Trải qua một buổi tham quan và học tập tại Bảo tàng Địa chất, được sự hướng dẫn nhiệt tình của các thầy cô, em đã có một buổi tham quan và học tập ý nghĩa giúp em hiểu rõ hơn về môn họ[r]
Trang 1Họ và tên SV: Đào Hữu Tựa
Lớp: 15X3
Mã sinh viên:
BÁO CÁO THỰC HÀNH ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH
1 Sơ lược về cấu trúc bên trong của vỏ Trái đất
Vỏ Trái đất (crust):
- Trong phần vỏ Trái đất, tốc độ truyền sóng dọc thay đổi từ 6,5-7,4km/s, khi sang phần manti thì tăng đột ngột lên 7,9-8,2km/s; còn tốc độ truyền sóng ngang thay đổi từ 3,7-3,8km/s, đến manti thì đột ngột tăng lên 4,5-4,7km/s
- Chiều dày vỏ thay đổi từ 5-12km ở đại dương, 30-40km ở đồng bằng và 50-70km ở vùng núi cao, trung bình 35km, chiếm khoảng 15% thể tích và khoảng 1% trọng lượng của toàn bộ Trái đất
- Mặt ranh giới giữa lớp vỏ và lớp manti được gọi là mặt Mohorovixic
Trang 2 Manti (mantle):
- Lớp manti phân bố từ mặt M đến độ sâu 2900km, tại đây có một ranh giới phân chia giữa manti với nhân Trái đất (gọi là mặt Guten Berg) biểu hiện ở
sự thay đổi đột ngột tốc độ truyền sóng địa chấn, Vp từ 13,64km/s xuống 7,98km/s, Vs nguyên là 7,23km/s đột nhiên biến mất
Nhân Trái đất ngăn cách với manti bằng ranh giới Gutenberg ở độ sâu
2900km đến tâm Trái đất (6370km)
- Người ta nhận thấy ở phần manti trên, trong quãng độ sâu từ 60 đến
250km, có tính chất là tốc độ truyền sóng địa chấn giảm đi rõ rệt, điều đó chứng tỏ thành phần vật chất ở đây có tính dẻo và mềm Vì thế đới này được gọi là quyển mềm
- Sự tương tác giữa các phần tử bên trong vỏ Trái đất, cũng như sự tương tác giữa vỏ Trái đất với các quyển bên trong và bên ngoài Trái đất đã dẫn tới sự hình thành và phát triển các hoạt động địa chất nội sinh và ngoại sinh; sự hình thành và biến đổi các loại đất đá khác nhau
2 Tìm hiểu về các loại đá thiên nhiên
Bao gồm 3 loại đá chính:
+ Đá macma;
+ Đá trầm tích;
+ Đá biến chất
Các loại đá được hình thành ở nhiều vùng khác nhau: Tây Nguyên, Nam Trung Bộ, Bắc Trung Bộ, Nam Bộ,…
a Đá macma
Đá macma là do khối silicat nóng chảy từ long trái đất xâm nhập lên phần trên của vỏ hoặc phun ra ngoài mặt đất, nguội đi mà thành
Các khoáng vật tạo đá macma chủ yếu: thạch anh, fenspat, mica và các khoáng vật màu sẫm,…
Đá granit: là loại đá có ở nhiều nơi, chủ yếu do thạch anh, fenspat, một
ít mica, có khi còn tạo thành cả amfibon và piroxen
Trang 3+ Granit có màu tro nhạt, hồng nhạt hoặc vàng, phần lớn có kết tinh hạt lớn
+ Granit rất đặc chắc, khả năng chống phong hóa cao, độ chịu lửa kém,
có một số loại có màu sắc đẹp,…
+ Đá granit được sử dụng rộng rãi trong xây dựng (ốp mặt ngoài nhà
và các công trình đặc biệt, nhà công cộng, làm nền móng cầu, cống, đập )
Sienit: là loại đá trung tính, thành phần khoáng vật chủ yếu là octocla,
plagiocla axit, các khoáng vật màu sẫm (amfibon, pyroxen, biotit), một
ít mica, rất ít thạch anh…
+ Sienit màu tro hồng, có cấu trúc toàn tinh đều đặn
+ Sienit được ứng dụng khá rộng rãi trong xây dựng
b Đá trầm tích
Các loại đá trầm tích được tạo thành trong điều kiện nhiệt động học của vỏ trái đất thay đổi Dưới tác động của các nhân tố bên ngoài Trái đất như khí hậu, các axit, sinh vật,… các loại đất đá gần bề mặt Trái đất sẽ bị phá hủy, một phần bị hòa tan tạo thành các dung dịch, một phần tạo thành những mảnh vụn có kích thước khác nhau Các vật liệu này bị gió hoặc nước mang đi, sau đó tích tụ lại tạo thành đất đá trầm tích
Đá vôi
- Thành phần khoáng vật chủ yếu của đá vôi là canxi, ít khi ở dạng tinh khiết, mà thường bị lẫn các tạp chất như silic, đất sét, bitum,…
- Màu sắc: từ trắng đến màu tro, xanh nhạt, vàng và cả màu hồng xẫm, màu đen
- Đá vôi nhiều silic có cường độ cao, nhưng giòn và cứng Đá vôi
đôlômit có tính năng cơ học tốt hơn đá vôi thường Đá vôi chứa nhiều sét (lớn hơn 3%) thì độ bền nước kém
So với đá granit, đá vôi không rắn bằng, nhưng phổ biến hơn, khai thác và gia công dễ dàng hơn nên được dùng rộng rãi hơn
Trang 4 Sa thạch: phần lớn do cát thạch anh keo kết bằng chất keo kết thiên
nhiên (đất sét, oxyt silic, oxyt sắt, cacbonat canxi) mà thành Trong sa thạch còn chứa fenspat, mica và các hạt khoáng vật khác
- Sa thạch silic và sa thạch vôi có màu tro nhạt; sa thạch sắt có màu hồng, vàng nâu; sa thạch sét có màu vàng sẫm
c Đá biến chất
Đá biến chất được hình thành từ sự biến tính của đá macma, đá trầm tích, thậm chí cả từ đá biến chất trẻ, do sự tác động của áp lực, áp suất cao và các chất có hoạt tính hóa học
Đá gơnai (đá phiến ma):
- Đó là loại đá biến chất khu vực, tinh thể hạt thô, cấu tạo dạng phân lớp – trong đó có những khoáng vật như thạch anh màu nhạt, fenspat và các khoáng vật màu sẫm, mica xếp lớp xen kẽ nhau trông rất đẹp
Đá hoa: là loại đá biến chất tiếp xúc hoặc biến chất khu vực, do tái kết
tinh từ đá vôi và đá đôlômit dưới tác dụng của nhiệt độ và áp suất cao
Đá hoa bao gồm những tinh thể lớn hay nhỏ của canxit, thỉnh thoảng có xen các hạt đôlômit liên kết với nhau rất chặt
- Đá hoa có nhiều màu sắc như trắng, vàng, hồng, đỏ, đen xen lẫn những mảnh nhỏ và vân hoa, dễ gia công cơ học, dễ mài nhắn và đánh bóng
- Đá hoa được dùng làm đá tấm ốp trang trí mặt chính, làm bậc cầu thang, lát sàn nhà, làm cốt liệu cho bê tông, granito
Đá quăczit là do sa thạch tái kết tinh tạo thành
- Nó có màu trắng đỏ hay tím, chịu phong hóa tốt, cường độ nén khá cao
và độ cứng lớn
- Quartzit được sử dụng để xây trụ cầu, chế tạo tấm ốp, làm đá dăm, đá hộc cho cầu đường, làm nguyên liệu sản xuất vật liệu chịu lửa
3 Cảm nhận của bản thân khi được đi tham quan và học tập tại Bảo tàng Địa chất
Trang 5Trải qua một buổi tham quan và học tập tại Bảo tàng Địa chất, được sự hướng dẫn nhiệt tình của các thầy cô, em đã có một buổi tham quan và học tập ý nghĩa giúp em hiểu rõ hơn về môn học nghiên cứu, hiểu biết hơn về Địa chất khoáng sản Việt Nam, các loại đất đá trong tự nhiên có thể dùng làm nền thiên nhiên, làm môi trường và làm vật liệu xây dựng cho những công trình khác nhau Đồng thời thấy được sự ảnh hưởng của nguồn gốc đất
đá và sự tái tạo về sau của chúng ở trong vỏ Trái đất, từ đó vạch ra những phương pháp cải tạo tính chất của những loại đất đá khác nhau
Tóm lại, buổi thực hành đã đem lại cho em nhiều kiến thức và sự hiểu biết thực tế về các loại đá trong tự nhiên, được thấy rất nhiều các loại đá ở các vùng miền khác nhau Qua buổi thực hành bản thân em thấy đây là một buổi thực hành ý nghĩa, tạo thêm niềm vui và động lực khi học tập môn học Địa chất công trình.