Theo Quyết định số 509/QĐ-BHXH ngày 09/3/2006 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về ban hành quy chế tổ chức và quản lý hoạt động của đại lý thu BHYT tự nguyện: Đại lý thu BHYT tự[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thực hiện Quyết định số 538/QĐ-TTg ngày 29/03/2013 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án Thực hiện Thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân giai đoạn 2012-2015 và 2020, yêu cầu đẩy mạnh, mở rộng độ bao phủ của BHYT tới người dân Từ yêu cầu thực tế, việc thu, mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT ngày một lớn, lực lượng cán bộ, viên chức ngành Bảo hiểm xã hội không được tăng thêm vì vậy cần mở rộng đại lý thu; ngày 01/10/2014 Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Quyết định số 999/QĐ-BHXH quy định về hoạt động Đại lý thu BHXH, BHYT thay thế Quyết định 509/QĐ-BHXH ngày 11/3/2006; kể từ ngày 01/11/2014 UBND các xã; đơn vị sự nghiệp; tổ chức chính trị xã hội và tổ chức kinh tế được ký hợp đồng đại lý thu với cơ quan Bảo hiểm xã hội Các đại lý được thu cả BHYT của đối tượng tự đóng (hay hộ gia đình) và thu BHXH tự nguyện (trước đây do cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện trực tiếp thu)
2 Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa lý luận về hệ thống đại lý thu và phát triển mạng lưới đại
lý thu của Bảo hiểm xã hội
- Phân tích thực trạng phát triển hệ thống đại lý thu của Bảo hiểm xã hội thành phố Sơn La trong giai đoạn 2010-2014
- Đề xuất giải pháp nhằm phát triển hệ thống đại lý trong thời gian tới năm
2020
3 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là vấn đề phát triển mạng lưới đại
lý thu của Bảo hiểm xã hội
- Phạm vi nghiên cứu:
Trang 2+ Về mặt không gian: Hoạt động phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hộitrên địa bàn thành phố Sơn La
+ Về mặt thời gian: Nghiên cứu thực trạng phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hội trong giai đoạn 2010-2014 và đề xuất giải pháp đến năm
2020
+ Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu phát triển mạng lưới đại lý thu theo hướng tăng số lượng chứ không đi sâu vào phân tích hiệu quả hoạt động của các đại lý
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập thông tin số liệu:
+ Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp qua các tài liệu, báo cáo của Bảo hiểm xã hội Thành phố Sơn La, báo cáo tổng hợp của Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn La, trên các phương tiện thông tin…
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, xử lý số liệu:
+ Các số liệu sau khi thu thập được tiến hành tổng hợp, phân tích để đánh giá sự phát triển và hiệu quả hoạt động của mạng lưới đại lý
+ Vận dụng phương pháp so sánh nhằm phân tích số liệu trong khoảng thời gian nghiên cứu để đề xuất giải pháp nhằm phát triển mạng lưới đại lý thu cả về chiều rộng và chiều sâu
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục bảng biểu, danh mục viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, thì nội dung của luận văn được kết cấu thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2: Cơ sở lý luận cơ bản về công tác phát triển mạng lưới đại lý
của BHXH
Trang 3Chương 3: Thực trạng phát triển mạng lưới đại lý của Bảo hiểm xã hội
Thành phố Sơn La
Chương 4: Một số giải pháp phát triển mạng lưới đại lý của Bảo hiểm
xã hội Thành phố Sơn La
Trang 4CHƯƠNG 1.TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨULIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1 Giới thiệu khái quát các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đặng Lệ Xuân (2011), “Xã hội hóa y tế ở Việt Nam: Lý luận, thực tiễn
và giải pháp”, luận án tiến sĩ, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Ngô Thanh Thưởng (2014), “Quản lý thu Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm
xã hội thành phố Sơn La”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Thương mại Nguyễn Thị Huệ (2013), "Phân tích thực trạng triển khai bảo hiểm xã hội tự nguyện trên địa bàn thành phố Hà Nội", Trường Đại học Kinh tế Quốc
dân
Lê Thị Phương (2008), “Phát triển mạng lưới phân phối dịch vụ của công ty thông tin di động VMS Mobifone”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại
học Kinh tế Quốc dân
Trần Anh Tuấn (2009), “Xã hội hóa bảo hiểm y tế ở Việt Nam”, luận
văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Lê Thị Thu Hương (2007), "Bảo hiểm xã hội tự nguyện Một số vấn đề lý luận và thực tiễn áp dụng", luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Quốc gia, Hà
Nội
Nguyễn Văn Khánh (2010), "Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện khu vực phi chính thức ở Việt Nam", luận văn thạc sĩ kinh tế, Học viện Chính trị -
Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội
1.2 Định hướng các nghiên cứu của luận văn
Mặc dù đã có nhiều công trình, tài liệu nghiên cứu về BHXH và cả phát triển mạng lưới đại lý, tuy nhiên có thể khái quát thành hai nhóm: (1) Các nghiên cứu chuyên về bảo hiểm xã hội nói chung hoặc tập trung vào công tác thu của bảo hiểm xã hội (2) Các nghiên cứu về việc phát triển mạng lưới đại
Trang 5lý hoặc đại lý kinh doanh thuộc ngành nghề khác Song lại có rất ít tài liệu nào đề cập một cách cụ thể, có tính đến đặc thù của mạng lưới đại lý thu là các đơn vị có tư cách pháp nhân và triển khai công tác thu cho bảo hiểm xã hội; và đặc biệt hơn là đại lý thu của thành phố Sơn La
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC PHÁT
TRIỂN MẠNG LƯỚI ĐẠI LÝ THU CỦA BHXH 2.1 Đại lý thu của Bảo hiểm xã hội
Đại lý thu BHXHđược xem là một chủ thể đứng ra để thực hiện “một giao dịch được ủy quyển” nên công việc của Đại lý mang tính chất độc lập cao và gắn với trách nhiệm cả về phía người tham gia trong quan hệ bảo hiểm
và cả về phía Bảo hiểm xã hội mà đại lý làm ủy quyền
Theo Quyết định số 509/QĐ-BHXH ngày 09/3/2006 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về ban hành quy chế tổ chức và quản lý hoạt động của đại lý thu BHYT tự nguyện: Đại lý thu BHYT tự nguyện là người thay mặt cơ quan Bảo hiểm xã hội thực hiện công tác vận động, tuyên truyền, giải thích về chế
độ chính sách, những quy định, điều kiện triển khai BHYT tự nguyện đến đối tượng cần khai thác Đồng thời, đại lý trực tiếp thu tiền đóng của BHYT của đối tượng, nộp cho cơ quan Bảo hiểm xã hội, sau đó chuyển thẻ BHYT đến tay đối tượng và có thể thực hiện các công việc khác trong phạm vị được cơ quan Bảo hiểm xã hội ủy quyền
2.2 Phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hội
2.2.1 Khái niệm
Theo bách khoa toàn thư,phát triển là biến đổi hoặc làm cho biến đổi theo chiều hướng tăng, từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn; và có 2 loại phát triển là:
Trang 6- Phát triển theo chiều rộng, là sự mở rộng về mặt số lượng, về mặt địa
lý, phạm vi
- Phát triển theo chiều sâu là sự cải thiện và nâng cao chất lượng của bản thân sự vật, hiện tượng
Như vậy, phát triển mạng lưới đại lý thu của BHXH có thể được hiểu là hoạt động làm gia tăng mạng lưới đại lý thu theo cả chiều rộng và chiều sâu nhằm đảm bảo các mục tiêu, chính sách, cách thức quản lý của cơ quan Bảo hiểm xã hội đặt ra; nhằm tăng cường hiệu lực và sức mạnh của cơ quan Bảo hiểm xã hội
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển mạng lưới đại lý thu
* Các nhân tố bên trong
- Chiến lược phát triển
- Năng lực quản trị, điều hành
- Mô hình tổ chức
- Nguồn nhân lực
* Các nhân tố bên ngoài
- Sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương
- Đặc điểm điều kiện tự nhiên
- Chính sách quản lý của nhà nước
2.2.3 Các nội dung chủ yếu
* Nghiên cứu nhu cầu, tuyển chọn thành viên
Nghiên cứu nhu cầu cho chúng ta biết tính cấp thiết của việc xây dựng
hệ thống thu BHXH; đồng thời cho câu trả lời về có cần lập và cải thiện hệ thống mạng lưới đại lý thu hay không? Đây chính là kim chỉ nam quan trọng
để định hướng hoạt động và lập kế hoạch phát triển mạng lưới thu BHXH
Trang 7* Xây dựng thỏa thuận hợp đồng
Thỏa thuận hợp đồng là cơ sở pháp lý để các bên liên quanhành xử trong quá trình làm việc
Thỏa thuận hợp đồng là công cụ quan trọng để BHXH cũng nhƣ đối tƣợng đăng ký làm đại lý thu khẳng định vị trí và nâng cao sức cạnh tranh của mình
Theo quy định của quyết định 999/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam: các đại lý thu chỉ được phép hoạt động sau khi ký Hợp đồng Đại lý thu; đồng thời cần có Điểm thu ổn định, thuận tiện và phải treo biển hiệu theo quy định và đội ngũ nhân viên đủ điều kiện theo quy định, cũng như được Bảo hiểm xã hội huấn luyện, đào tạo và cấp thẻ hoạt động
* Công tác đào tạo, huấn luyện
Để đảm bảo hoạt động thu BHXH diễn ra thông suốt, đúng quy định pháp luật thì cần phải đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ và cấp chứng nhận cho các đại lý Giúp cho đại lý thu nắm vững những quy định về chính sách BHXH, BHYT, từ đó nâng cao công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia
* Công tác kiểm tra, đánh giá
Trong quá trình thu BHXH nói riêng và tất cả các hoạt động nói chung, kiểm tra đánh giá là một khâu quan trọng nhằm xác định mức độ thực hiện và vận dụng các quy định pháp luật của đại lý, đồng thời có các phương án điều chỉnh thích hợp
2.2.4 Đánh giá phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hội
* Đánh giá phát triển mạng lưới đại lý theo chiều rộng
Chỉ tiêu này cho biết số lượng đại lý và mức độ tăng trưởng đại lý thu trên địa bàn thành phố như thế nào
Trang 8* Đánh giá phát triển mạng lưới đại lý theo chiều sâu
Chỉ tiêu này cho biết doanh số bình quân của đại lý và mức độ hài lòng của người tham gia tại đại lý đó như thế nào
2.3 Kinh nghiệm phát triển đại lý thu của một số Bảo hiểm xã hội
- Kinh nghiệm phát triển đại lý thu của Bảo hiểm xã hội tỉnhThừa Thiên Huế
- Kinh nghiệm phát triển đại lý thu của Bảo hiểm xã hội Thành phố Hà Nội
CHƯƠNG 3.THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN MẠNG LƯỚI ĐẠI LÝ THU CỦA BHXH THÀNH PHỐ SƠN LA
3.1 Giới thiệu về Bảo hiểm xã hội Thành phố Sơn La
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bảo hiểm xã hội Thành phố Sơn La
Bảo hiểm xã hội tỉnh và Bảo hiểm xã hội các huyện, thị xã của Sơn La được thành lập theo Quyết định số 67/QĐ/TC-CB ngày 22/7/1995 của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Sau 8 năm hoạt động, ngày 01/01/2003 tiếp nhận Bảo hiểm y tế theo Quyết định số 20/2002/QĐ-TTg ngày 24/01/2002 của Thủ tướng Chính phủ Như vậy, từ thời điểm này cơ quan Bảo hiểm xã hội ngoài nhiệm vụ thực hiện chính sách BHXH được giao thêm nhiệm vụ quản lý, thực hiện chế độ BHYT cho người lao động và các đối tượng khác trong xã hội
3.1.2 Cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội Thành phố Sơn La
Từ khi thành lập ngày 22/ 07/1995, Bảo hiểm xã hội Thành phố với 05 cán bộ, được cơ cấu tổ chức như sau: 01 đồng chí Giám đốc, các đồng chí cán
bộ được phân công theo dõi 05 mảng công việc như sau:01 cán bộ theo dõi
Trang 9công tác Kế toán,01 cán bộ theo dõi thu BHXH,01 cán bộ theo dõi công tác chính sách,01 cán bộ làm văn thư thủ quỹ
Mô hình tổ chức Bảo hiểm xã hội Thành phố Sơn La
3.1.3 Kết quả hoạt động của đại lý thu tại Bảo hiểm xã hội Thành phố
Việc tổ chức triển khai mở rộng đại lý thu tại Bảo hiểm xã hội Thành phố thu được những kết quả:
Đối tượng Đại lý thu Số lượng người tham gia
Số người tham gia tại các đại lý thu của Bảo hiểm xã hội thành phố Sơn
La đến tháng 6/2015
- Cơ cấu đại lý thu BHXH tại tháng 6/2015
Đại lý Số lượng
Trang 10Hội nông dân 2
Cơ cấu đại lý thu BHXH tại tháng 6/2015 của Bảo hiểm xã hội thành phố Sơn
La
- Số lượng người tham gia BHXH, BHYT tại các đại lý thu
Năm Số đại lý Tham gia BHYT Tham gia BHXH
Số người tham gia BHXH, BHYT tại các đại lý thu từ 2010-2014
3.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hội Thành phố
3.2.1 Các nhân tố bên trong
- Chiến lược phát triển
- Năng lực quản trị, điều hành
- Mô hình tổ chức
- Nguồn nhân lực
3.2.2 Các nhân tố bên ngoài
- Sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương
- Đặc điểm điều kiện tự nhiên
Trang 11- Chính sách quản lý của nhà nước
3.3 Phân tích thực trạng phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hội Thành phố giai đoạn 2010-2014
- Công tác nghiên cứu nhu cầu và tuyển chọn thành viên: tiến hành nghiên cứu dựa theo nhu cầu của thị trường số lượng đại lý cần thiết trong địa bàn
- Công tác xây dựng thỏa thuận hợp đồng: xây dựng thỏa thuận hợp đồng theo Quyết định 999/QĐ-BHXH
- Công tác đào tạo, huấn luyện: tuân theo tiêu chuẩn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quy định
Công tác kiểm tra, đánh giá: đánh giá việc tổ chức thực hiện thu BHXH của các nhân viên đại lý, khảo sát biển hiệu đại lý thu, sổ sách, biên lai thu tiền, công tác cấp phát tờ rơi tuyên truyền về BHXH Từ đó chỉ ra ưu, khuyết
điểm trong việc thực hiện nghiệp vụ của Đại lý
3.4 Đánh giá chung về phát triển mạng lưới đại lý thu của Bảo hiểm xã hội Thành phố
* Ưu điểm
- Việc phát triển mạng lưới đại lý thu bước đầu được đánh giá mang lại nhiều tiện ích cho đối tượng tham gia, góp phần đảm bảo chính sách an sinh
xã hội của Đảng và Nhà nước đối với người dân
- Dịch vụ thu BHXH tự nguyện, BHYT được tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng như: đăng tin giới thiệu, quảng bá dịch vụ trên các phương tiện thông tin đại chúng trên địa bàn; phát hành tờ rơi tại các khu vực đông dân cư, khu chợ
- Thường xuyên đào tạo nghiệp vụ, kỹ năng tư vấn, kỹ năng truyền thông, giúp nhân viên các đại lý thu hiểu rõ quy trình thu BHYT theo hộ gia
Trang 12đình; hình thức truyền thông trực tiếp về BHXH, BHYT Từ đó tư vấn, giải thích để đối tượnghiểu được quyền lợi khám chữa bệnh của người có thẻ BHYT; mục đích, ý nghĩa khi tham gia BHXH tự nguyện, BHYT tự nguyện
- Thường xuyên triển khai các buổi hội thảo tập huấn cho các đại lý thu
và chuyên viên các phòng quản lý nhằm hỗ trợ giải quyết các khó khăn vướng mắc, đồng thời cung cấp thông tin, kinh nghiệm từ những tỉnh, thành phố thực hiện tốt để học hỏi, áp dụng
- Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bảo hiểm xã hội Thành phố và các đơn
vị như: Bưu điện thành phố,Ủy ban nhân dân Thành phố
* Hạn chế
- Việc nghiên cứu nhu cầu vẫn chủ yếu được thực hiện trên bàn giấy bằng cách nghiên cứu các lý thuyết và kết quả tại các địa phương khác, ít khảo sát tình hình thực tế tại địa phương
- Việc tuyển chọn các đại lý còn nhiều thủ tục rườm rà, qua nhiều khâu trung gian và tốn nhiều thời gian
- So với yêu cầu thì số lượng đại lý thu địa bàn còn ít (mỗi xã, phường
đa số chỉ có 1 đến 2 đại lý thu), hoạt động của đại lý chưa phát huy hiệu quả cao
- Trình độ dân trí còn hạn chế, cùng với cuộc sống còn khó khăn nên rất khó vận động để người dân tham gia BHXH rất khó khăn ở những địa bàn vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin đối với các đại lý này còn hạn chế trong việc kê khai danh sách cá nhân tham gia
- Theo quy định hiện tại, mức hoa hồng mà các đại lý thu BHYT được hưởng là chưa hấp dẫn Theo ý kiến của nhiều đại lý thu, việc vận động người
Trang 13dân tham gia đã là khó nên mức hoa hồng này chưa khuyến khích được các đại lý tích cực vận động các đối tượng tham gia
