[r]
Trang 1Bài 1: DÂN SỐ
1 M c tiêu: ụ
- Sau bài h c, h c sinh c n đ t đọ ọ ầ ạ ược:
a, V ki n th c:ề ế ứ
- N m đắ ược dân s , m t đ dân s , tháp tu i.ố ậ ộ ố ổ
- Ngu n lao đ ng c a m t đ a phồ ộ ủ ộ ị ương
- Hi u nguyên nhân c a gia tăng dân s và bùng n dân s ể ủ ố ổ ố
- H u qu c a bùng n dân s đ i v i các nậ ả ủ ổ ố ố ớ ước đang phát tri n và cách gi iể ả quy t ế
b, V kĩ năng:ề
- Qua bi u đ dân s nh n bi t để ồ ố ậ ế ược gia tăng dân s và bùng n dân s ố ổ ố
- Rèn kĩ năng đ c khai thác thông tin t bi u đ dân s và tháp tu i.ọ ừ ể ồ ố ổ
c, V thái đ : Có thái đ h c t p đúng đ n.ề ộ ộ ọ ậ ắ
2 Chu n b c a GV và HS: ẩ ị ủ
a, Chu n b c a GV: Bi u đ H 1.1, H 1.2, H 1.3, H 1.4 Phóng toẩ ị ủ ể ồ
b, Chu n b c a HS: SGK, đ c trẩ ị ủ ọ ước bài nhàở
3 Ti n trình bài d y: ế ạ
a Ổ n đ nh ị t ổ ch c ứ : Sĩ s :ố 7A: 7B:
b Ki m tra bài cũ: ể (Không)
* Đ t v n đ vào bài m i ặ ấ ề ớ : (2’)
l p 6 chúng ta đã đỞ ớ ược tìm hi u v nh ng ki n th c đ i cể ề ữ ế ứ ạ ương c a tráiủ
đ t Lên chấ ương trình l p 7 chúng ta s cùng tìm hi u ba ph n l n đó là Ph nớ ẽ ể ầ ớ ầ
Trang 2m t: THÀNH PH N NHÂN VĂN C A MÔI TRộ Ầ Ủ ƯỜNG Ph n hai: CÁC MÔIầ
TRƯỜNG Đ A LÍ Ph n ba: THIÊN NHIÊN VÀ CON NGỊ ầ ƯỜ ỞI CÁC CHÂU
L C.Ụ
- S ngố ười trên trái đ t không ng ng tăng lên và tăng r t nhanh trong th kấ ừ ấ ế ỉ
XX Trong đó các nước đang phát tri n có t c đ gia tăng dân s r t cao đây làể ố ộ ố ấ
m t trong nh ng v n đ toàn c u c n gi i quy t v y tình hình dân s trên thộ ữ ấ ề ầ ầ ả ế ậ ố ế
hi n nay nh th nàoệ ư ế
c Bài m i: ớ
Ho t đ ng c a GV và HS ạ ộ ủ Ghi b ng ả
- GV: Hướng d n hs đ c thu t ng “dân s ”ẫ ọ ậ ữ ố
trang 186 SGK Hướng d n đ c n i dung ph n 1ẫ ọ ộ ầ
? Ng ườ i ta đi u tra dân s nh n m c đích gì? ề ố ằ ụ
- HS: K t qu đi u tra ế ả ề dân số t i m t th i đi mạ ộ ờ ể
nh t đ nh cho chúng ta bi t t ng s ngấ ị ế ổ ố ườ ủ i c a
m t đ a phộ ị ương ho c m t nặ ộ ước, s ngố ườ ở i
t ng đ tu i, t ng s nam và n , s ngừ ộ ổ ổ ố ữ ố ười trong
đ tu i lao đ ng, trình đ văn hoá, ngh nghi pộ ổ ộ ộ ề ệ
đang làm và ngh nghi p đề ệ ược đào t o… Dân sạ ố
là ngu n lao đ ng quý báu cho s phát tri n kinhồ ộ ự ể
t - xã h i.ế ộ
1 Dân s , ngu n lao ố ồ
đ ngộ
- K t qu đi u tra ế ả ề dân
số t i m t th i đi mạ ộ ờ ể
nh t đ nh cho chúng taấ ị
bi t t ng s ngế ổ ố ườ ủ i c a
m t đ a phộ ị ương ho cặ
Trang 3- GV: Hướng d n hs H1.1 SGK dân s c a m iẫ ố ủ ỗ
qu c gia thố ường được th hi n b ng m t thápể ệ ằ ộ
tu i ổ
- GV: Gi i thi u tháp tu i và cách đ c tháp tu iớ ệ ổ ọ ổ
……
? Trong t ng s tr em đ tu i t 0 đ n 4 tu i ổ ố ẻ ở ộ ổ ừ ế ổ
c tính có bao nhiêu bé trai và bao nhiêu bé gái?
ướ
- HS: tháp 1 có 5,5 tr bé trai và 5,5 tr bé gáiỞ
tháp 2 có 4,5 tr bé trai và 4,8 tr bé gáiỞ
? Hãy so sánh s ng ố ườ i trong đ tu i lao đ ng ộ ổ ộ ở
hai tháp?
- HS: tháp 2 s ngỞ ố ười trong đ tu i lao nhi uộ ổ ề
h n so v i tháp 1ơ ớ
? Hãy nh n xét đ c đi m thân và đáy c a hai ậ ặ ể ủ
tháp tu i? ổ
- HS: tháp 1: Thân h p đáy r ngỞ ẹ ộ
tháp 2: Thân và đáy g n b ng nhauỞ ầ ằ
? V y tháp tu i cho chúng ta bi t đ c đi m gì? ậ ổ ế ặ ể
- HS: Nhìn vào tháp tu i, chúng ta bi t đổ ế ượ c
t ng s nam và n phân theo t ng đ tu i, sổ ố ữ ừ ộ ổ ố
người trong đ tu i lao đ ng c a m t đ aộ ổ ộ ủ ộ ị
phương, m t nộ ước
m t nộ ước
- Nhìn vào tháp tu i,ổ chúng ta bi t đế ượ c
t ng s nam và nổ ố ữ phân theo t ng đ tu i,ừ ộ ổ
Trang 4- GV: Hướng d n hs nh n bi t đ c đi m hìnhẫ ậ ế ặ ể
d ng c a ba d ng tháp tu i c b n.ạ ủ ạ ổ ơ ả
+ Tháp dân s tr : Đáy r ng, thân trung bình,ố ẻ ộ
đ nh h p.ỉ ẹ
+ Tháp tu i trổ ưởng thành: Đáy trung bình, thân
r ng, đ nh trung bình.ộ ỉ
+ Tháp tu i già: Đáy trung bình ho c h p, thânổ ặ ẹ
trung bình, đ nh r ng.ỉ ộ
- GV: Hướng d n hs đ c t “Các s li u th ngẫ ọ ừ ố ệ ố
kê … Gia tăng dân s c gi i” Đ c thu t ng “tố ơ ớ ọ ậ ữ ỉ
l sinh, t l t ”ệ ỉ ệ ử
? Th nào là gia tăng dân s t nhiên và gia tăng ế ố ự
dân s c gi i? ố ơ ớ
- HS: Gia tăng dân s t nhiênố ự c a m t n i phủ ộ ơ ụ
thu c vào s tr sinh ra và s ngộ ố ẻ ố ười ch t đi trongế
m t năm S gia tăng dân s do s ngộ ự ố ố ười chuy nể
đi và s ngố ườ ừ ơi t n i khác chuy n đ n g i là giaể ế ọ
tăng c gi iơ ớ
s ngố ười trong đ tu iộ ổ lao đ ng c a m t đ aộ ủ ộ ị
phương, m t nộ ước
2 Dân s th gi i ố ế ớ tăng nhanh trong thế
k XIX và XX ỉ (10’)
Trang 5? Ng ườ i ta đi u tra dân s liên t c trong nhi u ề ố ụ ề
năm nh m m c đích gì? ằ ụ
- HS: Các s li u th ng kê và đi u tra dân s liênố ệ ố ề ố
t c trong nhi u năm s giúp chúng ta bi t đụ ề ẽ ế ượ c
quá trình gia tăng dân s c a m t đ a phố ủ ộ ị ương,
m t nộ ước hay trên toàn th gi i.ế ớ
- GV: Hướng d n hs quan sát H 1.2 SGK ẫ
TH O LU N NHÓMẢ Ậ
? Nh n xét t c đ gia tăng dân s theo hai m c ậ ố ộ ố ố
sau T công nguyên đ n 1804 1805 đ n 1999? ừ ế ế
- HS: Báo cáo k t qu th o lu n nhóm ế ả ả ậ
* T công nguyên đ n 1840: Dân s tăng từ ế ố ừ
300tr đ n 1t ng (Tăng 700tr ng ch m)ế ỉ ậ
* T 1805 đ n 1999 là 195 năm tăng t 1t ng lênừ ế ừ ỉ
6t ng tăng 5 t ng (tăng r t nhanh).ỉ ỉ ấ
? V y nguyên nhân nào làm cho dân s tăng ậ ố
nhanh trong th k XX? ế ỉ
thu c vào s tr sinh raộ ố ẻ
và s ngố ười ch t điế trong m t năm S giaộ ự tăng dân s do số ố
người chuy n đi và sể ố
người t n i khácừ ơ chuy n đ n g i là giaể ế ọ tăng c gi iơ ớ
Trang 6- GV: V y dân s th gi i tăng nhanh có nhậ ố ế ớ ả
hưởng nh th nàoư ế
- GV: Hướng d n hs đ c t “Dân s th gi iẫ ọ ừ ố ế ớ
tăng r t nhanh …… kinh t ch m phát tri n”ấ ế ậ ể
? Khi nào s gia tăng dân s t nhiên tr thành ự ố ự ở
bùng n dân s ? ổ ố
- HS: Bùng nổ dân s x y ra khi t l gia tăngố ẩ ỉ ệ
bình quân hàng năm c a dân s th gi i lên đ nủ ố ế ớ ế
2,1 %
? Nguyên nhân nào d n đ n bùng n dân s th ẫ ế ổ ố ế
gi i? ớ
- HS: Dân s th gi i tăng nhanh và đ t ng t tố ế ớ ộ ộ ừ
nh ng năm 50 c a th k XX, các nữ ủ ế ỷ ước thu cộ
đ a châu Á, châu Phi và châu Mĩ la tinh giànhị ở
được đ c l p, đ i s ng độ ậ ờ ố ược c i thi n và nh ngả ệ ữ
ti n b v y t làm gi m nhanh t l t vong,ế ộ ề ế ả ỉ ệ ử
trong khi t l sinh v n còn cao.ỉ ệ ẫ
- GV: Hướng d n hs quan sát và phân tích haiẫ
hình H1.3 và H 1.4 SGK
? Trong giai đo n t năm 1920 đ n năm 2000 ạ ừ ế
nhóm n ướ c nào có t l gia tăng dân s t nhiên ỉ ệ ố ự
cao h n T i sao? ơ ạ
- HS: Nhóm nước đang phát tri n có t l gia tăngể ỉ ệ
- Dân s tăng nhanhố trong th k XX đó làế ỉ
nh ng ti n b trongữ ế ộ các lĩnh v c kinh t –ự ế
xã h i và y t ộ ế
3 Bùng n dân s ổ ố
ra khi t l gia tăng bìnhỉ ệ quân hàng năm c a dânủ
s th gi i lên đ n 2,1ố ế ớ ế
%
Trang 7dân s t nhiên cao h n nhóm nố ự ơ ước phát tri nể
? H u qu và bi n pháp kh c ph c hi n t ậ ả ệ ắ ụ ệ ượ ng
bùng n dân s là gì? ổ ố
- HS: Dân s tăng nhanh vố ượt quá kh năng gi iả ả
quy t các v n đ ăn, m c, , h c hành, vi cế ấ ề ặ ở ọ ệ
làm… đã tr thành gánh n ng đ i v i các nở ặ ố ớ ướ c
có n n kinh t ch m phát tri n.ề ế ậ ể
B ng các chính sách dân s và phát tri n kinh tằ ố ể ế
- xã h i, nhi u nộ ề ước đã đ t đạ ượ ỉ ệc t l gia tăng
dân s t nhiên h p lí, S gia tăng dân s thố ự ợ ự ố ế
gi i đang có xu th gi m d n đ ti n đ n nớ ế ả ầ ể ế ế ổ
đ nh m c trên 1,0% D ki n đ n năm 2050,ị ở ứ ự ế ế
dân s th gi i s là 8,9 t ngố ế ớ ẽ ỉ ười
? B ng hiiê bi t th c t hãy cho bi t Vi t Nam ằ ủ ế ự ế ế ệ
n m trong nhóm n ằ ướ c nào?
- HS: Vi t Nam n m trong nhóm nệ ằ ước đang phát
tri n có t l gia tăng dân s t nhiên cao.ể ỉ ệ ố ự
- T c đ gia tăng dânố ộ
s t nhiên không đ uố ự ề
gi a nhóm nữ ước đang phát tri n và nhómể
nước phát tri nể
c, C ng c ủ ố: (5’)
PHI U H C T PẾ Ọ Ậ
- Hãy khoanh tròn vào ý đúng nh t trong các câu dấ ưới đây
Trang 81 Các cu c đi u tra dân s độ ề ố ượ ổc t ch c đ nh kỳ là c s giúp nhà nứ ị ơ ở ước
a N m tình tr ng sinh, t c Ki m soát n n nh p c trái phépắ ạ ử ể ạ ậ ư
c L p k ho ch thanh toán n n mù ch d Có k ho ch phát tri n KT-XHậ ế ạ ạ ữ ế ạ ể
2 Tháp tu i cho ta bi t nh ng đ c đi m gì c a dân s ?ổ ế ữ ặ ể ủ ố
a T ng s nam, n phân theo đ tu i b S ngổ ố ữ ộ ổ ố ười trong đ tu i lao đ ng.ộ ổ ộ
c S ngố ười quá và ch a đ n đ tu i lao đ ng d T t c đ u đúng.ư ế ộ ổ ộ ấ ả ề
4 Nhìn vào tháp tu i c a dân s Vi t Nam ( 1999 ) ổ ủ ố ệ Tháp tu i ổ có th nh n xét:ể ậ
a T l sinh cao, t l t cao, tu i th cao d n b Sinh th p, t th p, tu i thỉ ệ ỉ ệ ử ổ ọ ầ ấ ử ấ ổ ọ
th p d nấ ầ
c Sinh cao, t th p, tu i th cao d n d Sinh th p, t cao, tu i thử ấ ổ ọ ầ ấ ử ổ ọ
th p d nấ ầ
5 Bùng n dân s x y ra khi:ổ ố ẩ
a T l sinh cao, t th p b T l sinh th p, t cao.ỉ ệ ử ấ ỉ ệ ấ ử
c T sinh cao, t cao d T l sinh th p, t th pỉ ử ỉ ệ ấ ử ấ
d, H ướ ng d n HS t h c nhà ẫ ự ọ ở : (1’)
- H c và tr l i bài theo câu h i SGK.ọ ả ờ ỏ
- V nhà làm bài t p 2 SGK Làm bài t p trong t p b n đ ề ậ ậ ậ ả ồ
- Chu n b trẩ ị ước bài 2 “S phân b dân c các ch ng t c trên th gi i”ự ố ư ủ ộ ế ớ