Để tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư XDCB , hạn chế thất thoát lãng phí trong đầu tư công, nâng cao hiê ̣u quả của hoa ̣t đô ̣ng đầu tư XDCB, góp phần ph[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Đầu tư xây dựng cơ bản là một lĩnh vực quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Trong nhiều năm qua, Nhà nước đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy hoạt động đầu tư xây dựng, bảo đảm phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Trên thực tế, cơ chế quản lý đầu tư xây dựng đã và đang phát huy hiệu quả tích cực trên nhiều mặt, thúc đẩy hoạt động đầu tư xây dựng ngày càng phát triển, hệ thống kết cấu hạ tầng, hạ tầng đô thị, đặc biệt là hạ tầng kỹ thuật đô thị ngày càng được hoàn thiện, góp phần to lớn vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Đầu tư xây dựng cơ bản (ĐTXDCB) là hoạt động đầu tư nhằm tạo ra các công trình xây dựng theo mục đích của người đầu tư, là lĩnh vực sản xuất vật chất tạo ra các tài sản cố định (TSCĐ) và tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội ĐTXDCB là một hoạt động kinh tế
ĐTXDCB của nhà nước có ý nghĩa quan trọng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Trong những năm qua nhà nước đã giành hàng chục ngàn tỷ đồng mỗi năm cho đầu tư xây dựng cơ bản Đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò quan trọng trong toàn
bộ hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản của nền kinh tế ở Việt Nam Đầu tư xây dựng
cơ bản của nhà nước đã tạo ra nhiều công trình, nhà máy, đường giao thông quan trọng, đưa lại nhiều lợi ích kinh tế xã hội thiết thực Tuy nhiên, nhìn chung hiệu quả ĐTXDCB của nhà nước ở nước ta còn thấp thể hiện trên nhiều khía cạnh như: đầu tư sai, đầu tư khép kín, đầu tư dàn trải, thất thoát, lãng phí, tiêu cực, tham nhũng
Bên cạnh những kết quả tích cực, cơ chế quản lý đầu tư xây dựng hiện hành đang dần bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập: Tình trạng thiếu thống nhất, không đồng bộ giữa các quy định pháp luật về đầu tư xây dựng, nhiều quy định không
Trang 2hợp lý, phân cấp quản lý chưa khoa học, tổ chức thực hiện, bảo đảm quy hoạch hiệu quả thấp, kỷ luật, kỷ cương chưa được thực hiện nghiêm túc, thiếu nhiều cơ chế hữu hiệu nhằm thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực của xã hội cho hoạt động đầu tư xây dựng Những hạn chế, bất cập này đã và đang gây trở ngại cho việc thúc đẩy cũng như quản lý của nhà nước đối với hoạt động đầu tư xây dựng
Sự bất cập, yếu kém về hệ thống kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn, cản trở không nhỏ sự phát triển kinh tế - xã hội
Bộ Xây dựng là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: Quy hoạch xây dựng, kiến trúc; hoạt động đầu tư xây dựng; phát triển đô thị; hạ tầng kỹ thuật đô thị và khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao; nhà ở; công sở; thị trường bất động sản; vật liệu xây dựng; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ theo quy định của pháp luật
Bộ Xây dựng có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của
Bộ, cơ quan ngang Bộ và những nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể
Để tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư XDCB , hạn chế thất thoát lãng phí trong đầu tư công, nâng cao hiê ̣u quả của hoa ̣t đô ̣ng đầu
tư XDCB, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, tôi đã nghiên cứu đề tài: “Tăng cường quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng” là
luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Kinh tế chính trị - Trường Đại học Kinh
tế quốc dân Hà Nội
Luận văn đã tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan đến quản
lý Nhà nước đối với đầu tư XDCB , đặc biệt đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư XDCB của Bộ Xây dựng, trên cơ sở đó làm rõ những kết quả đạt được và những hạn chế trong công tác quản lý Từ đó có những kiến nghị về phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với đầu tư XDCB trong thời gian tới
Trang 3Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư XDCB của Bộ Xây dựng từ năm 2012 đến nay
Trong quá trình nghiên cứu, luận văn dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng kết hợp với chủ nghĩa duy vật lịch sử, các phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp khảo sát thực tế, có tham khảo ý kiến của một số cán bộ quản lý lâu năm về đầu tư XDCB nhằm làm rõ các nội dung nghiên cứu
Luận văn bao gồm các nội dung cơ bản sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Luận văn đã khái quát các khái niệm về hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản và một số vấn đề về quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản
Luận văn đã hệ thống những khái niệm về đầu tư , vốn ngân sách nhà nước, đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn NSNN Đặc điểm, vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản
Luận văn cũng làm rõ các nội dung quản lý nhà nước đối với đầu tư XDCB bằng vốn ngân sách nhà nước trong đó bao gồm các nội dung:
Quản lý nhà nước đối với xây dựng quy hoạch, kế hoạch đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với khâu lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với quá trình triển khai đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với tiến độ, chất lượng đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với chi phí, thanh toán, quyết toán hợp đồng xây dựng đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với công tác thanh tra, kiểm tra đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Luận văn cũng đã nêu các những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước
Trang 4trong tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước đó là:
Chủ trương chính sách của Nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản
Phân công, phối hợp của các đơn vị có liên quan trong đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Năng lực của bộ máy và cán bộ tham gia quá trình lý nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Công cụ quản lý nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Thanh tra, kiểm tra, giám sát đầu tư xây dựng cơ bằng vốn ngân sách nhà nước
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng
Thứ nhất, Luận văn nêu tổng thể về đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng
Thứ hai Luận văn nêu rõ thực trạng quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng, trong đó đi sâu phân tích các nội dung quản lý đó là:
Quản lý nhà nước đối với xây dựng quy hoạch, kế hoạch đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với khâu lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với quá trình triển khai đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với tiến độ, chất lượng đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với chi phí, thanh toán, quyết toán hợp đồng xây dựng đối với đầu tư xây dựng cơ bằng vốn ngân sách nhà nước
Quản lý nhà nước đối với công tác thanh tra, kiểm tra đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Trang 5Thứ ba, Luận văn đánh giá thực trạng thực hiện quản lý nhà nước đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng bao gồm:
Ưu điểm
Những tồn tại chủ yếu
Thứ tư, Luận văn nêu nguyên nhân chủ yếu đẫn đến tồn tại
Thứ năm, Luận văn nêu kinh nghiệm quản lý đầu tư xây dựng cơ bản của các nước trên thế giới, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Bộ Xây dựng
Chương 3: Phương hướng, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng
Trên cơ sở phân tích dự báo nhu cầu đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng giai đoạn 2016-2020 Luận văn đã đưa ra phương hướng, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng
Phương hướng thứ nhất, đổi mới, khắc phục những bất cập của công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản
Phương hướng thứ hai, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, chống thất thoát, lãnh phí
Để thực hiện phương hướng, Luận văn đưa ra các giải pháp tăng cường quản
lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng gồm:
- Tăng cường quản lý nhà nước đối với xây dựng quy hoạch, kế hoạch đầu
tư đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
- Tăng cường quản lý nhà nước đối với thẩm định, phê duyệt đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
- Tăng cường quản lý nhà nước đối với triển khai thực hiện đầu tư xây dựng
cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
- Tăng cường quản lý nhà nước về tiến độ, chất lượng đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
- Tăng cường quản lý nhà nước đối với quản lý chi phí, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Trang 6- Nâng cao năng lực bô ̣ máy, chất lượng đô ̣i ngũ cán bô ̣ quản lý nhà nước và
sự phối hợp trong quản lý đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
- Tăng cường thanh tra , kiểm tra , xử lý vi pha ̣m đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
- Tăng cường hoàn thiện hệ thống công cụ và cơ sở vật chất, khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại, trong quản lý đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
Luận văn đề xuất một số kiến nghị đối với Nhà nước nhằm hoàn thiện luật pháp liên quan về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước
KẾT LUẬN Với mục đích góp phần tăng cường quản lý nhà nước đối với đầu tư XDCB, Luận văn đã khái quát các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý đầu tư xây dựng
cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước, trên cơ sở đó đánh giá thực trạng đối với công tác quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước, đề xuất những phương hướng, giải pháp và một số kiến nghị nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước của Bộ Xây dựng