Tạo động lực cho người lao động tại xí nghiệp điện cơ công ty Điện Lực Đắk Lắk

Nghiệp, Trưởng, phó phòng, Đội trưởng, Đội phó trong Xí nghiệp, Các tổ trưởng và toàn thể các CBCNV trong Xí nghiệp, nhằm tìm hiểu, phân tích những nhu cầu, mong muốn, và đ[r]

Trong một xã hội phát triển nguồn nhân lực là yếu tố và vai trò quan trọng trong sự vận hành chung của các doanh nghiệp nói riêng và của xã hội nói chung Bên cạnh đó nguồn nhân lực cũng đóng vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Doanh nghiệp và toàn xã hội Để người lao động có thể đóng góp hết sức mình từ tâm lực đến trí lực thì một trong các vấn đề quan trọng cần đặt ra cho Doanh nghiệp và xã hội đó là cần phải làm gì để thỏa mãn được nhu cầu của người lao động Nhằm để đạt được mục tiêu của

tổ chức đòi hỏi mọi thành phần lao động trong doanh nghiệp đồng tâm hiệp lực cống hiến hết tâm huyết của mình, do vậy doanh nghiệp phải ý thức được tầm quan trọng trong công tác tạo động lực và phải xác định: Tạo động lực cho những người lao động là một việc làm cần thiết và quan trọng

Là một doanh nghiệp nhà nước, Công ty Điện lực ĐăkLăk thực hiện nhiệm

vụ quản lý kinh doanh và phân phối điện phục vụ cho việc phát triển kinh tế, an ninh chính trị trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk Và Xí nghiệp Điện Cơ là một trong những đơn vị hậu cần quan trọng trong chuỗi phát triển chung của Công ty Để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, khắc phục sự cố nâng cao hiệu quả cung cấp điện trên một địa bàn rộng với nhiều đơn vị thành viên của Công ty, vai trò của người người lao động trong Xí nghiệp là không thể thiếu trong sự thành công đó Vậy làm thế nào để họ có động lực làm việc đó là câu hỏi cần

có lời giải đáp được thể hiện trong luận văn này và cũng là lý do tác giả lựa

chọn đề tài “Tạo động lực cho người lao động tại Xí Nghiệp Điện Cơ Công

ty Điện Lực Đăk Lăk”

Để có cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu khoa học và hệ thống, trước hết tác giả tìm nguồn tài liệu nghiên cứu, tham khảo các công trình nghiên cứu liên quan của các tác giả đã được công bố, các tài liệu của trường và sự hướng dẫn của các Thầy, cô cũng như hệ thống lại các lý thuyết cơ bản về tạo động lực với cách làm đó tác giả đã tổng quan được các công trình nghiên cứu

những lý thuyết cổ điễn của các thế kỷ trước của các học giả nước ngoài, cho đến các thuyết nhu cầu và thuyết quá trình động viên của các tác giả đương đại đến các công trình nghiên cứu mới nhất về tạo động lực thể hiện qua các luận văn tiến sỹ, thạc sỹ trong nước

Với đối tượng là người lao động tại Xí nghiệp Điện Cơ, tác giả đã lựa chọn những thuyết tạo động lực một cách phù hợp nhất để làm cơ sở áp dụng, đầu tiên là các thuyết tạo động lực về nhu cầu, trong đó có các thuyết nhu cầu của Maslow với nội dung nhu cầu của con người có 5 bậc, từ thấp đến cao Khi con người được thỏa mãn nhu cầu ở một bậc nào đó, sẽ muốn vươn lên đòi thỏa mãn nhu cầu ở bậc cao hơn, đó là nhu cầu về sinh lý, nhu cầu về an toàn, nhu cầu về xã hội, nhu cầu được tôn trọng, nhu cầu tự thể hiện Thuyết này có thể áp dụng cho tất cả người lao động, ngay cả cán bộ quản lý, khi mà chế độ tiền lương theo thang bảng lương của nhà nước chưa phù hợp Tiếp theo Lý thuyết 2 yếu tố của Herzberg đưa ra, ông cho rằng có hai nhóm yếu tố tác động đến động đến động cơ lao động của con người: yếu tố bình thường(sẽ không đem lại sự hăng hái hơn, nhưng nếu không có họ vẫn làm việc bình thường), Yếu tố động viên sẽ thúc đẩy người lao động làm việc hăng hái hơn, nhưng nếu không có họ vẫn làm việc bình thường Herzberg cũng chỉ ra rằng có thể khiến nhân viên làm việc một cách hứng thú nhiệt tình hơn bằng cách : luôn chuyển công tác, mở rộng nhiệm vụ giao phó, tạo tính

đa dạng phong phú trong công việc Theo thuyết McClelland với học thuyết về

nhu thành đạt, liên kết, quyền lực quan tâm đến nhu cầu bậc cao của con

người đó là: Nhu cầu thành đạt, nhu cầu liên kết, nhu cầu quyền lực Các học thuyết quá trình như: Tăng cường tích cực của B.F.Skinner theo học thuyết này có những hành vi của cá nhân nên được thúc đẩy, có hành vi nên bị hạn chế bằng các công cụ là phần thưởng, hình phạt hoặc không xem xét Học thuyết

kỳ vọng của Victor Vroom có thể ứng dụng lý thuyết này vào thực tiễn muốn

người lao động có động lực hướng tới mục tiêu nào đó thì cần phải tìm hiểu quá trình suy nghĩ của cá nhân, tạo nhận thức cho họ biết rằng nỗ lực của họ sẽ mang lại những phần thưởng tương xứng với mong muốn của họ Học thuyết công bằng của Stacy Adams với quan niệm cơ bản của học thuyết này là: mọi người đều muốn được đối xử công bằng, con người luôn có xu hướng so sánh

sự đóng góp của họ với quyền lợi mà họ được hưởng với sự đóng góp và quyền lợi của những người khác Học thuyết đặt mục tiêu của Edwin A.Locke, Học thuyết này chỉ ra rằng, cần phải xác định được các mục tiêu cụ thể và mang tính thách thức, và cần phải thu hút người lao động vào việc đặt các mục tiêu

ấy, làm cho họ nhận thức rõ các mục tiêu của tổ chức cũng chính là cái mà bản thân họ mong muốn đạt được, cần cho người lao động thấy rõ quan hệ trực tiếp giữa phần thưởng cá nhân với các nỗ lực bản thân để đạt mục tiêu, quan hệ giữa

nỗ lực và kết quả thực hiện công việc

Sau khi có các cơ sở lý luận tác giả tiếp tục nghiên cứu đến các yếu tố có thể ảnh hưởng tới động lực của người lao động và đúc kết được các nhóm yếu

tố chính sau: Nhóm các yếu tố bên trong và nhóm các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến vấn đề tạo động lực cho người lao động, các thể chế xã hội tác động đến người lao động

Để đưa ra các biện pháp tạo động lực với người lao động một cách chính xác, điều tiếp theo phải xem xét đặc điểm tình hình của Xí Nghiệp Điện Cơ từ lịch sử hình thành đến sự phát triển của Xí Nghiệp, các đặc điểm từ kinh tế, chuyên môn kỹ thuật đến khách hàng, sản phẩm, công nghệ, tài chính, những kết quả và thành tích mà Xí Nghiệp đã đạt được trong những năm qua cụ thể từ năm 2009-2013 đã ảnh hưởng như thế nào đối với người lao động trong Xí Nghiệp Điện Cơ nói riêng và Công ty nói chung, tác giả đã đánh giá khái quát thực trạng công tác tạo động lực tại Xí ghiệp Điên Cơ Bên cạnh đó tác giả cũng đã thiết kế các mẫu bảng hỏi, phỏng vấn đối tượng là Giám đốc, Phó giám đốc Tại Xí

Nghiệp, Trưởng, phó phòng, Đội trưởng, Đội phó trong Xí nghiệp, Các tổ trưởng và toàn thể các CBCNV trong Xí nghiệp, nhằm tìm hiểu, phân tích những nhu cầu, mong muốn, và đưa ra những nhận xét đánh giá đề nghị Xí nghiệp về mức độ hài lòng của bản thân người lao động với các yếu tố liên quan đến công việc đang đảm nhận, đánh giá các công tác về việc bố trí sử dụng người lao động, công tác đào tạo trong Xí nghiệp, những yếu tố ảnh hưởng tác động đến tinh thần, vật chất của người lao động, sự cam kết gắng bó với Xí nghiệp, tác giả

đã phân tích các số liệu từ các phiếu điều tra và tổng hợp mẫu phiếu điều tra phỏng vấn phân tích đánh giá kết quả, từ đó tác giả xác định được những thành quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó Cụ thể: Kết quả đạt được: Xí nghiệp đã thực hiện nghiêm chỉnh thực hiện các quy định của nhà nước về chế độ tiền lương và chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm

y tế, bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động 100% CBCNV đều muốn gắn bó với Xí nghiệp, không muốn rời bỏ để làm ở các doanh nghiệp khác Trong công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực Xí nghiệp cũng đã có sự quan tâm hơn trước, Xí nghiệp cũng tương đối xây dựng được bầu không khí tập thể đoàn kết, ấm cúng, hòa thuận, thân thiện, hiểu biết, tin tưởng lẫn nhau Bên cạnh đó là các vấn đề về các chương trình phúc lợi, điều kiện lao động cũng được chú ý đến Xí nghiệp đã nhận thức rõ vai trò của việc bố trí và sử dụng lao động hợp với trình độ được đào tạo và năng lực chuyên môn cũng như kinh nghiệm của từng CBCNV trong Xí nghiệp Điều này đã góp phần phát huy được năng lực và hiệu quả làm việc của người lao động

Những hạn chế và nguyên nhân: Mặc dù Xí nghiệp luôn nổ lực và đã nhận thức rõ vai trò công tác tạo động lực cho người lao động và đã có nhiều hành động cụ thể, khuyến khích, gắn kết được người lao động Tuy nhiên công tác tạo động lực tại Xí nghiệp Điện cơ còn nhiều hạn chế nên chưa thỏa mãn được nhu cầu của người lao động Điều đó làm cho người lao động chưa

phát huy hết năng lực lao động, sáng tạo và đôi khi phát sinh tư tưởng chán nản, buồn chán hiệu quả công việc chưa cao Cụ thể: Xí nghiệp chưa xây dựng được bản mô tả công việc, định mức lao động, tiêu chuẩn đánh giá kết quả thực hiện công viêc một cách cụ thể Phân cấp quyền lực cho cán bộ còn hạn chế không trao quyền một cách đầy đủ giảm đi sự tự chủ trong công việc của các đơn vị trưởng Chính sách khen thưởng chưa phát huy hết được tác dụng, còn mang tính tượng trưng hình thức, mức đãi ngộ với những cá nhân đạt thành tích cao hầu như rất thấp, chưa khuyến khích được người lao động phát huy tinh thần trách nhiệm và hăng say làm việc cũng như tích cực đóng góp những sáng kiến hữu ích cho Xí nghiệp Công tác đào tạo, bố trí và sử dụng lao động vẫn còn có các hạn chế đặc biệt như hổ trợ kinh phí học tập, sắp xếp lao động sau khi đi học về cũng như bố trí đúng chuyên môn kỹ thuật Luân chuyển người lao động trong Xí nghiệp là một công việc cần thiết để tạo động lực cho

họ, việc luân chuyển CBCNV trong thời gian qua chưa được chú trọng Việc bố trí các Trưởng đơn vị chưa được hợp lý, nhiệm vụ trách nhiệm chưa được rõ ràng, bên cạnh đó là niềm tin vào sự thăng tiến của một bộ phận CBCNV tỉ lệ còn rất thấp

Dựa trên cơ sở các lý luận về công tác tạo động lực, những kết quả về phân tích, đánh giá thực trạng công tác tạo động lực của Xí nghiệp Điện Cơ Công ty Điện lực Đăk Lăk cũng như phương hướng phát triển và quan điểm tạo động lực của Xí nghiệp, tác giả đã đề xuất các giải pháp tạo động lực cho người lao động tại Xí nghiệp Điện Cơ như sau:

1 Hoàn thiện công tác phân tích công việc và đánh giá thực hiện công việc làm cơ sở cho việc bố trí sử dụng hợp lý lao động : Để mỗi người lao

động người hiểu rõ những nhiệm vụ, trách nhiệm, điều kiện thực hiện nhiệm

vụ và tiêu chuẩn thực hiện công việc, trên cơ sở đó để đánh giá sự đóng góp

của người lao động thì Xí nghiệp cần hoàn thiện phân tích công việc Hiện nay, kết quả phân tích công việc tại Xí nghiệp được thể hiện ở bản sơ đồ, chức năng nhiệm vụ của các phòng ban, phân xưởng và phụ lục tiêu chuẩn bình xét và phân loại lao động trong quy chế lương, thưởng…Để cho người lao động thấy rõ sự cam kết về “sự đối xử công bằng”, thì Xí nghiệp cần đánh giá thực hiện công việc một cách thường xuyên và công bằng theo chu kỳ 3-6 tháng, cung cấp thông tin phản hồi một cách nhanh chóng và kịp thời về mức

độ hoàn thành công việc, tinh thần và thái độ làm việc cho người lao động để

họ có thể cải biến theo hướng tích cực hơn…

2 Hoàn thiện công tác định mức lao động làm cơ sở cho việc xác định nhu cầu lao động và bố trí sử dụng lao động : Công tác định mức lao động là

cơ sở của tổ chức lao động tiền lương, có định mức lao động chính xác và thời gian hao phí mới có thể bố trí đúng người đúng việc, bảo đảm công việc được hoàn thành tốt mà không lãng phí thời gian tiền bạc và nhân công cho Xí nghiệp, cho Công ty Công tác định mức bảo đảm cho việc xây dựng đơn giá chính xác, công bằng trong phân phối tiền lương, thưởng, phù hợp với sức lao động đã bỏ ra

3 Tạo điều kiện và môi trường làm việc thuận lợi cho người lao động để

họ có thể tiến hành công việc theo cách tốt nhất :

Người lao động cần được tuyển chọn và bố trí làm việc phù hợp với khả năng, sở trường và đáp ứng tốt yêu cầu công việc

Đào tạo và phát triển người lao động để giúp họ luôn tiếp cận được với

sự thay đổi của môi trường, công nghệ và nâng cao khả năng sáng tạo trong công việc

Trang bị máy móc và công cụ cần thiết để đảm bảo công việc của người lao động đạt hiệu quả cao nhất

Thiết kế lại công việc theo hướng nâng cao giá trị của công việc phù hợp với khả năng, sở trường của người lao động và mục tiêu của doanh nghiệp, giảm sự nhàm chán trong quá trình làm việc

4 Thực hiện kết hợp các biện pháp kích thích nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của người lao động : Trong chương trình tạo động lực

cần phải khuyến khích người lao động đạt được các mục tiêu đã được thống nhất bằng việc gắn kết thành tích với các kết quả (khen thưởng và kỷ luật) Điều quan trọng là phải làm cho mỗi người lao động luôn nhận thấy mối quan

hệ khăng khít giữa thành tích càng cao thì phần thưởng càng lớn và ngược lại dựa vào hai nguyên tắc cơ bản: 1) gắn phần thưởng với thành tích, đóng góp chứ không phải thâm niên hay tư cách thành viên; 2) sử dụng hình thức kỷ luật để loại bỏ các hành vi mà doanh nghiệp không kỳ vọng và dùng thưởng

để củng cố các hành vi mong đợi Hoàn thiện quy chế trả lương, đảm bảo chi trả tiền lương công bằng, hợp lý, mang tính cạnh tranh để kích thích sự hăng say làm việc của người lao động Xí nghiệp cần sử dụng các hình thức thưởng - phạt hợp lý để kích thích người lao động nỗ lực làm việc và loại bỏ các hành

vi sai trái Đa dạng hóa các phúc lợi cho người lao động làm cho họ an tâm hơn trong công việc và phục hồi sức khỏe sau những giờ làm việc mệt nhọc, căng thẳng Xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Người lao động trong Xí nghiệp ngoài thời gian làm việc, bên cạnh việc tham gia các hoạt động đoàn thể như tham gia các hoạt động thể thao để nâng cao sức khỏe Khi Xí nghiệp hay Công ty tổ chức các hoạt động khác như hội thi văn nghệ, hội thi tay nghề giỏi v.v…Để tăng cường sự giao lưu, học hỏi đoàn kết giữa các bộ phận, giữa những người lao động thì cần phải tham gia tích cực các hoạt động này

Luận văn đã đóng góp một phần nào đó trong việc vận dụng các lý luận khoa học, các bài học kinh nghiệm vào thực tiễn trong công tác tạo động lực của

Xí nghiệp Điện Cơ Các vấn đề có liên quan luận văn đã nhấn mạnh cụ thể đến các giải pháp về thỏa mãn nhu cầu lương thương, nhu cầu thăng tiến, nhu cầu thành đạt và các phương hướng trong công tác luân chuyển sử dụng và bố trí lao động, ứng dụng các thuyết đặt mục tiêu cụ thể cho các CBCNV trong Xí nghiệp phấn đấu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Với thời gian còn hạn chế, việc thu thập thông tin còn thiếu sót, việc tổng hợp thông tin cũng còn gặp nhiều khó khăn, đối tượng nghiên cứu trong luận văn còn hạn chế, trình độ của các đối tượng có sự chênh lệch đáng kể nên ảnh hưởng đến các giải pháp tạo động lực chung trong luận văn, những thiếu sót trong quá trình nghiên cứu không thể tránh khỏi và rất cần được tiếp tục nghiên cứu bổ sung Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô để luận văn của em được hoàn thiện và

có ý nghĩa thực tiễn tại đơn vị mình là Xí nghiệp Điện Cơ nói riêng và tại Công

ty Điện Lực Đăk Lăk nói chung