+ Phương pháp chuyên gia và chuyên khảo: Trong quá trình làm luận văn, sẽ thu thập ý kiến của lãnh đạo VQG, các nhà quản lý có liên quan đến DLST và công tác quản lý, bảo vệ VQG Hoàng [r]
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
1.1 Phát triển du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined 1.1.1 Du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined 1.1.2 Khái niệm và tiêu chí đánh giá phát triển du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined
1.2 Quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban quản lý Vườn Quốc gia Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban
quản lý Vườn Quốc gia Error! Bookmark not defined
1.2.2 Nội dung quản lý phát triển du lịch sinh thái của ban quản lý vườn
quốc gia Error! Bookmark not defined
1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý phát triển du lịch sinh thái của
Ban quản lý Vườn Quốc gia Error! Bookmark not defined 1.3 Kinh nghiệm quản lý phát triển du lịch sinh thái tại một số vườn quốc gia trên thế giới, Việt Nam và bài học cho Vườn quốc gia Hoàng Liên Error! Bookmark not defined
1.3.1 Kinh nghiệm quản lý phát triển du lịch sinh thái tại một số vườn
quốc gia trên thế giới Error! Bookmark not defined
Trang 21.3.2 Kinh nghiệm quản lý phát triển du lịch sinh thái tại một số Vườn
Quốc gia của Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.3.3 Bài học cho Vườn Quốc gia Hoàng LiênError! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN
DU LỊCH SINH THÁI CỦA BAN QUẢN LÝ VƯỜN QUỐC GIA HOÀNG LIÊN GIAI ĐOẠN 2012-2016 Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu về Vườn quốc gia Hoàng Liên và Ban quản lý Vườn quốc gia Hoàng Liên Error! Bookmark not defined 2.1.1 Giới thiệu về Vườn Quốc gia Hoàng LiênError! Bookmark not defined
2.1.2 Giới thiệu về Ban quản lý Vườn Quốc gia Hoàng Liên Error! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng phát triển du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2012-2016 Error! Bookmark not defined
2.2.1 Các tài nguyên du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên
Error! Bookmark not defined
2.2.2 Phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia
Hoàng Liên Error! Bookmark not defined 2.2.3 Kết quả thu hút khách du lịch Error! Bookmark not defined
2.2.4 Kết quả thu phí tham quan, thu khác của Vườn Quốc gia; doanh thu
của các doanh nghiệp Error! Bookmark not defined 2.2.5 Kết quả giải quyết việc làm cho người lao độngError! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng quản lý phát triển du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2012-2016 Error! Bookmark not defined
Trang 32.3.1 Về tổ chức bộ máy làm công tác quản lý du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined
2.3.2 Công tác lập quy hoạch và quản lý quy hoạchError! Bookmark not defined
2.3.3 Lập đề án phát triển Du lịch sinh tháiError! Bookmark not defined
2.3.4 Quản lý các hoạt động DLST Error! Bookmark not defined 2.3.5 Quản lý, thu hút vốn đầu tư phát triển du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined
2.3.6 Quản lý công tác giáo dục môi trườngError! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá thực trạng quản lý phát triển du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2012-2016Error! Bookmark not defined
2.4.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined 2.4.2 Điểm yếu Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân của những điểm yếu Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI CỦA BAN QUẢN LÝ VƯỜN QUỐC GIA HOÀNG LIÊN ĐẾN NĂM 2020 Error! Bookmark not defined 3.1 Dự báo những thuận lợi, khó khăn thách thức và mục tiêu, phương hướng quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban quản lý Vườn Quốc gia Hoàng Liên đến năm 2020 Error! Bookmark not defined 3.1.1 Những thuận lợi Error! Bookmark not defined 3.1.2 Những khó khăn thách thức Error! Bookmark not defined 3.1.3 Mục tiêu, phương hướng Error! Bookmark not defined
Trang 43.2 Các giải pháp hoàn thiện quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban quản lý Vườn Quốc gia Hoàng Liên đến năm 2020 Error! Bookmark not defined
3.2.1 Giải pháp về công tác quy hoạch, kế hoạchError! Bookmark not defined
3.2.2 Giải pháp lập đề án phát triển phát triển du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined
3.2.3 Giải pháp quản lý các hoạt động Du lịch sinh thái Error! Bookmark not defined
3.2.4 Giải pháp quản lý thu hút vốn đầu tưError! Bookmark not defined
3.2.5 Giải pháp về bảo vệ môi trường du lịch sinh tháiError! Bookmark not defined
3.2.6 Giải pháp về xây dựng thương hiệu Error! Bookmark not defined
3.2.7 Giải pháp về kiểm tra, giám sát; khen thưởng, kỷ luật, sơ kết,
tổng kết Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BQL: Ban quản lý
BV&PTR Bảo vệ và phát triển rừng
CHBT&PTSV: Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển sinh vật
ĐDSH: Đa dạng sinh học
DLST: Du lịch sinh thái
GDMT&DVMT: Giáo dục môi trường và Dịch vụ môi trường
KTXH: Kinh tế xã hội
UNESCO: Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc VQG: Vườn Quốc gia
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH BẢNG
Bảng 2.1: Số khách du lịch đến tham quan các điểm do VQG quản lý Error! Bookmark not defined
Bảng 2.2: Tiền phí tham quan và doanh thu dlst Error! Bookmark not defined
Bảng 2.3: Tổng số lao động được sử dụng Error! Bookmark not defined Bảng 2.4: Số lao động người dân tộc thiểu số vùng đệm VPG Error! Bookmark not defined
Bảng 2.5: Các Công ty ký hợp đồng liên kết với VQG Hoàng Liên Error! Bookmark not defined
Bảng 2.6: Kết quả công tác giáo dục môi trường trong trường học Error! Bookmark not defined
Bảng 2.7: Kết quả công tác giáo dục môi trường trong cộng đồng dân cư
Error! Bookmark not defined Bảng 2.8: Kết quả công tác giáo dục môi trường cho HS, SV khách DLError! Bookmark not defined
Bảng 2.9: Kết quả công tác giáo dục môi trường cho hướng dẫn, porter Error! Bookmark not defined
Bảng 2.10: Kết quả công tác GDMT bằng bảng, biển, sách, tờ rơi… Error! Bookmark not defined
Trang 8i
TÓM TẮT LUẬN VĂN
1 Tính cấp thiết của đề tài
Vườn quốc gia Hoàng Liên là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam được thành lập ngày 12/7/2002 theo Quyết định số 90/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Vườn được Quỹ môi trường toàn cầu được xếp vào loại A, cấp cao nhất về giá trị đa dạng sinh học của thế giới Năm 2003, Vườn quốc gia Hoàng Liên được công nhận là Vườn di sản ASEAN
Với những giá trị về cảnh quan thiên nhiên, đa dạng sinh học Vườn Quốc gia Hoàng Liên có rất nhiều tiề
m năng để phát triển DLST Ngay từ khi mới thành lập Vườn Quốc gia Hoàng Liên đã hết sức quan tâm đến phát triển du lịch, đặc biệt là trong giai đoạn 2012-2016 du lịch trong Vườn Quốc gia Hoàng Liên đã phát triển mạnh
mẽ thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách, doanh thu hàng trăm tỷ đồng tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động; góp phần đưa Sa Pa trở thành khu
du lịch quốc gia
Tuy nhiên cho tới nay chưa có sự nghiên cứu đánh giá đầy đủ về tiềm năng, lợi thế, những kết quả đã đạt được; những khó khăn tồn tại; các giải pháp quản lý phát triển DLST Vườn Quốc gia Hoàng Liên trong những năm tiếp theo
Việc nghiên cứu đánh giá công tác Quản lý phát triển du lịch sinh thái, văn hóa tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên trong giai đoạn 2012-2016 đề ra các giải pháp quản lý phát triển DLST đến năm 2020 là nhiệm vụ cần thiết và phù hợp với chuyên ngành Đào tạo Thạc sĩ QLKT&CS mà Học viên đang theo
học Vì thế Hoạc viên chọn đề tài luận văn Thạc sĩ: “Quản lý phát triển du lịch sinh thái Vườn Quốc gia Hoàng Liên”
Trang 9ii
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung lý thuyết về quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban Quản lý Vườn Quốc gia;
- Phân tích thực trạng quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban Quản
lý Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2012-2016, tìm ra điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu trong việc quản lý phát triển du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý phát triển du lịch của Ban Quản
lý Vườn Quốc gia Hoàng Liên đến năm 2020
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban Quản lý VQG Hoàng Liên
- Không gian: các xã vùng lõi, vùng đệm của Vườn Quốc gia Hoàng Liên và các khu vực liên quan
- Thời gian nghiên cứu: thực trạng quản lý phát triển du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2012-2016, định hướng và giải pháp đến 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
1 Lập quy hoạch, kế hoạch
2 Lập đề án, dự án
3 Quản lý các hoạt động DLST
4 Quản lý, thu hút vốn đầu tư
5 Quản lý GDMT
Mục tiêu Quản lý phát triển DLST của VQG:
1 Khai thác các tiềm năng lợi thế
2 Bảo vệ tài nguyên môi trường
3 Tăng nguồn thu cho ngân sách
4 Giải quyết việc làm
5 Nâng cao nhận thức
về bảo vệ môi trường
Trang 10iii
4.2 Phương pháp thu thập số liệu
- Số liệu thứ cấp: Được thu thập từ Ban quản lý Vườn Quốc gia Hoàng Liên,
số liệu thống kê của huyện Sa Pa, Tỉnh Lào Cai từ năm 2012-2016…
- Số liệu sơ cấp:
+ Được thu thập từ việc điều tra bằng phiếu với 150 khách du lịch, 15 cán
bộ quản lý các doanh nghiệp kinh doanh DLST trong Vườn Quốc gia Hoàng Liên về chất lượng quản lý phát triển DLST Vườn Quốc gia Hoàng Liên
+ Được tham khảo ý kiến của lãnh đạo VQG, lãnh đạo huyện Sa Pa, các chuyên gia hoạt động trong lĩnh vực du lịch
5.3 Phương pháp xử lý số liệu
- Dùng phương pháp tổng hợp để hệ thống hóa tài liệu thu thập được
- Dùng phương pháp thống kê mô tả, phân tích kinh tế và thống kê toán để xác định xu hướng biến động các chỉ tiêu liên quan đến quá trình đầu tư phát triển và kết quả hoạt động DLST trong VQG Hoàng Liên
6 Đóng góp khoa học và ý nghĩa thực tiễn
- Góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về Vườn Quốc gia Hoàng Liên quản lý phát triển du lịch sinh thái, văn hóa
- Đề tài có thể dung làm tài liệu tham khảo trong quá trình quản lý phát triển du lịch sinh thái Vườn Quốc gia Hoàng Liên
7 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phần phụ lục, luận văn gồm 3 chương, 9 mục, 77 trang
Trang 11iv
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
SINH THÁI CỦA BAN QUẢN LÝ VƯỜN QUỐC GIA
1.1 Phát triển du lịch sinh thái
- Nêu các khái niệm: (1) du lịch, (2) du lịch sinh thái, (3) phát triển, (4)
phát triển du lịch sinh thái
- Tiêu chí đánh giá phát triển du lịch sinh thái: (1) Khai thác bền vững
các tài nguyên DLST; (2) Có nhiều sản phẩm, loại hình kinh doanh DLST được khách DL yêu thích; (3) Sự tăng trưởng về số lượt khách; (4) Doanh thu, thu nhập và đóng góp cho ngân sách; (5) Tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động gắn với bảo vệ và phát triển rừng
1.2 Quản lý phát triển du lịch sinh thái của BQL Vườn Quốc gia
- Nêu các khái niệm: (1) Khái niệm rừng đặc dụng, (2) Vườn quốc gia;
tiêu chí thành lập vườn quốc gia, BQL vườn quốc gia; (3) Khái niệm quản lý
phát triển DLST của Ban quản lý vườn quốc gia
- Mục tiêu quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban quản lý vườn quốc gia: (1) khai thác các tiềm năng, lợi thế về khí hậu, cảnh quan, ĐDSH;
(2) bảo vệ tài nguyên môi trường, bảo tồn ĐDSH; (3) tạo nguồn thu cho ngân sách, để bảo vệ và phát triển rừng; (4) giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho cộng đồng dân cư sống trong vùng đệm của VQG; (5) giáo dục nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng, bảo tồn ĐDSH
- Nội dung quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban quản lý Vườn Quốc gia: (1) Lập quy hoạch 10 năm, kế hoạch 5 năm, kế hoạch hàng năm;
(2) Lập đề án, dự án phát triển DLST; (3) Quản lý các hoạt động DLST; (4)
Quản lý, thu hút vốn đầu tư phát triển DLST; (5) Quản lý công tác giáo dục môi trường
- Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý phát triển du lịch sinh thái của Ban quản lý Vườn Quốc gia: (1) Các yếu tố thuộc về BQL vườn quốc gia
Trang 12v
gồm: Tổ chức bộ máy; vai trò của người đứng đầu và tập thể lãnh đạo; đội
ngũ công chức, viên chức, người lao động của VQG; (2) Các yếu tố bên
ngoài: Các cơ quan quản lý nhà nước, các chính sách, pháp luật, các doanh
- Kinh nghiệm quản lý phát triển du lịch sinh thái tại VQG Phong Nha
– Kẻ Bàng; Vườn Quốc gia Ba Vì
- Bài học cho Vườn Quốc gia Hoàng Liên: (1) Phát triển DLST trong
các VQG phải có sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà nước và nhân dân; (2) Hạn chế
sự can thiệp của con người vào tự nhiên; (3) Việc tuyền truyền, hướng dẫn cho khách du lịch và người dân phải được thực hiện rất rõ ràng, tỷ mỷ; (4) Việc thu gom xử lý rác trong DLST phải do du khách thực hiện; (5) Xây dựng thương hiệu mạnh, đồng thời quản bá thương hiệu để thu hút khách du lịch; (6) Phát triển DLST phải gắn với bảo vệ rừng
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI CỦA BAN QUẢN LÝ VƯỜN QUỐC
GIA HOÀNG LIÊN GIAI ĐOẠN 2012-2016 2.1 Giới thiệu về Vườn quốc gia Hoàng Liên và Ban quản lý Vườn quốc gia Hoàng Liên
- Giới thiệu về điều kiện tự nhiên, xã hội, ĐDSH của VQG Hoàng Liên
- Giới thiệu về chức năng nhiệm vụ của BQL Vườn Quốc gia Hoàng
Liên: (1) Quản lý bảo vệ và phát triển rừng; (2) Nghiên cứu khoa học và hợp tác
quốc tế; (3) Cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật; (4) Phát triển du lịch sinh
Trang 13vi
thái và giáo dục môi trường
- Tổ chức bộ máy và biên chế: Ban giám đốc và 6 phòng trung tâm,
Hạt Kiểm lâm với 115 biên chế và 55 lao động hợp đồng
2.2 Thực trạng phát triển du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên giai đoạn 2012-2016
- Tài nguyên du lịch sinh thái: Có ba nhóm chính là cảnh quan thiên
nhiên; đa dạng sinh học; Bản sắc văn hóa
- Phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên: DLST ở đây hình thành từ thời Pháp thuộc cùng với sự hình thành và
phát triển của du lịch huyện Sa Pa Tuy nhiên DLST chỉ bắt đầu phát triển từ khi VQG Hoàng Liên thành Lập tháng 7/2002 Trải qua 15 năm phát triển đến nay DLST trong Vườn có các tuyến, điểm; loại hình du lịch; hình thức tổ chức chính sau: (1) có 4 tuyến chinh phục Fansipan; (2) 2 tuyến đi xuyên qua rừng
thăm các thôn vùng vùng lõi của VQG; (3) có 4 điểm nghỉ qua đêm tại các độ
cao 2.200 mét, 2.600 mét, 2.800 mét…
- Các loại hình DLST có các loại hình chính sau: (1) Du lịch sinh thái
nghỉ dưỡng kết hợp thăm quan; (2) Du lịch sinh thái thể thao mạo hiểm leo núi, đi bộ trong rừng, kết hợp tham quan; (3) Du lịch sinh thái văn hóa, nghỉ dưỡng kết hợp thăm quan; (4) Du lịch sinh thái kết hợp nghiên cứu khoa học, hội thảo ngoài trời
- Kết quả thu hút khách du lịch: Trong giai đoạn 2012-2016 tổng số
khách du lịch đến tham quan VQG Hoàng Liên là 2.611.100 lượt người (khách nước ngoài là 507.200 người); số khách đến tham quan VQG tăng rất nhanh, năm 2012 là 106,000 lượt người, năm 2016 là 1.578.000 lượt người tăng gần 14 lần
- Kết quả thu phí tham quan, thu khác của Vườn Quốc gia; doanh thu của các doanh nghiệp giai đoạn 2012-2016 đạt gần 881 tỷ tăng rất nhanh Năm 2012
đạt trên 39 tỷ đồng, năm 2016 đạt trên 641,5 tỷ đồng tăng trên 16 lần