Để làm được điều đó doanh nghiệp cần phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ chính xác mọi diễn biến về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, rút ra được điểm mạnh, điểm yếu của mình tr[r]
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
Từ xưa, việc phòng bệnh và chữa bệnh trở thành nhu cầu thiết yếu trong đời sống của con người Với mức dân số hơn 90 triệu người thì việc nghiên cứu, phát triển ngành dược là điều tất yếu và cần được quan tâm ở Việt Nam Nước ta là nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa kèm theo nhiều loại bệnh phát sinh nên nhu cầu
sử dụng thuốc là rất lớn Theo báo cáo, công bố tháng 4 năm 2014 của ngành dược phẩm, ở Việt Nam, chi tiêu cho dược phẩm, tính bình quân năm 2013 là 33 USD/người so với mức chi tiêu cho dược phẩm trên toàn thế giới là 186 USD/người
Hiện nay ngành công nghiệp dược phẩm Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu của thời kì phát triển, mới chỉ đạt trình độ sản xuất được thuốc thành phẩm từ nguyên liệu được nhập khẩu và chưa đủ khả năng sản xuất được nguyên liệu phục
vụ cho quá trình sản xuất thuốc và phát minh được thuốc mới
Trong những năm qua, ngành công nghiệp dược Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể Tốc độ tăng trưởng ngành giai đoạn 2008-2012 đạt khoảng 23%/năm, dự kiến giai đoạn 2013-2018 đạt khoảng 17.5%/ năm Sản xuất trong nước đã đáp ứng được khoảng 50% nhu cầu sử dụng thuốc của người dân
Tuy nhiên, trên thực tế ngành dược Việt Nam còn đứng trước nhiều thử thách
và rất nhiều cạnh tranh khốc liệt Thị trường nội địa trong nước chủ yếu bị thuốc ngoại nắm giữ Các doanh nghiệp Việt Nam có tuổi đời khá trẻ so với các doanh nghiệp trên thế giới và chỉ thực sự chú trọng và phát triển từ sau những năm 90 của thế kỷ 20 Hầu hết các doanh nghiệp Việt nam có quy mô nhỏ và vừa, vốn đầu tư chưa lớn, vẫn chưa có khả năng tự sản xuất được thuốc đặc trị, chủ yếu là sản xuất những loại thuốc thông thường và chủng loại thuốc chưa phong phú nên khả năng cạnh tranh với thuốc ngoại nhập là chưa cao
Trang 2Trong điều kiện hiện nay, nền kinh tế ngày càng mở cửa, mối quan hệ giao lưu với nước ngoài ngày càng tăng đặc biệt từ khi Việt Nam tham gia tổ chức WTO thì
số lượng các tập đoàn, doanh nghiệp dược nước ngoài vào Việt Nam ngày càng nhiều
Ngành dược Việt Nam đang đứng trước thách thức khi phải giải quyết những câu hỏi định hướng về phát triển: đó là doanh nghiệp Việt Nam nên phát triển về chiều sâu hay phát triển về chiều rộng và chiến lược nào sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững hơn và đi xa hơn?
Nghiên cứu hiệu quả ngành sản xuất dược phẩm ở Việt Nam qua các năm, và phân tích các yếu tố tác động đến hiệu quả là một việc vô cùng cần thiết
Từ đó, đề xuất các giải pháp cho việc tăng năng suất, tăng hiệu quả ngành
Vì thế tôi lựa chọn thực hiện đề tài “Phân tích hiệu quả hoạt động ngành dược phẩm Việt Nam – trường hợp công ty cổ phần Y dược phẩmVimedimex”
1 Tính cấp thiết của đề tài
Năm 1986, Việt Nam bắt đầu thực hiện đường lối Đổi mới: Thứ nhất là, chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang vận hành theo cơ chế thị trường; Thứ hai là, phát triển nền kinh tế nhiều thành phần trong đó khu vực dân doanh đóng vai trò ngày càng quan trọng; Thứ ba là, chủ động hội nhập kinh tế khu vực
và thế giới một cách hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam Những cải cách kinh tế mạnh mẽ trong gần ba thập kỷ qua đã mang đến cho Việt Nam rất nhiều thành quả to lớn Ngày nay, nền kinh tế Việt Nam đang dần chuyển sang kinh tế thị trường mở cửa hội nhập với nền kinh tế thế giới và tạo được một môi trường kinh tế có tính cạnh tranh và năng động Bên cạnh dó, cạnh tranh là tính tất yếu trong nền kinh tế thị trường Đối với các doanh nghiệp, sự cạnh tranh quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp và thúc đẩy doanh
Trang 3nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng đến uy tín, quyết định vị thế của doanh nghiệp
Theo xu hướng thị trường, ngành dược Việt Nam đang bước vào thời kỳ cạnh tranh thị trường từ khi Việt Nam tiến hành công cuộc đổi mới, chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá - tập trung sang nền kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu, rộng
Sau hơn 20 năm phát triển, có thể khẳng định thị trường dược Việt Nam đã cơ bản vận hành theo cơ chế thị trường với các điều kiện của một ngành kinh doanh đặc biệt
Trong những năm gần đây, nền kinh tế - xã hội phát triển, mức sống của người dân ngày càng được nâng cao, chi tiêu cho tiền thuốc hàng năm đều tăng lên Với đặc điểm là một nước có dân số đông và trẻ, thì Việt Nam là một thị trường tiêu thụ tiềm năng đối với các doanh nghiệp sản xuất thuốc trong nước cũng như các tập đa quốc gia Do đó, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt khi thời hạn bảo hộ của các doanh nghiệp dược trong nước sau khi gia nhập WTO đã sắp hết
Tuy nhiên, với lợi thế về hệ thống phân phối sẵn có, cùng các ưu đãi hiện tại về giá cả, thuế suất, của Chính phủ, các doanh nghiệp dược trong nước có thể tận dụng thời cơ này để tập trung đầu tư xây dựng hệ thống nhà xưởng, mua máy móc thiết bị sản suất, cải tiến công nghệ, đồng thời mở rộng thị phần dần ra khỏi khu vực trong nước
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, và việc Việt Nam đã gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO), các doanh nghiệp dược trong nước đã có cơ hội cạnh tranh bình đẳng nhưng cũng là thách thức rất lớn trong việc phát triển trong điều kiện cạnh tranh như hiện nay Doanh nghiệp trong nước cần sản xuất và kinh doanh hiệu quả thì mới có thể đứng vững trên thị trường, đủ sức cạnh tranh đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước, để vừa có điều kiện tích lũy và mở rộng sản
Trang 4xuất, kinh doanh vừa đảm bảo đời sống cho người lao động và làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước Để làm được điều đó doanh nghiệp cần phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ chính xác mọi diễn biến về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, rút ra được điểm mạnh, điểm yếu của mình trong mối quan hệ với các nhân tố xung quanh và tìm ra những biện pháp thích hợp để không ngừng tăng hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp
Việc đánh giá năng lực sản xuất – hiệu quả sản xuất, hoạt động sản xuất từ các yếu tố đầu vào của các doanh nghiệp trong ngành nhằm đánh giá tình hình sản xuất chung của toàn ngành, từ đó xác định những nguyên nhân chủ quan hay khách quan ảnh hưởng đến hiệu quả ngành và đề ra các biện pháp khắc phục để tận dụng triệt để thế mạnh của doanh nghiệp trong nghành Điều này giúp cho doanh nghiệp trong ngành đề ra kế hoạch tăng trưởng quy mô và đạt được những khoản hiệu quả lớn trong tương lai, cung cấp các dữ liệu cần thiết làm cơ sở để phân tích và đề ra các quyết định trong quản lý và chỉ đạo kinh doanh của doanh nghiệp trong ngành dược Để trả lời câu hỏi này, tôi thực hiện đề tài phân tích hiệu quả hoạt động ngành dược phẩm Việt Nam và áp dụng cho một doanh nghiệp cụ thể là công ty cổ phần Y dược phẩmVimedimex
2 Mục tiêu nghiên cứu
Có rất nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả, trong luận văn này tôi sẽ phân tích về hiệu quả kỹ thuật
Hiệu quả kỹ thuật của một ngành kinh tế là so sánh đầu ra – đầu vào (đầu vào bao gồm yếu tố sản xuất lao động L và vốn K)
Lựa chọn của các doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh sử dụng tối ưu nguồn vốn và lao động
Trang 5Từ vai trò quan trọng trong việc xem xét các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả,
cụ thể hiệu quả kỹ thuật của một ngành, đề tài nghiên cứu áp dụng cho ngành dược phẩm của Việt Nam
Mục tiêu cơ bản là xây dựng mô hình hàm sản xuất cho ngành dược phẩm, theo cách tiếp cận biên ngẫu nhiên với việc sử dụng các yếu tố đầu vào Trên cơ sở đó, đưa ra một số tính toán và so sánh hiệu quả kỹ thuật của ngành, doanh nghiệp Qua phân tích thấy, hiệu quả của ngành là không cao nên sẽ đánh giá tác động của một
số nhân tố tới tính hiệu quả của ngành
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là hiệu quả kỹ thuật của ngành dược phẩm
Để ước lượng hiệu quả, tôi sử dụng bộ số liệu doanh nghiệp ngành dược phẩm Việt Nam giai đoạn 2010-2012 và nhiều yếu tố tác động như: doanh thu, lao động, vốn, giá trị gia tăng Tuy nhiên, để ước lượng hiệu quả tôi sử dụng ba yếu tố chính, trong đó giá trị gia tăng là đầu ra và vốn và số lượng lao động được coi là đầu vào của mô hình
Bên cạnh đó, tôi sử dụng chương trình FRONTIER 4.1 để ước lượng hiệu quả,
và chương trình kinh tế lượng STATA 11.0 để thực hiện hồi quy kiểm định và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả
Phạm vi nghiên cứu
Phân tích hiệu quả hoạt động của ngành dược phẩm chủ yếu là của các doanh nghiệp dược phẩm
Bộ số liệu thu thập từ cuộc điều tra doanh nghiệp của Tổng cục thống kê trong các năm 2010, 2011, 2012 với các chỉ tiêu cơ bản về tình hình sản xuất của các doanh nghiệp nghành dược
Trang 6Phạm vi nghiên cứu là thông qua các báo cáo công ty cổ phần y dược phẩm vimedimex trong giai đoạn 2006-2014
4 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các lý luận, phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng kết hợp với phương pháp mô hình hóa, trên cơ sở xây dựng khách quan giữa biến phân tích, sử dụng phương pháp thống kê mô tả cho các chỉ tiêu kinh tế Luận văn sử dụng phương pháp phân tích định lượng, xây dựng mô hình dựa vào số liệu thống kê để đánh giá hiệu quả kỹ thuật của một ngành cụ thể - ngành dược phẩm Bên cạnh đó, luận văn còn dựa trên những quan điểm, chính sách của nhà nước và những kế hoạch phát triển kinh tế để đánh giá thực trạng, đề ra định hướng cho ngành dược phẩm
Ngoài ra, luận văn có tham khảo thêm về các nghiên cứu về hiệu quả kỹ thuật,
về năng suất hiệu quả hoạt động của các ngành sản xuất khác ở các nước phát triển
và ở Việt Nam (như ngành dệt may, ngành giày dép, ngành sản xuất kim loại,…)
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài các phần mở đầu, mục lục, tài liệu tham khảo, phụ lục thì luận văn gồm 3 phần như sau:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết – Tổng quan nghiên cứu
Trong chương này ta sẽ làm rõ các khái niệm chính được sử dụng trong đề tài như khái niệm dược phẩm, ngành dược phẩm, hiệu quả, hiệu quả kỹ thuật, và giới thiệu về mô hình sử dụng trong đề tài
Chương 2: Thực trạng hoạt động ngành dược phẩm Việt Nam
Trong chương này ta sẽ tìm hiểu vấn đề chung về dược phẩm, thực trạng, lịch
sử hình thành, phát triển, thực trạng và đặc điểm của ngành dược thế giới và việt nam khẳng định vai trò quan trọng của dược phẩm trong nền kinh tế, bên cạnh đó
Trang 7xem xét những nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngành dược ở Việt Nam
Chương 3: Áp dụng mô hình cho ngành sản xuất dược phẩm Việt Nam
Áp dụng các mô hình và phương pháp tính toán cho nghành dược phẩm Việt Nam, đánh giá hiệu quả ngành và vai trò của chỉ tiêu kinh tế đến mức hiệu quả Đưa ra một số giải pháp giúp ngành dược có điều kiện tận dụng các cơ hội phát triển và có định hướng trong giai đoạn sau