cho tất cả các cuộc
Trang 1111
thanh tra có trong kế hoạch chậm nhất là 2 tháng trước khi tiến hành thanh tra Nội dung thanh tra cần trình bày trong bản đề xuất với minh chứng đầy đủ (những nội dung trọng tâm cần thanh tra, những vân đề cần tập trung thanh tra, cần có những tài liệu gì và yêu cầu của tài liệu cho thực hiện những nội dung thanh tra)
Trước khi thành lập đoàn thanh tra, Lãnh đạo Phòng thanh tra và lãnh đạo Cục thuế cần phối hợp để cân đối nhân lực và có chủ trương bố trí nhân lực cho mỗi cuộc thanh tra Thành phần của Đoàn thanh tra cần đảm bảo các cán bộ thanh tra có các kỹ năng cần thiết cho một cuộc thanh tra như kiến thức về kế toán, công nghệ thông tin, pháp luật về thuế, kiến thức về ngành nghề của doanh nghiệp, địa bàn hoạt động của doanh nghiệp Cán bộ thanh tra cũng phải đảm bảo nắm được sơ bộ về doanh nghiệp trong kế hoạch thanh tra như quy mô, ngành nghề, doanh thu, lợi nhuận và các chính sách pháp luật có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp đó
Đoàn thanh tra cần tiến hành thanh tra theo đúng nội dung thanh tra đã lập, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp khi yêu cầu cung cấp thông tin mà doanh nghiệp đã nộp cho Cục thuế trước khi thanh tra; đặc biệt tránh hiện tượng thanh tra toàn diện gây khó khăn cho doanh nghiệp trong khi trong tâm nội dung thanh tra đã được phê chuẩn Trong trường hợp, đoàn thanh tra nhận thấy cần phải thanh tra sang các vấn đề khác, đổi trọng tâm nội dung thanh tra, trưởng đoàn thanh tra cần xin ý kiến của Lãnh đạo Cục thuế theo đúng quy trình Trường hợp cuộc thanh tra kéo dài do vấn đề phức tạp, thay đổi nội dung thanh tra, mở rộng phạm vi thanh tra, đoàn thanh tra cần xin ý kiến của Lãnh đạo Cục thuế và thống báo công khai đến doanh nghiệp
Giải pháp về kết luận và theo dõi thực hiện kết quả thanh tra Trưởng phòng Thanh
tra Cục thuế Tỉnh Lào Cai tăng cường kiểm tra các dự thảo báo cáo thanh tra và kết luận thanh tra tước khi trình lên cho Lãnh đạo Cục thuế Việc kiểm tra dự thảo kết luận thanh tra cần chú ý xem xét các nội dung thanh tra đã đề xuất với nội dung thanh tra thực tế đã thực hiện tại doanh nghiệp, thời kỳ thanh tra, nêu rõ các quy định pháp luật làm căn cứ
xử lý vi phạm
Cục thuế Tỉnh Lào Cai trực tiếp phân công cho Phòng Thanh tra phải chịu trách