Vật Lý 8 - Tiết 28 - Bài 23 đối lưu - bức xạ nhiệt

Còn trong chất rắn do các nguyên tử, phân tử liên kết chặt chẽ không chuyển động tự do mà chỉ chuyển động quanh vị trí cố định vì vậy cũng không tạo ra dòng đối lưu... Người ta ứng dụ[r]

`

KIỂM TRA BÀI CŨ

Dẫn nhiệt là gì ? So sánh tính dẫn nhiệt của: chất rắn, chất lỏng, chất khí?

Trả lời

* Nhiệt năng có thể truyền từ phần này sang phần khác của một vật, từ vật này sang vật khác bằng hình thức dẫn nhiệt

* Chất rắn dẫn nhiệt tốt Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém

Hình 23.1 Hình 22.3

Nước đã truyền nhiệt bằng cách nào?

Nước đã truyền nhiệt bằng cách nào?

Hình 23.2

1 Thí nghiệm

Giá thí nghiệm

Nhiệt kế

Gói thuốc tím

Cốc chứa nước

Đèn cồn

Đặt một gói nhỏ đựng các hạt

thuốc tím vào đáy của một

cốc thủy tinh đựng nước rồi

dùng đèn cồn đun nóng cốc

nước ở phía có đặt thuốc tím.

I ĐỐI LƯU

Làm việc theo nhóm trả lời các câu hỏi

C1 N ước màu tím di chuyển thành dòng từ dưới lên rồi từ trên xuống hay di chuyển hổn độn theo mọi phương?

Nước màu tím di chuyển thành dòng từ dưới lên rồi từ trên xuống.

C2 T ại sao lớp nước ở dưới được đun nóng lại đi lên phía trên, còn lớp nước lạnh ở phía trên lại đi xuống dưới?

Lớp nước ở dưới nóng lên trước, nở ra, trọng lượng riêng của nó giảm nên nhỏ hơn trọng lượng riêng của lớp nước lạnh phía trên Do

đó lớp nước nóng nỗi lên còn lớp nước lạnh chìm xuống dưới.

C3 T ại sao biết được nước trong cốc đã nóng lên.

Nhờ lực kế mà ta biết được nước trong cốc đã nóng lên.

Sự truyền nhiệt năng nhờ tạo thành các dòng như thí nghiệm trên gọi

là sự đối lưu Sự đối lưu cũng xãy ra trong chất khí.

*Kết luận

ta thấy dòng khói hương đi

từ trên xuống vòng qua khe

hở giữa miếng bìa ngăn và

đáy cốc rồi đi lên phía ngọn

nến.Hãy giải thích hiện

tượng trên?

Trả lời:

C4: Khi đốt nến, không khí ở

gần ngọn nến nóng lên, nở ra, di

chuyển lên trên Dòng không khí

lạnh ở bên kia tấm bìa di chuyển

xuống dưới vòng qua khe hở

sang phía ngọn nến rồi đi lên.

C5: Tại sao muốn đun nóng chất lỏng và chất khí phải

đun từ phía dưới?

Để phần ở dưới nóng lên

trước đi lên, phần ở trên

chưa được đun nóng đi

xuống dưới tạo thành

dòng đối lưu.

C6: Trong môi trường chân không và trong chất rắn có

xảy ra đối lưu không? Tại sao?

Không, vì trong chân không không có nguyên tử, phân tử nên không tạo ra dòng đối lưu Còn trong chất rắn do các nguyên tử, phân tử liên kết chặt chẽ không chuyển động

tự do mà chỉ chuyển động quanh vị trí cố định vì vậy cũng không tạo ra dòng đối lưu

Người ta ứng dụng sự đối lưu của chất khí để xây các ống khói ở gia đình, nơi làm việc và các nhà máy để không khí lưu thông dễ dàng.

Ứng dụng sự đối lưu của chất khí để làm đèn kéo quân hay đèn ngủ tự xoay.

Vậy năng lượng của Mặt Trời truyền đến Trái Đất bằng cách nào?

1 Thí nghiệm

Đèn cồn

Không khí Bình cầu Tấm gỗ

Hình 23.4

II BỨC XẠ NHIỆT

Đèn cồn

Không khí Bình cầu

Hình 23.4

2 Trả lời câu hỏi

C7 Giọt nước màu dịch

chuyển về đầu B chứng tỏ

điều gì?

Không khí trong bình đã

nóng lên và nở ra

C8 Giọt nước màu dịch chuyển trở lại đầu A chứng tỏ điều

gì? Miếng gỗ đã có tác dụng gì?

Điều này chứng tỏ không khí trong bình đã lạnh đi và co lại, thể tích khí trong bình giảm Miếng gỗ đã ngăn không cho nhiệt truyền từ đèn sang bình

Trả lời câu hỏi

C9 Sự truyền nhiệt từ nguồn nhiệt tới bình có phải là

dẫn nhiệt và đối lưu không? Tại sao ?

Không phải là dẫn nhiệt vì không khí dẫn nhiệt kém Cũng không phải là đối lưu vì nhiệt được truyền theo đường thẳng.

- Bøc x¹ nhiÖt lµ sù truyÒn nhiÖt b»ng c¸c tia nhiÖt ®i th¼ng

-Bøc x¹ nhiÖt cã thÓ x¶y ra c¶ ë trong ch©n kh«ng.

-Vật có bề mặt xù xì và màu càng sẩm thì hấp thụ tia nhiệt

càng nhiều

*Kết luận

C10 Tại sao trong TN ở hình

23.4 bình chứa không khí lại

được phủ muội đèn?

C10 Để tăng khả năng hấp thụ tia nhiệt

C11 Tại sao về mùa hè ta

thường mặc áo màu trắng mà

không mặc áo màu đen?

C11 Để giảm sự hấp thụ các tia nhiệt

GHI NHỚ

• Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí, đó là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và chất khí.

• Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi

thẳng Bức xạ nhiệt có thể xảy ra cả ở trong chân không

Hình 23.6

• Dặn dò: Tiết sau ôn tập:

Soạn: Bài 29: (SGK trang 101, 102, 103) + A - Ôn tập (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7)

+ B - Vận dụng:

I - (1, 2, 3, 4, 5)

II - Trả lời câu hỏi: (1, 2, 3)