Quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên

Qua nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên, tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên [r]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- -

NGUYỄN TUẤN ANH

QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI

CỤC THUẾ TỈNH ĐIỆN BIÊN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH

TÓM TẮT LUẠN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI - 2017

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thuế TNCN có lịch sử rất lâu đời trên thế giới, xuất hiên lần đầu tiên ở Anh từ năm 1799 sau đó lan rộng ra các nước có nền kinh tế phát triển khác Đối với các nước phát triển, thuế TNCN chiếm tỉ trọng lớn, từ 40-70% ngân sách nhà nước Thuế TNCN là loại thuế trực thu đánh thẳng vào thu nhập của cá nhân cho nên phạm vi của thuế TNCN rất rộng, cá nhân có thu nhập càng cao thì phải đóng thuế TNCN càng lớn Mặt khác, thuế TNCN áp dụng biểu thuế suất lũy tiến từng phần cộng với nền kinh tế ngày càng phát triển qua từng tháng, từng năm, thuế TNCN đã và đang dần trở thành trung tâm của

hệ thống thuế của các nước trên toàn thế giới

Qua nhiều năm triển khai thực hiện Luật thuế TNCN trên địa bàn tỉnh Điện Biên

đã đạt được những kết quả nhất định như mở rộng được đối tượng chịu thuế, đóng góp cho tổng thu ngân sách nhà nước của tỉnh từ thuế TNCN trong năm 2016 đạt 34,36 tỷ đồng tăng 15,77 tỷ tương ứng với tỉ lệ tăng 84,8% so với năm 2012 Tuy nhiên, hiện nay công tác quản lý thuế TNCN cũng đã bộc lộ một số các hạn chế tồn tại, bất cập làm giảm hiệu quả của chính sách thuế TNCN

Xuất phát từ thực tế trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Quản lý thuế thu nhập cá

nhân tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên” Trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý thuế TNCN

tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên, từ đó đề xuất các giải pháp để quản lý thuế TNCN hiệu quả hơn trong giai đoạn 2017 – 2020

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Làm rõ khung lý thuyết về quản lý thuế TNCN

- Phân tích thực trạng tại công tác quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên

3 Nội dung nghiên cứu

Kết cấu luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thuế thu nhập cá nhân tại cục thuế

Chương 2: Thực trạng quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

TẠI CỤC THUẾ

Trong chương này, tác giả luận văn đưa ra các khái niệm, đặc điểm, vai trò của thuế TNCN cùng với khái niệm, mục tiêu, đặc điểm và nội dung quản lý thuế TNCN tại cục thuế, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế TNCN tại cục thuế

Thuế TNCN là loại thuế trực thu, đánh vào thu nhập của cá nhân từ nhiều nguồn khác nhau theo quy định của pháp luật, trong một kỳ tính thuế nhất định thường là từng năm, từng tháng hoặc từng lần, không phân biệt nguồn gốc phát sinh thu nhập

Quản lý thuế TNCN là hoạt động chấp hành pháp luật thuế TNCN của cơ quan thuế, bao gồm việc tuyên truyền, tổ chức, quản lý ĐKT, cấp MST, kê khai, tính thuế, thu nộp thuế TNCN, thanh tra, kiểm tra thuế, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại về thuế TNCN

Quản lý thuế TNCN trước hết có những đặc điểm chung của hoạt động quản lý thuế, ngoài ra, do tính chất của thuế TNCN có những điểm khác biệt với các loại thuế khác:

- Quản lý thuế TNCN là quản lý bằng pháp luật đối với hoạt động nộp thuế

- Quản lý thuế TNCN được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp hành chính

- Quản lý thuế TNCN là hoạt động mang tính kỹ thuật, nghiệp vụ chặt chẽ

- Quản lý thuế TNCN là quản lý tại nguồn phát sinh thu nhập chịu thuế

Có thể phân chia các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế TNCN thành các nhóm như: nhóm yếu tố từ phía cơ quan quản lý thuế, nhóm yếu tố không thuộc cơ quan quản lý thuế

Nội dung quản lý thuế TNCN gồm:

- Tuyên truyền, hỗ trợ NNT về thuế TNCN;

- Quản lý đăng ký và cấp MST TNCN;

- Quản lý khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế TNCN;

- Thủ tục hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế TNCN;

- Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về thuế TNCN;

- Quản lý nợ và cưỡng chế thuế TNCN;

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế TNCN

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ TNCN TẠI CỤC

THUẾ TỈNH ĐIỆN BIÊN

Cục Thuế tỉnh Lai Châu (cũ) nay là Cục Thuế tỉnh Điện Biên được thành lập theo Quyết định số 314/QĐ-TCCB Tính đến hết ngày 31/12/2016 Cục Thuế tỉnh Điện Biên với tổng số 338 công chức và hợp đồng lao động

Qua phân tích thực trạng công tác quản lý thuế TNCN tại Cục thuế tỉnh Điện Biên

từ năm 2012-2016, Cục thuế tỉnh Điện Biên đã đạt được nhiều thành công:

- Trong giai đoạn từ 2012 đến 2016, tổng số thuế TNCN trên địa bàn tỉnh Điện

Biên thường xuyên tăng lên, hầu hết đều vượt dự toán Thuế TNCN chiếm tỉ lệ không cao

so với tổng số thu thuế, phí, lệ phí nhưng duy trì ở mức trung bình là 4% trên tổng số thu thuế, phí, lệ phí Nguồn thu thuế TNCN trên địa bàn tỉnh Điện Biên chủ yếu từ 2 loại thu nhập chính là kinh doanh và chuyển nhượng bất động sản, 2 loại thu nhập này tăng đều qua các năm do số lượng doanh nghiệp và hộ kinh doanh tăng nhanh

Cục Thuế tỉnh Điện Biên thực hiện tốt quy định của Luật Quản lý thuế, Luật thuế TNCN, tăng cường quản lý TNCN giúp tăng thu số thuế TNCN, đảm bảo nguồn thu cho NSNN tỉnh

Công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế TNCN được triển khai trên toàn tỉnh Điện Biên phong phú về cả nội dung và hình thức Lắng nghe những thắc mắc của NNT để hỗ trợ một cách nhanh nhất, chất lượng nhất

Việc quản lý đăng ký và cấp mã số thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên trong giai đoạn 2012-2020 đã có bước tiến triển rõ rệt Số lượng người đăng ký MST ngày một tăng, trong đó có cả những người chưa phát sinh nghĩa vụ nộp thuế TNCN

Quá trình kê khai thuế, nộp thuế, quyết toán và hoàn thuế thuế TNCN ngày càng

đơn giản, nhanh chóng hơn do Cục Thuế tỉnh Điện Biên đã áp dung tốt cơ chế “một cửa

liên thông”, áp dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý thuế: kê khai, nộp thuế

qua mạng internet

Hồ sơ hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế TNCN được Cục thuế tỉnh Điện Biên triển khai theo đúng qui định, Nghị quyết của Quốc hội Không có trường hợp khiếu kiện, tố

cáo về thuế TNCN xảy ra trong giai đoạn 2012-2016

Trong cơ chế tự khai tự nộp thuế hiện nay, thanh tra, kiểm tra thuế trở thành trung tâm của quản lý thuế nói chung, quản lý thuế TNCN nói riêng Từ năm 2012 đến nay, Cục Thuế tỉnh Điện Biên đã áp dụng phần mềm phân tích rủi ro – TPR để lựa chọn những NNT có rủi ro cao về thuế đưa vào kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm Qua các cuộc thanh tra, kiểm tra thuế TNCN đã phát hiện được các sai sót và vi phạm của các TCCT thu nhập và tiến hành xử lý vi phạm đúng theo quy định của pháp luật thuế

Phòng Quản lý nợ và Cưỡng chế nợ thuế thực hiện chức năng quản lý, đôn đốc thu tiền nợ thuế và cưỡng chế thu tiền nợ, tiền phạt Hoạt động quản lý nợ thuế TNCN ở Cục Thuế tỉnh Điện Biên đạt hiệu quả cao Số nợ thuế đã thu được của các năm từ 2012 đến

2016 đều khá sát với số thuế TNCN còn nợ đến cuối năm của năm liền trước Số thuế TNCN còn nợ tăng nhưng chỉ tăng ở mức thấp, chủ yếu là nợ có khả năng thu, số nợ thuế TNCN khó thu là rất thấp

Cục Thuế tỉnh Điện Biên đặc biệt quan tâm đến vấn đề giải quyết khiếu nại và tố cáo về thuế, vì đây là đây là kênh thông tin để tiếp nhận những phản ảnh, bức xúc của NNT về công tác quản lý thuế, cán bộ thuế Qua đó, kịp thời chấn chính công tác quản lý thuế và thái độ, ý thức phục vụ NNT của CBCC, góp phần tạo niềm tin cho NNT Trong giai đoạn 2012-2016 không có trường hợp khiếu nại hay tố cáo liên quan đến thuế TNCN

Bên cạnh những điểm mạnh cần phát huy, công tác quản lý thuế TNCN tại Cục thuế Điện Biên vẫn tồn tại một vài hạn chế cần khắc phục như:

Hoạt động tuyên truyền về thuế TNCN chưa đều đặn và thường xuyên, đối tượng nhận được thông tin tuyên truyền còn hạn chế và chưa đa dạng, thường tập trung vào một

số đối tượng nhất định

Chưa quản lý chặt chẽ công tác tổ chức đăng ký thuế, kê khai, tính nộp thuế cũng như quyết toán và hoàn thuế TNCN, chủ yếu dựa vào sự tự giác của tổ chức chi trả Chưa khai thác hết tiềm năng của hệ thống phần mềm quản lý thuế Thủ tục quyết toán thuế và hoàn thuế, miễn giảm thuế còn rườm ra, phức tạp, chồng chéo giữa các bộ phận dẫn đến thời gian xử lý hồ sơ lâu

Hoạt động thanh tra, kiểm tra về thuế TNCN trong thời gian qua của Cục Thuế tỉnh Điện Biên thường tập trung vào một số đối tượng nhất định, việc thanh tra, kiểm tra

thuế TNCN chủ yếu được kết hợp với thanh tra về việc chấp hành pháp luật thuế và kiểm tra quyết toán thuế hàng năm của doanh nghiệp Tỷ lệ người nộp thuế được thanh tra, kiểm tra là tương đối thấp

Công tác quản lý nợ và cưỡng chế thu nợ thuế TNCN chưa có sự chủ động, số nợ thuế mới vẫn phát sinh trong đó vẫn còn các khoản nợ khó thu

Qua nghiên cứu và thực trạng quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên, có

thể thấy nguyên nhân dẫn đến tồn tại các hạn chế trên là do cả khách quan và chủ quan

- Nguyên nhân khách quan

Trình độ hiểu biết về thuế, ý thức chấp hành pháp luật về thuế của nhiều NNT chưa cao

Hệ thống thuế, và các văn bản hướng dẫn luật thuế, thủ tục hành chính về thuế TNCN còn rườm rà, chồng chéo, phức tạp

Mức độ phát triển kinh tế và đời sống của dân cư chưa cao, thu nhập bình quân trên đầu người trên địa bàn còn thấp.Phương thức thanh toán chủ yếu trong dân cư trên địa bàn tỉnh chủ yếu bằng tiền mặt

Phầm mềm ứng dụng quản lý thuế nhiều nhưng chưa đồng bộ, chưa tập trung

Công tác phối hợp giữa ngành thuế với các cấp chính quyền địa phương, các tổ chức,

cơ quan liên quan còn chưa chặt chẽ

- Nguyên nhân chủ quan

Cục Thuế tỉnh Điện Biên chưa xây dựng được quy trình quản lý thuế TNCN thông suốt, đồng bộ Áp dụng mô hình quản lý thuế theo chức năng, mỗi phòng có chức năng, nhiệm vụ chuyên môn riêng biệt dẫn đến việc gặp khó khăn trong trong phối hợp giữa các phòng

Thiếu CBCC thuế có chuyên môn, kinh nghiệm trong khi khối lượng công việc rất lớn, trình độ còn hạn chế chưa đáp ứng được hết yêu cầu về của công việc

Cơ sở vật chất, trang thiết bị tại Cục thuế tỉnh Điện Biên còn thiếu thốn, chưa đáp ứng nhu cầu làm việc của CBCC thuế và nhu cầu của NNT

Quan điểm của lãnh đạo trong Cục Thuế tỉnh Điện Biên chưa quyết liệt trong việc chỉ đạo thực hiện quản lý thuế TNCN

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN

LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CỤC THUẾ

TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2020

Qua nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên, tác giả đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên đến năm 2020:

- Đẩy mạnh công tác quản lý đăng ký, cấp mã số thuế TNCN;

- Đổi mới và tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế TNCN;

- Đơn giản hóa thủ tục kê khai, tính thuế TNCN;

- Tăng cường thanh tra thuế, kiểm tra thuế TNCN, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về thuế TNCN;

- Nâng cao công tác quản lý nợ và cưỡng chế thuế TNCN;

- Nâng cao năng lực công chức quản lý thuế TNCN;

- Tăng cường phối hợp giữa Cục thuế với các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội trong quá trình quản lý thuế TNCN

- Tổ chức khen thưởng người nộp thuế tuân thủ nghiêm túc nhằm khuyến khích và nâng cao tính tuân thủ nghĩa vụ thuế;

- Tăng cường sử dụng dư luận xã hội để hỗ trợ nâng cao tính tự giác tuân thủ pháp luật thuế TNCN;

KẾT LUẬN

Với những kết quả như trên , luâ ̣n văn đã đạt được các mục tiêu nghiên cứu đề ra ban đầu: Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý thuế TNCN tại Cục thuế; Tập trung phân tích đánh giá thực trạng quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012 –

2016 để tìm ra những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của hạn chế Trên cơ sở phân tích khoa học và tổng kết kinh nghiệm từ hoạt động thực tiễn, luận văn đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý thuế TNCN tại Cục Thuế tỉnh Điện Biên quản lý đến năm

2020