Việt Nam chịu sự tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc nên nhiệt độ trung bình thấp hơn nhiệt độ trung bình nhiều nước khác cùng vĩ độ ở Châu Á.So với các nước này ,Việt Nam về mùa đông lạ[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN ĐỊA LÍ 8 – HKII- NĂM HỌC 2018-2019
Họ và tên:……… Lớp:… Mã số:………
PHẦN I: LÍ THUYẾT (Bài 26,31,33,34,37)
Bài 26: ĐẶC ĐIỂM TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
1/ Việt Nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản:
-Nước ta có nguồn khoáng sản phong phú, đa dạng (Với khoảng 5000 điểm quặng và tụ khoáng của 60 loại
khoáng sản khác nhau)
-Phần lớn các mỏ có trữ lượng vừa và nhỏ
-Một số mỏ lớn: than, dầu mỏ, khí đốt, bôxit, sắt, crôm, thiếc, apatit, đất hiếm và đá vôi
2/Sự hình thành các vùng mỏ chính ở nước ta:
a/Giai đoạn tiền Cambri:
-Hình thành các mỏ than chì, đồng, sắt, đá quý…
-Phân bố ở khu nền cổ: Việt Bắc, Hoàng Liên Sơn, Kon Tum…
b/ Giai đoạn Cổ kiến tạo:
-Hình thành các loại khoáng sản chính là: apatit, than, sắt, thiếc, mangan, titan, đất hiếm, vàng, đá vôi, đá quý…
- Phân bố trên khắp lãnh thổ nước ta
c/Giai đoạn Tân kiến tạo:
-Khoáng sản chủ yếu là dầu mỏ, khí đốt, than nâu, than bùn
-Phân bố ở vùng thềm lục địa, ĐbsH, ĐbsCL, ở Tây Nguyên có mỏ bôxit
3/ Vấn đề khai thác và bảo vệ các loại tài nguyên khoáng sản:
-Cần thực hiện tốt Luật khoáng sản để khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản của nước ta
Câu hỏi: 1/Em hãy tìm trên hình 26.1 các mỏ chính ở nước ta được nêu trong bảng 26.1
2/Chứng minh rằng nước ta có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, đa dạng
3/ Nêu một số nguyên nhân làm cạn kiệt nhanh chóng một số tài nguyên khoáng sản nước ta
Bài 31: ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VIỆT NAM
1/Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm:
-Tính chất nhiệt đới:
+Quanh năm nhận được lượng nhiệt dồi dào
+ Số giờ nắng trong năm cao: 1400-3000 h/năm
+ Số kilô calo/ m2 : 1 triệu
+Nhiệt độ trung bình năm trên 21 0C
-Tính chất gió mùa:
+Mùa hạ: Gió mùa Tây Nam nóng, ẩm, mưa nhiều +Mùa Đông: Gió mùa Đông Bắc lạnh ,khô
-Tính chất ẩm:
+Lượng mưa lớn: 1500- 2000mm/ năm +Độ ẩm không khí cao 80%
2/Tính chất đa dạng và thất thường:
*Tính chất thất thường:
-Nhiệt độ trung bình thay đổi giữa các năm: năm rét sớm, năm rét muôn…
-Mưa mỗi năm một khác: năm mưa nhiều, năm khô hạn,năm ít bão, năm lại nhiều…
-Gió Tây khô nóng ảnh hưởng mạnh mẽ
*Tính chất đa dạng: Cả nước chia thành 4 miền khí hậu
Phía Bắc Từ dãy Bạch Mã (vĩ tuyến 160B)
trở ra
-Mùa đông: lạnh, nữa cuối mùa đông có mưa phùn -Mùa hạ mát, mưa nhiều
Đông Trường Sơn Từ Hoành Sơn (vĩ tuyến 180B) đến
Mũi Dinh (vĩ tuyến 110
B)
Mùa mưa lệch hẳn về thu đông (khí hậu Địa Trung Hải)
Phía Nam Từ dãy Bạch Mã (vĩ tuyến 160B)
trở vào
Khí hậu cận xích đạo, nóng quanh năm, có 2 mùa
rõ rệt: mùa mưa và mùa khô
Biển Đông Vùng biển Việt Nam Khí hậu gió mùa nhiệt đới hải dương
Trang 2Bài 33: ĐẶC ĐIỂM SÔNG NGÒI VIỆT NAM
1/Đặc điểm chung:
-Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên cả nước
+Số lượng: 2360 con sông, phần lớn là sông nhỏ, ngắn và dốc (chiếm 93%)
+Sông lớn: sông Hồng, sông Cửu Long…
-Sông ngòi nước ta chảy theo 2 hướng chính:
+Hướng Tây Bắc-Đông Nam: Sông Hồng, sông Đà, sông Tiền, Sông Hậu…
+Hướng vòng cung: sông Lô, sông Gâm, sông Cầu, sông Thương…
-Sông ngòi nước ta có 2 mùa nước:
+Mùa lũ và mùa cạn khác nhau rõ rệt
+Mùa lũ chiếm đến 70-80% lượng nước cả năm → dễ gây ra lũ lụt
-Sông ngòi nước ta có lượng phù sa lớn: trung bình 223g/m3, tổng lượng phù sa 200 triệu tấn/năm
2/ Khai thác kinh tế và bảo vệ sự trong sạch của các dòng sông:
a/Giá trị của sông ngòi: Sông ngòi nước ta có giá trị to lớn về nhiều mặt
-Điều hòa khí hậu, tạo ra cảnh quan đẹp
-Khai thác thủy điện, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, xây dựng công trình thủy lợi, phát triển giao thông vận tải đường thủy, cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất…
b/Sông ngòi nước ta đang bị ô nhiễm:
*Nguyên nhân:
-Chặt phá rừng đầu nguồn
-Rác thải và các hóa chất độc hại từ khu dân cư, các đô thị, các khu công nghiệp thải chưa qua xử lí…
*Biện pháp cơ bản chống ô nhiễm sông:
-Bảo vệ rừng đầu nguồn
-Xử lí tốt các nguôn rác, chất thải trong sinh hoạt, công nghiệp, dịch vụ
-Bảo vệ và khai thác hợp lí các nguồn lợi từ sông
Câu hỏi: 1/Vì sao sông ngòi nước ta có 2 mùa nước khác nhau rõ rệt
2/Có những nguyên nhân nào làm nước sông bị ô nhiễm? Liên hệ tại địa phương em
3/Để dòng sông không bị ô nhiễm chúng ta cần phải làm gì?
Bài 34: CÁC HỆ THỐNG SÔNG LỚN Ở NƯỚC TA
1/Đặc điểm
-Mạng lưới, lòng sông:
-Hướng chảy:
-Chế độ nước:
-Lũ:
-Hình nan quạt, ngắn và
dốc
-Hướng TB-ĐN, vòng cung
-Theo mùa, thất thường
-Kéo dài 5 tháng, tập trung nhanh
-Ngắn và dốc
-Hướng TB-ĐN, Tây-Đông
-Theo mùa, thất thường
-Cuối thu, đầu đông, lên nhanh đột ngột
-Lưu lượng nước chảy lớn, lòng sông rộng, sâu -Hướng TB-ĐN, hướng khác (ĐB-TN)
-Theo mùa, điều hòa -Từ tháng 7-tháng 11, lũ lên chậm
Hệ thống sông lớn Hệ thông sông: sông
Hồng, sông Thái Bình, sông Kì Cùng-Bằng Giang, sông Mã
Hệ thống sông: sông Cả, sông Thu Bồn, sông Đà Rằng
Hệ thống sông: sông Đồng Nai, sông Mê Công
Câu hỏi:
1/Em hãy cho biết vì sao sông ngòi Trung Bộ lại có đặc điểm như vậy? Tìm trên bản đồ một số sông lớn ở Trung Bộ nước ta
2/Em hãy cho biết đoạn sông Mê Công chảy qua nước ta có chung tên là gì, chia làm mấy nhánh, tên của các sông nhánh đó, đổ nước ra biển bằng những cửa nào?
3/ Các thành phố Hà Nội, Tp.Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ nằm trên bờ những dòng sông nào?
4/Nêu cách phòng chống lũ lụt ở đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long
Trang 35/Em hãy nêu những thuận lợi và khó khăn do lũ gây ra ở Đồng bằng sông Cửu Long
Bài 37: ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT VIỆT NAM
I Đặc điểm chung:
-Sinh vật Việt Nam rất phong phú và đa dạng (đa dạng về thành phần loài, đa dạng về gen di truyền, đa dạng về kiểu hệ sinh thái, đa dạng về công dụng của các sản phẩm sinh học)
-Sinh vật phân bố khắp nơi trên lãnh thổ và phát triển quanh năm
-Do tác động của con người, nhiều hệ sinh thái tự nhiên bị tàn phá, biến đổi, suy giảm về số lượng và chất lượng
II.Sự giàu có về thành phần loài sinh vật:
- Số loài rất lớn, gần 30.000 loài sinh vật
-Số loài quý hiếm rất cao: 365 loài động vật và 350 loài thực vật được đưa vào “sách đỏ Việt Nam”
II Sự đa dạng về hệ sinh thái:
HST rừng ngập mặn vùng đất triều bãi cửa sông, ven biển Sống trong bùn lỏng, gồm sú, vẹt, đước,
các hải sản, chim thú
HST rừng nhiệt đới
gió mùa Vùng đồi núi
- Rừng thường xanh
- Rừng thưa rụng lá
- Rừng tre nứa
- Rừng ôn đới núi cao
HST rừng nguyên sinh các khu bảo tồn và vườn quốc gia - Nơi bảo tồn gen sinh vật
- Là cơ sở nhân giống, lai tạo giống
HST nông nghiệp Vùng nông thôn, đồng bằng, trung du
miền núi
- Cung cấp lương thực, thực phẩm
- Trồng cây công nghiệp…
Câu hỏi:
1/Em hãy nêu tên một số vườn quốc gia của nước ta ?Các vườn quốc gia có giá trị như thế nào?Cho ví dụ 2/ Em hãy kể tên một số cây trồng và vật nuôi ở địa phương em
3/ Theo em rừng trồng và rừng tự nhiên có gì khác nhau?
4/Dựa vào vốn hiểu biết của mình, em hãy nêu những nhân tố tạo nên sự phong phú về thành phần loài của sinh vật nước ta và cho ví dụ
PHẦN II: CÂU HỎI PISA
Câu 1: Dựa vào đoạn văn trên ,cho biết :Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm ở nước ta được thể hiện như thế nào?
“Việt Nam nằm hoàn toàn trong vòng đai nhiệt đới của nửa cầu bắc,thiên về chí tuyến hơn là phía xích đạo Vị trí đó đã tạo cho Việt Nam có nền nhiệt độ cao Nhiệt độ trung bình năm từ 210
đến 270C và tăng dần từ bắc vào nam Hàng năm,có khoảng 100 ngày mưa với lượng mưa trung bình từ 1.500 đến 2.000 mm/năm Độ
ẩm không khí trên 80% Số giờ nắng khoảng 1.400- 3.000 giờ,nhiệt bức xạ trung bình năm 100kcal/cm2
Chế độ gió mùa cũng làm cho tính nhất nhiệt đới ẩm của thiên nhiên Việt Nam thay đổi Nhìn
chung,Việt Nam có một mùa nóng,mưa nhiều và một mùa tương đối lạnh,ít mưa.trên nền nhiệt độ chung đó ,khí hậu của các tỉnh phía bắc(từ đèo Hải Vân trở ra Bắc)thay đổi theo bốn mùa: xuân,hạ ,thu,đông
Việt Nam chịu sự tác động mạnh của gió mùa Đông Bắc nên nhiệt độ trung bình thấp hơn nhiệt độ trung bình nhiều nước khác cùng vĩ độ ở Châu Á.So với các nước này ,Việt Nam về mùa đông lạnh hơn và mùa hạ ít nóng hơn
Do ảnh hưởng gió mùa ,hơn nữa sự phức tạp về địa hình nên khí hậu của Việt Nam luôn luôn thay đổi trong năm,từ giữa năm này với năm khác và giữa nơi này với nơi khác ( từ bắc xuống nam từ thấp lên cao)”
Câu 2:“Thời tiết khô nóng diễn ra khá phổ biến ở vùng Tây bắc và cùng duyên hải miền Trung nước ta vào các
tháng 6,7,8 Khi có loại gió này thổi tới thời tiết rất khó chịu Bầu trời hấu như không gợn một chut mây, gió nóng thổi đều đều làm khô kiệt mọi nguồn nước trên mặt, không khí ngột ngạt như trong một lò nung Ánh nắng chói lóa ,làm cỏ cây úa vàng , xơ xác
Thời tiết khô nóng thường kéo dài từng đợt vài ba ngày ,đôi khi tới 5-7 ngày Nhiệt độ cao nhất lên tới
41-43oc ,nhiều khi ngay ban đêm cũng xấp xỉ 300c Đất kiệt nước ,nứt nẻ… “
Hỏi: Đoạn văn trên nói đến loại gió nào? Khi có loại gió này thổi đến thời tiết diễn ra như thế nào?
Trang 4PHẦN III: KĨ NĂNG ĐỌC LƯỢC ĐỒ
Câu 1: Dựa vào hình 33.1 Hãy kể tên các sông hướng Tây Bắc-Đông Nam :
………
………
………
………
Các sông hướng vòng cung: ………
………
………
………
Hình 33.1 Lược đồ các hệ thống sông lớn ở Việt Nam Câu 2: Tìm trên hình 33.1 vị trí và lưu vực của chín hệ thống sông? ………
………
………
Câu 3: Dựa vào lược đồ hình 26.1 em hãy tìm trên hình tên các mỏ chính ở nước ta được nêu trong bảng 26.1 ………
………
………
………
………
………
………
Hình 26.1 Lược đồ khoáng sản Việt Nam
Trang 5Bảng 31.1 Nhiệt độ và lượng mưa các trạm khí tượng
Câu 4: Dựa vào bảng 31.1, cho biết những tháng nào có nhiệt độ không khí giảm dần từ Nam ra Bắc
và giải thích tại sao?
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Bảng 33.1 Mùa lũ trên các lưu vực sông Câu 5: Dựa vào bảng và cho biết mùa lũ trên các lưu vực sông có trùng nhau không và giải thích vì sao có sự khác biệt ấy? ………
………
………
………
………
………
………
………
