Lớp 9 - Tiết 51 - Bài 49 - Quần xã sinh vật

Quần xã sinh vật là một tập hợp những quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một khoảng không gian nhấtđịnh. Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó như[r]

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:

Quần thể sinh vật là tập hợp những

cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian nhất định, ở một thời điểm nhất định Những cá thể trong quần thể có khả năng sinh sản

tạo thành những thế hệ mới.

Thế nào là một quần thể sinh vật?

Tiết 51- Bài 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT

Đáp án:

Trang 3

I Thế nào là một quần xã sinh vật?

Đọc thông tin SGK và quan sát các hình sau đây:

Cho biết trong một cái ao tự nhiên có những quần thể sinh vật nào? Thứ tự xuất hiện các quần thể trong ao đó như thế nào? Quần thể bèo, cá, tôm,cua, rong, tảo…

Quần thể thực vật xuất hiện trước quần thể động vật

xuất hiện sau.

Các quần thể có mối quan hệ sinh thái như thế nào?

Quan hệ cùng v à hoặc khác loài.

Tiết 51 Bài 49 : QUẦN XÃ SINH VẬT

Theo em ở một quần thể sinh vật có những mối quan

hệ đó không? Ở một quần thể chỉ có mối quan hệ cùng loài.

Trang 4

Em hãy tìm các ví dụ khác tương tự và phân tích?

Rừng Nhiệt Đới

Vườn quốc

gia tràm

chim

Trong 1 bể cá người ta thả 1 số loài cá như: Cá chép, cá mè, cá trắm… vậy bể cá này có phải là quần xã hay không? Tại sao?

Không phải là quần xã vì chỉ là ngẫu nhiên nhốt chung

không có mối quan hệ thống nhất.

Vậy quần xã sinh vật

là gì?

Quần xã sinh vật là một tập hợp những quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một không

gian nhất định Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất và do vậy, quần xã có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật trong quần xã thích nghi với môi trường sống của chúng

Ví dụ:Rừng mưa nhiệt đới, ao cá tự nhiên…

Trang 5

Trong sản xuất

mô hình VAC có

phải là quần xã

sinh vật hay không ?

Mô hình VAC là quần xã nhân tạo

Mô hình VAC

Em hãy phân biệt những nét cơ bản giữa quần xã sinh vật với

quần thể sinh vật?

-Tập hợp các thể cùng loài

sống trong cùng một sinh

cảnh.

- Đơn vị cấu trúc là cá thể.

-Độ đa dạng thấp

- Không có hiện tượng

khống chế sinh vật

-Tập hợp các quần thể của các loài khác nhau trong cùng một sinh cảnh.

- Đơn vị cấu trúc là quần thể.

- Độ đa dạng cao.

- Có hiện tượng khống chế sinh học.

Trang 6

II – Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

* S ố lượng loài trong quần xã :

-Độ nhiều.

-Độ đa dạng

-Độ thường gặp.

* Thành phần loài trong quần xã:

-Loài ưu thế -Loài đặc trưng.

Nghiên cứu thônh tin SGK và quan sát các hình dưới đây và trả lời câu hỏi sau.

Những dấu hiệu điển hình của quần

xã thể hiện ở những đặc điểm nào?

Thể hiện ở số lượng các loài trong quần xã và thành phần loài trong quần xã.

Trang 7

II – Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

Bảng49 Các đặc điểm của quần xã

Thành phần

loài trong

quần xã.

Độ đa dạng

Độ nhiều

Độ thường gặp Loài ưu thế Loài đặc trưng

Mức độ phong phú về số loài trong quần xã.

Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã.

Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát.

Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã.

Loài chỉ có ở một quần xã hoặc có Nhiều hơn hẳn các loài khác.

Số lượng

các loài

trong quần

xã.

Số lượng các loài trong quần xã thể hiện ở những chỉ số nào?Cho ví

dụ?

Độ đa dạng,độ nhiều, độ thường gặp.

Thành phần loài thể hiện ở những chỉ số nào?

Cho ví dụ?

Loài ưu thế, loài đặc trưng.

* Số lượng các loài trong quần xã:

-Độ đa dạng.

-Độ nhiều.

-Độ thường gặp.

*Thành phần loài trong quần xã:

-Loài ưu thế.

-Loài đặc trưng.

Trang 8

III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã

Nghiên cứu thông tin, ví dụ trong

sách giáo khoa trang 148

Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng tới số lượng cá thể c ủa quần thể

trong quần xã như thế nào? Cho

ví dụ?

Sự thay đổi chu kỳ ngày đêm, chu kỳ mùa dẫn đến hoạt động theo chu kỳ của sinh vật

Ví dụ: Các loài động vật như: Chim cú, ếch nhái, muỗi… ít hoạt động vào ban ngày.

Cây rụng lá vào mùa đông…

Ảnh hưởng của ngoại cảnh đến sinh vật.

Dơi hoạt động về đêm Chim cú mèo săn mồi về đêm

Cây rụng lá vào mùa đông

II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

Trang 9

Gặp điều kiện thuận lợi thì sinh vật phát triển như thế

nào? Cho ví dụ?

Điều kiện thuận lợi thực vật phát triển→ động vật cũng phát triển.

Số lượng loài sinh vật này khống chế số lượng loài sinh vật khác

Quan sát mối quan hệ sau:

Khi cây phát triển

Sâu bọ phát triển

Chim phát triển

Sâu bọ giảm

Trang 10

Tại sao quần xã luôn có cấu trúc ổn định?

Quần xã luôn có cấu trúc ổn định là do sự c â n bằng các quần thể trong quần xã.

Vậy giữa quần xã và ngoại cảnh có mối quan hệ với nhau

như thế nào?

Th ế nào là trạng thái cân bằng

sinh học ?

-Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn tới số lượng cá thể trong

quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với môi trường.

- Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi

quần thể trong quần xã luôn dao động ở vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học.

Những tác động nào của con người gây mất cân bằng sinh học trong quần xã?

Săn bắn bừa bãi, gây cháy rừng, mua bán

động vật

Các hoạt động gây mất cân bằng sinh học.

Mua bán động vật hoang dã

Chúng ta phải làm gì để bảo vệ

thiên nhiên?

Chúng ta phải bảo vệ và tuyên truyền mọi người tham gia bảo vệ môi trường, thiên nhiên, không chặt phá cây rừng và mua bán

động vật hoang dã.

Hãy bảo vệ môi trường sống của chúng ta!

Trang 11

Ghi nhớ:

Quần xã sinh vật là một tập hợp những quần thể sinh vật thuộc nhiều loài

khác nhau, cùng sống trong một khoảng không gian nhấtđịnh Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất và do vậy, quần

xã có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật trong quần xã thích nghi với môi trường sống của chúng.

II Những dấu hiệu điển hình của một quần xã:

Bảng 59: Các đặc điểm của quần xã ( Trang 147 )

III Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã:

- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn tới số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với môi trường.

- Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần xã trong quần

xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học.

Trang 12

Củng cố

Thế nào là quần xã sinh vật?

Quần xã sinh vật là một tập hợp những quần thể sinh vật thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một khoảng không gian nhấtđịnh Các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất và do vậy, quần

xã có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật trong quần xã thích nghi với môi trường sống của chúng.

Thế nào là sự cân bằng sinh học?

Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần xã trong quần

xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học.

Các em phải làm gì để bảo vệ sự đa dạng sinh học ?

Chúng ta phải bảo vệ và tuyên truyền mỗi người tham gia bảo vệ môi trường, thiên nhiên, không chặt phá cây rừng và mua bán động vật hoang dã.

Trang 13

Hướng dẫn về nhà:

-Học bài, trả lời câu hỏi SGK

-Trả lời câu hỏi 2 và 4 SGK trang 149

-Tìm hiểu trước bài 50: Hệ sinh thái

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	3,88 MB