Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam. Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam.[r]
Trang 11 Tính cấp thiết của đề tài
Thực tiễn sinh động trong hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, đã khẳng định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng ta là đúng đắn, bước đi
là thích hợp Mặc dù đổi mới là một sự nghiệp khó khăn và chưa có tiền lệ, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã mạnh dạn tìm tòi, sáng tạo, dũng cảm thực hiện và giành được những thành tựu to lớn có ý nghĩa rất quan trọng, đã tạo ra những nhân tố mới cho sự phát triển kinh tế Một trong những nhân tố mới đó là từng bước xây dựng hệ thống pháp luật đặc biệt là luật kinh
tế Với những nỗ lực cải cách môi trường pháp lý phục vụ kinh doanh, từng bước đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, an toàn và bình đẳng cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế
Tuy nhiên, hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật kinh tế nói riêng của Việt Nam hiện nay đã từng bước hình thành và góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước, nhưng nhìn chung chưa đáp ứng các đòi hỏi của thực tiễn; trong bản thân hệ thống pháp luật hiện hành còn bộc lộ những yếu kém Đó là hệ thống pháp luật còn chưa đầy đủ, chưa đồng bộ, thiếu toàn diện, một số lĩnh vực của đời sống xã hội vẫn chưa có luật điều chỉnh Các luật đã ban hành còn có tình trạng “luật khung, luật ống” thiếu độ minh bạch, thiếu ổn định, nhiều quy định không trực tiếp điều chỉnh được các quan hệ xã hội, phải chờ đợi văn bản hướng dẫn mới đi vào cuộc sống, nên hiệu lực, hiệu quả kém Nội dung của một số văn bản quy phạm pháp luật chưa theo kịp với sự phát triển của thực tiễn, với tồn tại xã hội, còn mang nặng mong muốn chủ quan nên tính khả thi và dự báo thấp Việc thực hiện pháp luật trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp còn nhiều hạn chế; các doanh nghiệp chưa thực sự
có được những cơ hội để đóng góp tích cực, chủ động vào quá trình hoàn thiện
cơ chế quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp Công tác kiểm tra, giám sát xử
Trang 2lý vi phạm pháp luật trong kinh doanh chưa kịp thời và hiệu quả Vì vậy chưa phát huy đầy đủ vai trò của các thành phần kinh tế, nhất là kinh tế tư nhân (KTTN), góp phần bảo đảm nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) phát triển đúng hướng và bền vững
Tình hình trên do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó có nguyên nhân quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với nền kinh tế nói chung và đối với KTTN nói riêng còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ quản lý nhà nước trong tình hình mới
Xuất phát từ những nội dung trên, bản thân tác giả nhận thấy việc nghiên cứu quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam hiện nay là việc làm cần thiết của nước ta trong xu hướng hoàn thiện quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với nền kinh tế, trong đó có KTTN nhằm tạo môi trường pháp lý an toàn, thuận lợi; bảo đảm các quyền tự do kinh doanh và lợi ích chính đáng, sự bình đẳng của KTTN trong nền kinh tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của KTTN Việt Nam trong bối cảnh hội nhập với các nước trong
khu vực và thế giới Đó cũng là lý do để tác giả chọn đề tài: “Tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam” làm luận văn
thạc sỹ chuyên ngành Kinh tế chính trị
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Theo khảo sát của tác giả, hiện đã có các cơ quan, đơn vị, các nhà khoa học, các luận văn, công trình nghiên cứu xung quanh vấn đề vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường, vai trò của pháp luật trong đời sống kinh tế Những công trình này ở mức độ khác nhau cũng đã đề cập đến vấn đề quản lý nhà nước bằng pháp luật nói chung và quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN nói
riêng Như dề tài KX.03.13: “Luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện và xây dựng hệ thống pháp luật và quản lý kinh tế bằng pháp luật” doViện Nghiên
Trang 3cứu Khoa học Pháp lý – Bộ Tư pháp chủ trì (1994); Đề tài: “Đổi mới và hoàn thiện quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với các loại hình doanh nghiệp thuộc khu vực KTTN ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Nguyễn Thanh Hóa; Đề tài: “Tăng cường vai trò quản lý kinh tế của nhà nước bằng pháp luật trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam” của tác giả Phạm Ngọc Thao
Ngoài ra, còn nhiều bài viết của nhiều tác giả khác cũng đề cập dưới nhiều góc độ khác nhau liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Những Công trình
đó là tài liệu tham khảo rất tốt cho tác giả và các nhà nghiên cứu, chuyên gia
về kinh tế và pháp luật, các học viên cao học Song, các công trình nghiên cứu và bài viết đó chỉ đề cập đến những vấn đề chung nhất có tính lý luận về vai trò của Nhà nước, vai trò của pháp luật, về việc sử dụng công cụ pháp luật trong quản lý nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN Hoặc chỉ dừng lại ở mức độ nghiên cứu quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn Chưa có công trình hay đề tài nào đi sâu vào việc nghiên cứu một cách toàn diện và đầy đủ về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam hiện nay, để từ đó xây dựng cơ sở lý luận, đưa ra những giải pháp cơ bản nhằm tăng cường nâng cao năng lực và
hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN của Việt Nam
3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là đề xuất các quan điểm và giải pháp tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN nhằm bảo đảm môi trường pháp lý thuận lợi, an toàn, nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh của KTTN; phát huy vai trò của KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 4Để thực hiện tốt mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn tập trung thực
hiện các nhiệm vụ sau đây:
- Nghiên cứu lý luận về KTTN và quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở nước ta trong thời gian qua, tìm ra những hạn chế, thiếu sót, yếu kém trong thực tiễn hoạt động quản lý nhà nước bằng pháp luật và các nguyên nhân của tình trạng trên
- Đề xuất, kiến nghị những quan điểm, giải pháp tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN, phát huy vai trò to lớn của KTTN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đứng ở góc độ Kinh tế chính trị học tập trung nghiên cứu nội dung quản
lý nhà nước về kinh tế bằng pháp luật đối với KTTN của Việt nam
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Trong khuôn khổ luận văn thạc sỹ chuyên ngành Kinh tế - Chính trị, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu, phân tích quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN của Việt nam
- Thời gian: Từ thời kỳ đổi mới của đất nước, bắt đầu từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) của Đảng
5 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, những quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
Trang 5Trong luận văn có sử dụng các phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử trừu tượng hoá; kết hợp phương pháp logíc và lịch sử; các phương pháp phân tích tổng hợp, thống kê và so sánh
6 Một số đóng góp của luận văn
- Giúp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam hiện nay, nâng cao nhận thức lý luận về vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước đối với KTTN trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN
- Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở nước ta trong những năm qua và từ đó đưa ra các quan điểm, đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được kết cấu gồm 03 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với KTTN ở
Việt Nam
Chương 3: Các quan điểm và giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà
nước bằng pháp luật đối với KTTN ở Việt Nam hiện nay