* Để nâng cao hiệu quả sản xuất các vùng chuyên canh cây công nghiệp, vùng cần: -Hoàn thiện việc quy hoạch vùng, mở rộng diện tích có khoa học.... - Đa dạng hóa cây công nghiệp...[r]
Trang 1Bài 37: VẤN ĐỀ KHAI THÁC THẾ MẠNH Ở TÂY
NGUYÊN
I Mục tiêu
Qua bài học này, HS cần phải:
1 Kiến thức
- Hiểu những khó khăn, thuận lợi và triển vong khai thác thế mạnh nhiều mặt của Tây Nguyên, đặc biệt là vấn đề phát triển cây công nghiệp lâu năm, lâm nghiệp và thủy năng
- Biết được các tiến bộ về kt – xh của Tây Nguyên gắn liền với khai thác thế mạnh của vùng, cũng như vấn đề kt – xh và môi trường gắn với việc khai thác các thế mạnh này
2 Kỹ năng
Sử dụng các bản đồ, sưu tầm và xử lí các thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng
II Chuẩn bị hoạt động
- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam
- Bản đồ kinh tế DHNTB và Tây Nguyên
- At lat địa lí Việt Nam
III Tiến trình hoạt động
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Hãy trình bày hiện trạng phát triển kinh tế biển của DHNTB
- Trình bày hiện trạng phát triển công nghiệp, cơ sở hạ tầng, giao thông vận tải của vùng
DH NTB
2 Vào bài “ Tây Nguyên, một vùng có nhiều thế mạnh để phát triển kinh tế – xã hội Tuy
nhiên đây là vùng có nhiều đồng bào thiểu số, đời sống còn nhiều khó khăn, kinh tế còn những hạn chế Để nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng các thế mạnh kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân trong vùng, vùng cần có những biện pháp nào? Mời các em tìm hiểu bài học”
3 Hoạt động nhận thức bài mới
Tg Hoạt động của GV & HS Kết quả hoạt động
5’ * Hoạt động 1
- GV: Cho HS khái quát về vùng,
trình bày thế mạnh và hạn chế khái
quát của vùng
- HS hoạt động
1 Khái quát chung
- Vùng gồm 5 tỉnh với diện tích 54,7 nghìn
km2, DS 4,9 triệu người
- Đây là vùng duy nhất của nước ta không giáp biển nhưng có vị trí địa lí đặc biệt quan trọng về quốc phòng và kinh tế
- Đất đai màu mỡ, khí hậu đa dạng tạo cho vùng nhiều thế mạnh, tiềm năng lớn về nông – lâm nghiệp
- Vùng có trử lượng bô xít lớn và có nhiều
Trang 213’
* Hoạt động 2
- GV: Chứng minh rằng TN là vùng
có nhiều thế mạnh để phát triển nông
lâm nghiệp
- GV: Hiện trạng khai thác, sử dụng
và phát huy thế mạnh nông nghiệp,
lâm nghiệp của vùng ra sao?
Phương hướng để khai thác, phát huy
có hiệu quả thế mạnh đó là gì?
VD: tìm hiểu thế mạnh nông nghiệp
của vùng cần làm rõ:
+ Thế mạnh về đất, khí hậu
+ Hiện trạng phát triển cây công
nghiệp
+ Phương hướng để nâng cao hiệu
quả sử dụng thế mạnh cây công
nghiệp của vùng
- HS thảo luận nhóm, trình bày
tiềm năng thủy điện
- Đây là vùng thưa dân, có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số
- Khó khăn của vùng: Thiếu lao động lành nghề, mức sống còn thấp, thiếu thốn về y
tế, cơ sở hạ tầng
2 Phát triển cây công nghiệp lâu năm
* Tây nguyên có tiềm năng to lớn về nông – lâm nghiệp
- Đất ba zan có diện tích lớn, khá bằng phẳng và màu mỡ, tầng thổ nhưỡng dày
- Khí hâu cận xích đạo, có sự phân hóa sâu sắc, tạo nên lợi thế cho việc hình thành đa dạng các vùng chuyên môn hóa với các sản phẩm cây công nghiệp dài ngày khác nhau
* Các sản phẩm cây công nghiệp chủ yếu của vùng:
- Cà phê là cây công nghiệp quan trọng số một của Tây Nguyên Vùng có 450 nghìn
ha cà phê, chiếm 4/5 diện tích cà phê cả nước, trong đó Đắk lăk có 259 nghìn ha (lớn nhất cả nước)
+ Cà phê vối, trồng nhiều ở cao nguyên Đắk Lắk
+ Cà phê chè trồng ở Gia Lai, Lâm Đồng
- Chè trồng và chế biến chủ yếu ở trên cao nguyên Lâm Đồng (Bảo Lộc), Gia Lai (Biển Hồ) Lâm Đồng là tỉnh có diện tích chè lớn nhất cả nước
- Cao su: Đây là vùng có diện tích cao su lớn thứ 2 cả nước, sau ĐNB
- Việc phát triển các vùng chuyên canh cây công nghiệp dài ngày có vai trò:
+ Thu hút hàng vạn lao động từ các vùng + Tạo ra tập quán sản xuất mới cho đồng
Trang 38’
10’
+ Thế mạnh lâm nghiệp của vùng ra
sao? Hiện nay thế mạnh đó có sự tồn
tại, hạn chế thế nào?
+ Vì sao thế mạnh của vùng lại suy
giảm?
+ Biện pháp để khai thác, sử dụng
thế mạnh lâm nghiệp của vùng có
hiệu quả?
* Hoạt động 3
-GV: “Tiềm năng thủy điện của vùng
đã và đang được khai thác, sử dụng
có hiệu quả Bằng kiến thức hãy
chứng minh và làm rõ nhận đinh
trên”
- HS:
+ Cần nêu được các thế mạnh về
thủy điện của vùng Tiềm năng thủy
điện của vùng tập trung ở đâu?
bào
- Tổ chức sản xuất: Đa dạng hóa các hình thức tổ chức sản xuất cây công nghiệp
* Để nâng cao hiệu quả sản xuất các vùng chuyên canh cây công nghiệp, vùng cần: -Hoàn thiện việc quy hoạch vùng, mở rộng diện tích có khoa học
- Đa dạng hóa cây công nghiệp
- Đẩy mạnh chế biến, xuất khẩu
3 Khai thác và chế biến lâm sản
- Lâm nghiệp là một thế mạnh của vùng kinh tế Tây Nguyên 1990 rừng ở Tây Nguyên chiếm 60 % độ che phủ toàn lãnh thổ, rừng có nhiều loại lâm sản, gỗ, thú, chim quý hiếm, 36% diện tích đất có rừng
và 52% sản lượng gỗ có thể khai thác của
cả nước
- Hiện nay sản lượng khai thác gỗ đã suy giảm nhanh chóng Việc khai thác còn bừa bãi, thiếu hiệu quả kinh tế và môi trường
- Vấn đề đặt ra cho vùng: Đẩy mạnh khai thác đi đôi với bảo vệ, tu bổ rừng và trồng rừng, giao rừng, đầu tư vào công tác chế biến gỗ
4 Khai thác thủy năng kết hợp với thủy lợi
* Tây nguyên là vùng có tiềm năng thủy điện lớn thứ 2 cả nước và đang được khai thác, sử dụng ngày càng có hiệu quả hơn
* Hiện nay, vùng đã và đang xây dựng hàng loạt các nhà máy thủy điện trong vùng:
- Các nhà máy thủy điện trên sông Xê San, gồm YaLy (720MW, 4 - 2002), Xê San 3,
Xê San 3A, Xê San 4, khi đi vào hoạt động
Trang 4+ So sánh với những năm trước 1990
với hiện tại để làm rõ hiện trạng khai
thác, sử dụng thế mạnh thủy điệncuar
vùng
+ Nêu tên các nhà máy thủy điện trên
ba hệ thống sông Xê San, Xrê Pốc ,
Đồng Nai để làm rõ hiện trạng phát
huy thế mạnh của vùng
- GV: Vì sao nói việc xây dựng các
nhà máy thủy điện có ý nghĩa quan
trọng, cho phép khai thác có hiệu quả
các thế mạnh của vùng?
sẽ cho công suất 1500 MW
- Các công nhà máy thủy điện trên sông Xrê Pốc, với tổng công suất 600 MW, trong đó lớn nhất là nhà máy thủy điện Buôn Kuôp (280 MW, 2003), Buôn Tua Srah (85 MW, 2004), Xrê Pốc 3 (137 MW), Xrê Pốc 4 (33 MW) và nâng cấp nhà máy Đrây Hling lê 28 MW
- Các nhà máy thủy điện trên hệ thống sông Đồng Nai: Đại Ninh (300 MW), Đồng Nai 3 (MW), Đồng Nai 4 (340 MW) đang được xây dựng và đi vào hoạt động trong thời gian tới
* Việc xây dựng các nhà máy thủy điện, tạo điều kiện cho vùng khai thác có hiệu quả các thế mạnh kinh tế, thúc đẩy phát triển của vùng:
- Khai thác chế biến bô xít, lâm sản, sản phẩm cây công nghiệp
- Đảm bảo nguồn nước tưới tiêu
- Phát triển du lịch, nuôi trồng thủy sản
4 Hoạt động tiếp theo (5’)
a Củng cố:
- GV: Khái quát lại toàn vùng về điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội
- HS: Xác định các thế mạnh của vùng, nêu lên thực trạng khai thác, phát huy thế mạnh của vùng và phương hướng sắp tới
b Dặn dò: làm bài tập 2,3,4 trang 173