Giáo án GDCD 9 bài 15 Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí của công dân | Lớp 9 - Ôn Luyện

[r]

GIÁO ÁN GDCD 9 BÀI 15: VI PH M PHÁP LU T VÀ TRÁCH NHI M PHÁP Ạ Ậ Ệ

LÝ C A CÔNG DÂN (TI T 1) Ủ Ế

A M c tiêu c n đ t ụ ầ ạ

Giúp HS hi u:ể

- Th nào là vi ph m pháp lu t và các lo i vi ph m pháp lu tế ạ ậ ạ ạ ậ

- Bi t x s phù h p v i quy đ nh c a pháp lu tế ử ự ợ ớ ị ủ ậ

- Hình thành ý th c tôn tr ng pháp lu t, nghiêm ch nh ch p hành pháp lu t.ứ ọ ậ ỉ ấ ậ

B N i dung c b n: ộ ơ ả

- Vi ph m pháp lu t là hành vi trái pháp lu t và có l i do ngạ ậ ậ ỗ ười có năng l c trách nhi mự ệ pháp lí th c hi n, xâm h i đ n các quan h đự ệ ạ ế ệ ược pháp lu t b o v ậ ả ệ

- Có 4 lo i vi ph m pháp lu t: dân s , hình s , hành chính và k lu t.ạ ạ ậ ự ự ỷ ậ

B Tài li u, ph ệ ươ ng pháp và ph ươ ng ti n ệ

1 Tài li u và phệ ương ti n: SGK, SGV GDCD 9, Hi n pháp 1992, M t s b lu t, B ngệ ế ộ ố ộ ậ ả

ph ụ

2 Phương pháp: phân tích, gi ng gi i, đàm tho i, th o lu n và liên h ả ả ạ ả ậ ệ

C Ti n trình t ế ổ ch c các ho t đ ng d y và h c ứ ạ ộ ạ ọ

1 n đ nh l pỔ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ:ể

GV ki m tra v ghi c a HS.ể ở ủ

3 Gi i thi u bài m i: GV d n vào bàiớ ệ ớ ẫ

4 Phát tri n ch đ :ể ủ ề

HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ N I DUNG C N Đ TỘ Ầ Ạ

Ho t đ ng 1: Tìm hi u vi ph m ạ ộ ể ạ

pháp lu t ậ

- GV đ a ra 3 trư ường h p (ghi b ngợ ả

ph )ụ

1 A r t ghét B và có ý đ nh s đánh Bấ ị ẽ

m t tr n cho bõ ghét.ộ ậ

2 M t ngộ ườ ối u ng rượu say đi xe máy

và gây tai n n.ạ

3 Em bé 5 tu i ngh ch l a làm cháyổ ị ử

m t s đ c a nhà hàng xóm.ộ ố ồ ủ

?/ Theo em, trường h p nào VPPL,ợ

trường h p nào không VPPL? Gi iợ ả

thích?

- HS th o lu n nhóm và trình bày.ả ậ

?/ V y, em hãy cho bi t ntn là VPPL?ậ ế

Cho VD?

- Hs tr l iả ờ

- GV nh n xét và hoàn thi n khái ni m.ậ ệ ệ

Ho t đ ng 2: Nh n bi t hành vi vi ạ ộ ậ ế

ph m pháp lu t ạ ậ

- GV hướng d n HS tìm hi u d u hi uẫ ể ấ ệ

VPPL

- Gv yêu c u HS gi i quy t các tìnhầ ả ế

hu ng trong ph n đ t v n đ b ng cácố ầ ặ ấ ề ằ

câu h i, yêu c u HS đi n vào b ng.ỏ ầ ề ả

- Hs th o lu n theo c p nhóm đ trả ậ ặ ể ả

l i.ờ

- GV ch t l i 4 d u hi u nh n bi tố ạ ấ ệ ậ ế

VPPL

A Vi ph m pháp lu t ạ ậ

1 Khái ni m ệ

- Hành vi 1 và 3 không VPPL vì:

(1) ch a gây ra h u qu gì, ch m i làư ậ ả ỉ ớ

"ý đ nh"ị (3) em bé 5 tu i -> ch a ý th c đổ ư ứ ượ c

vi c làm c a mình.ệ ủ

- Hành vi (2) là VPPL vì đó là ngườ i hoàn toàn ý th c đứ ược vi c mìnhệ làm, gây ra h u qu (gây tai n n)ậ ả ạ

- VD: A l y tr m xe máy c a Bấ ộ ủ

D đánh G b thị ương r i b ch y.ồ ỏ ạ

2 D u hi u nh n bi t VPPL ấ ệ ậ ế

- Là hành vi trái pháp lu t: ậ

+ Th c hi n pháp lu t không nghiêmự ệ ậ (VD: tr n thu giá tr gia tăng )ố ế ị + Th c hi n pháp lu t không đúngự ệ ậ (VD: đi vào đường c m )ấ

- Là hành vi c th c a con ng ụ ể ủ ườ i.

T c là ph i th hi n b ng hành đ ngứ ả ể ệ ằ ộ

ch không ph i là ch trong suy nghĩ,ứ ả ỉ

t tư ưởng

- Là hành vi có l i: ỗ t c là ch th cóứ ủ ể

l i khi bi t r ng vi c làm c a mìnhỗ ế ằ ệ ủ

gây ra tác h i ntn nh ng v n làm.ạ ư ẫ

không có kh năng này)ả + Có kh năng nh n th c hành vi c aả ậ ứ ủ mình

+ Có kh năng l a ch n và quy tả ự ọ ế

đ nh cách x sị ử ự + Có kh năng đ c l p ch u tráchả ộ ậ ị nhi m vi c làm c a mình.ệ ệ ủ

T

T Hành vi

Ch ýủ

H u quậ ả

VPPL

Có Không Có Khôn

g

1 Xây nhà không phép, đ ph th iổ ế ả

xu ng sông.ố x T c c ng, ng p n cắ ố ậ ướ x

2 Đua xe, v t đèn đ , gây tai n n ượ ỏ ạ x Thi t h i ng i và c aệ ạ ườ ủ x

3 Tâm th n đ p pháầ ậ x Phá h i tài s nạ ả x

4 C p gi t dây chuy n, túi sáchướ ậ ề x T n th t tài s nổ ấ ả x

5 Vay ti n dây d a không trề ư ả x Thi t h i ng i choệ ạ ườ

vay

x

6 Ch t cành t a cây không đ t bi n báoặ ỉ ặ ể x Ng i đi qua bườ ị

th ngươ x

Ho t đ ng 3: Phân lo i vi ph m ạ ộ ạ ạ

pháp lu t ậ

?/ Em hãy phân lo i các hành vi VPPLạ

các tình hu ng ph n đ t v n đ ố ầ ặ ấ ề

3 Phân lo i vi ph m pháp lu t ạ ạ ậ

a Vi ph m hành chính (SGK)ạ

b Vi ph m hình s (SGK)ạ ự

(1) -> Vi ph m hành chính: xâm ph mạ ạ

quy đ nh qu n lý nhà nị ả ước v xâyề

d ng và môi trự ường

(2) -> Vi ph m hành chínhạ

(4) -> Vi ph m hình s : gây thi t h iạ ự ệ ạ

tài s n c a ngả ủ ười khác

(5) -> Vi ph m dân s : Xâm h i đ nạ ự ạ ế

tài s n c a ngả ủ ười khác

(6) -> Vi ph m k lu t lao đ ng:ạ ỉ ậ ộ

không ch p hành đúng quy đ nh c aấ ị ủ

lao đ ng.ộ

?/ Có m y lo i VPPL, k tên và nêuấ ạ ể

đ c đi m c a t ng lo i?ặ ể ủ ừ ạ

- Hs tr l iả ờ

- GV nh n xét, gi i thích thêm và ch tậ ả ố

l i.ạ

c Vi ph m dân s (SGK)ạ ự

d Vi ph m k lu t (SGK)ạ ỉ ậ

* C ng c : ủ ố

?/ Em hãy trình bày khái ni m VPPL cho VD minh ho ?ệ ạ

?/ Nêu các d u hi u nh n bi t VPPL? Có m y lo i VPPL? K tên và trình bày đ c đi mấ ệ ậ ế ấ ạ ể ặ ể

t ng lo i?ừ ạ

* H ướ ng d n h c t p: ẫ ọ ậ

- N m ch c bài h cắ ắ ọ

- Chu n b n i dung v trách nhi m pháp lý đ h c ti t sau.ẩ ị ộ ề ệ ể ọ ế

-GIÁO ÁN GDCD 9 BÀI 15: VI PH M PHÁP LU T VÀ TRÁCH NHI M PHÁP Ạ Ậ Ệ

LÝ C A CÔNG DÂN (TI T 2) Ủ Ế

A M c tiêu c n đ tụ ầ ạ

Giúp HS hi u:ể

- Th nào là trách nhi m pháp lý và các lo i trách nhi m pháp lý, ý nghĩa c a tráchế ệ ạ ệ ủ

nhi m pháp lý.ệ

- Bi t x s phù h p v i quy đ nh c a pháp lu tế ử ự ợ ớ ị ủ ậ

- Hình thành ý th c tôn tr ng pháp lu t, nghiêm ch nh ch p hành pháp lu t.ứ ọ ậ ỉ ấ ậ

B N i dung c b n: ộ ơ ả

- Trách nhi m pháp lý là nghĩa v pháp lý mà cá nhân, t ch c, c quan VPPL ph i ch pệ ụ ổ ứ ơ ả ấ hành nh ng bi n pháp b t bu c do nhà nữ ệ ắ ộ ước quy đ nh ị

- Có 4 lo i trách nhi m pháp lý: dân s , hình s , hành chính và k lu t.ạ ệ ự ự ỉ ậ

B Tài li u, ph ệ ươ ng pháp và ph ươ ng ti n ệ

1 Tài li u và phệ ương ti n: SGK, SGV GDCD 9, Hi n pháp 1992, M t s b lu t, B ngệ ế ộ ố ộ ậ ả

ph ụ

2 Phương pháp: phân tích, gi ng gi i, đàm tho i, th o lu n và liên h ả ả ạ ả ậ ệ

C Ti n trình t ch c các ho t đ ng d y và h c ế ổ ứ ạ ộ ạ ọ

1 n đ nh l pỔ ị ớ

2 Ki m tra bài cũ:ể

?/ Em hãy trình bày khái ni m VPPL cho VD minh ho ?ệ ạ

?/ Nêu các d u hi u nh n bi t VPPL? ấ ệ ậ ế

?/ Có m y lo i VPPL, K tên và trình bày đ c đi m t ng lo i?ấ ạ ể ặ ể ừ ạ

- HS tr l iả ờ

3 Gi i thi u bài m i: GV d n vào bàiớ ệ ớ ẫ

4 Phát tri n ch đ :ể ủ ề

HO T Đ NG C A GV VÀ HSẠ Ộ Ủ N I DUNG C N Đ TỘ Ầ Ạ

Ho t đ ng 1: Tìm hi u trách nhi m ạ ộ ể ệ

pháp lý

- GV dùng b ng ph cho HS làm bàiả ụ

t p sau:ậ

Đi n lo i vi ph m pháp lu t và bi nề ạ ạ ậ ệ

pháp x lý vào b ng sau:ử ả

B Trách nhi m pháp lý ệ

1 Khái ni m: ệ

Hành vi Lo i VPPL ạ Bi n pháp x lý ệ ử

1 V t rác b a bãiứ ừ Hành chính Ph t hành chính (ti n)ạ ề

2 L n chi m v a hèấ ế ỉ Hành chính Ph t hành chính (ti n)ạ ề

3 Tr m c p xe máyộ ắ Hình sự Hình ph t theo b lu t hìnhạ ộ ậ

sự

4 Cướp gi t tài s nậ ả Hình sự Hình ph t theo b lu t hìnhạ ộ ậ

sự

5 Mượn xe đ p đem "c m" l yạ ắ ấ

ti nề Dân sự B i thồ ường dân sự

6 Vi t, v b y lên tế ẽ ậ ường l pớ

h c.ọ K lu tỉ ậ K lu t, phê bình trỉ ậ ướ ớc l p.

?/ Trong th c t , nh ng hành vi trênự ế ữ

có ph i ch u đúng nh ng bi n pháp xả ị ữ ệ ử

lý đó không?

- HS tr l iả ờ

- GV: V y, vi c ph i ch u các bi nậ ệ ả ị ệ

pháp x lý đó g i là trách nhi m phápử ọ ệ

lý

?/ T đó, em hãy cho bi t ntn là tráchừ ế

nhi m pháp lý? Cho VD minh ho ệ ạ

- Yêu c u HS nh c l i các lo i viầ ắ ạ ạ

ph m pháp lu t -> ng v i lo i viạ ậ ứ ớ ạ

ph m pháp lu t nào thì có lo i tráchạ ậ ạ

nhi m pháp lý đó.ệ

?/ Nêu khái ni m các lo i trách nhi mệ ạ ệ

pháp lý

- HS tr l iả ờ

- GV gi i thích thêm và ch t l i.ả ố ạ

?/ Theo em, trách nhi m pháp lý có ýệ

nghĩa gì?

Ho t đ ng 2: Tìm hi u trách nhi m ạ ộ ể ệ

c a công dân ủ

?/ Theo em, công dân có trách nhi mệ

ntn trong vi c th c hi n pháp lu t?ệ ự ệ ậ

2 Phân lo i trách nhi m pháp lý: ạ ệ

nhi m nghiêm kh c do toà án áp d ngệ ắ ụ

đ i v i nh ng ngố ớ ữ ười VPPL hình s ự VD: C i t i không giam gi , ph t tùả ạ ữ ạ giam

c quan qu n lý hành chính Nhà nơ ả ướ c

áp d ng đ i v i VPPL hành chính.ụ ố ớ VD: Ph t ti n, c nh cáo, t m giamạ ề ả ạ hành chính, tước gi y phép ấ

d ng đ i v i các VPPL dân s , chụ ố ớ ự ủ

y u là b i thế ồ ường thi t h i v t ch t.ệ ạ ậ ấ

nhi m pháp lý do c quan, t ch c ápệ ơ ổ ứ

d ng v i cán b công nhân viên khiụ ớ ộ

h vi ph m quy đ nh chung.ọ ạ ị VD: khi n trách, c nh cáo, h b cể ả ạ ậ

lương, cách ch c ứ

3 ý nghĩa c a trách nhi m pháp lý: ủ ệ

- Tr ng ph t, c i t o, giáo d c ngừ ạ ả ạ ụ ườ i VPPL

- Giáo d c ý th c tôn tr ng và ch pụ ứ ọ ấ hành pháp lu t.ậ

- Răn đe, ngăn ch n, h n ch và xoáặ ạ ế

b VPPL trong các lĩnh v c đ i s ng.ỏ ự ờ ố

C Trách nhi m c a công dân: ệ ủ

- Tìm hi u v pháp lu tể ề ậ

- HS liên h b n thân và tr l iệ ả ả ờ

Ho t đ ng 3: Luy n t p ạ ộ ệ ậ

- GV ti p t c cho h c sinh làm ph nế ụ ọ ầ

đ t v n đ v i câu h i: Trong cácặ ấ ề ớ ỏ

hành vi đó, hành vi nào ph i ch u tráchả ị

nhi m pháp lý và ch u ntn?ệ ị

- Ch p hành nghiêm ch nh pháp lu tấ ỉ ậ

- Tuyên truy n pháp lu t trong c ngề ậ ộ

đ ngồ

- Đ u tranh, lên án nh ng hành viấ ữ VPPL

Hành vi Trách nhi m pháp lýệ

Xây nhà không phép, đ ph th i xu ngổ ế ả ố

sông

Ph t ti n và c nh cáo v vi c đ ph th iạ ề ả ề ệ ổ ế ả

Đua xe, v t đèn đ , gây tai n n ượ ỏ ạ Theo b lu t hình sộ ậ ự

Tâm th n đ p pháầ ậ (không ph i ch u trách nhi m pháp lý)ả ị ệ

C p gi t dây chuy n, túi sáchướ ậ ề Theo b lu t hình sộ ậ ự

Vay ti n dây d a không trề ư ả Yêu c u tr đ s n ngayầ ả ủ ố ợ

Ch t cành t a cây không đ t bi n báoặ ỉ ặ ể C nh cáoả

* C ng c : ủ ố

?/ Th nào là trách nhi m pháp lý?ế ệ

?/ Trình bày n i dung các lo i trách nhi m pháp lý và cho VD minh ho ?ộ ạ ệ ạ

* H ướ ng d n h c t p: ẫ ọ ậ

- H c và n m ch c n i dung bài h cọ ắ ắ ộ ọ

- Làm các bài t p SGK.ậ

- Chu n b n i dung bài 16: Quy n tham gia qu n lý Nhà nẩ ị ộ ề ả ước và qu n lý xã h i c aả ộ ủ công dân