- Hiểu được vấn đề đã và đang được giải quyết để khai thác lãnh thổ theo chiều sâu, thể hiện cụ thể ở các ngành kinh tế và việc phát triển tổng hợp kinh tế biển.. Kỹ năng.[r]
Trang 1Bài 39 VẤN ĐỀ KHAI THÁC LÃNH THỔ THEO CHIỀU SÂU Ở
ĐÔNG NAM BỘ
I Mục tiêu
Qua bài học này, HS cần phải:
1 Kiến thức
- Biết được thế mạnh và hạn chế của Đông Nam Bộ để phát triển kinh tế – xã hội
- Hiểu được vấn đề đã và đang được giải quyết để khai thác lãnh thổ theo chiều sâu, thể hiện cụ thể ở các ngành kinh tế và việc phát triển tổng hợp kinh tế biển
2 Kỹ năng
Xác định được trên bản đồ các đối tượng địa lí tự nhiên và kinh tế – xã hội tạo nên những đặc trưng của vùng
II Chuẩn bị hoạt động
- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam
- Bản đồ kinh tế Đông Nam Á và đồng bằng Sông Cửu Long
- At lat địa lí Việt Nam
III Tiến trình hoạt động
1 Kiểm tra bài cũ (4’)
GV Kiểm tra việc hoàn thành bài thực hành của học sinh
2 Vào bài “ Đông Nam Bộ, được xem như là vùng có nhiều thế mạnh để phát triển kinh
tế – xã hội, đây cũng là vùng có trình độ phát triển kinh tế cao nhất cả nước Vấn đề đặt
ra là cần phải có sự phát triển, khai thác lãnh thổ theo chiều sâu, vậy thực trạng phát triển sâu, rộng của vùng ra sao? Chúng ta cùng làm rõ vấn đề này”
3 Hoạt động nhận thức bài mới
Tg Hoạt động của GV & HS Kết quả hoạt động
5’
10’
* Hoạt động 1
- GV: Qua bảng số liệu 39 và
những thông tin sẵn có, các em
hãy khái quát những đặc điểm
chính về vùng ĐNB
1 Khái quát chung
- ĐNB là vùng có diện tích nhỏ với 23,6 nghìn
km2, dân số vào loại trung bình 12 triệu dân nhưng lại dẫn đầu về GDP, giá trị sản lượng công nghiệp và giá trị hàng xuất khẩu
- Đông Nam Bô là vùng có nền kinh tế hàng hóa sớm phát triển, trình độ phát triển các ngành kinh tế phát triển nhất nước
- Đây là vùng có nhiều ưu thế về dân cư, xã hội, đầu tư cao nhất cả nước
- Sử dung có hiệu quả nguồn tài nguyên, nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao
- Khai thác lãnh thổ theo chiều sâu là vấn đề nổi bật, tiêu biểu trong các vấn đề kinh tế – xã hội của vùng
2 Các thế mạnh và hạn chế của vùng
a Vị trí địa lí
ĐNB là vùng có vị trí địa lí rất thuận lợi
Trang 220’
* Hoạt động 2
- GV: Cho HS tiến hành làm việc
độc lập nêu và phân tích những
thế mạnh của vùng Đông Nam
Bộ
- GV: Định hướng thế mạnh về để
phát triển cây công nghiệp, thủy
hải sản, thủy điện , với những
thế mạnh đó vùng có thể phát
triển được những sản phẩm nào?
- HS: Trình bày
* Hoạt động 3
- GV: Việc khai thác phát triển
kinh tế theo chiều sâu trong công
cho phát triển kt –xh nhất là trong điều kiện vùng có mạng lưới GTVT phát triển
b Điều kiện tư nhiên và tài nguyên thiên nhiên
* Đông Nam Bộ có tiềm năng lớn để phát triển cây công nghiệp dài và ngằn ngày
- Đất đai:
+ Đất bazan chiếm 40% S của vùng
+ Đất phù sa cổ với diện tích lớn (ko màu mỡ nhưng thoát nước tốt)
- Khí hậu cận xích đạo, thủy lợi được cải thiện
* Có nhiều thuận lợi để xây dựng các cảng cá, đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản Các ngư trường:
- Ninh Thuận – Bình Thuận – Bà Rịa – Vũng Tàu
- Cà Mau – Kiên Giang
* Tài nguyên rừng không lớn nhưng có vai trò cung cấp gỗ, củi, nguyên liệu giấy cho vùng với vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai), khu
dự trữ sinh quyển Cần Giờ (TPHCM)
* Khoáng sản: Dầu khí ở thềm lục địa và vật liệu xây dựng
* Thủy điện, vùng có tiềm năng thủy điện lớn
ở sông Đồng Nai
* Khó khăn: Thiếu nước cho sản xuất, sinh hoạt
c Điều kiên kinh tế – xã hội
- Đông Nam Bộ là vùng thu hút được lực lượng lao động có trình độ chuyên môn, kĩ thuật, chất xám cao (Do sự phát triển năng động, tập trung các đô thị lớn)
- Có các trung tâm công nghiệp, dịch vụ, GTVT phát triển nhất nước
- Có sự tích tụ vốn, kĩ thuật, thu hút đầu tư nước ngoài giúp cho vùng có CSVCHT (GTVT, TTLL) phát triển tốt
3 Khai thác lãnh thổ theo chiều sâu
a Trong công nghiệp
- Đông Nam Bộ là vùng chiếm tỷ trọng công nghiệp cao nhất với vị trí nổi bật của các ngành công nghệ cao
- Việc phát triển CN của vùng cần gắn liền với việc giải quyết nhu cầu năng lượng:
+ Xây dựng một số nhà máy thủy điện: trên
Trang 3nghiệp ở Đông Nam Bộ thể hiện
ở điểm nào? Các biện pháp cụ
thể để phát triển nông nghiệp theo
chiều sâu của ngành công
nghiệp?
- GV: Biểu hiện nào chứng tỏ
Đông Nam Bộ đã chú trọng phát
triển dịch vụ theo chiều sâu?
- GV: Vấn đề nổi bật trong phát
triển theo chiều sâu ngành nông
lâm nghiệp của Đông Nam Bộ là
gì? Các biện pháp phát triển
chiều sâu ra sao?
sông Đồng Nai ( Trị An 400 MW), sông Bé ( Thác Mơ 150 MW, Thác Mơ mở rộng 75
MW, Cần đơn)
+ Xây dựng các nhà máy, trung tâm điện tuôc bin khí: Phú Mĩ 1,2,3,4: 4000 MW, Bà Rịa + Xây dựng các nhà máy nhiệt điện chạy dầu + Sử dụng đường dây cao áp 500 kV Hòa Bình – Phú Lâm ( TP HCM), xây dựng một số mạch 500 kV (Phú Mỹ – Nhà Bè, Nhà Bè – Phú Lâm), công trình 220 kV, cùng các trạm biến áp
- Phát triển công nghiệp của vùng phải gắn liền với thu hút đầu tư nước ngoài (1988 –
2006, vùng thu hút được 42019,8 triệu USD, chiếm 50% cả nước) Tuy nhiên việc phát triển công nghiệp cần gắn liền với môi trường
b Trong khu vực dịch vụ
- Dịch vụ ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong GDP của vùng
- Hoàn thiện cơ sở ha tầng, đa dạng hóa dịch
vụ
- Vùng dẫn đầu về tăng trưởng và phát triển có hiệu quả dịch vụ
c Trong nông, lâm nghiệp
Phát triển thủy lợi là vấn đề có ý nghĩa hàng đầu trong phát triển nông nghiệp của vùng
- Xây dựng và sử dụng được công trình thủy lợi Dầu Tiếng (Thượng lưu sông Sài Gòn, thuộc Tây Ninh)
- Dự án thủy lợi Phước Hòa (BD – BP) sẽ giúp cho vùng có đủ nguồn nước cho sinh hoạt, tuới, tiêu nước, làm tăng diện tích sản xuất, đảm bảo lương thực, thực phẩm của vùng
- Tiến hành chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đã nâng cao vị trí của vùng như là vùng chuyên canh cây công nghiệp
+ Sử dụng các giống cao su cao sản ,
+ Đa dang hóa cây công nghiệp, Đông Nam
Bộ đang trở thành vùng sản xuất chủ yếu các cây cà phê, cao su, hồ tiêu, điều, và mía, đậu tương
- Vấn đề đặt ra là cần bảo về rừng đầu nguồn, phục hồi rừng ngập mặn, các vườn
d Trong phát triển tổng hợp kinh tế biển
Vùng biển và bờ biển Đông Nam Bộ có nhiều thuận lợi để phát triển tổng hợp kinh tế biển
Trang 4- GV: Đông Nam bộ có thuận lợi
như thế nào trong phát triển tổng
hợp kinh tế biển?
- GTVT đường biển
- Khai thác, chế biến, nuôi trồng thủy hải sản
- Du lịch biển
- Khai thác dầu khí ở thềm luc địa đã có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của vùng
- Phát triển công nghiêp hóa, lọc dầu sẽ thúc đẩy sự thay đổi mạnh mẽ cơ cấu kinh tế và phân hóa lãnh thổ của vùng
- Cần chú trọng phát triển, bảo vệ môi trường
4 Hoạt động tiếp theo (5’)
a Củng cố:
- GV: Cho HS khái quát lại toàn vùng, thế mạnh và hạn chế của vùng
- GV: Cho HS trình bày khái quát lại các vấn đề phát triển kinh tế theo chiều sâu của vùng
b Dặn dò: làm bài tập 2,3,4 trang 182
