[r]
Trang 1I M C TIÊU BÀI H C:Ụ Ọ
1.V ki n th c: ề ế ứ
Nêu được khái ni m, n i dung c b n và ý nghĩa v quy n h c t p, sáng t oệ ộ ơ ả ề ề ọ ậ ạ
và phát tri n c a CD.ể ủ
Trình bày được trách nhi m c a Nhà nệ ủ ước và công dân trong vi c b o đ m vàệ ả ả
th c hi n quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dân.ự ệ ề ọ ậ ạ ể ủ
2.V kiõ năngề :
Bi t th c hi n và có kh năng nh n xét vi c th c hi n các quy n h c t p, sángế ự ệ ả ậ ệ ự ệ ề ọ ậ
t o và phát tri n c a công dân theo quy đ nh c a pháp lu t.ạ ể ủ ị ủ ậ
3.V thái đề ộ:
Có ý th c th c hi n quy n HTứ ự ệ ề , sáng t o và phát tri n c a mình; tôn tr ng cácạ ể ủ ọ quy n đó c a ngề ủ ười khác
II N I DUNGỘ :
Tr ng tâmọ :
Khái ni m, n i dung quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dân.ệ ộ ề ọ ậ ạ ể ủ
Ý nghĩa quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dân.ề ọ ậ ạ ể ủ
Trách nhi m c a Nhà nệ ủ ước và công dân trong vi c b o đ m và th c hi nệ ả ả ự ệ quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dân.ề ọ ậ ạ ể ủ
III PHƯƠNG PHÁP :
Thuy t trình, đàm tho i, th o lu n nhóm, t o tình hu ng, tr c quan,.…ế ạ ả ậ ạ ố ự
IV PHƯƠNG TI N D Y H CỆ Ạ Ọ :
Tranh, nh, s đ , gi y kh to.ả ơ ồ ấ ổ
Có th s d ng vi tính, máy chi u.ể ử ụ ế
V TI N TRÌNH LÊN L PẾ Ớ :
1 n đ nh t ch c l pỔ ị ổ ứ ớ :
2 Ki m tra bài cũể :
Bài 8 PHÁP LU T V I S PHÁT TRI N C A CÔNG DÂN Ậ Ớ Ự Ể Ủ ( 2 ti t ) ế
Trang 23 Gi ng bài m iả ớ :
Ph n làm vi c c a Th y và Tròầ ệ ủ ầ N i dung bài h cộ ọ
Ti t 1: ế I.- Quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dânề ọ ậ ạ ể ủ
1.- Quy n h c t p c a công dân ề ọ ậ ủ
GV nêu các tình hu ng:ố Tình hu ng 1: Th ng ch ng may b b nh và li t hai chân t năm 3ố ắ ẳ ị ệ ệ ừ
tu i Năm nay, đã 8 tu i mà Th ng ch a đổ ổ ắ ư ược đ n trế ường Vì mẹ
Th ng cho r ng, Th ng có h c cũng không có ích gì, mà tàn t t nhắ ằ ắ ọ ậ ư
v y ch c ch ng có trậ ắ ẳ ường nào nh n vào h c.ậ ọ
Em có tán thành ý ki n c a m th ng không? Vì sao?ế ủ ẹ ắ
Tình hu ng 2: Sau khi t t nghi p THCS, c hai ch em Hi n và Túố ố ệ ả ị ề
cùng có nguy n v ng vào h c l p 10 THPT Nh ng vì gia đình khóệ ọ ọ ớ ư
khăn nên b Hi n quy t đ nh: “Tú là con trai nên c n ti p t c điố ề ế ị ầ ế ụ
h c Còn Hi n là con gái có h c cao cũng ch làm ru ng và đi l yọ ề ọ ỉ ộ ấ
ch ng nh nh ng đ a con gái làng này nên nhà đ đ đ n chaồ ư ữ ứ ở ể ỡ ầ
m ”ẹ
Em có tán thành ý ki n c a b Hi n không?ế ủ ố ề
Tình hu ng 3 : Thành là m t thanh niên dân t c thi u s mi n núiố ộ ộ ể ố ở ề
v a t t nghi p THPT Thành r t yêu thích h i ho và có chút năngừ ố ệ ấ ộ ạ
khi u nên mu n thi vào h chính quy c a m t trế ố ệ ủ ộ ường Đ i h c Mĩạ ọ
thu t Nh ng vì gia đình khó khăn nên anh không th th c hi n ậ ư ể ự ệ ướ c
m c a mình Thành d đ nh v Hà N i ki m vi c làm đ s ng vàơ ủ ự ị ề ộ ế ệ ể ố
ph giúp gia đình, sau đó s ôn luy n thi vào h t i ch c c a trụ ẽ ệ ệ ạ ứ ủ ườ ng
Đ i h c Mĩ thu t Hà N i đ h c và tr thành ho sĩ M t ngạ ọ ậ ộ ể ọ ở ạ ộ ườ i
b n khuyên Thành: l i quê hạ ở ạ ương mà làm ru ng, mình là ngộ ườ i
dân t c, l i là nông dân làm sao tr thành ho sĩ độ ạ ở ạ ược mà h c mĩọ
thu t Khó khăn th này, bi t bao gi m i đi thi và h c đậ ế ế ờ ớ ọ ược
Em có suy nghĩ gì v ý ki n c a b n Thành?ề ế ủ ạ
GV t ch c cho HS th o lu n nhóm 3 tình hu ng trên.ổ ứ ả ậ ố
Các nhóm th o lu n và c đ i di n báo cáo k t qu ả ậ ử ạ ệ ế ả
I.- Quy n h c t p,ề ọ ậ sáng t o và phát tri nạ ể
c a công dânủ
1) Quy n h c t p c a ề ọ ậ ủ công dân
M i công dân đ u ọ ề
có quy n h c t th p ề ọ ừ ấ
đ n cao, có th h c ế ể ọ
b t c ngành,ngh ấ ứ ề nào, có th h c b ng ể ọ ằ nhi u hình th c và có ề ứ
th ể h c th ọ ườ ng xuyên, h c su t đ i ọ ố ờ
Trang 3C l p tranh lu n, b sung, th ng nh t ý ki n.ả ớ ậ ổ ố ấ ế
GV đ a ra đáp án :ư + Không đ ng ý v i ý ki n c a m Th ng.Vì: Ngồ ớ ế ủ ẹ ắ ười lành l n hatặ
khuy t t t đ u có quy n và c h i h c t p nh nhau.ế ậ ề ề ơ ộ ọ ậ ư
+ Không đ ng ý v i ý ki n c a b Hi n : Vì, m i ngồ ớ ế ủ ố ề ọ ười không phân
bi t nam n đ u có quy n và c h i h c t p nh nhau Đi u 10 –ệ ữ ề ề ơ ộ ọ ậ ư ề
Lu t Giáo năm 2005 quy đ nh: “H c t p là quy n và nghĩa v c aậ ị ọ ậ ề ụ ủ
CD M i CD không phân bi t dân t c, tôn giáo, tín ngọ ệ ộ ưỡng, ngu nồ
g c gia đình, đ a v xã h i, hoàn c nh KT đ u bình đ ng v c h iố ị ị ộ ả ề ẳ ề ơ ộ
HT…NN và xã h i t o đi u ki n cho t em khuy t t t, tr có hoànộ ạ ề ệ ẻ ế ậ ẻ
c nh khó khăn khác đả ược h c văn hoá và h c ngh phù h p.”ọ ọ ề ợ
+ Ý ki n c a Thành là sai Vì, m i ngế ủ ọ ười không phân bi t dân t c,ệ ộ
thành ph n xã h i…có th h c b t c ngành ngh nào phù h p v iầ ộ ể ọ ấ ứ ề ợ ớ
kh năng, s thích c a mình, có th h c b ng nhi u hình th c nhả ở ủ ể ọ ằ ề ứ ư
chính quy, t i ch c, đào t o t xa, hi n t i ch a đạ ứ ạ ừ ệ ạ ư ược theo h c thìọ
có h c khi nào có đi u ki n.ọ ề ệ
GV yêu c u HS l n lầ ầ ượ ả ờt tr l i các câu h i:ỏ
Em hi u quy n h c t p là gì? Vì sao c n ph i h c t p?ể ề ọ ậ ầ ả ọ ậ
GV t ng h p ý ki n HS và đi đ n k t lu n:ổ ợ ế ế ế ậ
+ Quy n h c t p là quy n công dân đề ọ ậ ề ược h c t th p đ n cao, cóọ ừ ấ ế
th h c b t c ngành ngh nào, có th h c b ng nhi u hình th c vàể ọ ấ ứ ề ể ọ ằ ề ứ
có th h c thể ọ ường xuyên, h c su t đ i theo kh năng c a b n thân;ọ ố ờ ả ủ ả
m i công dân đ u đọ ề ược đ i x bình đ ng v c h i h c t p.ố ử ẳ ề ơ ộ ọ ậ
+ Có h c t p thì m i có tri th c và m r ng hi u bi t c a b n thânọ ậ ớ ứ ở ộ ể ế ủ ả
đ làm ch cu c đ i mình, có đ năng l c đ m b o cu c s ng c aể ủ ộ ờ ủ ự ả ả ộ ố ủ
b n thân, gia đình vả ươn lên làm giàu và góp ph n xây d ng, b o vầ ự ả ệ
quê hương đ t nấ ước H c t p bao gi cũng quan tr ng, nh t làọ ậ ờ ọ ấ
trong n n kinh t trí th c.ề ế ứ
L u ý: ư Không nên hi u quy n h c t p c a công dân theo nghĩaể ề ọ ậ ủ
chung chung mà ph i hi u công dân có quy n h c t p theo quy đ nhả ể ề ọ ậ ị
c a pháp lu t Ví d , mu n h c Trủ ậ ụ ố ọ ở ường Đ i h c khoa h c Xã h iạ ọ ọ ộ
Quy n c a m i ề ủ ỗ
ng ườ i đ ượ c t do ự nghiên c u khoa h c, ứ ọ
Trang 4và Nhân văn thì ph i d kỳ thi tuy n và ph i đ t đi m quy đ nh đ iả ự ể ả ạ ể ị ố
v i ngành h c mà mình mu n vào h c v.v… Nh v y, vi c th cớ ọ ố ọ ư ậ ệ ự
hi n quy n h c t p nh th nào là tuỳ thu c vào kh năng và đi uệ ề ọ ậ ư ế ộ ả ề
ki n c a m i ngệ ủ ỗ ười
Liên h tình hu ng 1: Dù sau này Hi n có nhà làm ru ng cũngệ ố ề ở ộ
c n h c h t THPT và có th theo h c các khoá h c, các khoá t pầ ọ ế ể ọ ọ ậ
hu n cho nông dân…đ có thêm ki n th c v cu c s ng, ki n th cấ ể ế ứ ề ộ ố ế ứ
v lao đ ng s n xu t đ tăng năng su t lao đ ng, về ộ ả ấ ể ấ ộ ươn lên làm
giàu
Liên h tình hu ng 2: Ngệ ố ười khuy t t t cũng c n h c t p đ cóế ậ ầ ọ ậ ể
hi u bi t xã h i, để ế ộ ược hoà nh p v i c ng đ ng và h c ngh phùậ ớ ộ ộ ọ ề
h p đ có th t chăm lo, nuôi s ng b n thân…ợ ể ể ự ố ả
GV yêu c u HS t đ c n i dung quy n h c t p trong SGK GVầ ự ọ ộ ề ọ ậ
ch t l i.ố ạ
GV chuy n ý: Đ t o đi u ki n cho công dân để ể ạ ề ệ ược phát tri n m iể ọ
năng l c cá nhân , Nhà nự ước ta đã th a nh n và b o đ m các quy nừ ậ ả ả ề
khác
2.- Quy n sáng t o c a công dân ề ạ ủ
GV nêu tình hu ng:ố Anh Lâm là m t nông dân nghèo, m i h c h t l p 9 nh ngộ ớ ọ ế ớ ư
thương m bóc l c v t v , anh mày mò ch t o máy tách v l c.ẹ ạ ấ ả ế ạ ỏ ạ
Th y Lâm v t v , cha m nhi u l n can ngăn: “Mình là nông dân thìấ ấ ả ẹ ề ầ
sáng t o làm sao đạ ược? Thôi, d p đi con!” Lâm v n kiên trì nghiênẹ ẫ
c u và th nghi m, h n 1 năm sau m i hoàn ch nh xong máy tách vứ ử ệ ơ ớ ỉ ỏ
l c và đ t tên cho nó là Tùng Lâm Cái máy c a anh giúp gi m v tạ ặ ủ ả ấ
v trong vi c tách v l c, mà năng su t l i cao g p 40 l n lao đ ngả ệ ỏ ạ ấ ạ ấ ầ ộ
th công Lâm quy t đ nh mang chi c máy c a mình đi đăng kí b nủ ế ị ế ủ ả
quy n s h u h u công nghi p Th y v y, cha anh e ng i: “Oâiề ở ữ ữ ệ ấ ậ ạ
tr i! G i là sáng ch thì máy ph i hi n đ i, ph i do kĩ s , ti n sĩờ ọ ế ả ệ ạ ả ư ế
sáng t o ra m i đạ ớ ược c p b n quy n s h u công nghi p ch ấ ả ề ở ữ ệ ứ
Mang nó đi làm gì cho m t công.”ấ
t do tìm tòi, suy nghĩ ự
đ đ a ra các phát ể ư minh, sáng ch , sáng ế
ki n, c i ti n kĩ thu t, ế ả ế ậ
h p lí hóa s n xu t; ợ ả ấ quy n v sáng tác văn ề ề
h c, ngh thu t, khám ọ ệ ậ phá khoa h c đ t o ọ ể ạ
ra các s n ph m, công ả ẩ trình khoa h c v các ọ ề lĩnh v c đ i s ng xã ự ờ ố
h i ộ
Quy n sáng t o c aề ạ ủ công dân bao g mồ quy n tác gi , quy nề ả ề
s h u công nghi pở ữ ệ
và ho t đ ng khoaạ ộ
h c, công ngh ọ ệ
Trang 5Em có suy nghĩ gì v l i nói c a cha Lâm? Vì sao?ề ờ ủ
H c sinh nêu ý ki n và tranh lu n.ọ ế ậ
GV nh n xét, đ a ra đáp án:ậ ư + M i công dân đ u có quy n sáng t o.ọ ề ề ạ
+ Công dân có quy n đ ngh Nhà nề ề ị ướ ấc c p b n quy n s h u côngả ề ở ữ
nghi p cho s n ph m do mình sáng t o ra Căn c vào quy đ nh vệ ả ẩ ạ ứ ị ề
b n quy n s h u công nghi p, c quan nhà nả ề ở ữ ệ ơ ước có th m quy nẩ ề
s c p b n quy n s h u công nghi p n u s n ph m có đ tiêuẽ ấ ả ề ở ữ ệ ế ả ẩ ủ
chu n quy đ nh.ẩ ị
GV gi i thi u Đi u 60 – Hi n pháp 1992 Quy n sáng t o là quy nớ ệ ề ế ề ạ ề
dân s c a công dân Quy n sáng t o c a công dân bao g m hai lo iự ủ ề ạ ủ ồ ạ
:
+ Quy n nghiên c u khoa h c , kĩ thu t , phát minh , sáng ch , c iề ứ ọ ậ ế ả
ti n kĩ thu t , h p lí hóa s n xu t ;ế ậ ợ ả ấ
+ Quy n sáng tác v văn h c , ngh thu t (quy n tác gi ) và thamề ề ọ ệ ậ ề ả
gia các ho t đ ng văn hóa khác.ạ ộ
GV yêu c u HS l n lầ ầ ượ ả ờt tr l i các câu h i:ỏ
Quy n sáng có ý nghĩa nh th nào đ i v i công dân?ề ư ế ố ớ
HS có th th c hi n quy n sáng t o nh th nào?ể ự ệ ề ạ ư ế
GV k t lu n:ế ậ + Quy n sáng t o là quy n m i c a ngề ạ ề ỗ ủ ườ ượ ựi đ c t do nghiên c uứ
khoa h c, t do tìm tòi, suy nghĩ đ đ a ra các phát minh, sáng ch ,ọ ự ể ư ế
sáng ki n, c i ti n k thu t, h p lí hoá SX; quy n v sáng tác VHế ả ế ỉ ậ ợ ề ề
ngh thu t, khám phá khoa h c đ t o ra các s n ph m, công trìnhệ ậ ọ ể ạ ả ẩ
khoa h c v các lĩnh v c đ i s ng xã h i.ọ ề ự ờ ố ộ
+ Quy n sáng t o c a công dân bao g m: quy n tác gi , quy n sề ạ ủ ồ ề ả ề ở
h u công nghi p và quy n ho t đ ng khoa h c, công ngh Côngữ ệ ề ạ ộ ọ ệ
dân có quy n sáng t o ra các tác ph m văn h c, ngh thu t, khoaề ạ ẩ ọ ệ ậ
h c; Các tác ph m báo chí; các sáng ch , ki u dáng công nghi p,ọ ẩ ế ể ệ
nhãn hi u hàng hoá và tao ra các s n ph m mang tính sáng t o trongệ ả ẩ ạ
ho t đ ng khoa h c và công nghạ ộ ọ ệ
Quy n đ ề ượ c phát tri n là quy n c a ể ề ủ công dân đ ượ c s ng ố trong môi tr ườ ng xã
h i và t nhiên có l i ộ ự ợ cho s t n t i và phát ự ồ ạ tri n v th ch t, tinh ể ề ể ấ
th n, trí tu , đ o đ c; ầ ệ ạ ứ
có m c s ng đ y đ ứ ố ầ ủ
v v t ch t; đ ề ậ ấ ượ c
h c t p, ngh ng i, ọ ậ ỉ ơ vui ch i, gi i trí, tham ơ ả gia các h at đ ng văn ọ ộ hóa; đu c cung c p ợ ấ
Trang 6Ti t 2: ế 3.- Quy n đ ề ượ c phát tri n c a công dân ể ủ
GV l n lầ ượt nêu các câu ho đàm tho i:ỉ ạ Các em được gia đình và Nhà nước quan tâm t i s phát tri n v tríớ ự ể ề
tu , s c kho , đ o đ c nh th nào?ệ ứ ẻ ạ ứ ư ế
Đ i v i nh ng tr em có năng khi u thì Nhà nố ớ ữ ẻ ế ướ ạc t o đi u ki nề ệ
phát tri n năng khi u nh th nào?ể ế ư ế
Vì sao các em có đượ ực s quan tâm đó?
Em hi u quy n để ề ược phát tri n c a công dân là gì?ể ủ
HS phát bi u.ể
GV b sung, đi u ch nh, k t lu n:ổ ề ỉ ế ậ + Các em có đượ ực s quan tâm đó là do pháp lu t nậ ước ta quy đ nhị
công dân có quy n đề ược phát tri n.ể
+ Quy n đề ược phát tri n là quy n c a công dân để ề ủ ược s ng trongố
môi trường xã h i và t nhiên có l i cho s t n t i, phát tri n vộ ự ợ ự ồ ạ ể ề
th ch t, trí tu , đ o đ c; có m c sông đ y đ v v t ch t, để ấ ệ ạ ứ ứ ầ ủ ề ậ ấ ượ c
h c, ngh ng i, vui ch i, gi i trí, tham gia các ho t đ ng văn hoá;ọ ỉ ơ ơ ả ạ ộ
được cung c p thông tin và chăm sóc s c kho , đấ ứ ẻ ược khuy n khích,ế
b i dồ ưỡng đ phát tri n tài năng.ể ể
GV chuy n ý: Các em đã bi t quy n để ế ề ược phát tri n c a công dân.ể ủ
V y n i dung c th c a quy n này nh th nào?ậ ộ ụ ể ủ ề ư ế
GV cho HS xem m t s hình nh v b a c m đ ch t c a m t giaộ ố ả ề ữ ơ ủ ấ ủ ộ
đình; người dân vùng sâu, vùng xa được khám b nh mi n phí, trệ ễ ẻ
em được tiêm phòng b nh; hình nh HS đi tham quan quan; hình nhệ ả ả
già trẻ ch i thơ ể thao, đ c bó, xem ti vi,ọ
GV h i:ỏ
Nh ng hình nh v a xem nói v v n đ gì trong quy n đữ ả ừ ề ấ ề ề ược phát
tri n c a công dân? HS phát bi u.ể ủ ể
GV đ t thêm câu h i:ặ ỏ
Em hi u th nào là CD để ế ược hưởng đ i s ng v t ch t đ y đ ?ờ ố ậ ấ ầ ủ
Nêu ví d ụ
Em hi u th nào là CD để ế ược hưởng đ i s ng tinh th n đ y đ ?ờ ố ầ ầ ủ
thông tin và chăm sóc
s c kh e; đ ứ ỏ ượ c khuy n khích, b i ế ồ
d ưỡ ng đ phát tri n ể ể tài năng.
Quy n đề ược phát tri n c a công dânể ủ
được bi u hi n haiể ệ ở
n i dung:ộ
M t là ộ , quy n c aề ủ công dân được hưở ng
đ i s ng v t ch t vàờ ố ậ ấ tinh th n đ y đ đầ ầ ủ ể phát tri n toàn di n ể ệ
Hai là, công dân có
quy n đề ược khuy nế khích, b i dồ ưỡng để phát tri n tài năng.ể
Trang 7Nêu ví d ụ
Em hi u th nào là phát tri n toàn di n? Nêu ví d ể ế ể ệ ụ
HS phát bi u.ể
GV b sung, đi u ch nh, k t lu n:ổ ề ỉ ế ậ + Công dân được hưởng đ i s ng v t ch t đ y đ có nghĩa là: CD,ờ ố ậ ấ ầ ủ
đ t bi t là tr em đặ ệ ẻ ược hưởng m c s ng, đứ ố ược chăm sóc y t đ yế ầ
đ đ phát tri n v th ch t trong đi u ki n có th , phù h p v iủ ể ể ề ể ấ ề ệ ể ợ ớ
hoàn c nh KT – XH c a đ t nả ủ ấ ước
+ CD được hưởng đ i s ng tinh th n đ y đ có nghĩa là: đờ ố ầ ầ ủ ược ti pế
c n các phậ ương ti n thông tin đ i chúng; đệ ạ ược ngh ng i, vui ch i,ỉ ơ ơ
gi i trí và tham gia các ho t đ ng VH, văn ngh phù h p v i l aả ạ ộ ệ ợ ớ ứ
tu i; đổ ược s d ng các công trình VH công c ng CD đử ụ ộ ược phát
tri n toàn di n có nghĩa là: để ệ ượ ạc t o đi u ki n đ phát tri n v tríề ệ ể ể ề
tu , th ch t, đ o đ c, th m mĩ, các năng khi u cá nhân.ệ ể ấ ạ ứ ẩ ế
GV nêu tình hu ng:ố Tình hu ng 1: Th ng m i 6 tu i, đang h c l p 1 nh ng đã có thố ắ ớ ổ ọ ớ ư ể
b i qua con sông r ng, nhanh h n t t c tr em vùng sông nơ ộ ơ ấ ả ẻ ở ướ c
này Có người nói: Th ng có tri n v ng tr thành m t v n đ ngắ ể ọ ở ộ ậ ộ
viên b i l i Cha m Th ng c n b i dơ ộ ẹ ắ ầ ồ ưỡng kh năng này cho con.ả
Tình hu ng 2: Hà là m t HS thông minh và hi u h c M i h c l pố ộ ế ọ ớ ọ ớ
3 nh ng em đã gi i đư ả ược nh ng bài toán khó và làm đữ ược nh ng đữ ề
văn c a l p 4, l p 5 nên không mu n h c chủ ớ ớ ố ọ ở ương trình c a l p 3ủ ớ
n a M Hà mu n xin cho con lên h c l p 4 Hàng xóm có ngữ ẹ ố ọ ớ ườ i
khuy n khích m Hà làm đ n xin cho con lên l p trên, nh ng cóế ẹ ơ ớ ư
ngườ ại l i nói: “Tr con vào l p 1 còn ph i đúng đ tu i Ch ngẻ ớ ả ộ ổ ẳ
trường nào cho phép HS đang h c l p 3 đọ ớ ược vượt lên h c l p 4ọ ớ
đâu.”
Em có tán thành ý ki n đó không? Vì sao?ế
GV t ch c cho HS th o lu n nhóm.ổ ứ ả ậ Các nhóm c đ i di n báo cáok t qu th o lu n.ử ạ ệ ế ả ả ậ
GV nh n xét và đ a ra đáp án:ậ ư
II.- Ý nghĩa quy nề
h c t p, sáng t o vàọ ậ ạ phát tri n c a côngể ủ dân
Quy n h c t p,ề ọ ậ sáng t o và phát tri nạ ể
là quy n c b n c aề ơ ả ủ công dân, th hi nể ệ
b n ch t t t đ p c aả ấ ố ẹ ủ
ch đ xã h i ta, là cế ộ ộ ơ
s , đi u ki n c nở ề ệ ầ thi t đ con ngế ể ườ i
được phát tri n tòanể
di n, tr thành nh ngệ ở ữ công dân t t, đáp ngố ứ yêu c u c a sầ ủ ự nghi p CNH, HĐHệ
đ t nấ ước
Trang 8+ Tình hu ng 1: B m Th ng có th đ ngh GV d y th d c ố ố ẹ ắ ể ề ị ạ ể ụ ở
nhà trường giúp đ con mình N u em Th ng th c s có kh năngỡ ế ắ ự ự ả
b i l i đ t bi t, gia đình nên vi t đ n đ ngh Phòng Văn hoá-Thơ ộ ặ ệ ế ơ ề ị ể
thao qu n/huy n c ngậ ệ ử ười b i dồ ưỡng năng khi u ho c đ a vàoế ặ ư
trung tâm hay trường th thao đ b i dể ể ồ ưỡng, phát tri n năng khi uể ế
c a em.ủ
+ Tình hu ng 2: Không đ ng ý v i ý ki n đó Vì, tr em phát tri nố ồ ớ ế ẻ ể
s m v trí tu đớ ề ệ ược h c trọ ước tu i, h c vổ ọ ượ ớt l p, nh ng c n ph iư ầ ả
qua ki m tra đ xác đ nh đúng kh năng, trình đ c a tr ể ể ị ả ộ ủ ẻ
GV chuy n ý: Quy n h c t p, sáng t o và phát tri n là quy n cể ề ọ ậ ạ ể ề ơ
b n c a công dân, là c s và đi u ki n c n thi t đ công dân đả ủ ơ ở ề ệ ầ ế ể ượ c
phát tri n toàn di n S công nh n và ban hành các quy n đó thể ệ ự ậ ề ể
hi n b n ch t t t đ p c a xã h i ta V y, Nhà nệ ả ấ ố ẹ ủ ộ ậ ước có trách nhi mệ
gì trong vi c th c hi n các quy n này?ệ ự ệ ề
II.- Ý nghĩa quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dânề ọ ậ ạ ể ủ
Vi c NN công nh n quy n HT c a CD có ý nghĩa nh th nào đ iệ ậ ề ủ ư ế ố
v i em?ớ
Vi c NN công nh n quy n sáng t o c a CD có ý nghĩa ntn đ i v iệ ậ ề ạ ủ ố ớ
em?
Vi c Nhà nệ ước công nh n quy n đậ ề ược phát tri n c a công dân có ýể ủ
nghĩa nh th nào đ i v i em?ư ế ố ớ
HS nêu ý ki n.ế
GV b sung, đi u ch nh, k t lu n:ổ ề ỉ ế ậ + Quy n HT, quy n sáng t o, quy n đề ề ạ ề ược phát tri n là các quy nể ề
c b n c a CD, là c s , đi u ki n c n thi t đ con ngơ ả ủ ơ ở ề ệ ầ ế ể ườ ượ i đ c
phát tri n toàn di n, tr thành nh ng CD t t, đáp ng yêu c u c aể ệ ở ữ ố ứ ầ ủ
s nghi p CNH, HĐH đ t nự ệ ấ ước
+ Trên c s quy n HT, sáng t o và phát tri n, nh ng ngơ ở ề ạ ể ữ ườ ọ i h c
gi i, tài năng có th ph n đ u h c t p, nghiên c u đ tr thànhỏ ể ấ ấ ọ ậ ứ ể ở
nh ng nhân tài cho quê hữ ương, đ t nấ ước
III.- Trách nhi m c a Nhà nệ ủ ước và công dân trong vi c b o đ m vàệ ả ả
III Trách nhi m c aệ ủ Nhà nước và công dân trong vi c b o đ mệ ả ả
và th c hi n quy nự ệ ề
h c t p, sáng t o vàọ ậ ạ phát tri n c a côngể ủ dân
NN
Ban hành chính sách, pháp lu t, th c hi n ậ ự ệ
đ ng b các bi n ồ ộ ệ pháp c n thi t ầ ế đ cácể quy n này th c s điề ự ự vào đ i s ng c a m iờ ố ủ ỗ
người dân Các quy nề này c a công dân vàủ các bi n pháp b oệ ả
đ m th c hi n c aả ự ệ ủ Nhà nước được quy
đ nh trong ị Hi n pháp, ế
Lu t Giáo d c, Lu t ậ ụ ậ
S h u trí tu , Lu t ở ữ ệ ậ Khoa h c và Công ọ ngh , Lu t B o v , ệ ậ ả ệ Chăm sóc và Giáo d c ụ
tr em và trong nhi uẻ ề văn b n PL khác c aả ủ
Trang 9th c hi n quy n h c t p, sáng t o và phát tri n c a công dânự ệ ề ọ ậ ạ ể ủ
1.- Trách nhi m c a Nhà n ệ ủ ướ c
GV đ t các câu h i đàm tho i:ặ ỏ ạ
Nhà trường đã đ m b o quy n HT, sáng t o và phát tri n c a cácả ả ề ạ ể ủ
em ntn?
Chính quy n đ a phề ị ương đã đ m b o quy n h c t p, sáng t o vàả ả ề ọ ậ ạ
phát tri n c a các em nh th nào?ể ủ ư ế
GV gi ng:ả + Trong đi u ki n hi n nay c a đ t nề ệ ệ ủ ấ ước ta, m c dù ngân sách cònặ
h n ch , Nhà nạ ế ước ta v n đ c bi t dành u tiên cho s nghi p giáoẫ ặ ệ ư ự ệ
d c, coi giáo d c là qu c sách hàng đ u Hàng năm, Nhà nụ ụ ố ầ ước dành
kho ng 20% ngân sách qu c gia cho s nghi p phát tri n giáo d c.ả ố ự ệ ể ụ
Trong l ch s nị ử ước nhà, ch a bao gi s nghi p giáo d c có bư ờ ự ệ ụ ướ c
phát tri n vể ượ ật b c nh hi n nay: h th ng trư ệ ệ ố ường l p m r ng cácớ ở ộ
lo i hình và đ u kh p c nạ ề ắ ả ước; th c hi n xong ph c p giáo d cự ệ ổ ậ ụ
Ti u h c và đang th c hi n ph c p Trung h c c s ể ọ ự ệ ổ ậ ọ ơ ở
+ Nhà nước đ c bi t quan tâm đ n phát tri n giáo d c vùng sâu,ặ ệ ế ể ụ ở
vùng xa, giúp đ nh ng HS thu c di n khó khăn Đi u này th hi nỡ ữ ộ ệ ề ể ệ
tính nhân văn c a ch đ xã h i ch nghĩa c a nủ ế ộ ộ ủ ủ ước ta hi n nay.ệ
+ Phát hi n và b i dệ ồ ưỡng nhân tài là m t ch trộ ủ ương chi n lế ượ c
c a Đ ng và Nhà nủ ả ước, coi “Hi n tài là nguyên khí qu c gia”.ề ố
2.- Trách nhi m c a công dân ệ ủ
GV đ t các câu h i đàm tho i:ặ ỏ ạ
Các em c n làm gì đ th cï hi n quy n HT, sáng t o và phát tri nầ ể ư ệ ề ạ ể
c a mình?ủ
Liên h th c t v vi c th c hi n t/nhi m CD đ a phệ ự ế ề ệ ự ệ ệ ở ị ương và
trong c nả ước?
GV k t lu n:ế ậ + CD c n có ý th c h c t p t t, h c cho mình, cho gia đình và choầ ứ ọ ậ ố ọ
đ t nấ ước
+ Công dân c n có ý chí ph n đ u vầ ấ ấ ươn lên trong h c t p, nghiênọ ậ
NN
Nhà n ướ c th c hi n ự ệ công b ng XH trong ằ giáo d c ụ
NN khuy n khích, ế phát huy s tìm tòi, ự sáng t o trong nghiên ạ
c u KH ứ Nhà n ướ c b o đ m ả ả
nh ng đi u ki n đ ữ ề ệ ể phát hi n và b i ệ ồ
d ưỡ ng nhân tài cho
đ t n ấ ướ c.
b) Trách nhi m c a ệ ủ CD
Có ý th c h c t p t tứ ọ ậ ố
đ tr thành ngể ở ười có ích trong cu c s ng.ộ ố
Có ý chí vươn lên, luôn ch u khó tìm tòiị
và phát huy tính sáng
t o trong h c t p,ạ ọ ậ nghiên c u khoa h c,ứ ọ lao đ ng s n xu t độ ả ấ ể
t o ra nhi u s nạ ề ả
ph m v t ch t và tinhẩ ậ ấ
th n c n thi t cho xãầ ầ ế
h i.ộ
Trang 10c u khoa h c và lao đ ng s n xu t.ứ ọ ộ ả ấ
+ Công dân c n góp ph n tích c c vào vi c nâng cao dân trí c a đ tầ ầ ự ệ ủ ấ
nước, làm cho dân t c ngày r ng danh.ộ ạ
3 C ng củ ố:
ï B ng ví d minh h a, hãy ch ng minh r ng quy n h c t p c a công dân Vi tằ ụ ọ ứ ằ ề ọ ậ ủ ệ Nam hi n nay đang đệ ược th c hi n t t ( G í ý: ch ng minh trên c s các ví dự ệ ố ợ ứ ơ ở ụ
v :ề
Công dân h c không h n ch , h c thọ ạ ế ọ ường xuyên, h c su t đ i, h c b t c ngànhọ ố ờ ọ ấ ứ ngh nào.ề
Công được đ i x bình đ ng v c h i h c t p.ố ử ẳ ề ơ ộ ọ ậ
H th ng trệ ố ường l p r ng kh p trong c nớ ộ ắ ả ước, t m u giáo đ n đ i h c, sau đ iừ ẫ ế ạ ọ ạ
h c…)ọ
ï T i sao nói quy n h c t p c a công dân Vi t Nam th hi n tính nhân văn c aạ ề ọ ậ ủ ệ ể ệ ủ
ch đ xã h i nế ộ ộ ở ước ta?
( G i ý: Không ph i trong ch đ xã h i nào công dân cũng có quy n đợ ả ế ộ ộ ề ược h cọ
t p Ví d , nậ ụ ở ước ta trong xã h i phong ki n có t i m t n a dân s là mù ch ộ ế ớ ộ ử ố ữ Còn nh ng ngữ ười bi t ch cũng ch y u là h c b c Ti u h c Ngày nay, chúngế ữ ủ ế ọ ở ậ ể ọ
ta đã hoàn thành ph c p giáo d c Ti u h c, đang t ng bổ ậ ụ ể ọ ừ ước ph c p Trung h cổ ậ ọ
c s và Trung h c ph thông Đây là m t bơ ở ọ ổ ộ ước ti n vế ượ ậ ủt b c c a đ t nấ ước , thể
hi n ch trệ ủ ương , quan đi m c a Đ ng t t c vì con ngể ủ ả ấ ả ười , th c hi n ự ệ ước mơ
c a Bác H “Ai cũng có c m ăn áo m c, ai cũng đủ ồ ơ ặ ược h c hành” Đây chính làọ tính nhân văn c a ch đ xã h i nủ ế ộ ộ ở ước ta.)
ï Theo em, t i sao ạ Hi n pháp ế và Lu t Giáo d c ậ ụ nước ta quy đ nh công dân cóị quy n h c t p b ng các hình th c khác nhau và các l ai hình trề ọ ậ ằ ứ ở ọ ường, l p khácớ nhau?
( G i ý: ợ Hi n pháp ế và Lu t Giáo d c ậ ụ nước ta quy đ nh công dân có quy n h c t pị ề ọ ậ
b ng các hình th c khác nhau và các l ai hình trằ ứ ở ọ ường, l p khác nhau là căn cớ ứ vào đi u ki n, hoàn c nh c a m i ngề ệ ả ủ ỗ ười, đ m i công dân có thêm c h i h cể ỗ ơ ộ ọ
t p phù h p v i kh năng c a b n thân, hoàn c nh gia đình đ có th h c thậ ợ ớ ả ủ ả ả ể ể ọ ườ ng xuyên, h c su t đ i.)ọ ố ờ
ï Em hãy nêu ví d ch ng minh r ng công dân có quy n sáng t o và phát tri n.ụ ứ ằ ề ạ ể