Quản lý vốn lưu động của Công ty cổ phần thương mại Thiệu Yên

Giải pháp huy động vốn cho kinh doanh còn hạn chế, Công ty mới chỉ tập trung huy động vốn từ các ngân hàng và tổ chức tín dụng với lãi suất cao, thời gian vay ngắn (thường từ 3 đến 6 [r]

LỜI MỞ ĐẦU

1 - Tính cấp thiết của đề tài

Các doanh nghiệp hiện nay hoạt động trong điều kiện nền kinh tế mở với xu thế quốc tế hoá ngày càng cao và sự cạnh tranh kinh doanh trên thị trường ngày càng mạnh

mẽ Do vậy, nhu cầu vốn lưu động cho hoạt động kinh doanh, nhất là nhu cầu vốn dài hạn của các doanh nghiệp cho sự đầu tư phát triển ngày càng lớn Trong khi nhu cầu về vốn lớn như vậy thì khả năng tạo lập và huy động vốn của doanh nghiệp lại bị hạn chế Vì thế, nhiệm vụ đặt ra đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng vốn lưu động sao cho có hiệu quả nhất trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc tài chính, tín dụng và chấp hành pháp luật Điều

đó càng quan trọng đối với các doanh nghiệp thương mại như Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài “Quản lý vốn lưu động của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên” để nghiên cứu

2 - Mục đích nghiên cứu của luận văn

Hệ thống hoá về mặt lý luận những vấn đề cơ bản về vốn lưu động và quản lý vốn lưu động của doanh nghiệp Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý vốn lưu động của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý vốn lưu động tại Công Ty Cổ Phần Thiệu Yên

3 - Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp thương mại

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu tại Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên và Số liệu làm cơ sở cho phân tích và đánh giá được tổng hợp từ năm

2010 đến 2015

4 - Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp khác nhau làm cơ sở cho việc nghiên cứu như: phương pháp tổng hợp và phân tích; phương pháp thống kê; phương pháp so sánh… trên nền tảng của phương pháp luận duy vật biện chứng

5 - Bố cục của luận văn

Bố cục của luận văn ngoài phần Mở đầu và Kết Luận, luận văn gồm 4 chương:

Chương 1 – Tổng quan về tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Chương 2 – Lý luận chung về quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp

Chương 3 - Thực trạng quản lý vốn lưu động của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên

Chương 4 - Giải pháp tăng cường quản lý vốn lưu động của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên

CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 - Các công trình đã nghiên cứu

Hiện nay có một số nghiên cứu khoa học đề cập đến vấn đề “Vốn lưu động” của doanh nghiệp

1.2 - Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu

Hầu hết các công trình nghiên cứu nêu trên có liên quan đến đề tài đều đã hệ thống hoá về mặt lý luận những vấn đề cơ bản của vốn lưu động và quản lý vốn lưu động Đưa

ra một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động và có một số giải pháp cho từng trường hợp cụ thể Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu nào đưa ra nội dung của việc quản lý vốn lưu động và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp Mặt khách cho đến thời điểm này, chưa có công trình nào nghiên cứu về

“Quản lý vốn lưu động của Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên” Vì vậy, tác giả

đã chọn chủ đề nghiên cứu này cho luận văn thạc sỹ của mình

CHƯƠNG 2 - LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ VỐN LƯU ĐỘNG TRONG

DOANH NGHIỆP 2.1 - Vốn lưu động và phân loại vốn lưu động trong doanh nghiệp

2.1.1 - Tài sản lưu động và vốn lưu động trong doanh nghiệp

Các đối tượng lao động tham gia vào một chu kỳ sản xuất và không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị của nó được chuyển toàn bộ, một lần vào giá trị sản

phẩm được gọi là các tài sản lưu động (còn về hình thái giá trị thì được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp)

2.1.2 - Phân loại vốn lưu động của doanh nghiệp

2.1.2.1 - Phân loại theo vai trò từng loại vốn lưu động trong quá trình sản xuất kinh doanh

Gồm: Vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất; Vốn lưu động trong khâu sản xuất

và Vốn lưu động trong khâu lưu thông

2.1.2.2 - Phân loại theo hình thái biểu hiện

Vốn lưu động có thể chia thành 2 loại: Vốn vật tư, hàng hoá và vốn bằng tiền 2.1.2.3 - Phân loại theo quan hệ sở hữu về vốn

Vốn lưu động có thể chia thành 2 loại: Vốn chủ sở hữu và Các khoản vay

2.1.2.4 - Phân loại theo phương thức hình thành

Gồm: Vốn điều lệ; Vốn tự bổ sung; Vốn liên doanh, liên kết; Vốn đi vay và Vốn huy động từ thị trường vốn bằng cách phát hành cổ phiếu, trái phiếu

2.2 - Quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp

2.2.1 - Khái niệm quản lý vốn lưu động

Quản lý vốn lưu động là một bộ phận của quản lý tài chính doanh nghiệp, nó đưa

ra các quyết định liên quan đến vốn lưu động và tài chính ngắn hạn Ngoài ra nó còn thực hiện những nội dung cơ bản của quản lý tài chính phát sinh trong quá trình luân chuyển vốn lưu động trong kinh doanh của doanh nghiệp nhằm thực hiện những mục tiêu của doanh nghiệp

2.2.2 - Nội dung quản lý vốn lưu động

Bao gồm: Quản lý vốn tiền mặt, quản lý khoản công nợ và quản lý vốn lưu kho dự trữ

2.2.3 – Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn lưu động trong doanh nghiệp

Bao gồm: Tổ chức bộ máy quản lý; trình độ, năng lực của cán bộ quản lý và môi trường kinh tế-chính trị-xã hội

2.3 - Yêu cầu đối với quản lý vốn lưu động

Bao gồm : Đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ kinh doanh với hiệu quả cao nhất; Cơ cấu tài sản hợp lý; Phù hợp với đặc điểm kinh tế kỹ thuật của doanh nghiệp và Bảo đảm tính thanh khoản cao

CHƯƠNG 3 - THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN LƯU ĐỘNG CỦA CÔNG TY CỔ

PHẦN THƯƠNG MẠI THIỆU YÊN 3.1 - Tổng quan về Công Ty Cổ Phần Thương Mại Thiệu Yên

3.1.1 - Thông tin chung về Công ty

- Tên giao dịch đầy đủ : Công ty Cổ phần Thương mại Thiệu Yên

- Mã số thuế: 2800115860 - Loại hình doanh nghiệp: Công ty Cổ phần

- Địa chỉ giao dịch: Thị trấn Quán Lào, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hoá

- Điện thoại: 0373869221 - Fax: 0373869527

- Giám đốc: Trịnh Xuân Tấn

- Trụ sở: Thị trấn Quán Lào, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hoá

- Ngành nghề kinh doanh: Bán buôn phân bón; giống cây trồng; giống gia súc và Kinh doanh các mặt hàng công nghệ phẩm; hàng điện tử; điện lạnh; mũ bảo hiểm; hàng nông sản; lương thực; thực phẩm; xuất nhập khẩu hàng hóa

3.1.2 - Quá trình hình thành và phát triển của Công ty

Công ty được thành lập tháng 3/1991, theo Quyết định số: 399/QĐ-UB của UBND huyện Yên Định Lúc đó Công ty có tên là Công ty thương mại Thiệu Yên Công ty Thương mại Thiệu Yên đã được UBND tỉnh Thanh Hoá cho phép thành lập Công ty cổ phần tại Quyết định số 2202-QĐ/UB ngày 01/10/2000 lấy tên là Công ty Cổ phần Thương mại Thiệu Yên Thanh Hóa và được Sở Kế hoạch và đầu tư Thanh Hoá cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 2603000017 ngày 01/10/2000

3.1.3 - Cơ cấu tổ chức của Công ty

3.1.3.1 - Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của Công ty

Công ty Cổ phần Thương mại Thiệu Yên hoạt động theo luật Doanh nghiệp Bộ máy hoạt động của Công ty được tổ chức theo kiểu trực tuyến chức năng Hội đồng quản

trị, ban giám đốc là các tổ chức tập thể có chức năng lãnh đạo, được cấp dưới phục tùng

3.1.3.2 - Chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận, phòng ban

Các bộ phận, phòng ban bao gồm: Đại hội đồng cổ đông; Hội đồng quản trị; Ban kiểm soát; Ban giám đốc; Phòng kế toán - tài chính; Phòng kế hoạch - kinh doanh; Phòng

tổ chức - hành chính và Các trạm thương mại - tổng kho

3.1.4 - Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty

Từ khi chuyển đổi hình thức sở hữu thành Công ty cổ phần, ban đầu chỉ có 51 lao động; Vốn điều lệ là 870 Triệu đồng, doanh thu 19 tỷ đồng, lương bình quân người 300.000 đồng/người/tháng thì đến năm 2014 Công ty có tổng số trên 120 lao động, Vốn điều lệ là 23 tỷ đồng, Doanh thu gần đạt 537 tỷ đồng, lương bình quân đạt 4.600.000 đồng/người/tháng (xem Bảng 3.1)

3.2 - Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật chủ yếu ảnh hưởng đến quản lý vốn lưu động của Công ty

3.2.1 - Đặc điểm cơ chế, chính sách của Công ty

Công ty tự chủ kinh doanh, thực hiện hạch toán kinh doanh, được chủ động phân phối lợi nhuận sau thuế theo quy định, đồng thời gắn trách nhiệm của lãnh đạo doanh nghiệp với chế độ tiền lương, tiền thưởng, gắn việc xếp loại doanh nghiệp với việc trích quỹ khen thưởng, phúc lợi theo Điều lệ của Công ty

3.2.2 - Đặc điểm thị trường vốn

Vốn lưu động của Công ty được huy động từ nhiều nguồn khác nhau với tỷ trọng: vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng 18%; vốn vay chiếm tỷ trọng 49,5% và vốn chiếm dụng của khách hàng - đối tượng khác chiếm tỷ trọng 32,5% trong tổng nguồn huy động vốn lưu động

3.2.3 - Đặc điểm kinh doanh của Công ty

Công ty đã tập trung kinh doanh những mặt hàng chiếm ưu thế như phân bón, lúa gạo, Bên cạnh đó, Công ty không ngừng tìm kiếm khách hàng trong và ngoài nước để cung ứng các mặt hàng như lúa gạo, phân bón

3.3 - Thực trạng quản lý vốn lưu động của Công ty

Để xem xét, đánh giá thực trạng quản lý vốn lưu động của Công ty, ta phải xem xét việc quản lý của từng nhân tố cấu thành vốn lưu động như sau đây :

3.3.1 - Quản lý vốn bằng tiền của Công ty

Vốn bằng tiền mặt của Công ty cũng giống như những doanh nghiệp khác đều bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền đang chuyển và tiền gửi ngân hàng Là doanh nghiệp thương mại với doanh thu hàng năm lên đến trên 500 tỷ đồng thì lượng tiền mặt và tiền gửi qua tài khoản của Công ty là rất lớn

3.3.2 - Xác định mức dự trữ tiền của Công ty

Nhu cầu dự trữ vốn tiền mặt tại Công ty là để đáp ứng yêu cầu giao dịch hàng ngày như mua sắm hàng hoá, vật liệu và thanh toán các khoản chi phí cần thiết phục vụ cho hoạt động kinh doanh của Công ty

3.3.3 - Dự đoán và quản lý các luồng nhập, xuất vốn tiền mặt (ngân quỹ) của Công ty

Công ty thực hiện kế hoạch tài chính hàng năm trong đó có việc dự đoán và quản

lý các luồng nhập, xuất vốn bằng tiền bao gồm việc dự đoán luồng thu ngân quỹ từ kết quả hoạt động kinh doanh (doanh thu), từ kết quả hoạt động tài chính, luồng tiền đi vay,…

3.3.4 - Quản lý, sử dụng các khoản phải thu chi vốn tiền mặt

Do hoạt động thu chi vốn tiền mặt của Công ty diễn ra hàng ngày, hàng giờ; hơn nữa vốn tiền mặt là một tài sản đặc biệt có khả năng thanh toán cao, dễ dàng chuyển hoá sang các hình thức tài sản khác Vì vậy Công ty đã thực hiện các biện pháp quản lý, sử dụng vốn tiền mặt một cách chặt chẽ để tránh bị mất mát, lợi dụng

3.3.5 - Quản lý các khoản công nợ

Công nợ của Công ty bao gồm các khoản công nợ phải thu và công nợ phải trả, để công tác quản lý công nợ được tốt, Công ty đã tổ chức triển khai quản lý chi tiết các loại công nợ này, cụ thể:

3.3.5.1 - Quản lý các khoản phải thu

Các khoản phải thu tại Công ty bao gồm: phải thu công nợ khách hàng, các khoản phải thu nội bộ và các khoản phải thu khác Trong đó lớn nhất là các khoản phải thu từ khách hàng phát sinh từ nghiệp vụ bán hàng thanh toán sau

3.3.5.2 - Quản lý các khoản phải trả

Công ty đã tổ chức quản lý tốt các khoản công nợ này, nhất là các khoản phải nộp ngân sách nhà nước, các khoản tiền vay,

3.3.6 - Quản lý vốn lưu kho dự trữ

Lưu kho dự trữ tại Công ty chủ yếu là các sản phẩm hàng hoá chờ tiêu tụ do Công

ty nhập về nhưng chưa tiêu thụ, hàng hoá lưu kho không tiêu thụ được, hàng hoá mất, kém phẩm chất…

3.4 - Đánh giá về thực trạng quản lý vốn lưu động của Công ty

3.4.1 – Những thành tựu cơ bản và nguyên nhân

Về công tác quản lý tiền mặt, Công ty vừa theo dõi tổng hợp, kết hợp với theo dõi chi tiết luồng tiền vào, luồng tiền ra ; vừa quản lý theo tài khoản quy định của Nhà nước ; vừa quản lý theo đối tượng và mục đích sử dụng tiền ; thường xuyên kiểm kê lượng tiền mặt tại quỹ để phòng ngừa những rủi ro, tổn thất không đáng có trong quá trình quản lý quỹ

Về công nợ phải thu, công ty đã thực hiện quản lý chi tiết theo từng khách hàng, quản lý theo từng nhóm hàng để từ đó có biện pháp thu hồi công nợ kịp thời đối với từng loại hàng hoá theo đặc tính luân chuyển của chúng

Về công nợ phải trả, trong khả năng của mình Công ty cân đối thanh toán nợ đúng hạn, không để xảy ra tình trạng nợ quá hạn gây ảnh hưởng xấu đến mối quan hệ với bạn hàng

Về quản lý hàng lưu kho, hàng năm Công ty thực hiện rà soát hàng hoá lưu kho để kiểm tra số dư và phẩm chất của tất cả các mặt hàng

3.4.2 – Những hạn chế và nguyên nhân

Công tác tính toán quản lý tiền vốn dự trữ chưa khoa học, còn mang tính cảm tính

và ước lượng đã tạo nên tình trạng vốn lúc thiếu, lúc thừa

Giải pháp huy động vốn cho kinh doanh còn hạn chế, Công ty mới chỉ tập trung huy động vốn từ các ngân hàng và tổ chức tín dụng với lãi suất cao, thời gian vay ngắn (thường từ 3 đến 6 tháng) mà chưa chú ý đến việc đa dạng hoá các kênh huy động vốn

Công tác quản lý công nợ còn chưa theo dõi được chi tiết đến từng món nợ, từng hoá đơn nhập, xuất hàng

Đối với các khoản nợ phải trả, nhất là công nợ phải trả nhà cung cấp và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước ở Công ty chưa có bộ phận chuyên trách quản lý nên việc thanh toán đôi khi không đúng thời điểm, thường là thanh toán trước kỳ hạn

Hệ thống kho bãi của Công ty bố trí chưa được phù hợp khiến cho chi phí vận chuyển từ kho bãi của Công ty đến nơi tiêu thụ còn rất lớn Mặt khác, thời gian vận chuyển và lưu kho của hàng hoá cũng tăng lên đáng kể gây nên những thiệt hại lớn do hàng hoá bị suy giảm phẩm chất hoặc bị hỏng

Công tác đẩy mạnh tiêu thụ hàng hoá chưa thực sự được chú trọng triển khai, Phòng kế hoạch kinh doanh của Công ty chưa thực hiện hết chức năng, nhiệm vụ trong việc tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường, nhất là thị trường xuất khẩu lương thực (như Lúa gạo, )

CHƯƠNG 4 - GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ VỐN LƯU ĐỘNG TẠI

CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI THIỆU YÊN 4.1 - Phương hướng và mục tiêu của Công ty trong thời gian tới

Căn cứ vào tình hình kinh doanh thực tế trong giai đoạn 2010-2014 và những đặc điểm riêng về nguồn lực và tiềm năng của mình, Công ty Cổ phần Thương mại Thiệu Yên đặt ra mục tiêu Kinh doanh trong năm 2015 và 2016 cụ thể như bảng sau:

Bảng 0.1 - Mức lợi nhuận trên Vốn chủ sở hữu của Công ty trong năm giai

đoạn 2015 đến 2016

Đơn vị: Phần trăm

TT Năm Vốn chủ sở hữu Lợi nhuận Mức lợi nhuận/Vốn

chủ sở hữu

Nguồn: Phòng Kế hoạch – Kinh doanh của Công ty

4.2 - Giải pháp tăng cường quản lý vốn lưu động tại Công ty

4.2.1 - Giải pháp quản lý doanh thu

Trong thời gian tới, việc nghiên cứu thị trường trở nên hết sức cần thiết đối với Công ty Để thực hiện tốt công việc này, bộ phận nghiên cứu thị trường nên chia làm 5 nhóm chính nghiên cứu về: Thị trường Phân bón; Thị trường Vật liệu xây dựng; Thị trường Lúa gạo; Thị trường Nhu yếu phẩm sinh hoạt và Thị trường Xe máy

Trong mỗi nhóm lại chia ra thành các tổ để nghiên cứu nhu cầu của khách hàng về từng nhóm hàng Mỗi nhóm có nhiệm vụ nghiên cứu cầu về sản phẩm của Công ty Sau

đó tập trung ý kiến và báo cáo cho Trưởng phòng kế hoạch kinh doanh của Công ty Trên

cơ sở báo cáo của các nhóm, Trưởng phòng kế hoạch kinh doanh đề xuất ý kiến trình Tổng giám đốc Công ty quyết định

4.2.2 - Giải pháp về quản lý công nợ

Song song với các giải pháp về quản lý doanh thu thì giải pháp về quản lý công nợ cũng cần được thực hiện một cách đồng bộ, nhất quán và cần thực hiện các giải pháp sau: 4.2.2.1 - Tổ chức quản lý chặt chẽ đối tượng công nợ

Công ty cần theo dõi tổng hợp, chi tiết công nợ theo từng đối tượng khách hàng và theo dõi được chi tiết diễn biến từng món nợ theo từng đơn hàng hoặc mã hàng

4.2.2.2 - Xác định số nợ phải thu trong kỳ

Trên cơ sở kế hoạch doanh thu hàng năm và thời gian thu hồi nợ bình quân đối với các khoản nợ, Công ty cần dự đoán được số nợ phải thu ở khách hàng bằng công thức

4.2.2.3 - Đối với công nợ phải trả

Ngoài việc theo dõi chi tiết công nợ phải trả như hiện nay, Công ty cần bố trí cán

bộ có năng lực và nhiều kinh nghiệm để quản lý công nợ

4.2.3 - Giải pháp về quản lý tiền vốn, ngân quỹ

Công ty cần căn cứ vào những hoạt động thực tiễn, vào quy mô kinh doanh của mình để dự toán một mức dự trữ hợp lý nhất

4.2.4 - Hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp

Để thực hiện được tốt, Công ty cần đảm bảo: Đáp ứng được các yêu cầu, chế độ chính sách tài chính kế toán của Nhà nước và phải đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin chính xác kịp thời, trung thực cho Ban lãnh đạo Công ty

4.2.5 - Giải pháp về quản lý chi phí kinh doanh

Để quản lý tốt chi phí kinh doanh, Công ty cần đặc biệt quan tâm đến các vấn đề sau: Hạ thấp chi phí lãi vay; Hạ thấp chi phí vận chuyển, thuê kho; Giảm thời gian thu hồi vốn và Hạn chế hàng lưu kho

4.2.6 - Giải pháp về huy động vốn lưu động

Sử dụng kết hợp các giải pháp như: Hạn mức tín dụng; vay gắn liền với tài sản và vay ngoài

4.3 - Các kiến nghị

4.3.1 - Kiến nghị với Nhà nước và Chính phủ

Chính sách thuế cần có sự khuyến khích để không đẩy giá bán quá cao và đảm bảo tính thuế công bằng Đặc biệt là đối với mặt hàng lương thực như Lúa gạo là mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam

4.3.2 - Kiến nghị đối với các tổ chức tín dụng

Một là, các tổ chức tín dụng cần tạo điều kiện hơn nữa để cho các doanh nghiệp có

thể tiếp cận được với nguồn vốn của các tổ chức (kể cả các nguồn vốn ngắn, trung và dài hạn) để doanh nghiệp có thêm cơ hội đầu tư trang thiết bị hiện đại, tài sản cố định phục

vụ kinh doanh từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

Hai là, các tổ chức tín dụng cần tăng cường giám sát chặt chẽ hơn nữa việc các

doanh nghiệp sử dụng vốn vay của mình