Một số giải pháp được đưa ra gồm có: cụ thể hóa các chính sách tham mưu trình UBND tỉnh phê duyệt để ngày càng phù hợp hợp với thực tế trên địa bàn huyện; tranh thủ tối đa nguồn lực c[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Nghi Lộc là huyện có tốc độ tăng trưởng kinh tế đứng thứ 3 của tỉnh Nghệ An nhiều năm qua, nằm trong vùng trọng điểm đầu tư kinh tế của tỉnh, đặc biệt khu kinh tế Đông Nam, khu công nghiệp Nam Cấm đã đi vào hoạt động nên thu hút được nhiều chương trình, nhiều dự án đầu tư và giải quyết việc làm cho đông bộ phận lao động; kết cấu hạ tầng được xây dựng, tiềm năng lợi thế của địa phương tiếp tục được khai thác và phát huy hiệu quả Bên cạnh những thuận lợi cơ bản, không thể phủ nhận với diện tích khá rộng, nhiều loại địa hình khác nhau cùng với sự phức tạp trong nhiều vấn đề như tôn giáo, đất đai, dân cư nên đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh thương mại tại đây trong những năm vừa qua Các cơ quan quản lý Nhà nước đã có nhiều biện pháp, nhiều đợt kiểm tra nhưng vẫn chưa thể kiểm soát tốt những vấn đề này và nhiều vấn đề khác còn tồn tại trên địa bàn huyện Vẫn còn hàng giả, hàng kém chất lượng, vẫn còn chợ hoạt động không hiệu quả, vẫn còn những nơi chưa có chợ để phục vụ nhu cầu mua bán đang ngày càng tăng của người dân,… Xuất phát từ tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động kinh doanh thương mại và thực tế khách quan yêu cầu cần phải có những nghiên cứu và giải pháp cụ thể để đổi mới phù hợp hơn với tình hình thực tiễn, đạt kết quả cao
hơn trong thời gian tới tại huyện Nghi Lộc nên đề tài “Tăng cường quản lý kinh doanh
thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc” được chọn làm đề tài
nghiên cứu cho luận văn này
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về kinh doanh thương mại và quản lý Nhà nước về kinh doanh thương mại, một số lý luận chung về quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc cấp huyện Sau đó, tác giả sẽ đi sâu phân tích Đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh thương mại trên địa bàn
và quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện để tìm ra những ưu điểm, những tồn tại cũng như nguyên nhân của những tồn tại trong quản lý kinh doanh thương mại trong giai đoạn từ năm 2010 - 2015 Tiếp theo, căn cứ vào định hướng, mục tiêu phát triển cần đạt được trong tương lai về vấn đề này tại huyện Nghi Lộc, tác giả sẽ đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường sự quản lý, nâng cao hiệu quả quản lý đối với hoạt động kinh doanh thương mại tại đây đến năm 2020
Trang 2Nội dung của luận văn gồm 3 chương với các nội dung chính như sau:
Chương 1: Lý luận chung hoạt động quản lý Nhà nước về thương mại và kinh doanh thương mại, sẽ đưa ra cơ sở lý luận về kinh doanh thương mại và quản lý Nhà
nước về kinh doanh thương mại, một số lý luận chung về quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc cấp huyện Tác giả sẽ trình bày các khái niệm thương mại, kinh doanh thương mại, phân loại các hình thức kinh doanh thương mại và nêu rõ hơn về 4 loại hình kinh doanh thương mại theo chủ thể kinh doanh gồm kinh doanh của
hộ kinh doanh, kinh doanh tại chợ, hợp tác xã thương mại, doanh nghiệp thương mại Làm rõ khái niệm, vai trò của quản lý Nhà nước về thương mại như Nhà nước định hướng cho sự phát triển của thương mại, Nhà nước điều tiết và can thiệp vào quá trình hoạt động thương mại của nền kinh tế quốc dân, Nhà nước quản lý trực tieeos khu vực kinh tế Nhà nước và tạo môi trường, điều kiện cho thương mại phát triển Các phương pháp quản lý kinh doanh thương mại gồm phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế, phương pháp tuyên truyền giáo dục và những nội dung của quản lý Nhà nước về thương mại Tiếp đó, là nêu rõ các cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại ở Việt Nam để có hướng nhìn tổng quát, hệ thống nhất về các cơ quan quản lý trực tiếp về thương mại hiện nay Ngoài ra, để làm rõ hơn vấn đề quản lý Nhà nước về thương mại nói chung, kinh doanh thương mại nói riêng thuộc cấp huyện, tác giả đã nêu tổng quan về hoạt động quản
lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc cấp huyện bao gồm cơ quan cấp huyện và cơ quan cấp xã Trong đó cơ quan cấp huyện gồm UBND huyện có nhiệm
vụ quản lý chung, các phòng ban trong đó trực tiếp quản lý là phòng Công thương hoặc phòng Kinh tế của huyện (tùy vào tổ chức phòng ban của mỗi huyện) có trách nhiệm tham mưu trình UBND huyện quản lý các vấn đề về kinh doanh thương mại, các phòng ban, cơ quan khác trực thuộc UBND huyện; cơ quan cấp xã gồm UBND xã các phòng liên quan ở UBND xã Bên cạnh đó, tác giả nêu các hoạt động chính trong quản lý kinh doanh thương mại bao gồm: hoạt động tham mưu ban hành các chính sách về quy hoạch,
kế hoạch, đề án phát triển thương mại; hoạt động cấp giấy phép đăng ký kinh doanh thương mại; hoạt động kiểm tra chất lượng sản phẩm; kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm; ban hành, hướng dẫn, thực hiện các chính sách hỗ trợ; công tác thu các loại thuế,
Trang 3phí; công tác đào tạo, tập huấn, tuyên truyền, vận động Các nội dung này sẽ làm cơ sở lý luận để phân tích thực trạng hoạt động quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc giai đoạn 2010 - 2015 ở Chương 2 của luận văn
Chương 2: Thực trạng hoạt động quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc giai đoạn 2010 - 2015, sẽ đi sâu phân tích thực
trạng hoạt động quản lý Nhà nước về kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện giai đoạn 2010 - 2015 Trước tiên, tác giả sẽ nêu tổng quan về huyện Nghi Lộc, những điều kiện tự nhiên như vị trí địa lý, địa hình, dân số, mạng lưới giao thông; những điều kiện về kinh tế xã hội như điều kiện về sản xuất nông lâm thủy sản, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng cơ bản và thương mại dịch vụ, công tác thu chi ngân sách trên địa bàn huyện Nghi Lộc giai đoạn 2010 - 2015 để làm rõ bối cảnh thị trường trong giai đoạn nghiên cứu Tiếp đó, tác giả sẽ đi sâu phân tích thực trạng các hoạt động kinh doanh thương mại trên địa bàn huyện theo từng cách phân loại, thứ nhất là thực trạng phát triển ngành hàng, mặt hàng gồm ngành hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng, xăng dầu và ngành hàng khác; thứ hai là thực trạng phát triển theo hệ thống kinh doanh gồm hệ thống bán buôn, hệ thống bán lẻ, đối với hệ thống bán lẻ, tác giả nghiên cứu thêm
về hoạt động bán lẻ tại các chợ truyền thống trên địa bàn chiếm khoảng 50% tổng doanh thu bán lẻ; thứ ba là thực trạng hoạt động kinh doanh theo chủ thể kinh doanh gồm hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh, hoạt động kinh doanh của hợp tác xã thương mại và công ty thương mại Tiếp theo, tác giả nghiên cứu về thực trạng họat động quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc Các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc có liên quan bao gồm UBND huyện, phòng Công thương huyện, các phòng ban thuộc UBND huyện, UBND của 29 xã và thị trấn Quán Hành, ngoài ra còn có sự tham gia phối hợp của các cơ quan như Sở Công thương tỉnh Nghệ
An, đội Quản lý thị trường số 2 thuộc chi cục Quản lý thị trường tỉnh, chi cục Thuế, chi cục Thống kê huyện, Công an huyện, …Nghiên cứu cụ thể thực trạng các hoạt động quản
lý gồm: công tác tham mưu, ban hành các chính sách quy hoạch, kế hoạch, đề án liên quan đến kinh doanh thương mại; hoạt động cấp giấy phép kinh doanh thương mại đối với hộ kinh doanh và hợp tác xã thương mại; hoạt động kiểm tra hàng giả, hàng kém chất
Trang 4lượng; hoạt động kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh trên địa bàn; các chính sách hỗ trợ về nguồn lực đầu vào như vốn, giống cây trồng, vật nuôi, các sản phẩm kinh doanh đối với từng chủ thể; công tác đào tạo tập huấn nghiệp vụ có liên quan đến kinh doanh thương mại và đảm bảo an toàn kinh doanh; công tác thu thuế và các loại phí theo quy định của Nhà nước; công tác tuyên truyền, vận động của các cơ quan, tổ chức trên địa bàn huyện đến nhận thức của người dân về kinh doanh thương mại,
về tiêu dùng hàng hóa, về hàng giả, hàng kém chất lượng, về vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy trong kinh doanh Sau khi nghiên cứu thực trạng, dựa trên số liệu điều tra và thực tế phản ánh để đưa ra được đánh giá những mặt đạt được và những mặt còn hạn chế trong công tác quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Theo đó, huyện đã đạt được những kết quả nhất định như Hướng dẫn, thực hiện nghiêm túc những văn bản quy định của cấp trên đến các đối tượng Xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền nhằm quản lý kinh doanh thương mại trên địa bàn có đổi mới và ngày càng phù hợp với thực tế; Kinh doanh thương mại nói riêng và ngành thương mại nói chung từng bước thể hiện được vai trò và vị trí quan trọng trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của huyện trên một số phương diện; Tổ chức tốt công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của các đối tượng người tiêu dùng cũng như các chủ thể kinh doanh; Công tác tổ chức đăng ký kinh doanh thuộc thẩm quyền địa phương đã có nhiều thay đổi phù hợp; Thực hiện công tác quản lý đối với các loại hình kinh doanh trên địa bàn huyện được nâng cao về chất và về lượng Bên cạnh những kết quả trên, không thể phủ nhận rằng, trong quá trình triển khai thực hiện chính sách quản lý vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế như: Hệ thống kinh doanh thương mại còn mang tính tự phát nhỏ lẻ; Công tác thanh tra, kiểm tra giám sát việc thực thi pháp luật về kinh doanh thương mại trên địa bàn còn nhiều hạn chế; Tham mưu quy hoạch chợ còn nhiều vấn đề bất cập, hệ thống chợ chưa tương xứng với vai trò và chưa đáp ứng được nhu cầu trên địa bàn; Một số chính sách đối với Hợp tác xã thương mại còn chưa rõ ràng; Còn nhiều bất cập trong việc quản lý kinh doanh xăng dầu Các tồn tại trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có các nguyên nhân chủ quan từ phía doanh nghiệp và các nguyên nhân khách quan khác Các nguyên nhân khách quan từ hệ thống pháp luật chưa
Trang 5hoàn thiện, điều kiện tự nhiên, văn hóa xã hội, vị trí địa lý của huyện Nghi Lộc; tổ chức
bộ máy quản lý theo quy định của cấp trên còn nhiều vấn đề, khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển dẫn đến việc làm hàng giả ngày càng tinh vi Nguyên nhân chủ quan từ thiếu quy hoạch, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành; nguồn vốn được cấp để đầu
tư xây dựng quá ít so với dự toán ban đầu, thiếu vốn kinh doanh; năng lực cán bộ làm công tác quản lý kinh doanh thương mại còn hạn chế, trách nhiệm của những người làm công tác quản lý, đặc biệt là trong thanh tra, kiểm tra thị trường, môi trường kinh doanh còn thấp Các nguyên nhân này sẽ là cơ sở để tác giả đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc ở Chương 3
Chương 3: Một số giải pháp tăng cường hoạt động quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan quản lý Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc giai đoạn 2015 - 2020,
sẽ đưa ra những giải pháp cũng như những kiến nghị để hoàn thiện, tăng cường quản lý kinh doanh thương mại của các cơ quan Nhà nước thuộc huyện Nghi Lộc đến năm 2020 Trước tiên, tác giả sẽ trình bày những định hướng, mục tiêu, quy hoạch phát triển ngành thương mại dịch vụ của tỉnh Nghệ An trên địa bàn huyện Nghi Lộc Tiếp đó, tác giả sẽ nêu những định hướng và mục tiêu cụ thể của huyện Nghi Lộc đối với hoạt động kinh doanh thương mại đến năm 2020 Căn cứ vào những mục tiêu và định hướng trong lĩnh vực thương mại dịch vụ nói chung, kinh doanh thương mại nói riêng và các nguyên nhân của những tồn tại trong hoạt động quản lý kinh doanh thương mại đã nêu ở Chương 2, tác giả đưa ra các giải pháp và đề xuất những kiến nghị để giải quyết những nguyên nhân này nhằm tăng cường hoạt động quản lý kinh doanh thương mại trong thời gian tới Một số giải pháp được đưa ra gồm có: cụ thể hóa các chính sách tham mưu trình UBND tỉnh phê duyệt để ngày càng phù hợp hợp với thực tế trên địa bàn huyện; tranh thủ tối đa nguồn lực của cấp trên phân bổ cho địa bàn huyện về phát triển thương mại; bám sát quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, của huyrnj trong việc ban hành chính sách thương mại thuộc thẩm quyền của địa phương; chú trọng việc quản lý kinh doanh xăng dầu; đẩy mạnh việc thu hút khách hàng, giới thiệu sản phẩm của địa phương; quan tâm hơn nữa công tác hành chính, phát triển nguồn nhân lực; phân công trách nhiệ, nhiệm vụ cụ thể
Trang 6trong việc thực hiện cũng như trong công tác phối hợp thực hiện; soát xét lại quy hoạch lập chợ và hiệu quả của công tác quản lý chợ hiện nay; tập trung vào chính sách hỗ trợ về vốn cho các đối tượng kinh doanh dựa trên nguồn lực hiện tại trên địa bàn; nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa Ngoài những giải pháp này, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với các cơ quan chức năng để hoàn thiện hoạt động quản lý kinh doanh thương mại: đối với Nhà nước, đề nghị tiếp tục hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật về thương mại và kinh doanh thương mại, cần có quy định hỗ trợ nhiều hơn nữa trong việc xúc tiến thương mại, đào tạo, cung cấp thông tin và quy định mức phạt đối với kinh doanh hàng giả hàng kém chất lượng đủ mạnh để ngày càng có sức răn đe Đối với UBND tỉnh Nghệ An: đề nghị xem xét phân bổ nguồn kinh phí đào tạo hàng năm về vấn đề quản lý hoạt động kinh doanh thương mại đối với các cán bộ phụ trách lĩnh vực thương mại của các cơ quan cấp huyện Đối với Sở Công thương tỉnh Nghệ An: đề nghị có kế hoạch triển khai xây dựng các đề án tăng cường công tác phổ biến kiến thức và quản lý Nhà nước về thương mại cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng thời, đề nghị Sở Công thương, Chi cục Quản lý thị trường tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho cán bộ, nhân viên cấp huyện phụ trách quản lý kinh doanh thương mại
Xin chân thành cảm ơn