Các dấu hiệu nhận diện rủi ro tín dụng mà Vietinbank, chi nhánh Đồng Tháp đang áp dụng bao gồm: Nhóm các dấu hiệu xuất hiện khi giao dịch tại ngân hàng; Nhóm dấu hiệu về sự thay đổi tr[r]
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết nghiên cứu đề tài
Thời điểm này chính phủ và các nhà quản lý ngân hàng nên quan tâm đến “Quản trị rủi ro” – nhất là quản trị rủi ro tín dụng RRTD là loại rủi ro lớn nhất, tác động mạnh nhất đến hoạt động Ngân hàng RRTD có thể xảy ra bất cứ lúc nào và với bất kỳ ngân hàng nào, lịch sử hoạt động của nhiều ngân hàng đã chứng minh điều đó Ngày nay, cùng với sự tăng lên của nhu cầu vốn, mức độ tăng trưởng tín dụng tăng, kéo theo sự gia tăng của rủi ro tín dụng Ngoài ra, áp lực cạnh tranh do tự do hóa, toàn cầu hóa cũng đẩy rủi ro tín dụng lên mức độ cao hơn NH không thể loại bỏ hoàn toàn Rủi ro tín dụng nên phải tìm cách giảm
thiểu nó đến mức chấp nhận được
Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp trong những năm qua đã không ngừng lớn mạnh và có những đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế tỉnh Đồng Tháp Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, chi nhánh cũng gặp phải không ít khó khăn, đặc biệt
là trong công tác quản trị RRTD Quản trị RRTD vẫn còn những bất cập, chưa đồng bộ, chưa có chiến lược rõ ràng, việc triển khai quy trình quản trị rủi ro còn khó khăn Để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động, quản trị RRTD đang là mối quan tâm hàng đầu của ngân hàng
Từ bối cảnh chung của nền kinh tế và điều kiện kinh tế xã hội và đặc điểm hoạt động của Ngân hàng thương mại cổ phần nên ngân hàng thương mại công thương Việt Nam chi nhánh Đồng Tháp cần đặt ra một yêu cầu bức thiết cần phải hoàn thiện chương trình quản trị rủi ro tín dụng để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của ngân hàng mình
Chính vì vậy, em đã lựa chọn đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng của Vietinbank chi nhánh
Đồng Tháp” để nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hoá lý luận cơ bản về quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
- Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank chi nhánh
Trang 2Đồng Tháp trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu: Quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
3.2 Phạm vi nghiên cứu: Công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank chi nhánh
Đồng Tháp trong giai đoạn từ 2011-2015, giải pháp và kiến nghị đến 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thống kê, so sánh: Đề tài sử dụng số liệu qua các báo cáo, thống kê của ngân hàng Vietinbank cho phép phân tích đưa ra các nhận xét và đề xuất những phương án phù hợp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn giám đốc, Phó giám đốc chi nhánh và trưởng phòng Quản lý rủi ro tín dụng và nợ,phòng kiểm tra kiểm soát nội bộ
5 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung luận văn được kết cấu thành 4 chương: Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
Chương 2: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN
Đào Hồng Hạnh (2006), “Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng NN & PT NT Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế quốc dân Trong luận văn này, tác giả cũng đã nghiên cứu những lý luận chung về hoạt động tín dụng và RRTD của ngân hàng thương mại nói chung và ngân hàng NN & PTNT nói riêng Tác giả cũng mạnh dạn nghiên cứu các hình thức cấp tín dụng và quy trình cấp tín dụng, nguyên tắc cấp tín dụng
từ đó tìm ra những mặt được và chưa làm được đề xuất ra một số giải pháp khắc phục những mặt còn hạn chế của những quá trình đó
Nguyễn Diệp Linh (2007), “Rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương chi nhánh Cần Thơ – thực trạng và giải pháp”, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại Học Cần Thơ Nhìn chung luận văn cũng đã đi sâu phân tích được hoạt động tín dụng tại TMCP Ngoại
Trang 3Thương chi nhánh Cần Thơ, từ đó thấy được những rủi ro trong công tác tín dụng tại ngân hàng nhằm có những giải pháp hạn chế và phòng ngừa rủi ro trong thời gian sắp tới Nguyễn Phước Linh, (2011) “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Chi Nhánh Đồng Nai” Luận văn thạc sĩ, Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh Luận văn đã trình bày rất rõ ràng và kỹ lưỡng phần lý luận cơ bản về RRTD và quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng với quy trình cấp tín dụng, các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng bao gồm các nhân tố định lượng, nhân tố định tính, nhân tố khách quan, nhân tố chủ quan…
Nguyễn Thị Thanh Thảo (2011): “Những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương Đồng Nai”, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại Học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh
Phạm Thanh Hương (2011) về “Giải pháp tăng cường Quản trị rủi ro tín dụng tại
NHTMCP Quân Đội”, luận văn thạc sỹ Dựa cơ sở thực tiễn hoạt động tín dụng của
NHTMCP Quân Đội thời gian qua cũng cho thấy RRTD của toàn hệ thống chưa được kiểm soát một cách hiệu quả và đang có xu hướng gia tăng, đề tài tập trung vào việc giải quyết yêu cầu cấp bách đang đặt ra cho NHTMCP Quân Đội
Trần Trung Tường (2011) về “Quản trị tín dụng của các NHTMCP trên địa bàn TP
Hồ Chí Minh”, luận án tiến sỹ tại trường Đại học Ngân Hàng thành phố Hồ Chí Minh, năm 2011
Nguyễn Tuấn Anh (2012) về “Quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp
và phát triển Nông thôn Việt Nam”; luận án đã đưa ra các dấu hiệu cơ bản để nhận biết rủi ro tín dụng Việt Nam
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định
Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết
Có thể phân loại các nguyên nhân chủ yếu gây ra RRTD cho các ngân hàng thương
Trang 4mại theo hai nhóm là nguyên nhân chủ quan và khách quan: Môi trường tự nhiên, môi trường kinh tế, môi trường pháp lý, khách hàng, sự yếu kém và năng lực phẩm chất của đội ngũ cán bộ ngân hàng, hệ thống kiểm soát của ngân hàng, hệ thống kiểm soát của ngân hàng
Để thực hiện quản trị rủi ro tín dụng, các bước trong quy trình như sau:
- Nhận biết rủi ro tín dụng: Đây là nội dung đầu tiên và quan trọng nhất của công
tác quản trị RRTD, vì chỉ khi nhận diện đầy đủ về RRTD, các ngân hàng mới có thể xây dựng các chiến lược và chính sách rủi ro phù hợp Nhận diện rủi ro tín dụng là việc các ngân hàng phát hiện ra dấu hiện rủi ro tín dụng tiềm ẩn khi cấp tín dụng cho khách hàng, từ đó quyết định chấp nhận hay từ chối cấp tín dụng kèm theo các điều kiện ràng buộc đối với khách hàng nhằ quản trị rủi ro tín dụng
- Định lượng rủi ro tín dụng: Sau khi thực hiện nhận diện rủi ro tín dụng, hoạt động
quản trị rủi ro tín dụng sẽ đi dến bước thức hai là tiến hành đo lường rủi ro tín dụng Đối với hoạt động cho vay nói chung, RRTD của ngân hàng sẽ được đo lường thông qua các
mô hình, chỉ tiêu nhận diện rủi ro Vì có rất nhiều loại rủi ro tín dụng khác nhau, để có thể quản lý tốt thì việc lượng hóa thành các chỉ tiêu định lượng để phân tích sẽ hỗ trợ hiệu quả cho việc quản lý và giám sát rủi ro tín dụng Ngoài các tiêu chí chấm điểm tín dụng,
để đo lường rủi ro tín dụng có thể sử dụng các mô hình đánh giá rủi ro tín dụng như Mô hình 6C đánh giá định tính về mức độ rủi ro tín dụng, Mô hình chấm điểm tín dụng rủi ro,
- Kiểm soát rủi ro tín dụng: Để kiểm soát rủi ro tín dụng, ngân hàng cần xây dựng
chính sách tín dụng và quy trình tín dụng Chính sách tín dụng phản ánh cương lĩnh cấp tín dụng của một ngân hàng, trở thành hướng dẫn chung cho cán bộ ngân hàng Chính sách tín dụng bằng văn bản là yếu tố căn bản, là nền tảng để quản trị RRTD hiệu quả Quy trình tín dụng là tổng hợp các nguyên tắc, quy định của ngân hàng trong việc cấp tín dụng Trong đó, xây dựng các bước đi cụ thể theo một trình tự nhất định kể từ khi chuẩn
bị hồ sơ đề nghị cấp tín dụng cho đến khi hoàn tất các khoản cấp tín dụng
Một số nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng gồm: môi trường kinh tế, môi trường pháp lý, cơ chế giám sát cuẩ ngân hàng nhà nước, khách hàng, quan điểm của ngân hàng, Trình độ, ý thức của cán bộ tín dụng, Hệ thống công nghệ thông tin, Sự phân công trách nhiệm trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VIETINBANK
Trang 5CHI NHÁNH ĐÒNG THÁP
Là đơn vị hạch toán phụ thuộc Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam, Vietinbank Chi nhánh Đồng Tháp thực hiện các chức năng, nhiệm vụ:”Kinh doanh tiền tệ, tín dụng, dịch vụ ngân hàng và các hoạt động khác ghi trong quy chế tổ chức và hoạt động của Sở giao dịch, Chi nhánh Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
Toàn bộ Chi nhánh có 08 phòng, ban nghiệp vụ và 7 phòng giao dịch Tổng số nhân
sự hiện nay của Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp gồm có 132 nhân viên, trong đó nữ chiếm 53% số nhân viên chi nhánh Độ tuổi trung bình của cán bộ nhân viên Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp vào khoảng 31 tuổi, trình độ thạc sỹ :10 người, đại học chiếm 64%, cao đẳng chiếm 10% , trung cấp và sơ cấp chiếm 23,8% Đây là một trong những nhân tố quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ kinh doanh của chi nhánh
Nhận diện rủi ro tín dụng là hoạt động xuyên suốt trong quá trình cấp tín dụng của Vietinbank, chi nhánh Đồng Tháp đối với khách hàng Các dấu hiệu nhận diện rủi ro tín dụng mà Vietinbank, chi nhánh Đồng Tháp đang áp dụng bao gồm: Nhóm các dấu hiệu xuất hiện khi giao dịch tại ngân hàng; Nhóm dấu hiệu về sự thay đổi trong phương pháp quản lý của khách hàng; Nhóm các dấu hiệu thuộc vấn đề đặc thù ngành nghề kinh doanh; Nhóm các dấu hiệu về xử lý thông tin tài chính, kế toán của khách hàng; Nhóm dấu hiệu phát sinh rủi ro từ phía ngân hàng
Vietinbank đã triển khai hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ trên toàn
hệ thống để đo lường rủi ro tín dụng Trên cơ sở đúc rút kinh nghiệm, chỉnh sủa và hoàn thiện chương trình phần mềm, Vietinbank đã ban hành chính thức “Quy trình chấm điểm
và xếp hạng tín dụng khách hàng doanh nghiệp” Hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng của Vietinbank đạt được những yêu cầu cơ bản mang tính nguyên tắc của hệ thông chấm điểm và xếp hạng tín dụng theo thông lệ quốc tế Đó là xây dựng được hệ thống chấm điểm theo các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính có tính đến điều kiện môi trường pháp lý của Việt Nam và đặc điểm hoạt động của các loại hình kinh doanh, ngành nghề kinh doanh khác nhau
Quá trình xếp hạng tín dụng nội bộ tại Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp trong một
số thời điểm chưa được thực hiện kịp thời và triệt để Vẫn có trường hợp lỗi hệ thống, bản ghi kết quả xếp hạng đã được đưa lên hệ thống những vẫn trong trạng thái chờ chưa
Trang 6được duyệt, hoặc cán bộ tín dụng chưa thực sự chủ động nắm bắt và lên kế hoạch rà soát các khách hàng vay vốn do mình quản lý nên chưa thực hiện chấm điểm theo đúng quy định
Là chi nhánh của ngân hàng Công thương Việt Nam, Vietinbank chi nhánh Đồng Tháp đáng áp dụng các chính sách tín dụng và chính sách quản trị rủi ro tín dụng mà ngân hàng Công thương Việt Nam đang áp dụng Hiện này, chính sách tín dụng của ngân hàng Công thương Việt Nam do Hội đồng quản trị NHCT Việt Nam phê duyệt và ban hành Đây là khuôn khổ pháp lý chung hướng dẫn hoạt động tín dụng của chi nhánh Ngoài chính sách tín dụng được đưa ra, từng bước trong quy trình tín dụng cũng được chi nhánh quan tâm Quy trình tín dụng tại chi nhánh được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Sàng lọc, đánh giá rủi ro và lựa chọn khách hàng
công tác thẩm định tại Vietinbank, chi nhánh Đồng Tháp chưa hoàn toàn đáp ứng được
về mặt chất lượng và thời gian thẩm định” theo yêu cầu đòi hỏi của đơn vị kinh doanh, chưa cân đối được lợi ích đạt được khi tài trợ phương án và những rủi ro chi nhánh có thể gặp phải” Hơn nữa “chưa có nhiều kênh thông tin hữu hiệu phục vụ cho công tác thẩm định, hiện tại nhiều trường hợp vẫn thẩm định dựa vào nhận định cảm quan, kinh nghiệm và vẫn phụ thuộc rất lớn vào nguồn thông tin do khách hàng cung cấp, không có cơ sở kiểm chứng nên mức độ tin cậy không cao
Bước 2: Hoàn thiện hồ sơ, ký hợp đồng và kiểm soát khoản vay
Các điều kiện vay vốn mới chỉ được quan tâm trước khi ký hợp đồng, còn trong quá trình sử dụng vốn thì việc kiểm soát khách hàng có còn tiếp tục thỏa mãn các điều kiện
đó không lại chưa được quan tâm đúng mức”
Bước 3: Xử lý các tín dụng có vấn đề
Một số nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng của Vietinbank, chi nhánh Đồng Tháp gồm: Môi trường kinh tế, Cơ chế giám sát của ngân hàng nhà nước, Quan điểm của ngân hàng, Trình độ, ý thức của cán bộ tín dụng
CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI VIETINBANK – CHI NHÁNH ĐỒNG THÁP
Chi nhánh có định hướng rõ ràng là: Tăng cường thu hồi nợ xấu, nợ XLRR, không
Trang 7để phát sinh nợ quá hạn nhằm thu hồi các khoản lãi treo và các khoản hoàn nhập dự phòng rủi ro tín dụng (dự phòng cụ thể) Nếu những năm trước đây, tăng trưởng cao dư nợ cho vay tín dụng được khuyến khích nhằm mở rộng cung tiền, đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế, thì những năm gần đây, sự mở rộng cung tiền, gia tăng tín dung vào những dự
án, ngành, lĩnh vực kém hiệu quả đã ảnh hưởng đến chất lượng tăng trưởng kinh tế, dẫn tới những hậu quả tiêu cực như tạo ra một nền kinh tế lạm phát tăng cao, khủng hoảng kinh tế - tài chính, môi trường bị phá hoại
Các giải pháp đưa ra là:
- Nâng cao chất lượng công tác phân tích tài chính và thẩm định khách hàng vay vốn
- Nâng cao chất lượng công tác phân tích tài chính và thẩm định khách hàng vay vốn
- Thực hiện tốt việc phân loại nợ và bổ sung các phương thức cho vay
- Hoàn thiện cơ chế chính sách bảo đảm tín dụng hiệu quả
- Hoàn thiện công tác đánh giá nhân sự tại Chi nhánh