Tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta có vai trò như thế nào trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội nước nhà?.. * TCLTCN có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình đổi mới [r]
Trang 1Bài 28: VẤN ĐỀ TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG
NGHIỆP
I Mục tiêu
Qua bài học này, HS cần phải:
1 Kiến thức
- Hiểu được khái niệm TCLTCN và vai trò của nó trong công cuộc đổi mới kinh tế – xã hội ở nước ta
- Nhận biết được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng tới TCLTCN của nước ta
- Biết được các hình thức TCLTCN chính ở nước ta hiện nay và sự phân bố của chúng
2 Kỹ năng
- Xác định trên bản đồ các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta
- Phân biệt các trung tâm công nghiệp với quy mô hoặc ý nghĩa khác nhau trên bản đồ
II Chuẩn bị hoạt động
- Bản đồ công nghiệp chung của Việt Nam
- Atlat Địa lí Việt Nam
- Bảng số liệu, tranh ảnh…
III Tiến trình hoạt động
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Hãy trình bày tiềm năng và hiện trạng phát triển ngành công nghiệp dầu khí nước ta
- Vì sao nói công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm là công nghiệp trọng điểm của nước ta? Trình bày sự phân bố và lí giải sự phân bố một số sản phẩm của công nghiệp chế biến ở nước ta
2 Vào bài
“ Tổ chức lãnh thổ công nghiệp là gì? Tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta có vai trò
như thế nào trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội nước nhà? Mời các em vào tìm hiểu bài học”
3 Hoạt động nhận thức bài mới
Tg Hoạt động của GV & HS Kết quả hoạt động
7’
8’
* Hoạt động 1
- GV: Cho HS trình bày về
khái niệm, nêu và phân tích
vai trò của TCLTCN
- HS: Tiến hành các hoạt
động…
* Hoạt động 2
- GV: Cho HS nêu các nhân
tố ảnh hưởng đến TCLTCN
1 Khái niệm và vai trò
* Tổ chức lãnh thổ công nghiệp: là sự sắp xếp, phối hợp giữa các quá trình và cơ sở sản xuất công nghiệp trên một lãnh thổ nhất định để sử dụng hợp lí các nguồn lực sẵn có nhằm đạt hiệu quả cao về các mặt kinh tế, xã hội và môi trường
* TCLTCN có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình đổi mới kinh tế – xã hội của nước ta
2 Các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức lãnh thổ công nghiệp
Gồm các nhân tố bên trong và bên ngoài
- Nhóm nhân tố bên trong: Vị trí địa lí, tài nguyên thiên nhiên, điều kiện kinh tế xã hội
Trang 220’
Phân tích ảnh hưởng của các
nhân tố:
+ Vị trí địa lí ảnh hưởng gì
đến TCLTCN
+ TNTN ảnh hưởng ra sao
đến việc hình thành
TCLTCN
…Điều kiện tự nhiên và tài
nguyên, công nghệ, thị
trường, dân cư, lao
động…ảnh hưởng đến
TCLTCN như thế nào?
+ Nhóm các nhân tố bên
ngoài có ảnh hưởng, quyết
định đến TCLTCN không?
Vì sao? Khi nào thì quyết
định?
* Hoạt động 3
- GV: Tổ chức cho HS tiến
hành các hoạt động nghiên
cứu về đặc điểm, hiện trạng
phát triển các tổ chức lãnh thổ
công nghiệp ở nước ta:
+ Đặc điểm của các hình thức
TCLTCN ở nước ta
+ Hiện trạng phát triển các tổ
chức LTCN nước ta
Theo các em trong các hình
thức trên, hình thức nào là
quan trọng nhất? Vì sao?
- HS: Tiến hành các hoạt động
nghiên cứu
- GV: Cho HS kết hợp với các
câu hỏi xanh lá cây làm rõ các
đặc điểm của TCLTCN nước
ta
- Nhóm nhân tố bên ngoài gồm: Thị trường, hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ, vốn…
=> Trong điều kiện, chừng mực nhất định, nhóm nhân tố bên ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thậm chí quyết định đến TCLTCN
3 Các hình thức chủ yếu về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
a Điểm công nghiệp: Nước ta có nhiều điểm
công nghiệp, phổ biến các điểm công nghiệp đơn
lẻ ở Tây Nguyên, Tây Bắc
b Khu công nghiệp
- Là hình thức tổ chức công nghiệp mới, được hình thành ở nước ta từ những năm 1990
- Đặc điểm: Có ranh giới rõ ràng, sản xuất công nghiệp, có các dịch vụ hổ trợ, không có dân cư sinh sống…
- Đến tháng 8 – 2007, nước ta có 150 khu công nghiệp tập trung với 32,3 nghìn ha, trong đó có 90 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động, 60 khu công nghiệp đang trong giai đoạn xây dựng
- Các khu công nghiệp phân bố không đồng đều giữa các vùng, lãnh thổ
c Trung tâm công nghiệp
- Phân theo vai trò đối với quá trình phân công lao động theo lãnh thổ, gồm có:
+ Có ý nghĩa quốc gia (TP HCM , HN)
+ Có ý nghĩa vùng: Đà Nẵng, Cần Thơ…
+ Có ý nghĩa địa phương: Vinh, Nha trang, Thái Nguyên…
- Căn cứ vào giá trị sản xuất công nghiệp: Trung tâm công nghiệp rất lớn: TP HCM, lớn : Hà Nội, Biên Hòa, Vũng Tàu, Thủ Dầu Một, Hải Phòng, trung tâm công nghiệp trung bình: Đà Nẵng, Cần Thơ…
d Vùng công nghiệp
- Vùng 1: Các tỉnh TDMN Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh)
- Vùng 2: Các tỉnh ĐBSH, Q Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh
- Vùng 3: Từ Quảng Bình đến Ninh Thuận
- Vùng 4: Các tỉnh Tây Nguyên (trừ Lâm Đồng)
- Vùng 5: Các tỉnh ĐNB, Bình Thuận, Lâm Đồng
- Vùng 6: Các tỉnh ĐB SCL
Trang 34 Hoạt động tiếp theo (5’)
a Củng cố:
- Tổ chức lãnh thổ công nghiệp là gì? Vì sao nói tổ chức lãnh thổ công nghiệp có vai trò cực kì quan trọng trong quá trình CNH – HĐH ở nước ta?
- Nêu các nhóm nhân tố ảnh hưởng tới TCLTCN ở nước ta Theo các em nhân tố nào là quan trọng nhất? Khi nào nó quan trọng?
- Nước ta có bao nhiêu hình thức TCLTCN? Hãy nêu đặc điểm và hiện trạng phát triển của mỗi hình thức đó ở nước ta
b Dặn dò: Làm bài tập 1,2 trang 127
