Tăng cường quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của chi cục Thuế huyện Gia Lâm

Căn cứ chỉ tiêu thu nợ Cục thuế giao cho và tình trạng nợ của năm trước, Chi cục thuế huyện Gia Lâm tiến hành rà soát, phân loại nợ thuế hàng tháng, xây dựng kế hoạch thu nợ, giao chỉ [r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Trong bối cảnh hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đã hội nhập sâu và rộng vào nền kinh tế thế giới, đặc biệt từ khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO)

Đó vừa là đòn bẩy, vừa là thách thức đối với nền kinh tế và các doanh nghiệp trong nước còn non trẻ Hiện nay, các doanh nghiệp trong nước vừa phải cạnh tranh lẫn nhau, vừa phải cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài Điều đó đã ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Theo số liệu thống kê của Cục thuế Hà Nội trong năm 2013, số doanh nghiệp kinh doanh có lãi chỉ chiếm 34,2%, số còn lại bị lỗ hoặc phải đang ngừng hoạt động Do chịu áp lực của sự cạnh tranh, các doanh nghiệp đã và đang phải thay đổi phương thức và cơ chế quản lý để tồn tại và phát triển, đồng thời tìm mọi

biện pháp để “lách thuế”, “gian lận thuế” Các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực

thương mại cũng không tránh khỏi vòng xoay đó Trong năm 2013, Cục thuế Hà Nội đã thực hiện thanh, kiểm tra 5.404 doanh nghiệp thương mại, số thuế xử lý tăng thu qua thanh tra, kiểm tra là 9.628 tỷ đồng, trong đó các doanh nghiệp thương mại có vi phạm đã

bị buộc truy thu thuế 5.643 tỷ đồng, truy hoàn hơn 200 tỷ đồng và phải nộp phạt trên 2.040 tỷ đồng Điều đó cho thấy, bên cạnh những đóng góp tích cực của cộng đồng doanh nghiệp vào sự phát triển chung của nền kinh tế thì ở đâu đó vẫn tồn tại những vấn đề về thất thu thuế, nợ đọng thuế gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của nền kinh tế Cùng với đó là những tồn tại, hạn chế của hệ thống chính sách, pháp luật thuế trước mắt chưa thể giải quyết dứt điểm về tính đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả về mặt pháp lý, sự chồng chéo… Bởi vậy, việc tăng cường quản lý thuế, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại là một nội dung hết sức cần thiết trong công tác quản lý thuế

Huyện Gia Lâm được chia tách và thành lập từ năm 2004, trong những năm qua được đánh giá là một trong những huyện có sự phát triển kinh tế ổn định của thủ đô Ngành thuế huyện Gia Lâm luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo từ các cấp chính quyền địa phương; từ Cục thuế TP Hà Nội nên công tác quản lý thuế có nhiều thuận lợi Chỉ tiêu thu ngân sách, chỉ tiêu nợ đọng… đều đạt ở mức tốt Tuy nhiên, là 1 đơn vị mới được

thành lập, năng lực của đội ngũ cán bộ không đồng đều do đó có những ảnh hưởng đến công tác thu ngân sách Nhận thấy sự cấp thiết của vấn đề, với mong muốn nâng cao hơn

nữa hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý thuế, em đã chọn đề tài “ Tăng cường quản

lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế Huyện Gia Lâm” làm luận văn

cao học với mong muốn giải quyết một phần vấn đề trên

- Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề cơ bản và thực trạng quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm

- Phạm vi nghiên cứu

+ Phạm vi về không gian: Quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm

+ Phạm vi về thời gian: Các số liệu và tài liệu nghiên cứu tập trung về quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm giai đoạn 2009-2013 + Phạm vi về nội dung:

 Doanh nghiệp thương mại với hai sắc thuế là thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế GTGT

 Hộ kinh doanh thương mại kê khai với hai sắc thuế là thuế thu nhập doanh nghiệp

và thuế GTGT

Ngoài phần mở đầu và kết luận thì luận văn bao gồm ba chương như sau:

Chương 1 “Những vấn đề cơ bản về quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại”

Trong chương này tác giả giới thiệu những vấn đề cơ bản về thuế và quản lý thuế

Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho Nhà nước theo mức độ và thời hạn được pháp luật qui định nhằm sử dụng cho mục đích công cộng Đặc điểm thuế trong lĩnh vực thương mại đó là các đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực thương mại có vòng quay vốn nhanh hơn, tỷ suất lợi nhuận thấp hơn so với các doanh nghiệp sản xuất vì vậy việc kê khai thuế diễn ra nhanh chóng hơn, đơn giản hơn Ngoài những đặc điểm riêng về thuế trong lĩnh vực thương mại thì thuế có những đặc điểm chung đối với mọi lĩnh vực: tính bắt buộc, tính không hoàn trả trực tiếp, tính pháp lý cao

Sau khi làm rõ những vấn đề cơ bản về thuế, tác giả đưa ra bốn nội dung về quản lý thuế đó là:

Thứ nhất, tuyên truyền và hỗ trợ doanh nghiệp, các hộ kinh doanh thương mại nộp

thuế Tuyên truyền về thuế là việc Chi cục thuế sử dụng các hình thức, phương tiện để cung cấp, truyền bá thông tin về pháp luật thuế đến với mọi người dân nhằm giúp họ hiểu

rõ bản chất và ý nghĩa của việc nộp thuế, quyền và nghĩa vụ của mình trong việc nộp thuế Có hai hình thức tuyên truyền về thuế đó là: xuất bản các ấn phẩm về thuế, tuyên truyền thông qua các phương tiên thông tin đại chúng Hỗ trợ về thuế đối với người nộp thuế là loại dịch vụ công do Chi cục thuế cung cấp để hỗ trợ đối tượng nộp thuế thực hiện nghĩa vụ nộp thuế Các hình thức hỗ trợ người nộp thuế bao gồm: Giải đáp qua điện thoại, các cuộc tư vấn trực tiếp, giải đáp bằng văn bản

Thứ hai, quản lý kê khai thuế Khai thuế là việc người nộp thuế lập và điền vào mẫu

các tờ khai thuế hoặc phụ lục tờ khai các thông tin để xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế

Thứ ba, kiểm tra thuế Kiểm tra thuế là hoạt động của cơ quan thuế trong việc xem

xét tình hình thực tế của đối tượng kiểm tra, từ đó đối chiếu với chức năng, nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra đối với đối tượng kiểm tra để có những nhận xét, đánh giá về tình hình chấp hành nghĩa vụ thuế của đối tượng kiểm tra Có 4 nguyên tắc kiểm tra thuế bao gồm: nguyên tắc tuân thủ pháp luật, nguyên tắc trung thực, chính xác, khách quan, nguyên tắc công khai, dân chủ, nguyên tắc hiệu quả Quy trình kiểm tra thuế gồm có kiểm tra tại trụ

sở cơ quan thuế và kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế

Thứ tư, quản lý nợ và cưỡng chế thuế Quản lý nợ thuế là công việc theo dõi, nắm

bắt thực trang nợ thuế và các khoản khác do Chi cục thuế quản lý và thực hiện các biện pháp đôn đốc thu hồi số nợ thuế của người nộp thuế Cưỡng chế thuế là việc Chi cục thuế

và các cơ quan bảo vệ pháp luật áp dụng các biện pháp buộc người nộp thuế phải thực hiện nghĩa vụ thuế

Ngoài ra, tác giả đưa ra nhân tố ảnh hưởng tới quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại, gồm có hai nhân tố đó là nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan

Nhân tố chủ quan bao gồm: Năng lực và phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ thuế, cơ sở vật chất kỹ thuật, sự nghiêm minh trong xử lý vi phạm

Nhân tố khách quan bao gồm: Cơ chế quản lý thuế, trình độ và ý thức tuân thủ pháp luật thuế của các tổ chức kinh doanh thương mại, sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan thuế các cấp, với chính quyền địa phương và các ban ngành có liên quan

Chương 2 “Thực trạng quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm” Trong chương này tác giả khái quát tình hình thu thuế trong lĩnh

vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm và đưa ra thực trạng quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm

Trong giai đoạn 2009 – 2013, do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế trên thế giới tình hình kinh tế cả nước nói chung và huyện Gia Lâm nói riêng gặp rất nhiều khó khăn Hàng hóa bán ra không tiêu thụ được, hàng loạt doanh nghiệp, hộ kinh doanh thương mại phải tạm dừng hoạt động kinh doanh hoặc buộc phải phá sản, giải thể Để khắc phục khó khăn cho các doanh nghiệp, Nhà nước đã ban hành Nghị quyết số 30/2008/NQ-CP ngày

11/12/2008 của Chính phủ về những giải pháp cấp bách nhằm ngăn chặn suy giảm kinh

tế, duy trì tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội; Quyết định số 16/2009/QĐ-TTg ngày 21/1/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành một số giải pháp về thuế nhằm thực hiện chủ trương kích cầu đầu tư và tiêu dùng, ngăn chặn suy giảm kinh tế, tháo gỡ khó khăn đối với doanh nghiệp Việc triển khai kịp thời các gói kích cầu đầu tư và tiêu dùng

đã phát huy tác dụng nhất định, (đặc biệt là việc giảm 50% thuế suất thuế GTGT, giảm 50% tỷ lệ thu lệ phí trước bạ đối với mặt hàng ô tô, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 28% xướng còn 25%) đã thúc đẩy hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thương mại trở lại ổn định và lấy lại đà tăng trưởng Do đó số thu ngân sách từ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh thương mại vẫn hoàn thành vượt mức dự toán và đạt được tốc độ tăng trưởng năm sau luôn cao hơn năm trước Nếu như số thu thuế năm 2009 mới đạt 198,5 tỷ đồng thì đến năm 2013 đã tăng lên 632,7 tỷ đồng , tăng gần 3,2 lần Vận dụng nội dung quản lý thuế ở chương 1, tác giả đưa ra thực trạng quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm theo từng nội dung quản lý thuế

Thứ nhất, hoạt động tuyên truyền và hỗ trợ về thuế đối với doanh nghiệp, hộ kinh

doanh thương mại nộp thuế của Chi cục thuế huyện Gia Lâm Hoạt động tuyên truyền và

hỗ trợ được đẩy mạnh và áp dụng nhiều hình thức đa dạng Các hình thức tuyên truyền được áp dụng như tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tuyên truyền trên áp phích, tờ rơi Trong 5 năm qua Chi cục thuế huyện Gia Lâm đã tuyên truyền trên truyền hình 132 giờ phát sóng, 94 bài đăng trên báo, tạp chí….Hoạt động hỗ trợ về thuế cũng được sử dụng nhiều hình thức phong phú như: tập huấn chính sách thuế, hướng dẫn bằng văn bản, hướng dẫn qua điện thoại, đối thoại với doanh nghiệp, hỗ trợ qua đường dây nóng Hàng năm, Chi cục thuế huyện Gia Lâm tổ chức trung bình 4 buổi tập huấn về các chính sách thuế nhằm hướng dẫn cụ thể các chính sách thuế mới cho người nộp thuế, thêm nữa là các buổi đối thoại với doanh nghiệp nhằm giải đáp các thắc mắc của người nộp thuế

Thứ hai, quản lý kê khai thuế đối với các đơn vị kinh doanh thương mại của Chi cục

thuế huyện Gia Lâm Việc kê khai thuế tại Chi cục thuế được thực hiện tốt trên ứng dụng quản lý thuế của ngành, toàn bộ hồ sơ khai thuế của khối doanh nghiệp thương mại đã thực hiện mã vạch hai chiều Hơn nữa, Chi cục thuế cũng phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ tổ chức nhiều buổi tập huấn về kỹ năng kê khai thuế qua mạng, cho đến nay 91%

số doanh nghiệp thương mại đã thực hiện gửi hồ sơ khai thuế qua mạng

Thứ ba, kiểm tra thuế đối với các đơn vị kinh doanh thương mại của Chi cục thuế

huyện Gia Lâm

Hàng năm Đội kiểm tra thuế và Đội thuế liên xã, thị trấn sẽ tiến hành kiểm tra 100%

hồ sơ khai thuế tại trụ sở Chi cục thuế Trong giai đoạn 2009-2013, sau khi tiến hành kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở Chi cục thuế, số doanh nghiệp và hộ kinh doanh thương mại được chấp nhận là trên 90% Qua quá trình kiểm tra Chi cục thuế đã phát hiện một số sai phạm như chậm nộp hồ sơ khai thuế, nợ thuế chây ì, kê khai sai nội dung trên hóa đơn đầu vào, không ghi chú thời hạn trên bảng kê đầu vào, hủy hóa đơn bán ra

mà không hoàn thiện các thủ tục theo quy định, kê khai hóa đơn đầu vào không phục vụ cho mục đích kinh doanh Kết quả số thuế truy thu và phạt sau kiểm tra thuế đối với DNTM tại trụ sở Chi cục thuế huyện Gia Lâm trong giai đoạn 2009-2013 tăng qua các năm, cụ thể là năm 2009 là 535 triệu đồng, năm 2010 là 583 triệu đồng, năm 2011 là 720 triệu đồng, năm 2012 là 853 triệu đông, năm 2013 là 956 triệu đồng

Hoạt động kiểm tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp, hộ kinh doanh thương mại trên cơ

sở thu thập và phân tích thông tin, lựa chọn các đơn vị có dấu hiệu gian lận thuế để tiến

hành kiểm tra Năm 2009 Đội Kiểm tra của Chi cục thuế huyện Gia Lâm đã tiến hành kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp thương mại được 60 doanh nghiệp thì đến năm 2013 con

số này đã đạt 145 doanh nghiệp Qua 5 năm giai đoạn 2009-2013 Chi cục thuế đã truy thu

và phạt được 9.483 triệu đồng sau khi kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp thương mại Còn

hộ kinh doanh thương mại thì truy thu và phạt được 589 triệu đồng

Thứ tư, quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế đối với các đơn vị kinh doanh thương mại

Căn cứ chỉ tiêu thu nợ Cục thuế giao cho và tình trạng nợ của năm trước, Chi cục thuế huyện Gia Lâm tiến hành rà soát, phân loại nợ thuế hàng tháng, xây dựng kế hoạch thu

nợ, giao chỉ tiêu thu nợ thuế cho từng đội thuế, cán bộ thuế, chỉ đạo các đội tăng cường

áp dụng các biện pháp thu nợ để có biện pháp phù hợp như : Phân loại nợ thuế trên phần mềm quản trị nợ, thường xuyên đối chiếu nợ với các đội thuế, đối với các hộ kinh doanh thương mại và các doanh nghiệp thương mại tiến hành phát hành thông báo số tiền nợ đến từng hộ, doanh nghiệp thương mại, mời các hộ, doanh nghiệp lên làm việc, yêu cầu doanh nghiệp đăng ký thời hạn nộp, xử phạt nộp chậm đối với đối tượng nợ thông thường, gửi công văn đề nghị ngân hàng phối hợp cung cấp số dư tiền trong tài khoản của các đơn vị tại ngân hàng, ra lệnh yêu cầu ngân hàng trích tài khoản tiền gửi của doanh nghiệp nộp vào ngân sách nhà nước Hơn nữa, để hạn chế thấp nhất các phát sinh nợ thuế, Chi cục thuế cũng yêu cầu các cán bộ thuế thường xuyên, kiểm tra, giám sát việc kê khai nộp thuế của người nộp thuế và tăng cường các biện pháp đôn đốc thu, bảo đảm người nộp thuế nộp đúng hạn, nộp đủ các khoản thuế phát sinh vào NSNN Kết quả là số thuế nợ đọng của các DNTM và hộ KDTM tăng qua các năm, tuy nhiên số tiền thu nợ cũng tăng cụ thể là từ năm 2009-2013 số tiền thu nợ của các DNTM lần lượt là 826,

1303, 2361, 4773, 8542 triệu đồng còn của hộ KDTM là 594, 616,742,674,727 triệu đồng

Sau khi phân tích thực trạng quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm, phần cuối của chương 2 tác giả đã nêu những mặt tích cực, hạn chế, nguyên nhân từ đó đưa ra các giải pháp ở chương 3

Chương 3 “Phương hướng, giải pháp tăng cường quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm đến năm 2020” Trong chương này tác

giả đưa ra một số dự báo tình hình phát triển thương mại và phương hướng tăng cường quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của huyện Gia Lâm đến năm 2020, đề xuất một

số giải pháp để tăng cường quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại của Chi cục thuế huyện Gia Lâm như sau:

Thứ nhất, chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ thuế cả về số lượng và chất lượng để

phục vụ hoạt dộng quản lý thuế

Thứ hai, hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống thông tin quản lý thuế

Thứ ba, tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ đối với người nộp thuế trong lĩnh vực

thương mại

Thứ tư, đẩy mạnh Kê khai thuế

Thứ năm, đẩy mạnh kiểm tra thuế chống thất thu NSNN

Thứ sáu, tăng cường áp dụng các biện pháp đôn đốc thu nợ và cưỡng chế nợ thuế

Thứ bảy, đẩy mạnh công tác phối hợp các cơ quan, tổ chức chống thất thu thuế