Quản lý của ngân hàng nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam

- Ngân hàng Nhà nƣớc cũng ban hành các kế hoạch, chính sách, chiến lƣợc phát triển hoạt động phát hành thẻ, thanh toán thẻ nhƣ: Kế hoạch áp dụng chuẩn về thẻ thanh toán [r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

1 Tính cấp thiết của đề tài

Các phương tiện thanh toán hiện nay đang ngày một đa dạng và phong phú, cung cấp các tiện ích lớn cho người sử dụng Thanh toán qua thẻ thanh toán của các ngân hàng hiện nay đang là một xu thế tất yếu với nhiều ưu điểm, góp phần làm giảm thanh toán bằng tiền mặt Chính bởi vậy, Chính phủ của mọi quốc gia đều đặt mục tiêu phải phát triển thanh toán qua hình thức thẻ ngân hàng Tuy nhiên, đi kèm với sự phát triển của một lĩnh vực luôn cần phải đảm bảo có sự kiểm soát và điều tiết của nhà nước, đối với lĩnh vực kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng cũng vậy

Thẻ thanh toán ngân hàng là sản phẩm dịch vụ gắn với công nghệ điện tử, do vậy, với sự biến đổi không ngừng của yếu tố công nghệ sẽ phát sinh, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng, từ khâu phát hành thẻ tới khi khách hàng thực hiện giao dịch thanh toán thẻ, do các loại hình tội phạm công nghệ cao gây ra Điều này, đòi hỏi cần thiết có sự can thiệp, quản lý của cơ quan quản lý nhà nước để hạn chế các rủi

ro này Đồng thời, để đảm bảo cân bằng về lợi ích giữa các bên liên quan, đảm bảo người

sử dụng nhận được các tiện ích cần thiết tương xứng với những gì họ chi trả, đòi hỏi các quy định chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước về quyền và nghĩa vụ của các bên, nhất

là đối với các đơn vị cung ứng dịch vụ- đơn vị kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng trong hoạt động kinh doanh thẻ của mình Hơn nữa, để hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng đi đúng hướng, đạt được mục tiêu đặt ra của Chính phủ, đòi hỏi cơ quan quản

lý phải dự báo một cách kịp thời về xu hướng phát triển hoạt động kinh doanh, các cú sốc, các biến động thị trường trong nước và quốc tế có ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh thẻ, từ đó, nghiên cứu để định hướng phát triển kinh doanh thẻ thanh toán cho các đơn vị kinh doanh

Đơn vị quản lý hiện nay là Ngân hàng Nhà nước đã thiết lập bộ máy chuyên trách

để quản lý về hoạt động thanh toán của ngân hàng, đó là Vụ Thanh toán, trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Các hoạt động quản lý, cấp phép đã được Vụ Thanh toán triển khai để kiểm soát sự hình thành, phát triển của thẻ thanh toán tại thị trường Việt Nam

Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn còn nhứng bức xúc của người tiêu dùng, của chủ thẻ trong quá trình sử dụng thẻ thanh toán ngân hàng; những rủi ro gây mất tiền, mất thông tin của chủ thẻ, sự gia tăng của tội phạm công nghệ cao; vấn đề về chất lượng dịch vụ, Những mặt hạn chế này sẽ làm giảm niềm tin từ phía các khách hàng, làm giảm nhu cầu sử dụng dịch vụ, ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh thẻ thanh toán; gây mất niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường, giảm hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với lĩnh vực thẻ thanh toán và hơn tất cả sẽ kìm hãm sự phát triển của một phương tiện thanh toán hiện đại và tiện ích, làm giảm chất lượng cuộc sống xã hội

Xuất phát từ những khó khăn trên, đòi hỏi Ngân hàng Nhà nước cần phải quản lý chặt chẽ hơn nữa đối với hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng, cần đảm bảo việc thanh toán qua các loại thẻ thanh toán ngân hàng thực sự mang lại tiện ích, sự an

toàn và văn minh cho chủ thẻ Chính bởi vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “Quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam” làm đề tài

nghiên cứu nhằm đưa ra một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong lĩnh vực kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng, thúc đẩy

sự phát triển của thanh toán thẻ - phương tiện thanh toán thông minh, an toàn và hiện đại

2 Mục đích nghiên cứu

- Hệ thống hoá và làm sang tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng

- Phân tích, đánh giá năng lực quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại các ngân hàng thương mại hiện nay, nhận diện các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý đối với kinh doanh thẻ thanh toán, chỉ ra những điểm yếu

và hạn chế về năng lực quản lý trong kinh doanh thẻ thanh toán tại các ngân hàng thương mại

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam

Luận văn tập trung nghiên cứu các hoạt động trong công tác quản lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam Số liệu và các tư liệu nghiên cứu được thu thập trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến 2014

4 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và danh mục Tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn bao gồm 03 Chương, như sau:

Chương 1:MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI KINH DOANH THẺ THANH TOÁN NGÂN HÀNG

Chương này nêu lên những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng Trong đó, khái quát về khái niệm, phương pháp và các công cụ quản lý nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng; nội dung quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng; sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng; hệ thống các chỉ tiêu đánh giá và các nhân tố có ảnh hưởng tới quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam

Chương 2:THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI KINH DOANH THẺ THANH TOÁN TẠI VIỆT NAM

Phần đầu của Chương 2, Luận văn khái quát tình hình hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam hiện nay, trong đó tổng hợp, làm rõ tình hình phát hành thẻ, thanh toán thẻ thanh toán ngân hàng của các đơn vị kinh doanh thẻ thanh toán ngân

Trong phần tiếp theo của Chương, Luận văn phân tích thực trạng quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam Trên cơ sở phân tích thực trạng, Luận văn đánh giá kết quả của công tác quản lý hoạt động kinh

doanh thẻ thanh toán ngân hàng, những mặt được và những hạn chế còn tồn tại trong công tác quản lý

Trong giai đoạn nghiên cứu (2011-2014), Ngân hàng Nhà nước sử dụng các công cụ pháp luật, kế hoạch, định hướng chính sách, nguồn tài sản quốc gia (ngân sách nhà nước)

để điều hành, quản lý hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng Cụ thể:

- Ngân hàng Nhà nước đã ban hành các văn bản hướng dẫn, điều chỉnh hoạt động phát hành thẻ, thanh toán thẻ thanh toán ngân hàng Trong đó, Luận văn đưa ra một số văn bản hướng dẫn được ban hành trong giai đoạn 2011-2014, đi sâu phân tích một số văn bản hướng dẫn có tác động mạnh mẽ tới hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng của các đơn vị kinh doanh thẻ như Thông tư số 35/2012/TT-NHNN quy định về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa; Thông tư số 36/2012/TT-NHNN quy định về trang bị, quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn hoạt động của máy giao dịch tự động; Thông tư số 47/2014/TT-NHNN quy định các yêu cầu kĩ thuật về an toàn bảo mật đối với trang thiết

bị phục vụ thanh toán thẻ ngân hàng; yêu cầu đối với hoạt động cá thể hóa in ấn, mã hóa, phát hành thẻ…

- Ngân hàng Nhà nước cũng ban hành các kế hoạch, chính sách, chiến lược phát triển hoạt động phát hành thẻ, thanh toán thẻ như: Kế hoạch áp dụng chuẩn về thẻ thanh toán ngân hàng đến 2020; Chiến lược giám sát các hệ thống thanh toán tại Việt Nam giai đoạn 2014-2020; chỉ đạo các tổ chức chuyển mạch thẻ sáp nhập, hợp nhất để hình thành một trung tâm chuyển mạch thẻ thống nhất, tạo lập hạ tầng chuyển mạch và thanh toán thẻ thống nhất trên phạm vi toàn quốc để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán của các đơn vị kinh doanh

Luận văn đánh giá, làm rõ sự thay đổi trong hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng dưới sự quản lý, điều tiết của Ngân hàng Nhà nước như: gia tăng doanh số thanh toán thẻ, gia tăng số lượng thẻ được phát hành, số lượng tổ chức được cấp phép kinh doanh thẻ; số lượng thương hiệu thẻ mới được kinh doanh trên thị trường; giảm thiểu rủi ro, số vụ phá hoại máy giao dịch thẻ,…

Luận văn đã chỉ ra và phân tích những ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với hoạt động kinh

doanh thẻ, để trên cơ sở đó định hướng một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản

lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam trong giai đoạn tới

Chương 3:GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ

NƯỚC ĐỐI VỚI KINH DOANH THẺ THANH TOÁN NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM Trong Chương này, Luận văn đưa rađịnh hướng của Chính phủ, cơ quan quản lý để phát triển kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tới 2020; định hướng trong công tác quản

lý đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng

Tại Chương này, trên cơ sở định hướng, quan điểm phát triển kinh doanh thẻthanh toán ngân hàng tại Việt Nam, Luận văn đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý của Ngân hàng Nhà nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam, cụ thể bao gồm một số giải pháp như: rà soát lại các văn bản hướng dẫn kinh doanh

thẻ thanh toán ngân hàng; sửa đổi quy trình, thủ tục xử lý công việc chuyên môn tinh giảm, nhanh chóng và kiện toàn cơ cấu tổ chức bộ máy để tiến hành phân cấp, phân quyền trong quản lý nhằm tăng cường hiệu quả của công tác quản lý, tránh chồng chéo; tăng cường công tác quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng; đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác quản lý hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng;…

Trong phần cuối cùng của Chương 3, Luận văn nêu lên một số kiến nghị với Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan; với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và kiến nghị với Hội thẻ Ngân hàng Việt Nam Theo đó:

Chính phủ cần chỉ đạo các Bộ, Ngành có liên quan phải phối hợp chặt chẽ với NHNN trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam Trong đó, sự phối hợp giữa các cơ quan không chỉ trên lĩnh vực xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, mà cần phối hợp trong nhiều nghiệp vụ, hoạt động khác trong công tác quản lý Các chỉ đạo của Chính phủ không chỉ thông qua hình thức bằng văn bản, mà về phía Chính phủ cần có những công cụ để kiểm soát hoạt động của các đơn vị quản lý

Các Bộ, ngành liên quan như: Bộ Tài chính ban hành các chính sách ưu đãi (giảm thuế hoặc tương tự như giảm thuế), mở rộng hơn nữa phạm vi, đối tượng tác động của các chính sách thuế cho các đối tượng trực tiếp tham gia thực hiện hoạt động thanh toán thẻ; Bộ Công an góp phần trong công tác phòng, chống tội phạm, đặc biệt là loại tội phạm sử dụng công nghệ cao; Các đơn vị thông tin, truyền thông tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân;…

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực thanh toán cần phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; đưa ra các định hướng, chiến lược phát triển phù hợp cho từng giai đoạn

Hội thẻ Ngân hàng Việt Nam trong thời gian tới cần phát huy tốt hơn nữa vai trò tư vấn, tham mưu cho Ngân hàng Nhà nước đề xuất các ý kiến, giải pháp, hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước trong công tác quản lý đối với kinh doanh thẻ thanh toán

Cuối cùng là phần kết luận cho công trình nghiên cứu: Quản lý của Ngân hàng Nhà

nước đối với kinh doanh thẻ thanh toán ngân hàng tại Việt Nam