Chương 2: Thực trạng Quản trị đào tạo Hệ đại học chính quy tại trường Đại học Lao động – Xã hội, luận văn đã phân tích đặc điểm quản trị đào tạo của trường, thực tế những [r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
Giáo dục đại học (GDĐH) luôn là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm của nhà nước cũng như nhân dân Sau gần 30 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về GDĐH với việc cung cấp hàng triệu nhân lực
có trình độ cao đẳng, đại học, hàng vạn lao động có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ cho đất nước.Tuy nhiên, bức tranh thực tế ngày nay là GDĐH Việt Nam đang tụt hậu rất xa so với nhiều nước trong khu vực, và không theo kịp những chuyển động mạnh mẽ của kinh tế xã hội Những vấn đề nổi cộm hiện tồn tại
có thể thấy như: nhiều trường chỉ tập trung cho những công việc trước mắt, không có chiến lược lâu dài; đào tạo không đáp ứng được nhu cầu thị trường, không cập nhật dữ liệu thực tế, có sự mất cân đối giữa các ngành nghề đào tạo rất hẹp và cứng nhắc với nhu cầu ngành nghề sử dụng linh động của nền kinh
tế thị trường liên tục biến đổi
Cũng như mong muốn phát triển GDĐH của Việt Nam, trường Đại học Lao động – Xã hội (LĐ – XH) đã đặt ra sứ mệnh là nơi cung cấp cho xã hội những sản phẩm đào tạo và nghiên cứu khoa học có chất lượng cao, đặc biệt
về kinh tế - lao động – xã hội; Góp phần phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế Thực hiện
sứ mệnh này, trong thập kỷ vừa qua, trường đã có những bước tiến mạnh mẽ trong đào tạo Tuy nhiên, sau giai đoạn phát triển nóng về quy mô của trường
5 năm trở lại đây, lúc này trường ĐH LĐ-XH cần một sự thay đổi mạnh mẽ
về “chất” cho công tác quản trị đào tạo vì hiện nay các hoạt động quản trị đào tạo của trường còn nhiều bất cập
Xuất phát từ tình hình thực tế trên, dưới sự hướng dẫn của PGS TS
Nguyễn Anh Tuấn, tôi đã lựa chọn đề tài “Quản trị đào tạo hệ đại học chính quy tại trường Đại học Lao động – Xã hội” với mong muốn đề xuất được
Trang 2các giải pháp về quản trị, giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo cho trường ĐH LĐ-XH
Mục đích của tôi khi nghiên cứu đề tài này là:
- Hệ thống hóa lý luận cơ bản về quản trị đào tạo hệ ĐHCQ tại các trường Đại học
- Nghiên cứu, phân tích thực trạng quản trị đào tạo hệ ĐHCQ tại trường Đại học LĐ - XH; Tìm ra điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của các điểm yếu trong quản trị đào tạo hệ ĐHCQ tại Trường Đại học LĐ – XH
- Đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị đào tạo tại trường Đại học LĐ – XH
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu như trên tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng trong thu thập và xử lý thông tin:
Nguồn dữ liệu và cách thức thu thập dữ liệu:
- Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập bằng cách: Phỏng vấn sâu các 6 cán bộ quản lý của nhà trường và 4 giảng viên Sau đó gửi phiếu điều tra đến
110 cán bộ quản lý, cán bộ giảng dạy, các cán bộ, chuyên viên của trường ĐH LĐ-XH, cơ sở 43 Trần Duy Hưng, Hà Nội
- Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các văn bản, báo cáo, kế hoạch của trường ĐH LĐ-XH có liên quan đến quản trị đào tạo
Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu: Phương pháp so sánh: Tuyệt đối (kỳ sau so với kỳ trước) và tương đối (tốc độ tăng trưởng qua các năm); Phương pháp tính tỷ lệ, cơ cấu; Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được trình bày gồm 3 phần:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị đào tạo hệ Đại học chính quy tại
Trang 3trường Đại học Lao động – Xã hội trình bày những lý luận cơ bản về quản trị trường đại học, nội dung quản trị đào tạo, các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị đào tạo tại trường Đại học
Về bản chất của quản trị trường đại học Theo quan điểm của tôi,
trường đại học là một tổ chức, mặc dù có những tính chất đặc thù riêng có so với các tổ chức khác trong xã hội, nhưng về cơ bản hoạt động quản trị giữa các tổ chức có những nguyên tắc tương đồng Vì vậy, có thể hiểu quản trị trường đại học là những cấu trúc và quy trình mà dựa vào đó quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lực và hoạt động của trường được thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu đề ra với kết quả và hiệu quả cao
Về đặc điểm của quản trị trường đại học Quản trị trường đại học liên
quan đến việc trao đổi thông tin nhiều chiều, hay có thể nói đó là một quá trình thông tin , khác với công ty/ tập đoàn kinh doanh mà đối tượng phục vụ của nó chủ yếu là khách hàng, trường đại học phục vụ và có liên quan mật thiết với rất nhiều nhóm đối tác liên đới từ chính phủ, các tổ chức xã hội /nghề nghiệp, giới công nghiệp, cán bộ nhà trường, cộng đồng, sinh viên, phụ huynh, công an phường,… Đặc biệt, với đặc điểm quản lý nhà nước về giáo dục đại học ở Việt Nam, các trường đại học phải tuân thủ các quy định, chính sách, thông tư,… từ bộ chủ quản và Bộ GD&ĐT Công tác quản trị trường đại học có thể phân chia theo phân cấp quản trị hoặc theo chức năng Khi phân chia theo cấp quản trị, gồm có quản trị cấp cao, quản trị trung gian và quản trị
cơ sở Phân chia theo chức năng, quản trị nhà trường gồm có: Quản trị nhân
sự, quản trị tài chính, quản trị tài chính - kế toán, quản trị đào tạo, quản trị marketing, … gắn với các hoạt động chức năng của nhà trường
Phần nội dung Quản trị đào tạo hệ đại học chính quy gồm có:
Phần lập kế hoạch đào tạo hệ đại học chính quy bao gồm: Nghiên cứu
Trang 4và dự báo nhu cầu đào tạo; Xây dựng chiến lược đào tạo - là phác thảo hình ảnh tương lai của một trường đại học trong lĩnh vực hoạt động và khả năng khai thác; Xây dựng chương trình đào tạo; Xác định đối tượng tuyển sinh - xác định nhóm người học theo các tiêu thức phù hợp như: chuyên ngành đăng
ký đào tạo, đặc thù điều kiện ưu đãi, tình trạng kinh tế,… và lên kế hoạch tuyển sinh; Xây dựng kế hoạch giảng dạy theo kỳ, năm học, với sự khác nhau giữa hệ thống học theo niên chế và học theo tín chỉ; Xây dựng và thống nhất lịch trình giảng dạy cho từng môn học - LTGD giúp sinh viên có cài nhìn tổng quan về môn học, nắm được những nội dung chính của môn học cũng như nội dung của các buổi học sắp tới để có sự chuẩn bị tốt trước khi đến lớp và tiện cho việc ôn tập khi cần
Phần tổ chức thực hiện đào tạo hệ Đại học chính quy bao gồm các hoạt động: Hoạt động thông báo kế hoạch đào tạo và lịch trình giảng dạy; Công tác đảm bảo nguồn nhân lực cho hoạt động đào tạo; Phân công phân nhiệm cho giảng viên trong hoạt động đào tạo; Xử lý bất trắc xuất hiện trong quá trình đào tạo
Phần lãnh đạo hoạt động đào tạo hệ đại học chính quy tại trường đại học, lãnh đạo các hoạt động đào tạo tại một trường đại học là tác động vào những bên liên quan đến hoạt động để bảo đảm đạt được mục tiêu của nhà trường Đó là quá trình thu hút, động viên, thuyết phục, hướng dẫn, thúc đẩy các thành viên trong tổ chức làm việc đáp ứng theo yêu cầu công việc Chức năng lãnh đạo bao hàm các công tác chỉ huy, phối hợp, điều hành mối quan hệ giữa chủ thể quản trị và đối tượng quản trị, giữa người ra mệnh lệnh và người thực hiện mệnh lệnh, hướng đến đạt được mục tiêu chung của tổ chức
Đối với công tác kiểm tra đánh giá hoạt động đào tạo gồm có: Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá - Tiêu chuẩn kiểm tra là những chuẩn mực mà các
cá nhân, tập thể và nhà trường phải thực hiện để đảm bảo cho công tác đào tạo
Trang 5của nhà trường hoạt động có hiệu quả; Đo lường và điều chỉnh - Đánh giá việc thực hiện các hoạt động bằng cách xem xét sự phù hợp giữa kết quả đo lường so với hệ tiêu chuẩn Nếu việc thực hiện phù hợp với các tiêu chuẩn, ban lãnh đạo nhà trường có thể kết luận mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch
và không cần sự điều chỉnh Nếu kết quả thực hiện không phù hợp với tiêu chuẩn thì sự điều chỉnh sẽ có thể là cần thiết
Chương 2: Thực trạng Quản trị đào tạo Hệ đại học chính quy tại
trường Đại học Lao động – Xã hội, luận văn đã phân tích đặc điểm quản trị đào tạo của trường, thực tế những nội dung quản trị đào tạo và các yếu tố ảnh hưởng đó
Những ưu điểm có thể nhận thấy sau quá trình nghiên cứu thực trạng Quản trị đào tạo Hệ đại học chính quy tại trường Đại học Lao động –
Xã hội:
- CTĐT của mỗi chuyên ngành, mỗi bậc đào tạo hệ ĐHCQ đều có mục tiêu rõ ràng, bao gồm mục tiêu chung, mục tiêu đào tạo đặc thù và các kỹ năng cần đạt được
- Về phương pháp xây dựng, trường đã tổ chức hội nghị lấy ý kiến về CTĐT đáp ứng yêu cầu kiến thức và kỹ năng của từng trình độ đào tạo, đáp ứng yêu cầu của người học và thị trường lao động với sự tham gia của các cựu sinh viên, các chuyên gia Việc xây dựng CTĐT và đề cương chi tiết các học phần có sự tham gia đông đảo và nhiệt tình của các giảng viên có kinh nghiệm trong trường và tham gia góp ý của các đơn vị tuyển dụng Công tác biên soạn
đề cương chi tiết các học phần và biên soạn hệ thống giáo trình, bài giảng được tổ chức chặt chẽ
Đối với công tác xác định đối tượng tuyển sinh và lên kế hoạch tuyển sinh hệ ĐHCQ: Kế hoạch tuyển sinh được xây dựng và thực hiện tốt bởi đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm và thông thạo các quy định, quy chế; Nhà
Trang 6trường có kế hoạch giao chỉ tiêu tuyển sinh rõ ràng, cụ thể cho từng hệ đào tạo
Đối với hoạt động xây dựng kế hoạch đào tạo năm học: Với việc triển
khai hệ thống đào tạo theo tín chỉ, mặc dù đi sau nhưng nhà trường nhanh
chóng tiếp thu công nghệ phục vụ cho việc đào tạo tín chỉ, giảm thiểu rất nhiều thời gian liên lạc giữa sinh viên với các khoa, phòng ban; Quy trình xây dựng kế hoạch đào tạo đảm bảo được tính thống nhất từ trên xuống của kế hoạch đào tạo đối với tất cả các ngành học và hệ đào tạo trong trường;
Đối với công tác tổ chức thực hiện đào tạo: Kế hoạch đào tạo được gửi trực tiếp và nhanh chóng đến các cá nhân, với thông tin được cá nhân hóa; Công tác đảm bảo nguồn lực, xử lý sự cố bất trắc được giao trách nhiệm cụ thể tới từng cá nhân, đơn vị
Đối với công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo: Các hoạt động kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo ngày càng được coi trọng và nhận được
sự đầu tư của nhà trường khi phòng thanh tra và phòng khảo thí được thành lập năm 2012
Những vấn đề còn tồn tại:
- Các văn bản được xây dựng còn mang tính chất chung chung Vì vậy khi có những sự việc phát sinh không nằm trong sự điều chỉnh các văn bản thì gặp trở ngại cho chuyên viên cũng như trưởng các đơn vị thực hiện
- Công tác rà soát, chỉnh sửa bổ sung các quy định, quy chế hoạt động chưa thường xuyên, ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của trường
- Chưa xây dựng một bộ văn bản hoàn chỉnh về tiêu chuẩn chất lượng đào tạo của trường
- Cơ sở hạ tầng thông tin về mặt cơ sở dữ liệu và phần cứng còn yếu Đối với công tác nghiên cứu và dự báo nhu cầu đào tạo, nhà trường vẫn chưa tiến hành, mới đang ở giai đoạn sơ khai
: Kế hoạch đào tạo chiến lược của trường vẫn còn chung chung, chưa
Trang 7cụ thể kế hoạch hàng năm của các đơn vị trong trường chưa được quy định rõ ràng trong các văn bản cụ thể và việc quán triệt và thực hiện một số mục tiêu đặt ra ở một số lĩnh vực và bộ phận còn hạn chế
Nhà trường chưa có chính sách tuyển sinh rõ ràng, sinh viên tuyển được có điểm đầu vào rất thấp trong khi chuẩn đầu ra và CTĐT kế thừa rất nhiều từ các trường đại học lớn ở Việt Nam và trên thế giới, vì vậy người học chưa thực sự phù hợp với CTĐT, và ngược lại
Đối với công tác lập kế hoạch đào tạo: Việc đăng ký học qua mạng nói riêng và đào tạo tín chỉ nói chung còn khá mới mẻ với nhà trường nên xuất hiện nhiều bối rối, sai sót trong quá trình thực hiện; Việc xếp giảng đường còn tồn tại những bất cập; Giảng đường thiếu và cơ sở hạ tầng mạng chưa đáp ứng được yêu cầu của việc đăng ký học, khiến việc đăng ký học kéo dài
Đối với hoạt động xây dựng và thống nhất LTGD, hoạt động này chưa được tiến hành thường xuyên, đặc biệt là ở những môn học đang được giảng dạy dưới hình thức đào tạo theo niên chế
Đối với hoạt động tổ chức thực hiện đào tạo: Công tác rà soát trang thiết bị chưa được tổ chức thường xuyên; Mức độ phối hợp giữa các phòng ban, khoa, bộ môn trong công tác đào tạo còn kém
Đối với công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo: Công tác giám sát nề nếp giảng viên chưa được tổ chức thường xuyên; Mức độ chính xác, khách quan của kết quả đánh giá cần được cải thiện; Mức độ linh hoạt, đa dạng của kỹ thuật, phương pháp đánh giá còn thấp
Luận văn đã nêu ra một số giải pháp:
Tăng cường nghiên cứu và dự báo nhu cầu đào tạo hệ ĐHCQ; Cụ thể hóa các mục tiêu trong chiến lược đào tạo hệ ĐHCQ; Nâng cao chất lượng chuẩn đầu ra, chương trình đào tạo hệ ĐHCQ; Nâng cao chất lượng tuyển sinh đầu vào; Nâng cao hiệu quả lập kế hoạch đào tạo; Triển khai xây dựng và
Trang 8thống nhất lịch trình giảng dạy; Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên; Cải tiến phương pháp dạy – học cho phù hợp với đào tạo theo hệ thống tín chỉ; Đảm bảo các trang thiết bị dạy học hoạt động tốt; Tăng cường phối kết hợp giữa các đơn vị trong nhà trường; Hoàn thiện hệ thống quy phạm nội bộ; Thành lập đơn vị trực ban xử lý bất trắc trong quá trình đào tạo; Tăng cường chất lượng nhân sự đánh giá hoạt động đào tạo; Đẩy mạnh các hoạt động kiểm tra, đánh giá hoạt động đào tạo theo cả chiều rộng và chiều sâu; Sử dụng hiệu quả kết quả kiểm tra, đánh giá
Sau quá trình nghiên cứu, luận văn “Quản trị đào tạo hệ đại học chính quy tại trường Đại học Lao động – Xã hội” đã được hoàn thành với
các kết quả chính như sau:
Luận văn đã làm rõ một số vấn đề lý luận về quản trị đào tạo, đặc điểm
và sự cần thiết của quản trị đào tạo đối với các trường đại học
Luận văn đã đánh giá được thực trạng quản trị đào tạo hệ ĐHCQ tại trường Đại học LĐ – XH, qua đó cho thấy trường có nhiều tiến bộ trong thời gian qua những vẫn còn rất nhiều vấn đề
Luận văn cũng đã đưa ra được hệ thống giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản trị đào tạo hệ ĐHCQ trong thời gian tới Tác giả hy vọng rằng những giải pháp này sẽ giúp ích cho nhà trường trong thời gian tới