Bai 15 Dong mau va nguyen tac truyen mau

Là hiện tượng hình thành một khối máu đông bịt kín vết thương.. Tiết 15: Bài 15I[r]

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nêu được hiện tượng, cơ chế đông máu và ý nghĩa của sự đông máu.

- Trình bày được các nguyên tắc truyền máu và cơ sở khoa học của nó.

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát sơ đồ, thí nghiệm tìm kiến thức.

- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm.

- vận dụng lý thuyết để giải thích các hiện tượng thực tế.

3 Thái độ: Giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ cơ thể, biết xử lý khi bị thương chảy máu và giúp đỡ người xung quanh.

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: máy chiếu, phiếu học tập.

2 Học sinh: Xem bài trước.

III Các bước lên lớp:

Tiết 15: Bài 15 ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

Máu gồm những thành phần cấu tạo nào?

I Đông máu:

Hình ảnh một số vết thương nhỏ ở tay bị chảy máu

Máu bắt đầu ở trong mạch chảy ra ngoài cơ thể qua vết thương ở

trạng thái gì?

Máu bắt đầu ở trong mạch chảy ra ngoài cơ thể qua vết thương ở

trạng thái lỏng

I Đông máu:

Hình ảnh một số vết thương nhỏ ở tay bị chảy máu

Khối máu đông bịt kín vết thương ở trạng thái gì?

Khối máu đông bịt kín vết thương ở trạng thái rắn

(vón lại thành cục)

I Đông máu:

Hình ảnh một số vết thương nhỏ ở tay bị chảy máu

Vậy em hãy cho biết đông máu là gì?

Là hiện tượng hình thành một khối máu đông bịt kín

vết thương

I Đông máu:

I Đông máu:

- Đông máu là hiện tượng hình

thành một khối máu đông bịt kín

vết thương

Quan sát sơ đồ sau:

Sơ đồ cơ chế quá trình đông máu

Sơ đồ cơ chế quá trình đông máu

I Đông máu:

Em hãy trình bày cơ chế đông máu?

2+

I Đông máu: Quan sát sơ đồ, kết hợp thông tin

SGK trả lời câu hỏi:

- Cơ chế: SGK trang 48

Ca 2+

- Đông máu là hiện tượng hình

thành một khối máu đông bịt kín

vết thương

Sự đông máu liên quan tới yếu

tố nào của máu?

Đông máu liên quan tới hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu

Hình ảnh tiểu cầu

I Đông máu: Quan sát sơ đồ, kết hợp thông tin

SGK trả lời câu hỏi:

- Cơ chế: SGK trang 48

Ca 2+

- Đông máu là hiện tượng hình

thành một khối máu đông bịt kín

vết thương

Ở người số lượng tiểu cầu quá

ít, dưới 35000/ml máu Khi bị thương chảy máu sẽ có hiện tương gì?

Máu sẽ khó đông, khi bị chảy máu

I Đông máu: Quan sát sơ đồ, kết hợp thông tin

SGK trả lời câu hỏi:

- Cơ chế: SGK trang 48

Ca 2+

- Đông máu là hiện tượng hình

thành một khối máu đông bịt kín

I Đông máu: Quan sát sơ đồ, kết hợp thông tin

SGK trả lời câu hỏi:

- Cơ chế: SGK trang 48

Ca 2+

- Đông máu là hiện tượng hình

thành một khối máu đông bịt kín

quá trình đông máu?

Tiểu cầu vở giải phóng enzim tham gia vào quá trình đông máu

I Đông máu:

Ca 2+

Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống của cơ thể?

- Đông máu là hiện tượng hình

thành một khối máu đông bịt kín

vết thương

- Cơ chế: SGK trang 48

Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất máu khi bị thương chảy máu

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể,

chống mất máu khi bị thương

chảy máu

Quan sát sơ đồ, kết hợp thông tin SGK trả lời câu hỏi:

Phương pháp nhanh chóng nhất để cầm máu là đè chặt vết

thương đừng cho chảy máu ra Hãy dùng một miếng băng vải hay bông gòn đặt lên vết thương đang chảy máu rồi đè mạnh xuống

không cho máu chảy Nếu không có sẵn những thứ này, bạn dùng ngón tay đè lên vết thương cũng được Việc này sẽ làm máu ngưng chảy trong vòng 1-2 phút

I Đông máu:

I Đông máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

II Các nguyên tắc truyền máu :

1 Các nhóm máu ở người

Nghiên cứu thí nghiệm và kết quả thí nghiệm của Các

Lanstâynơ

II Các nguyên tắc truyền máu:

1 Các nhóm máu người

Ý tưởng truyền máu vào mạch máu để cứu chữa người mất máu nhiều do bị thương, chỉ bắt đầu từ thế kỉ XVII Trong suốt thế kỉ XVIII đã có nhiều thử nghiệm nhưng thường gặp tai biến chết người Chỉ đến đầu thế kỉ XX (1901), Các Lanstâynơ – Nhà khoa học người Áo gốc Do thái mới tìm ra nguyên nhân đúng của các tai biến là sự kết dính các hồng cầu khi được truyền vào máu các nhóm không phù hợp Ông đã được giải Nôben năm 1930

Karl Landsteiner (1868 - 1943)

I Đông máu:

I Đông máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

II Các nguyên tắc truyền máu:

Có hai loại kháng thể trong huyết tương là  (gây kết dính A) và  (gây kết dính B)

I Đông máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

II Các nguyên tắc truyền máu:

Huyết tương của

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

Thảo luận nhóm (2 phút) Đánh dấu mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu trong sơ đồ sau:

II Các nguyên tắc truyền máu:

1 Các nhóm máu người

- Ở người có 4 nhóm máu: O, A, B, AB

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

B B AA

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Khi nào cần truyền máu?

Khi người bị mất máu do những nguyên nhân khác nhau dẫn đến cơ thể thiếu máu thì cần truyền máu

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Huyết tương máu (người nhận)

Hồng cầu của các nhóm máu người cho

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Máu có nhiễm các tác nhân gây bệnh (virut viêm gan B, virut HIV ) có thể truyền cho người khác được không? Vì sao?

Không Vì sẽ gây nhiễm các bệnh này cho người được

truyền máu

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình thành một

khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất

máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân

thủ khi truyền máu

Khi truyền máu cần tuân thủ các nguyên tắc nào?

- Truyền nhóm máu phù hợp đảm bảo hồng cầu người cho không bị ngưng kết trong

huyết tương người nhận

- Truyền máu không có mầm bệnh

- Sơ đồ truyền máu :

II Các nguyên tắc truyền máu:

- Đông máu là hiện tượng hình một thành khối máu đông bịt kín vết thương.

- Cơ chế: SGK trang 48.

- Ý nghĩa: Giúp bảo vệ cơ thể, chống mất máu khi bị thương chảy máu.

2 Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu

- Truyền nhóm máu phù hợp đảm bảo hồng cầu người cho

không bị ngưng kết trong huyết tương người nhận

- Truyền máu không có mầm bệnh

là ngày HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO

Quá trình đông máu chủ yếu liên quan đến hoạt động của

tế bào máu nào?

A Hồng cầu

B Bạch cầu

C Tiểu cầu

D Cả A, B, C đều đúng

Người có nhóm máu AB có thể nhận máu từ người cho có

nhóm máu nào sau đây?

A Nhóm A

B Nhóm B

C Nhóm O và nhóm AB

D Cả A, B, C đều đúng

Trong một gia đình: Người bố có nhóm máu 0, người mẹ có nhóm máu AB, người con trai có nhóm máu A và người con gái có nhóm máu B.

cần truyền máu gấp, vậy trong gia đình, ai là người có thể cho máu?

Trong trường hợp bố cần phải truyền máu thì trong

gia đình họ, ai là người sẽ cho được máu?

Người bố

Không ai trong gia đình cho được máu.

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK.

- Đọc mục: em có biết

- Xem trước bài 16: Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết

KÍNH CHÚC QUÝ THẦY, CÔ VÀ CÁC EM DỒI DÀO

SỨC KHỎE

học sinh