Phải xác định : Mỗi thầy cô giáo phải có trách nhiệm giúp đỡ học sinh yếu kém để các em này cải thiện tình hình học tập của mình một cách tốt nhất ( Dạy học là dạy cho những người chưa[r]
Trang 1ĐẢNG BỘ XÃ PHONG HÒA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CHI BỘ TRƯỜNG THCS PHONG HÒA
Phong Hòa, ngày 14 tháng 03 năm 2019
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
“Giải pháp nâng cao ý thức học tập của học sinh”
1 Thực trạng
Nâng cao chất lượng dạy và học là mục tiêu và là nhiệm vụ của nhà trường
Trong thời gian qua, nhà trường đã thực hiện nhiều biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng dạy và học: tăng cường đổi mới PPDH, tích cực sử dụng ĐDDH, UDCNTT, dạy học tích hợp, dạy học chú ý đến từng đối tượng, phụ đạo học sinh yếu… Phải nói rằng trong thời gian qua đông đảo thầy cô giáo đã làm tốt công việc của mình với tinh thần đầy trách nhiệm, đầy tâm huyết Một số thầy cô đã tạo được thương hiệu cho riêng mình: GVDG, có học sinh giỏi, học sinh thần tượng và yêu quý bộ môn mình giảng dạy Tuy một số môn có nhiều tiến bộ vượt bật, một số môn chất lượng chưa được cải thiện nhưng nhìn chung chất lượng thật sự của nhà trường còn khá nhiều yếu kém (12,81%)
Nhìn lại kết quả kiểm tra học kỳ I vừa qua ta thấy, chất lượng chung của nhà trường cũng như chất lượng giảng dạy các môn xã hội nói riêng còn thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu đặt ra Cụ thể:
Chất lượng chung toàn trường: 87,19% TB trở lên Chỉ tiêu 95%
Ở bộ môn Lịch sử 93,71% (Khối 6: 90,81%; Khối7: 90,95%; Khối 8: 96,24%; Khối 9: 98,94%) Chỉ tiêu đặt ra là 97% trung bình trở lên, vì vậy nhiều khối lớp chưa đạt chỉ tiêu đề ra
Có thể nói, học sinh của chúng ta hiện nay có những em rất giỏi, nhưng cũng có không ít học sinh lười học, ý thức học tập kém, thích đua đòi và ham chơi, điều đó đã trở thành gánh nặng cho việc dạy dỗ của thầy cô và sự lo lắng của gia đình
Tình trạng đi học không mang tập, sách; không chép bài; không học bài (gọi trả bài nhiều lần không thuộc); không nghiên cứu bài khi đến lớp (GV đặt câu hỏi – HS chỉ việc đọc cả đoạn SGK, đôi lúc GV tự hỏi và tự đưa ra câu trả lời); trong giờ học không tập trung mà chỉ chú ý đến việc soi gương, xem điện thoại, lấy giấy ra vẽ, viết bậy chuyền cho nhau; thi cử thì không coi trọng (thiếu chăm chỉ trong việc ôn luyện dù thầy cô cố gắng xây dựng đề cương chu đáo, ôn tập dưới mọi hình thức, tận dụng ngoài giờ để trả bài, nhưng các em lại không học và thường sử dụng đề cương làm phao thi, điểm kém nhưng vẫn thấy vui, không tỏ ra chút lo lắng)…
Chính vì ý thức học tập kém nên kết quả điểm thi học kỳ 1 cũng rất thấp Như môn Lịch sử điểm từ 5 điểm trở lên chiếm 78,43% (Khối 6: 73,85%; khối 7: 76,29%; khối 8: 79,03%; khối 9: 87.3%)
Đây là điều trăn trở của tất cả quý thầy cô Vì vậy ngay bây giờ yêu cầu đặt ra cho chúng ta là phải tìm những nguyên nhân yếu kém một cách chính xác, phải nhìn thẳng vào sự thật một cách khách quan Từ đó đưa ra những giải pháp tích cực, sát với thực tế
để từng bước cải thiện và nâng cao chất lượng
2 Nguyên nhân chất lượng học tập của học sinh còn yếu kém nhiều:
2.1 Đối với học sinh:
- Học sinh chưa nhận thức đúng động cơ và mục đích học tập, chưa có quyết tâm
và nhiệt tình học tập Các em chưa xác định việc học là học để có kiến thức cho mình, học để chiếm lĩnh tri thức, biến kiến thức của nhân loại thành kiến thức của mình, học để
Trang 2làm người, học để hoà nhập với cộng đồng, học để lập thân, lập nghiệp; học để phục vụ
Tổ quốc, phục vụ nhân dân =>Học cho cha mẹ - học đi cha mẹ cho tiền (nhà khá giả), học để nhận hỗ trợ từ nhà nước, từ mạnh thường quân (nhà nghèo)
- Học sinh chưa có phương pháp học tập khoa học, hầu hết là học thụ động, lệ thuộc vào các loại sách giáo khoa (chép vào vở nhưng không hiểu gì cả), học thuộc lòng (lên trả bài nhờ thầy nhắc chữ đầu, em chỉ thuộc có phần này…); học chưa gắng với thực
tế, khi thầy cô ôn tập không sát câu hỏi, bài mẫu thì làm không được nên dẫn đến điểm yếu kém
- Một số học sinh chậm phát triển, đọc chữ chậm, viết sai lỗi chính tả dù nhìn từ trên bảng Nhiều học sinh đuối sức trong học tập, không theo kịp các bạn (Thiếu kiến
thức, không có khả năng để học lớp đang học: ngồi nhầm lớp) => sinh ra chán học, sợ học
2.2 Đối với cha mẹ học sinh
Một bộ phận cha mẹ học sinh xác định mục đích cho con đi học còn lơ mơ: Gia đình khá giả, nhiều ruộng không cần cho con học vẫn sống được (thấy một số thanh thiếu niên nghỉ học đi làm công ty có tiền (nếu tăng ca 8tr/tháng), một số có bằng Đại học nhưng lại thất nghiệp); gia đình nghèo lo bươn chãi, làm thuê cuốc mướn, đi làm ăn xa lâu lâu mới về nên không quan tâm đến việc học; sống trong hoàn cảnh thiếu cha vắng
mẹ, cha mẹ ly hôn ở với ông bà thiếu thốn tình cảm….thiếu quan tâm đôn đốc việc học, thiếu phối hợp với thầy cô trong việc giáo dục con em
Một số phụ huynh thiếu quan tâm hoặc quan tâm không đúng mức đến việc học tập của con cái, còn khoán trắng cho nhà trường, sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh không tốt: con học yếu tại thầy cô; học sinh đánh nhau do tại nhà trường
2.3 Đối với đội ngũ CBGV
- Một số GV chưa tích cực đổi mới phương pháp dạy học, chưa đầu tư cao cho bài soạn, còn soạn đối phó (vẫn nộp đầy đủ giáo án cho TT kiểm tra nhưng bài soạn chưa có
sự bổ sung, cập nhật thông tin mới), chưa quan tâm đầy đủ đến những học sinh có khó khăn trong học tập (vào giờ học thường chú trọng học sinh giỏi, hs giơ tay; học sinh yếu thì bị “bỏ quên”, học sinh chưa ngoan thường la rầy nặng lời, học sinh quậy đôi khi ta có cái nhìn thiếu thiện cảm “Nhìn mặt là thấy ghét”, không tìm hiểu nguyên nhân vì sao em ngổ nghịch? vì sao em hay ngủ gật? vì sao em không thuộc bài? vì sao em vào lớp trễ? chưa có những lời khen, lời động viên khéo léo dù nhỏ để tạo niềm tin cho các em: khen kịp thời các em có phát biểu đúng, khen em vì có hành động tốt giúp bạn, khen em vì bài
kiểm tra lần này có tiến bộ Chưa tạo được không khí học tập thân thiện “Vô lớp
này là không cười nổi rồi”
Trong quá trình dạy chưa tạo hứng thú cho các em, (thiếu lồng ghép trò chơi, sấm vai, kề chuyện về những giai thoại lịch sử; cho học sinh xem những đoạn phim lịch sử; giới thiệu, liên hệ tình hình thời sự…) học sinh thích học hơn
Nội dung ghi bài – đó cũng là một trong những vẫn đề quan trọng khiến học sinh ngán học: nội dung bài dài, trích từ SGK
2.4 Đối với các tổ chuyên môn:
Nội dung sinh hoạt chuyên môn còn nghèo nàn, nặng về hành chính, thời gian sinh hoạt ít, chưa tập trung thảo luận, bàn bạc để tìm ra những biện pháp tốt nhằm nâng cao
chất lượng dạy học của bộ môn, một số môn nhiều năm liền chất lượng thấp mà vẫn chưa
có chuyển biến, vì sao vậy ? Chúng ta còn xem nhẹ việc chỉ đạo công tác dạy và học, còn
giao hẳn cho tổ chuyên môn, chưa triển khai tốt các chuyên đề phục vụ nâng cao CL dạy
và học
Trang 32.5 Đối với các lực lượng xã hội :
Chưa tham gia giáo dục học sinh ở địa phương Nhiều biểu hiện tiêu cực trong xã hội, nhiều thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, sống thiếu lành mạnh vẫn chưa được xử lý đúng mức làm tác động xấu đến quá trình học tập và rèn luyện của các em Nhiều quán xá còn lợi dụng học sinh để trục lợi cho mình (kinh doanh thiếu đạo đức)
3 Một số biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học
3.1 Đối với tổ chuyên môn:
Tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn nghiệp vụ Xây dựng làm sao mỗi thầy cô giáo là một tấm gương mẫu mực để học sinh thần tượng về lối sống, kính trọng và nể phục về những kiến thức mà thầy cô trao
Tổ chức tốt các hoạt động dạy và học, sinh hoạt chuyên môn phải có nề nếp, nội dung thiết thực, tăng cường sinh hoạt nhóm chuyên môn, nêu cao tinh thần nhiệt tình và học hỏi lẫn nhau trong sinh hoạt chuyên môn, thảo luận và trao đổi những biện pháp giúp
đỡ học sinh yếu kém
3.2 Đối với giáo viên
Phải xây dựng thương hiệu chất lượng giáo dục cho trường mình, môn mình phụ trách (Giáo viên dạy giỏi, học sinh học giỏi, nền nếp kỉ cương)
Thứ nhất, Mỗi GV cần phải nắm chắc đặc trưng bộ môn, nắm vững kiến thức bộ môn mình giảng dạy Trong giảng dạy cần xác định trọng tâm bài học, nội dung chương trình, tránh tình trạng dạy tràn lan gây nặng nề cho học sinh ( không để học sinh phải hoang mang, lo sợ khi học bộ môn mình ); Phải xem lại chuẩn KT KN để cung cấp nội dung bài ghi cho học sinh ngắn gọn, cô động (tập cho hs ghi bài theo sơ đổ) ->Nội dung
cơ bản trong ma trận đề thi
Nắm chắc các đối tượng trong từng lớp để có biện pháp giảng dạy phù hợp nhất, tránh tình trạng dạy học theo kiểu cào bằng ( em nào cũng như em đó ), đặc biệt chú ý giúp đỡ các em học tập còn yếu kém để các em tiến bộ, sẵn sàng tham gia phụ đạo học sinh yếu theo phân công
Thứ hai, Tập trung chỉ đạo thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá học sinh Nguyên tắc đổi mới PP dạy học là hướng tới dạy cho học sinh PP tự học tập, tự học suốt đời, các nội dung tích hợp để ra đề kiểm tra cho phù hợp Tổ chức soạn bài theo nhóm chuyên môn Phải xác định : Mỗi thầy cô giáo phải có trách nhiệm giúp đỡ học sinh yếu kém để các em này cải thiện tình hình học tập của mình một cách tốt nhất ( Dạy học là dạy cho những người chưa biết để họ được biết).Phải thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, hướng dẫn học sinh phương pháp học, tăng cường giáo dục động cơ thái độ học tập bộ môn, thầy phải giỏi, dạy hay, hấp dẫn để giáo dục học sinh Cống hiến hết sức mình cho công việc mình phụ trách
Thứ ba, Tổ chức thực hiện tốt phong trào " xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" Xây dựng tốt mối quan hệ thân thiện tích cực trong thầy trò để dạy và học tốt hơn Tổ chức lấy ý kiến đóng góp của phụ huynh và học sinh về giáo viên trong trường để điều chỉnh kịp thời
Thứ tư, Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn cần hướng dẫn học sinh sắp xếp thời gian tự học, chuẩn bị bài trước khi đến lớp
3.3 Đôí với học sinh và phụ huynh học sinh :
Đối với học sinh
- Cần xác định việc học là học để có kiến thức cho mình, để làm người, để hoà nhập với cộng đồng, để chiếm lĩnh tri thức của loài người, biến kiến thức của nhân loại
Trang 4thành kiến thức của mình, học để lập thân, lập nghiệp; học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân
- Cần tham gia đầy đủ các buổi phụ đạo học sinh yếu kém
- Thực hiện tốt các buổi ngoại khóa, tham quan thực tế
- Tham gia tốt các phong trào, câu lạc bộ chuyên môn
Đối với PHHS
- Cần quan tâm theo dõi thời khóa biểu, qua đó kiểm tra bài của con em mình hằng ngày
- Động viên, tạo điều kiện cho con mình có điều kiện học tốt nhất
- Cần thường xuyên trao đổi với GVCN và GVBM để theo dõi sát sao quá trình học tập của con mình
- Tham gia đầy đủ các kì họp PHHS để nghe báo cáo tình hình học tập của con mình trong từng giai đoạn học tập, từ đó đề ra phương pháp kèm cặp thích hợp
Người báo cáo
Nguyễn Hữu Thoại