Quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các CCN là: Xây dựng và ban hành chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển cụm công nghiệp; Tổ chức thực hiện... chi[r]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Từ năm 2002 đến nay, tỉnh Đắk Lắk đã quy hoạch chi tiết 14 cụm công nghiệp, diện tích 693,6 ha, yêu cầu vốn đầu tư cơ sở hạ tầng 2.068 tỷ đồng (trong đó đã có 9 cụm công nghiệp đang vừa đầu tư CSHT vừa hoạt động), nhưng đến nay chỉ có 3 cụm công nghiệp có nhà đầu tư cơ sở hạ tầng, tổng vốn đầu tư cơ sở hạ tầng mới huy động được 256,72 tỷ đồng, chưa có cụm công nghiệp nào có hệ thống xử lý nước thải Các cụm công nghiệp đang hoạt động khá nhiều nhưng chỉ thu hút được 69 dự án đầu tư hoạt động, vốn đầu tư 1.497,43 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho 3.656 lao động; Tỷ lệ lấp đầy 8 cụm công nghiệp đang hoạt động chỉ đạt 68 % Thu hút đầu tư vào các cụm công nghiệp ngày càng chậm
Sự phát triển yếu kém của các CCN nói trên, một phần do ảnh hưởng của vị trí địa kinh tế tỉnh Đắk Lắk, một phần quan trọng do công tác quản lý nhà nước của chính quyền tỉnh đối với các CCN chưa được xem xét hoàn thiện
Trước bối cảnh trên, là một cán bộ quản lý ngành Công nghiệp tỉnh Đắk Lắk, tôi
quyết định lựa chọn đề tài “Quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk, đối với các cụm công nghiệp”, làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ
2 Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn thực hiện nhằm hệ thống hoá những vấn đề lý luận, thực tiễn về quản lý nhà nước của chính quyền cấp tỉnh đối với các cụm công nghiệp, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các CCN trên địa bàn
3 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp: thống kê, phân tích, so sánh, đánh giá, tổng hợp, hệ thống và mô hình hóa; phương pháp chuyên gia, phỏng vấn hội nghị, hội thảo
Trang 2CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN QUẢN LÝ CỦA CHÍNH
QUYỀN CẤP TỈNH ĐỐI VỚI CÁC CỤM CÔNG NGHIỆP 1.1 Khái quát chung về cụm công nghiệp
1.1.1 Khái niệm cụm công nghiệp
Theo Quyết định số: 105/2009/QÐ-TTg, khái niệm CCN như sau: “Cụm công nghiệp là khu vực tập trung các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, cơ sở dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; có ranh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống; được đầu tư xây dựng chủ yếu nhằm di dời, sắp xếp, thu hút các cơ sở sản xuất, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cá nhân, hộ gia đình ở địa phương vào đầu tư sản xuất, kinh doanh; do Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) quyết định thành lập”
1.1.2 Đặc điểm của cụm công nghiệp
Do UBND cấp tỉnh quyết định thành lập, quy mô nhỏ, tối đa 75 ha; cơ quan quản lý trực tiếp UBND cấp huyện; chủ yếu các doanh nghiệp vừa và nhỏ, di dời các cơ sở CN – TTCN, từ khu đông dân cư vào hoạt động Khác hẳn với KCN
1.1.3 Phân loại cụm công nghiệp
Dựa vào các tiêu chí khác nhau như: đặc điểm hình thành, phát triển; chức năng; Phân theo quy mô… để phân loại các CCN Trong đó, phổ biến và được, đặc biệt quan tâm đến loại hình CCN đa ngành, gắn liền với nguồn nguyên liệu
1.1.4 Vai trò của cụm công nghiệp trong nền kinh tế
CCN có vai trò quan trọng, có tác động rất lớn tới hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội Đặc biệt là ngành công nghiệp
1.1 Quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các cụm công nghiệp
1.1.1 Khái niệm quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các CCN
Quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các CCN là: Xây dựng và ban hành chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển cụm công nghiệp; Tổ chức thực hiện
Trang 3chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN và Kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
1.1.2 Mục tiêu quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các cụm công nghiệp
Mục tiêu quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các CCN là thúc đẩy sự phát triển, nâng cao tỷ lệ lấp đầy các cụm công nghiệp; Phát triển ngành công nghiệp, phát triển KT-XH ở địa phương
1.1.3 Nội dung quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các CCN
1.2.3.1 Xây dựng và ban hành chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển cụm công nghiệp
a Xây dựng chiến lược phát triển các CCN: gồm Các quan điểm phát triển CCN; Mục tiêu phát triển các CCN trên địa bàn tỉnh; Các giải pháp chính sách cơ bản (mang tính chiến lược), để thực hiện mục tiêu phát triển cụm công nghiệp
b Xây dựng quy hoạch phát triển các cụm công nghiệp
Quy hoạch phát triển các CCN chính là bước đầu, trực tiếp tổ chức thực hiện chiến lược phát triển các CCN ở cấp tỉnh
c Ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển cụm công nghiệp
Các dự án không đáp ứng được mong muốn lợi nhuận của nhà đầu tư, nên không có nhà đầu tư thực hiện Để đạt được mục đích trong phát triển KT-XH, việc xây dựng và áp dụng các biện pháp hỗ trợ, là cần thiết
d Xây dựng, ban hành các văn bản quy định phát triển CCN
Lập, ban hành Quy chế phối hợp giữa các Sở, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp và các đơn vị liên quan
Ban hành các văn bản quy định, văn bản hướng dẫn điều hành
1.2.3.2 Tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
a Tổ chức bộ máy quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các CCN
Tổ chức bộ máy bao gồm: Hội đồng nhân dân - UBND cấp tỉnh - Sở Công Thương
- UBND cấp huyện Trong đó, quản lý nhà nước từ UBND cấp tỉnh tới UBND cấp huyện
có vai trò trực tiếp, quan trọng
Trang 4b Tuyên truyền phổ biến chiến lược, quy hoạch, chính sách và quy định quản lý của chính quyền tỉnh đối với các cụm công nghiệp
c Ban hành quyết định thành lập CCN và quyết định quy hoạch chi tiết CCN
Quyết định thành lập cụm công nghiệp
Quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết CCN
Quy hoạch chi tiết xây dựng CCN là sự xác định nhiệm vụ, biện pháp và tổ chức theo không gian hoạt động của CCN
d Tổ chức dịch vụ hỗ trợ
Xúc tiến đầu tư vào CCN
Lựa chọn mô hình đơn vị đầu tư, kinh doanh cơ sở hạ tầng CCN
Lựa chọn được các nhà đầu tư phù hợp, có năng lực, kinh nghiệm
Hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án đầu tư trong CCN
Hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính nhằm giải quyết nhanh thủ tục đầu tư
e Tổ chức phối hợp trong hoạt động quản lý
Thực hiện Quy chế phối hợp là phương cách tổ chức tốt nhất việc phối hợp hoạt động trong quản lý CCN
1.2.3.3 Kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với các cụm công nghiệp
1.2.4.1 Các nhân tố thuộc chính quyền tỉnh
Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ trong công tác quản lý; Sự phối hợp giữa các đơn vị cùng tham gia công tác quản lý; Thủ tục hành chính nhà nước trong quá trình quản lý
1.2.4.2 Các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài của chính quyền cấp tỉnh
Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, KT-XH; Chủ trương của Đảng, Nhà nước, hệ
thống pháp lý và các chính sách; Cơ chế quản lý của TW; Sự phát triển khoa học công nghệ và công nghệ thông tin; Năng lực, Tác phong, thói quen của nhà đầu tư
Trang 51.1 Kinh nghiệm quản lý các cụm công nghiệp của một số tỉnh và bài học cho chính quyền tỉnh Đắk Lắk
1.1.1 Kinh nghiệm quản lý các cụm công nghiệp của một số tỉnh
1.1.2 Bài học cho chính quyền tỉnh Đắk Lắk
a Bài học về công tác quy hoạch, thành lập CCN
b Bài học về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với CCN
c Bài học về ban hành văn bản chỉ đạo điều hành và chính sách hỗ trợ
d Bài học tổ chức dịch vụ hỗ trợ đầu tư, hoạt động của CCN
e Bài học kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN
TỈNH ĐẮK LẮK ĐỐI VỚI CÁC CỤM CÔNG NGHIỆP 2.3 Tổng quan về tỉnh Đắk Lắk
2.3.1 Đặc điểm điều kiện địa lý, tự nhiên
Vị trí địa lý của tỉnh đã tạo nên vị thế địa - kinh tế rất quan trọng đối với phát triển kinh tế, lưu thông hàng hóa, phát triển công nghiệp, phát triển CCN
2.3.2 Đặc điểm kinh tế xã hội
Cơ chế chính sách đầu tư có nhiều thay đổi theo hướng thông thoáng và cởi mở Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là giao thông, lưới điện, trường học, hệ thống bệnh viện, trạm y tế được nâng lên rõ rệt
2.3 Thực trạng đầu tư và hoạt động các cụm công nghiệp tỉnh Đắk Lắk
2.3.1 Thực trạng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng các CCN, tỉnh Đắk Lắk
Đầu tư dàn trải nhiều CCN Thiếu vốn đầu tư nên CSHT ở hầu hết các CCN đều chưa được đảm bảo, hiệu quả sử dụng vốn thấp, lãng phí
2.3.2 Thực trạng hoạt động của các cụm công nghiệp, tỉnh Đắk Lắk
Việc triển khai thu hút đầu tư ngày càng chậm và gặp nhiều khó khăn; Một số dự án không đưa vào hoạt động, tạm dừng hoặc ngừng hoạt động Nhiều dự án xây dựng dở
Trang 6dang kéo dài, dự án đăng ký rất chậm triển khai đầu tư
2.3 Thực trạng quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các CCN
2.3.1 Thực trạng xây dựng và ban hành chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
a Thực trạng xây dựng chiến lược phát triển cụm công nghiệp
Chiến lược phát triển các CCN ở Đắk Lắk được lồng ghép, không được xây dựng đầy đủ, do đó hạn chế rất lớn đối với sự phát triển các CCN
b Thực trạng quy hoạch và điều chỉnh quy hoạch phát triển các CCN
Thực trạng quy hoạch phát triển CCN: Quy hoạch phát triển các CCN từ năm 2008,
có 15 CCN tổng diện tích 990 ha, đảm bảo quỹ đất cho phát triển;
Thực trạng điều chỉnh quy hoạch phát triển các CCN:
Đến thời điểm năm 2014, sau khi thực hiện rà soát điều chỉnh quy hoạch đến năm
2020 có 21 CCN với tổng diện tích 1.002 ha
Việc quản lý quy hoạch phát triển các CCN trên địa bàn gồm đủ các trường hợp khác nhau hết sức phức tạp
c Thực trạng ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển CCN
Chính sách ra đời khá lâu, chưa xác định được tổng vốn hỗ trợ hàng năm, hạng mục hỗ trợ không còn phù hợp, điều kiện tiêu chí hỗ trợ cũng chưa được xây dựng, thực
tế về mọi mặt đã có nhiều thay đổi, do đó cần tổ chức rà soát điều chỉnh bổ sung hoặc thay thế
d Thực trạng xây dựng, ban hành các quy định về phát triển CCN
Thực trạng xây dựng, ban hành Quy chế phối hợp giữa các Sở, ngành, Ủy ban nhân dân các cấp và các đơn vị liên quan
Quy chế hầu như không phát huy tác dụng, không đạt được mục đích mong muốn là quản lý chặt chẽ hoạt động của CCN và giải quyết thủ tục hành chính cho hoạt động của CCN
Ngoài việc Ban hành Quy chế phối hợp quản lý, tỉnh Đắk Lắk cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn, điều hành
Trang 72.3.2 Thực trạng tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
a Thực trạng tổ chức bộ máy của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các CCN
Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk
b Thực trạng tuyên truyền phổ biến chiến lược, quy hoạch, chính sách và quy định của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các cụm công nghiệp
c Ban hành quyết định thành lập CCN và quyết định quy hoạch chi tiết CCN
Thực trạng quyết định thành lập cụm công nghiệp
Thực trạng quyết định hoạch chi tiết xây dựng CCN
d Tổ chức dịch vụ hỗ trợ
Thực trạng xúc tiến đầu tư vào CCN
Hiện trạng lựa chọn mô hình đơn vị đầu tư, kinh doanh cơ sở hạ tầng CCN
Thực trạng hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án đầu tư
e Thực trạng tổ chức phối hợp trong hoạt động quản lý
2.3.3 Thực trạng kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách, quy định phát triển cụm công nghiệp
Công tác kiểm soát hầu như chưa thực hiện, cơ chế báo cáo từ các đơn vị quản lý CCN về Sở Công Thương không có
2.3 Đánh giá thực trạng quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các cụm công nghiệp
2.3.1 Thành công và hạn chế
a Thành công: đảm bảo quỹ đất; Bộ máy quản lý đã được hình thành nhận thức được vai trò tầm quan trọng, nắm được chức năng cơ bản trong quản lý Đã triển khai Quy chế quản lý CCN; Đã chú trọng công tác cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư vào các CCN
b Hạn chế
Quy hoạch các CCN dàn trải, vị trí một số CCN chưa phù hợp; Thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý; chính sách hỗ trợ không đủ nguồn lực để thực hiện; Dự án đầu
Trang 8tư CSHT không được lập và phê duyệt, thiếu đơn vị quản lý; Thu hút đầu tư chưa tương xứng; Chất lượng các dự án đầu tư vào CCN kém; Công tác thanh, kiểm tra giám sát hoạt động tại các CCN chưa được thực hiện
2.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế
Nguyên nhân chủ quan: thiếu kinh nghiệm, cơ sở lập quy hoạch; Các văn bản chỉ đạo điều hành, hỗ trợ thiếu cơ sở, nguồn lực thực hiện; Bộ máy, đội ngũ cán bộ, chưa hoàn thiện; Nguồn vốn đầu tư thiếu
Nguyên nhân khách quan: Khung khổ pháp lý chậm được ban hành, thiếu đồng bộ; Khủng hoảng kinh tế, gây khó khăn trong thu hút đầu tư
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CỦA CHÍNH QUYỀN
TỈNH ĐẮK LẮK ĐỐI VỚI CÁC CỤM CÔNG NGIHỆP
3.3 Định hướng hoàn thiện quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các cụm công nghiệp
3.3.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020
3.3.2 Phương hướng phát triển các cụm công nghiệp đến năm 2020
Quản lý phát triển các CCN, phấn đấu đến năm 2020 về cơ bản hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng và lấp đầy trên 80% diện tích các CCN
3.3.3 Phương hướng hoàn thiện quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các cụm công nghiệp
3.3 Giải pháp hoàn thiện quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các cụm công nghiệp
3.3.1 Nhóm giải pháp hoàn thiện việc xây dựng và ban hành chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển cụm công nghiệp
a Các giải pháp hoàn thiện xây dựng quy hoạch phát triển các CCN
b Giải pháp hoàn thiện ban hành chính sách hỗ trợ phát triển CCN
c Giải pháp xây dựng, ban hành các văn bản quy định phát triển CCN
3.3.2 Nhóm giải pháp hoàn thiện tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch,
Trang 9chính sách, quy định phát triển CCN
a Các giải pháp hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý của chính quyền tỉnh Đắk Lắk đối với các CCN
b Các giải pháp hoàn thiện dịch vụ hỗ trợ
c Các giải pháp hoàn thiện hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án đầu tư trong CCN
3.3.3 Giải pháp tăng cường kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
3.3 Một số kiến nghị
3.3.1 Đối với UBND tỉnh Đắk Lắk
- Xây dựng và ban hành chiến lược phát triển các cụm công nghiệp trên địa bản tỉnh Đắk Lắk;
- Ban hành văn bản hướng dẫn trình tự thủ tục đầu tư các dự án vào CCN; ban hành
cơ chế ứng vốn đầu tư cơ sở hạ tầng; bố trí vốn hỗ trợ đầu tư
- Sửa đổi Quy chế phối hợp kiểm tra tình hình chấp hành pháp luật trong thực hiện
dự án đầu tư, giao việc kiểm tra các dự án trong CCN cho Sở Công Thương
3.3.2 Đối với Bộ Công Thương
Hoàn thiện Dự thảo Nghị định Về quản lý, phát triển cụm công nghiệp;
Sửa đổi Thông tư 39/2009/TT-BCT, tạo điều kiện cho việc thành lập Trung tâm phát triển CCN ở các huyện
KẾT LUẬN Nội dung của quản lý của chính quyền cấp tỉnh đối với CCN được nghiên cứu, từ
việc xây dựng và ban hành chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định đến tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN và kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN
Luận văn đã nghiên cứu, phân tích và đề xuất các giải pháp: Hoàn thiện quy hoạch phát triển CCN, đề xuất phương pháp tính toán quy mô, diện tích phát triển các CCN, diện tích CCN ở từng huyện và nguyên tắc lựa chọn vị trí các CCN, tránh quy hoạch treo
Trang 10và nâng cao hiệu quả hoạt động của các CCN; Bổ sung hoàn thiện, kiện toàn bộ máy tinh gọn, hoạt động có hiệu quả, có sự phân công, phân nhiệm rõ ràng, phối hợp giải quyết thủ tục hành chính theo hướng một cửa; hoàn thiện hệ thống khung khổ pháp lý, trong đó đặc biệt chú trọng đến Quy chế phối hợp quản lý nhà nước của các Sở, ngành và địa phương trong tỉnh Xây dựng chính sách ưu đãi đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng hiệu quả; Giải quyết vước mắc trong việc thành lập TT phát triển CCN; Giải quyết nhanh gọn thủ tục hành chính cho đầu tư các dự án trong CCN, thu hút đầu tư, nhanh chóng lấp đầy các CCN; Tăng cường kiểm soát sự thực hiện chiến lược, quy hoạch, chính sách, quy định phát triển CCN, kịp phát hiện xử lý các hành vi, vi phạm pháp luật nhằm chấn chỉnh những sai phạm, tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong hoạt động của các CCN Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do hạn chế về kiến thức cũng như kinh nghiệm nghiên cứu, do đó những kết quả đạt được mới chỉ mang tính giải quyết tình thế, cục bộ ở địa phương, tính khái quát, triệt để chưa cao Rất mong sự xem xét đánh giá của Hội đồng khoa học để hoàn thiện, kiểm chứng trong thực tiễn Mong rằng sẽ có những công trình nghiên cứu, với cùng lĩnh vực sẽ đi sâu hơn, khái quát giải quyết triệt để vấn đề phát sinh, luật hóa những kết quả nghiên cứu, áp dụng quản lý nhà nước đối với các CCN trong cả nước