V iÖn ViÖt Nam häc vµ Khoa häc ph¸t triÓn lµ c¬ së nghiªn cøu khoa häc trùc thuéc §¹i häc Quèc gia Hµ Néi cã chøc n¨ng nghiªn cøu khoa häc vµ ®µo t¹o sau ®¹i häc vÒ ViÖt Nam häc theo ®Þn[r]
Trang 1Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển là cơ sở nghiên cứu khoa học trực
thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có chức năng nghiên cứu khoa học và đào tạo sau đại học về Việt Nam học theo định hướng liên ngành Trong thực tế, giữa nghiên cứu liên ngành và khu vực học có mối liên quan mật thiết với nhau Khó
có thể triển khai nghiên cứu liên ngành nếu không quan tâm đến nghiên cứu khu vực
và không thể nghiên cứu khu vực nếu không tiếp cận liên ngành Thành thử nghiên cứu khu vực lại trở thành phương pháp chủ đạo cho Việt Nam học liên ngành Tất nhiên khu vực ở đây phải được quan niệm và nhìn nhận một cách linh hoạt, chủ yếu theo không gian văn hoá - xã hội, và trên toàn đất nước Việt Nam, không có một không gian văn hoá - xã hội nào quan trọng đối với Viện của chúng tôi như khu vực
Hà Nội Vì thế, việc tìm kiếm cho mình một thế đứng trong các chương trình nghiên cứu về Hà Nội được coi là nhiệm vụ trọng tâm của Viện ngay từ ngày đầu thành lập
Điều may mắn là Viện chúng tôi được sinh thành vào thời điểm cả nước đang chuẩn bị kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nên có nhiều cơ hội thuận lợi khai thác các chương trình nghiên cứu khoa học và tổng hợp, xuất bản về Hà Nội Trong mảng nghiên cứu tập trung trong chương trình khoa học cấp Nhà nước
KX.09: “Nghiên cứu phát huy điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội vμ giá trị lịch sử -văn hoá 1000 năm Thăng Long - Hμ Nội, phục vụ sự phát triển toμn diện Thủ đô”,
35
Số 191 - ra tháng 1/2007
hướng tới 1000 năm thăng long - hà nội
Nguyễn Quang Ngọc*
Trang 236 bản tin đhqghn
chúng tôi đã chủ động xây dựng và đấu thầu thành công 2 đề
tài khoa học cấp Nhà nước trong chương trình này là: “Thăng
Long - Hμ Nội với vai trò trung tâm chính trị, hμnh chính của đất
nước - Những bμi học về quản lý vμ phát triển” (KX.09.02) và
“Giáo dục vμ đμo tạo của Thăng Long - Hμ Nội: Định hướng
phát triển giáo dục vμ đμo tạo của Thủ đô trong thời kỳ công
nghiệp hoá, hiện đại hoá” (KX.09-07) Bên cạnh đó, chúng tôi
còn được tín nhiệm phụ trách nhiều đề tài nhánh khác trong hệ
thống các đề tài của Chương trình như đề tài KX.09.03 về đối
ngoại Thăng Long - Hμ Nội (do Trường Đại học Khoa học Xã hội
và Nhân văn chủ trì); KX.09.06 về kinh tế hμng hoá Thăng Long
- Hμ Nội (do Trường Đại học Kinh tế Quốc dân chủ trì); KX.09.08
về phát triển khoa học vμ trọng dụng nhân tμi Thăng Long - Hμ
Nội (do Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia
chủ trì); KX.09.11 về những phẩm chất vμ nhân cách đặc trưng
của người Thăng Long - Hμ Nội (do Ban Khoa giáo Trung ương
chủ trì)
Mảng tổng hợp, xuất bản tập trung trong Dự án điều tra sưu
tầm tư liệu biên soạn vμ xuất bản tủ sách Thăng Long nghìn
năm văn hiến Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển được
giao chủ trì Đề án điều tra, sưu tầm tư liệu về Thăng Long - Hμ
Nội và chịu trách nhiệm tổ chức các sách địa lý và lịch sử của
Dự án với tổng số khoảng trên 30 đầu sách về Thăng Long - Hà
Nội Cho đến nay, Viện và các cán bộ của Viện đã cơ bản hoàn
thành hoặc đang tập trung xây dựng bản thảo một số công trình
chính phục vụ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội như
“Lịch sử Thăng Long - Hμ Nội”; “Địa chí Cổ Loa”; “Địa bạ Hμ
Nội”; “Atlas Thăng Long - Hμ Nội”…
Đồng thời với hai mảng công việc này, Viện còn được Thành
phố giao cho các đề tài nghiên cứu “Xây dựng bộ Bản đồ Thăng
Long - Hμ Nội”, “Khảo sát dấu tích thμnh cổ Thăng Long - Hμ
Nội” Trên quy mô cấp Viện, chúng tôi cũng mở thêm một hệ
thống các đề tài nghiên cứu tổng thể địa lý tự nhiên, dân cư, lịch
hướng tới 1000 năm thăng long - hà nội
sử, kinh tế, xã hội và văn hoá khu vực
Hồ Tây (thuộc các quận Ba Đình, Tây Hồ); tập hợp và xây dựng hệ thống dữ
liệu chuẩn bị cho Dự án nghiên cứu tổng thể vμ đề xuất các giải pháp cho mục tiêu phát triển bền vững các khu vực Cổ Loa, Hồ Tây…
Đồng thời với việc mở rộng các đề tài nghiên cứu là việc nhiều cán bộ của Viện đã tích cực và chủ động tham gia
đóng góp ý kiến vào việc khẳng định giá trị lịch sử - văn hoá và trách nhiệm bảo tồn, tôn tạo khu vực Hoàng thành/ Cấm thành Thăng Long; khu vực khai quật Khảo cổ học 18 Hoàng Diệu, khu đàn Xã Tắc (ngõ Xã Đàn, Nam Đồng, Đống
Đa) Viện đã mở 3 lớp ngắn hạn bồi dưỡng kiến thức về quản lý văn hoá, di tích danh thắng, tôn giáo tín ngưỡng và nghiệp vụ thuyết minh trên địa bàn Hà Nội; 1 lớp về quản lý và hoà giải thôn làng ở xã Cổ Loa, Đông Anh… cho tổng
số gần 400 học viên Hà Nội
Sau khi đã hội được một số lượng khá lớn các đề tài khoa học và bao quát
được nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau về khu vực Hà Nội, nhận thấy nhu cầu cần phải tập trung xây dựng các đề tài có quy mô lớn hơn và gắn liền giữa nghiên cứu cơ bản với nghiên cứu ứng dụng, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển đã đề xuất và được chấp thuận triển khai đề tài khoa học độc lập
cấp Nhà nước “Xây dựng mô hình quản
lý đặc thù các đô thị trực thuộc trung
ương thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, trong đó Hà Nội là
đô thị quan trọng nhất trong 5 đô thị
được nghiên cứu
Chọn khu vực Hà Nội làm đối tượng
số một để triển khai các hoạt động chuyên môn, hai năm qua Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển đã có
Trang 3được những thành công bước đầu
để vươn lên khẳng định mình, tạo
lập được vị thế trong hệ thống các
cơ quan nghiên cứu khoa học và
đào tạo sau đại học của Đại học
Quốc gia Hà Nội Hiện nay, một
mặt chúng tôi vẫn tiếp tục “thâm
canh” trên địa bàn truyền thống,
mặt khác mở rộng triển khai các
đề tài nghiên cứu ra khu vực Bắc
Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ, cả khu vực miền núi phía Bắc đến khu vực biển đảo, vừa trực tiếp chuẩn
bị cho Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ 3 (năm 2008), kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà
Nội (năm 2010), vừa hoàn chỉnh chương trình đào tạo thạc sĩ Việt Nam học (đã được triển khai từ năm 2005) và chuẩn bị mọi mặt cho chương trình đào tạo tiến sĩ Việt Nam học (dự định sẽ bắt đầu
(*) PGS.TS, Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, ĐHQGHN
37
Số 191 - ra tháng 1/2007
kỷ niệm 10 năm thành lập trung tâm thông tin - thư viện đhqghn
Trung tâm Thông tin - Thư viện, ĐHQGHN
được thành lập ngày 14/2/1997 trên cơ sở sát
nhập thư viện của các trường thành viên thuộc
ĐHQGHN Mục tiêu, nhiệm vụ chính trị quan trọng
nhất mà Trung tâm được giao phó là: tổ chức, quản
lý và cung cấp tin, tài liệu phục vụ tối đa nhu cầu
thông tin - thư viện của đội ngũ cán bộ, giảng viên,
sinh viên, học sinh trong toàn ĐHQGHN
Năm 1999, sau khi tiếp nhận khu nhà 7 tầng tại
Cầu Giấy làm trụ sở chính, Trung tâm đã nhanh
chóng thiết lập hệ thống các phòng Phục vụ bạn đọc
(PVBĐ) đặt tại các khu làm việc, học tập và ký túc
xá của ĐHQGHN Địa bàn phục vụ phân tán, cách
xa nhau là khó khăn đầu tiên yêu cầu Trung tâm phải có những giải pháp phù hợp để vượt qua Để giải quyết những khó khăn đó và nhiều khó khăn khác nữa về điều kiện làm việc,
về cơ cấu cán bộ (tỉ lệ cán bộ nữ cao), về chuyên môn nghiệp
vụ (luôn thay đổi, cải tiến), một mặt, đòi hỏi năng lực tổ chức, quản lý, điều hành tốt của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, mặt khác, đòi hỏi khả năng chuyên môn vững vàng, luôn luôn phải tự trau dồi kiến thức nghiệp vụ, tin học, ngoại ngữ cũng như tinh thần
đoàn kết và ý thức trách nhiệm cao với bạn đọc của toàn thể cán bộ, nhân viên Trung tâm Sự quan tâm, giúp đỡ và chỉ đạo sáng suốt, hiệu quả của lãnh đạo
ĐHQGHN, sự hợp tác chặt chẽ, nhiệt tình của các
đơn vị bạn là ngọn lửa tiếp thêm sức mạnh và là
động lực thúc đẩy quá trình phấn đấu vươn lên mạnh mẽ của mỗi cá nhân và cả tập thể Trung tâm trong thời gian gần 10 năm qua Thiếu vắng những yếu tố then chốt này chắc chắn không thể nói tới những thành tựu đáng kể mà Trung tâm có được ngày hôm nay
Do nắm bắt được chủ trương, kế hoạch phát
Nguyễn Huy Chương*
& Vũ Thị Kim Anh**