Mục tiêu của việc quản lý là đảm bảo số thu vào ngân sách nhà nước; Chống thất thu thuế; Chống gian lận về số lượng, trọng lượng, chủng loại hàng hóa, thuế suất; Chống thấ[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước, chính vì vậy mà trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm hoàn thiện chính sách và cơ chế quản lý thuế nhập khẩu để đáp yêu cầu mới của sự phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay, góp phần thúc đẩy sản xuất trong nước, ổn định tình hình kinh tế - xã hội, tạo ra những tiền đề cần thiết để chuyển nền kinh tế sang một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế
Trong những năm qua, chính sách và cơ chế quản lý thuế nhập khẩu
đã có những thay đổi lớn và đạt được những kết quả quan trọng cả về yêu cầu thu ngân sách và quản lý điều tiết vĩ mô trong quan hệ kinh tế đối ngoại Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu hội nhập vào nền kinh tế quốc tế, quản lý thuế thuế nhập khẩu trong ngành Hải quan bộc lộ nhiều bất cập như: Hệ thống chính sách và cơ chế quản lý chưa đồng bộ và chưa theo kịp với sự phát triển của hoạt động nhập khẩu hàng hóa ngày càng gia tăng; nạn buôn lậu và gian lận thương mại để trốn thuế còn tồn tại phổ biến, các hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại ngày càng tinh vi, khó kiểm soát, tình trạng chiếm dụng tiền thuế gây nợ đọng thuế nhập khẩu lớn và kéo dài chưa được
xử lý triệt để; hoạt động kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành chính sách thuế hàng hoá nhập khẩu của doanh nghiệp chưa được chú trọng đúng mức gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước Xuất phát từ những tồn tại trong quản
lý thuế nhập khẩu nêu trên, đòi hỏi phải Nhà nước phải luôn quan tâm hoàn thiện chính sách về quản lý thuế nhập khẩu Đây là yêu cầu cấp bách nhằm tăng thu cho ngân sách Nhà nước, kích thích sản xuất kinh doanh phát triển
Đang công tác tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài, tác giả thấy được tầm quan trọng của việc quản lý thuế nhập khẩu đối với
Trang 2hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh trong mô hình quản lý thuế tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài vì vậy tác giả
lựa chọn đề tài "Quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch
vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài" làm đề tài nghiên cứu cho mình nhằm phân tích thực trạng và đưa ra
một số giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Phạm vi nghiên cứu của luật văn:
Đối tượng nghiên cứu quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Phạm vi nội dung: Nghiên cứu về quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh dưới góc độ tác nghiệp
Phạm vi về không gian: Nghiên cứu tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Phạm vi về thời gian: Số liệu thu thập trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2014 và đề xuất giải pháp đến năm 2020
Luận văn đi vào phân tích ba vấn đề chính đó là, xác định khung lý thuyết về quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không Từ đó phân tích thực trạng về quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài, nêu ra điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của điểm yếu của quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài, từ đó đề ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát
Trang 3nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Luận văn thu thập số liệu từ các năm 2010-2014 tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài, luận văn sử dụng phương pháp phân tích, thống kê, so sánh để phản ánh thực trạng quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài Từ đó sử dụng phương pháp tổng hợp để có được những đánh giá khách quan và có chủ đích thực trạng quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh Tìm ra điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của các điểm yếu về quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài Từ cơ sở đó đề xuất ra một số giải pháp nhằm, nêu lên một số kiến nghị với Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc
tế Nội Bài, Cục Hải quan Thành phố Hà Nội, Tổng cục Hải quan, Bộ tài chính nhằm khắc phục các điểm yếu trong việc quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài
Dịch vụ chuyển phát nhanh là dịch vụ chuyển phát có yếu tố nhanh về thời gian và có độ tin cậy cao Chuyển phát nhanh còn gồm các yếu tố trị giá gia tăng khác như thu gom hàng hóa tại địa chỉ người gửi, phát tận tay người nhận, truy tìm và định vị hàng hóa, khả năng thay đổi nơi nhận và địa chỉ người nhận trong khi đang vận chuyển, báo phát và các yếu tố gia tăng khác Dịch vụ chuyển phát nhanh được thực hiện bởi các công ty chuyển phát nhanh hoặc qua công ty viễn thông bưu điện Hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không là loại hàng hóa được các công ty kinh doanh dịch vụ chuyển phát nhanh theo đường hàng không quốc tế đáp ứng được các điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật thực hiện chuyển phát Trên các vận tải đơn của hàng hóa NK chuyển phát nhanh phải nêu rõ tên công ty phát hành Hàng hóa
Trang 4NK qua dịch vụ chuyển phát nhanh là những loại hàng hóa đáp ứng được yêu cầu về an toàn đường hàng không được pháp luật quy định
Thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không là khoản thuế mà nhà nước đánh vào hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không
Thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không có những đặc điểm của thuế nói chung là: Mang tính quyền lực của nhà nước Nhà nước là chủ thể duy nhất có quyền đặt ra thuế NK, qua đó để kiểm soát và điều tiết đối với hoạt động nhập khẩu hàng hóa và bảo hộ nền sản xuất trong nước, đồng thời để tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước; Có tính pháp lý cao Thuế là khoản đóng góp bắt buộc cho Nhà nước mà không có sự bồi hoàn trực tiếp nào, việc nộp thuế được thể chế bằng pháp luật mà mọi pháp nhân và thể nhân phải tuân theo; Chứa đựng các yếu tố kinh tế - xã hội Điều này được thể hiện ở chỗ thuế NK là một phần của cải của xã hội, mức huy động thuế NK vào ngân sách Nhà nước phụ thuộc vào mức tăng trưởng kinh tế của đất nước, nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước đặt ra trong mỗi thời kỳ; Thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không chỉ đánh vào hàng hóa được phép nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không
Quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không của chi cục hải quan là quá trình thực hiện các chức năng hỗ trợ thông tin, tư vấn thuế; Quản lý khai thuế; Quản lý nộp thuế; Quản lý miễn, giảm thuế, hoàn thuế; Xử lý vi phạm pháp luật về thuế nhằm thực hiện các mục tiêu quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không một cách hiệu lực và hiệu quả
Trang 5Mục tiêu của việc quản lý là đảm bảo số thu vào ngân sách nhà nước; Chống thất thu thuế; Chống gian lận về số lượng, trọng lượng, chủng loại hàng hóa, thuế suất; Chống thất thu qua giá, gian lận xuất xứ hàng hóa; Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không đối với hàng hóa nhập khẩu và các chủ hàng hóa nhập khẩu; Tăng cường tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp kinh doanh dịch
vụ chuyển phát đường hàng không đối với hàng hóa nhập khẩu và các chủ hàng hóa nhập khẩu
Nội dung quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch
vụ chuyển phát nhanh đường hàng không tại chi cục hải quan là hỗ trợ thông tin, tư vấn cho người nộp thuế; Quản lý khai thuế; Quản lý nộp thuế và nợ thuế; Quản lý miễn, giảm thuế và hoàn thuế; Xử lý vi phạm về thuế
Nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không bao gồm các nhân tố bên trong chi cục hải quan đó là mô hình quản lý, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ công chức, cơ sở hạ tầng kỹ thuật và công nghệ thông tin tại chi cục hải quan, quản lý thông tin người nộp thuế, và sự phối hợp của các cán bộ công chức, các bộ phận, các tổ, các đội trong chi cục hải quan; Các yếu tố bên ngoài chi cục là hệ thống văn bản pháp luật về quản lý thuế nhập khẩu, môi trường kinh tế xã hội và văn hóa tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, sự phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan
Lấy kinh nghiệm từ việc quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu tại Chi cục Hải quan Chuyển phát nhanh trực thuộc Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh trong việc quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh từ đó rút ra bài học cho Chi cục Hải
Trang 6quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài được thành lập từ năm 1978 với tên gọi Trạm Hải quan Sân bay Nội Bài, thuộc cục Hải quan Trung ương Trải qua 35 năm hình thành và phát triển, hiện nay Chi cục có trên
250 cán bộ công chức công tác tại 10 tổ, Đội nghiệp vụ, nay thuộc Cục Hải quan thành phố Hà Nội Nhiệm vụ chủ yếu của Chi cục là làm thủ tục Hải quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu, hành lý của khách xuất cảnh, nhập cảnh, bưu phẩm bưu kiện theo đường chuyển phát nhanh qua đường hàng không Giám sát làm thủ tục cho phương tiện xuất nhập cảnh (máy bay), làm thủ tục tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chuyển cảng v.v…
Luận văn để phản ánh thực trạng quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu theo dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài:
Thực trạng về hỗ trợ thông tin, tư vấn cho người nộp thuế: Nêu lên thực trạng hỗ trợ thông tin khách hàng qua trang web, qua bảng niêm yết thủ tục hải quan, tổ chức tập huấn, hội nghị khách hàng, thực trạng tư vấn trực tiếp,
tư vấn gián tiếp tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Thực trạng về quản lý khai thuế: Thực trạng kiểm tra khai thuế bao gồm các nghiệp vụ kiểm tra điều kiện ân hạn thuế, nợ thuế, phân luồng tờ khai, kiểm tra hồ sơ khai báo của doanh nghiệp, kiểm tra thực tế hàng hóa, Ấn định thuế
Thực trạng quản lý nộp thuế, nợ thuế: Thực trạng việc doanh nghiệp nộp thuế, quản lý các doanh nghiệp còn nợ thuế, các biện pháp thu đòi nợ thuế Thực trạng về miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế: Thực trạng về tiếp nhận
hồ sơ, kiểm tra hồ sơ, ra quyết định miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế
Thực trạng về xử lý vi phạm về thuế: Thực trạng việc lập biên bản, đối
Trang 7chiếu văn bản quy phạm pháp luật, ra quyết định xử phạt, thu tiền phạt
Luận văn đánh giá thực trạng theo các tiêu chí là (1) tỷ lệ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh thu nộp/Dự toán thu thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không được giao; (2) Tỷ lệ số tờ khai đã nộp thuế NK đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không/Tổng số tờ khai phải nộp thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không; (3) Tỷ lệ số doanh nghiệp
nợ thuế nhập khẩu đối với hàng nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không khó đòi/Tổng doanh nghiệp nợ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không quá hạn; (4) Tỷ lệ số thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không thu đòi được/ tổng số thuế nhập khẩu đối với hàng nhập khẩu qua dịch vụ nhập khẩu đường hàng không bị cưỡng chế; (5) Tỷ lệ số doanh nghiệp vi phạm pháp luật về thuế nhập khẩu/Tổng số doanh nghiệp có hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh làm thủ tục hải quan; (6) Tỷ lệ số tờ khai phi mậu dịch nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không được xây dựng giá/Tổng số tờ khai phi mậu dịch nhập khẩu của hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không; (7)Tỷ lệ số thuế nhập khẩu thu được qua công tác xây dựng giá đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không/Tổng số thuế nhập khẩu thu được đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh đường hàng không, để có cái nhìn khách quan nhất về thực trạng quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc
tế Nội Bài
Từ thực trạng, luật văn nêu lên một số điểm mạnh về hỗ trợ thông tin,
Trang 8tư vấn cho người nộp thuế; Quản lý khai thuế; Quản lý nộp thuế, nợ thuế; Miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế; Xử lý vi phạm về thuế và nêu lên điểm yếu
về hỗ trợ thông tin, tư vấn cho người nộp thuế; Quản lý khai thuế; Quản lý nộp thuế, nợ thuế; Miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế; Xử lý vi phạm về thuế, đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài
Nguyên nhân của các điểm yếu của việc quản lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài bao gồm có: Nguyên nhân bên trong Chi cục hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài là mô hình quản lý, trình độ nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của cán bộ công chức, cơ sở hạ tầng kỹ thuật
và công nghệ thông tin, sự phối hợp giữa các cán bộ công chức, các bộ phận, các tổ, các đội tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu quốc tế Nội Bài; Nguyên nhân bên ngoài Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài là văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh về hàng hóa NK qua dịch vụ CPN, văn hóa chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, Sự phối hợp với các
cơ quan, tổ chức có liên quan
Với mục tiêu và phương hướng hoàn thiện quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài đến năm 2020 luận văn đã nêu ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thuế đối với hàng hóa nhập qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân Bay quốc tế Nội Bài Nhóm giải pháp bao gồm (1) hoàn thiện việc hỗ trợ thông tin tư vấn cho người nộp thuế; (2) Hoàn thiện việc quản lý khai thuế; (3) Hoàn thiện việc quản lý nộp thuế, nợ thuế; (4) Hoàn thiện việc quản lý miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế; (5) Hoàn thiện việc xử lý vi phạm về thuế; (6) Một số giải pháp
Trang 9khác Luận văn cũng nêu ra một số kiến nghị với Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài; Cục Hải quan Thành phố Hà Nội; Tổng Cục Hải quan, Bộ tài chính nhằm hoàn thiện việc quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh
Với nhiệm vụ chính trị quan trọng được giao, những năm qua Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài đã có nhiều nỗ lực trong công tác thu thuế nhập khẩu và đã đạt được những kết quả đáng khích lệ Tuy nhiên,
để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, nhất là giai đoạn kinh tế đang có những bước chuyển đổi, phát triển nhanh chóng thì cần phải có sự đánh giá đúng đắn, đúng mức về sự cần thiết phải hoàn thiện công tác quản lý thuế nhập khẩu hiệu quả cho ngân sách Nhà nước, nhằm nâng cao vị thế của ngành Hải quan, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững
Trên cơ sở phân tích và đánh giá thực trạng quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài thời gian qua Luận văn đã làm rõ những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài Trên cơ sở những hạn chế luận văn đưa ra giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài thời gian tới là: Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ đối tượng nộp thuế và xây dựng chiến lược
“tuân thủ pháp luật tự nguyên” của đối tượng nộp thuế; Tăng cường chống gian lận qua căn cứ tính thuế nhập khẩu, đặc biệt chống gian lận qua giá tính
Trang 10thuế; Theo dõi và quản lý chặt chẽ các khoản nợ, tổ chức cưỡng chế những khoản nợ đọng dây dưa kéo dài theo đúng quy định của pháp luật; Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hải quan đáp ứng yêu cầu; Xây dựng cơ sở vật chất hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý thuế, hy vọng những giải pháp và kiến nghị được trình bày trong luận văn này sẽ góp phần tích cực vào việc hoàn thiện công tác quản lý thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu qua dịch vụ chuyển phát nhanh tại Chi cục Hải quan Cửa khẩu Sân bay quốc tế Nội Bài trong thời gian tới
Do điều kiện nghiên cứu còn hạn chế về tài liệu, về phía tác giả, khả năng, kinh nghiệm và tư duy khoa học còn nhiều hạn chế do đó kết quả nghiên cứu không thể tránh khỏi thiếu sót Tác giả luận văn rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, quý thầy, cô, bạn bè đồng nghiệp để đề tài thêm hoàn thiện./