Phát triển thương mại biên giới của tỉnh Điện Biên

Cuối cùng, tác giả đưa ra một số kiến nghị với Nhà nước và chính quyền địa phương quốc gia có chung biên giới với kỳ vọng nhận được sự hỗ trợ của các chủ thể này trong [r]

Mở ĐầU

1 Tính cấp thiết của đề tài

TMQT ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của mỗi quốc gia Với đặc điểm là một bộ phận của TMQT, TMBG cũng có nhiều đóng góp đáng kể cho sự phát triển của KT-XH của địa phương biên giới nói riêng và của quốc gia nói chung

Là một tỉnh nghèo nằm ở vùng Tây Bắc Việt Nam, với tỷ lệ hộ nghèo hiện vẫn duy trì ở mức gần 1/3 dân số, thu nhập bình quân đầu người chỉ bằng 55% mức thu nhập bình quân đầu người cả nước, tỉnh Điện Biên có 3 cửa khẩu chính là: Tây Trang, Huổi Puốc với Lào và A Pa Chải-Long Phú với Trung Quốc trên tuyến biên giới dài 400,86km, trong đó có một cửa khẩu quốc tế là cửa khẩu Tây Trang TMBG của Điện Biên với các tỉnh biên giới của Lào và Trung Quốc đã diễn ra từ rất lâu, giá trị TMBG tuy không lớn nhưng vẫn tăng trưởng đều qua các năm Giá trị TMBG qua ba cửa khẩu đạt trung bình hơn 2,6 tỷ USD /năm, tốc độ tăng bình quân từ 2010 đến 2015 hơn 25 %/năm Tuy vậy,

do còn nhiều hạn chế hạ tầng kỹ thuật, giá trị tuyệt đối chưa lớn, chưa tương xứng với tiềm năng của tỉnh và của khu vực

Chính vì thế, cần nghiên cứu toàn diện, cụ thể về tình hình TMBG của tỉnh Điện Biên để có những định hướng và giải pháp đẩy mạnh TMBG của tỉnh Điện Biên phát

triển Từ thực tế trên, đề tài “Phát triển thương mại biên giới của tỉnh Điện Biên”

được chọn để nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết phát triển TMBG, đánh giá thực trạng phát triển TMBG của tỉnh Điện Biên trong giai đoạn 2010-2015; trình bày quan điểm và định hướng phát triển TMBG của Tỉnh Điện Biên, đề xuất một số nhóm giải pháp nhằm phát triển TMBG của Tỉnh Điện Biên đến năm 2020

Luận văn làm rõ khái niệm TMBG với những đặc trưng riêng có của TMBG Sử dụng những lý thuyết này để làm rõ đặc điểm của TMBG ở Điện Biên Nghiên cứu một cách toàn diện tình hình phát triển TMBG của Tỉnh Điện Biên trong giai đoạn 2010-2015

để chỉ ra những điểm thành công và hạn chế mà tỉnh Điện Biên đã đạt được trong phát triển TMBG Cuối cùng, luận văn đề xuất một số nhóm giải pháp chính và kiến nghị

nhằm cải thiện tình hình TMBG của Điện Biên

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ THƯƠNG MẠI BIÊN GIỚI VÀ BÀI HỌC

KINH NGHIỆM

Trong chương này, tác giả đưa ra một số khái niệm TMBG của một số nghiên cứu trong nước và quốc tế Chứng minh sự ra đời của TMBG là tất yếu trong quá trình phát

triển kinh tế của mỗi quốc gia Tác giả cũng liệt kê một số đặc trưng của TMBG: Hình

thức thương mại đơn giản, có tính linh hoạt cao; Các loại hàng hóa được trao đổi trong TMBG đa dạng; Trình độ các chủ thể tham gia TMBG không đồng nhất; Sử dụng các phương thức thanh toán linh hoạt; Có ý nghĩa quan trọng về mặt chính trị; Sự phát triển của TMBG thúc đẩy sự gia tăng của các gian lận thương mại

TMBG được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau Chương này cũng làm rõ các hình thức cơ bản và phổ biến của TMBG như: Xuất nhập khẩu trực tiếp qua biên giới; Mua bán trung gian; Kinh doanh tái xuất khẩu qua biên giới; Mua bán đối lưu; Đấu thầu quốc tế của các địa phương hai bên biên giới; Hội chợ biên giới; Kinh doanh tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu và mua bán trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới

Vai trò của TMBG đối với kinh tế, xã hội của địa phương và xã hội cũng được phân tích một các cụ thể và toàn diện trên từng khía cạnh cụ thể

Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của TMBG cũng được xem xét cụ thể theo bốn nhóm nhân tố chính là: nhóm nhân tố địa phương, nhóm nhân tố quốc gia, nhóm nhân tố doanh nghiệp và nhóm nhân tố khác

Trong chương này, tác giả cũng tập trung làm rõ các nội dung phát triển TMBG cũng như các chỉ tiêu để đánh giá mức độ phát triển TMBG của một địa phương

Cuối cùng, tác giả dẫn chứng một số địa phương đã thành công nhất định trong phát triển TMBG và rút ra một số bài học kinh nghiệm phù hợp với tỉnh Điện Biên

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG THƯƠNG MẠI BIÊN GIỚI CỦA TỈNH ĐIỆN

BIÊN GIAI ĐOẠN 2010-2015

Trong chương 2, tác giả phân tích các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị

để phát triển TMBG của Tỉnh Điện Biên

Sau đó, bằng các con số thống kê cụ thể, tác giả phân tích làm rõ tình hình TMBG của tỉnh Điện Biên giai đoạn 2010-2015 trên các khía cạnh: Kim ngạch và tốc độ tăng trưởng của TMBG; Cơ cấu hàng hóa trao đổi trong TMBG; Đánh giá hiệu quả kinh tế- xã hội của TMBG đối với địa phương; Tình hình quản lý TMBG, phòng chống gian lận thương mại Trên cơ sở tình hình hoạt động thực tế, tác giả đánh giá những thành công và hạn chế trong phát triển TMBG của Điện Biên trong khoảng thời gian từ 2010 đến 2015

và rút ra những nguyên nhân chính của hạn chế

Những nguyên nhân cụ thể này sẽ là cơ sở để tác giả đưa ra các giải pháp chính để khắc phục hạn chế, cải thiện tình hình TMBG của Điện Biên

CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI

BIÊN GIỚI CỦA TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐẾN NĂM 2020

Trong chương 3, tác giả phân tích một số biến động trong nền kinh tế thế giới và khu trong nước trên khía cạnh có thể ảnh hưởng đến sự phát triển TMBG của Điện Biên

Sau đó, tác giả trình bày quan điểm, định hướng và chính sách phát triển TMBG của chính quyền tỉnh Điện Biên Đây sẽ là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp nhất đến

sự phát triển TMBG tại địa phương

Tiếp theo, tác giả trình bày một số nhóm giải pháp chính để có thể phát triển TMBG của tỉnh Điện Biên trong giai đoạn tiếp theo đến năm 2020 Các nhóm giải pháp này đều đi theo hướng cải thiện nội lực kinh tế địa phương, thu hút thêm vốn đầu tư, nâng cao chất lượng nhân lực

Cuối cùng, tác giả đưa ra một số kiến nghị với Nhà nước và chính quyền địa phương quốc gia có chung biên giới với kỳ vọng nhận được sự hỗ trợ của các chủ thể này trong phát triển TMBG của tỉnh Điện Biên

KẾT LUẬN

Vị trí của Điện Biên có ý nghĩa quan trọng không chỉ trong quốc phòng, an ninh

mà còn cả trong kinh tế Tỉnh có rất nhiều tiềm năng và điều kiện thuận lợi để phát triển TMBG, trở thành điểm trung chuyển nối liền kinh tế giữa Trung Quốc và các nước

ASEAN

Trong thời gian qua, nền kinh tế của Tỉnh đã có sự chuyển biến tích cực, dời sống dân cư cũng từng bước được cải thiện Tỉnh cũng dần nhận thức được vai trò quan trọng của việc phát triển thương mại với sự phát triển KT-XH của tỉnh Đặc biệt, Tỉnh cũng đã bước đầu chú trọng đến vấn đề phát triển TMBG với các địa phương biên giới của Lào và Trung Quốc TMBG không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho tỉnh mà còn góp phần làm thay đổi bộ mặt đời sống cư dân vùng biên

Với nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu như đã trình bày ở phần đầu, luận văn đã làm rõ một số nội dung sau:

Thứ nhất, hệ thống hóa một số khái niệm cùng với một số đặc trưng của TMBG, giúp phân biệt TMBG với TMQT nói chung Luận văn khẳng định sự ra đời của TMBG

là tất yếu trong quá trình phân công lao động và chuyên môn hóa sản xuất Luận văn cũng đưa ra một số lí giải cho sự khác biệt của TMBG với TMQT Đồng thời, luận văn cũng đã phân tích một số yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến TMBG của một quốc gia Các nhân tố này có thể đưa vào 4 nhóm chính là: nhóm nhân tố quốc gia, nhóm nhân tố địa phương, nhóm nhân tố doanh nghiệp và nhóm nhân tố khác Luận văn lựa chọn một số địa phương phát triển mạnh TMBG như Lào Cai, Quảng Ninh, Lạng Sơn, An Giang để từ

đó, làm cơ sở nghiên cứu cho việc phát triển TMBG tại tỉnh Điện Biên

Thứ hai, luận văn trình bày một số điều kiện để phát triển TMBG ở Điện Biên gồm các lợi thế về tự nhiên; các lợi thế về kinh tế xã hội; các chính sách khuyến khích phát triển TMBG Bằng những số liệu thống kê cụ thể về tình hình TMBG tỉnh Điện Biên giai đoạn 2010-2015, luận văn đánh giá những thành công và hạn chế trong phát triển TMBG của tỉnh; tập trung làm rõ các nguyên nhân của hạn chế để có những định hướng và đề xuất giải pháp giải quyết chính xác

Thứ ba, luận văn phân tích bối cảnh quốc tế và khu vực trên những khía cạnh có thể ảnh hưởng đến sự phát triển TMBG của tỉnh Điện Biên Luận văn cũng đã làm rõ các định hướng, quan điểm phát triển TMBG của tỉnh và đề xuất một số giải pháp cụ thể, chi tiết trên các khía cạnh: xây dựng và cải thiện môi trường kinh doanh; giải quyết vấn đề chất lượng nhân lực; và một số giải pháp bổ sung khác Cuối cùng, luận văn có một số kiến nghị với cấp Nhà nước để có thể thực hiện các giải pháp có hiệu quả