Tiet 07 song co va su truyen song co

Sóng cơ là dao động lan truyền trong một môi trường.sóng nước lan truyền trên mặt nước theo các phương khác nhau với cùng một tốc độ v Trong thí nghiệm H.7.1, vật nào dao động, vật nào l

 Em đã từng nghe nói về sóng, hãy kể

tên những loại sóng mà em biết ?

Hằng ngày, hiện tượng sóng xảy ra rất phổ biến xung quanh ta (sóng

nước, sóng âm, sóng siêu âm, sóng

vô tuyến, sóng điện từ,…)

 Như vậy sóng được hình thành như

thế nào và chúng có đặc điểm gì ?

Đặt vấn đề

Quan sát ảnh :

Cậu bé thắc mắc : Khi quan sát ảnh trên, các em có Vì sao cánh bèo

1 Thí nghiệm : H.7.1 SGK

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

I SÓNG CƠ

Làm thế nào để tạo được sóng nước bằng dụng cụ

này ?

Bộ dụng cụ tạo sóng nước

Trong thí nghiệm trên, dao động của

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

1 Thí nghiệm : H.7.1 SGK

Sau một thời gian ngắn, mẩu nút

chai M dao động (dao động tại O đã

Sóng cơ là dao động lan truyền trong một môi trường.

(sóng nước lan truyền trên mặt nước theo các phương khác nhau với cùng một tốc độ v)

Trong thí nghiệm H.7.1, vật nào dao động, vật nào là môi trường ? Vật dao động : các phần tử nước

Môi trường truyền sóng : nước

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

2 Định nghĩa sóng cơ

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

Theo dõi đoạn phim sau :

Hãy so sánh phương dao động của những thanh nhựa và phương truyền sóng ?

Sóng trong trường hợp trên gọi là sóng ngang, vậy sóng ngang là

gì ?

 Sóng ngang : sóng mà các phần tử

của môi trường dao động theo

phương vuông góc với phương truyền sóng.

 Môi trường truyền sóng ngang: Trừ

sóng nước, sóng ngang chỉ truyền

được trong chất rắn.

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

3 Sóng ngang

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

Theo dõi đoạn mô phỏng sau:Hãy so sánh phương dao động của những phần tử lò xo và phương truyền sóng ?

Sóng trong trường hợp trên gọi là sóng dọc, vậy sóng dọc là gì ?

 Sóng dọc : sóng mà các phần tử

của môi trường dao động cùng

phương với phương truyền sóng.

 Môi trường truyền sóng dọc : rắn,

lỏng, khí

 Chú ý : Sóng cơ không truyền

được trong chân không

Hoạt động 1 Tìm hiểu về sóng cơ

1 Sự truyền của một sóng hình sin

Quan sát kĩ mô phỏng sau và trả lời các câu hỏi :

(chú ý chuyển động của các chấm mà u)

 Nhận xét về sự chuyển động ( vị

trí và trạng thái) của các phần tử (các chấm màu) của sóng ?

Các chấm màu chỉ dao động lên

xuống quanh VTCB; trạng thái dao động (pha) của các chấm màu

truyền đi theo phương truyền

 Qua các nhận xét trên, em cho

biết sóng hình sin lan truyền

như thế nào ?

Khi sóng truyền đi, mỗi phần tử của sóng dao động tại chỗ quanh

vị trí cân bằng, chỉ có đỉnh sóng dịch chuyển theo phương truyền

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng

của một

của một sóng hình sin

1 Sự truyền của một sóng hình sin

 Li độ của mỗi phần tử sóng thay

đổi như thế nào ?

Từ giá trị 0 (VTCB) đến giá trị

cực đại ( biên độ A)

 Vậy biên độ A của sóng là gì ?

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng của một

của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

a) Biên độ sóng (A):

là biên độ dao động của 1 phần

tử của môi trường có sóng truyền qua

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng

của một

của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

 Hãy so sánh các khoảng thời gian

thực hiện một dao động toàn

phần của các phần tử sóng ?

bằng nhau (chu kỳ T)

 Vậy chu kỳ T của sóng là gì ?

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng

của một

của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

b) Chu kỳ, tần số sóng :

 Chu kỳ T của sóng là chu kỳ dao

động của 1 phần tử môi trường

 Sau một chu kì dao động T, sóng

(trạng thái của 1 phần tử) truyền đi được những khoảng như thế nào ?

bằng nhau (cùng li độ) và dao

động về cùng một phía (dao động cùng pha)

 Những khoảng cách bằng nhau này

gọi là bước sóng λ (lamđa) , vậy

c) Bước sóng (λ ): )

là quãng đường mà sóng truyền

trong 1 chu kỳ

nào hai phần tử dao động cùng

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

 Viết công thức liên hệ giữa bước

sóng, chu kỳ và tốc độ sóng ?

Ta có liên hệ : λ = vT = v /f (7.1) (v : tốc độ sóng , T : chu kỳ )

 Lưu ý :

khi nói tốc độ sóng là nói tốc

độ truyền sóng hay nói chặt chẽ hơn là tốc độ truyền pha dao động.

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng của một

của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

là năng lượng dao động của các phần tử môi trường khi có sóng truyền qua

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng

của một

của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

Trong thí nghiệm hình 7.1 SGK,

sóng lan truyền từ O làm nút chai dao động, năng lượng nào làm nút

d) Năng lượng sóng :

 Là năng lượng dao động của các

phần tử của môi trường có sóng truyền qua.

Hoạt động 2 Tìm hiểu về các đặc trưng của một

của một sóng hình sin

2 Các đặc trưng của một sóng hình sin

Cậu bé thắc mắc : Vì sao cánh bèo chỉ dập dình tại chỗ mà không dịch chuyển theo sóng ?

Hoạt động 3 Củng cố, vận dụng

Sở dĩ cánh bèo chỉ dập dình tại chỗ là vì nó là một phần tử của môi trường,

trong quá trình truyền sóng, chỉ

có sự truyền pha của dao động mà không

Câu 1: Sóng ngang là sóng cơ học có đặc điểm:

theo phương ngang.

động theo phương vuông góc với phương

truyền sóng.

động theo phương truyền sóng.

Hoạt động 3 Củng cố, vận dụng

Trả lời các câu hỏi TNKQ sau :

Câu 2 : Trên phương truyền sóng,

các điểm dao động cùng pha với nhau cách nhau một khoảng

 Về nhà trả lời câu hỏi 1,2,3 và

làm các bài tập 6, 7, 8 trang 40 SGK; bài 7.5 đến 7.8 SBT.

 Xem trước phần còn lại : Phương

trình sóng

Hoạt động 3 Giao nhiệm vụ về nhà

Cảm ơn quý

Thầy cô và các

em học sinh !