Phát triển hoạt động đầu tư tại công ty cổ phần chứng khoán Thủ đô

 Phát triển các định chế trung gian cho thị trường, tăng quy mô và phạm vi hoạt động nghiệp vụ kinh doanh, dịch vụ của công ty chứng khoán, khuyến khích công ty chứng khoán thực[r]

Theo cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO, trong thời gian 5 năm sau khi gia nhập, Việt Nam sẽ cho phép thành lập công ty Chứng khoán 100% vốn nước ngoài Ngay trong giai đoạn này đã có nhiều công ty chứng khoán của Mỹ, Nhật, Hàn Quốc… tiến hành khảo sát thị trường chứng khoán Việt Nam, các công ty này sẽ là các đối thủ tiềm năng của các công ty chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới

Do các nhân tố đã nêu trên, trong thời gian tới chắc chắn sẽ có sự cạnh tranh gay gắt giữa các công ty chứng khoán, buộc các công ty phải triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động để tồn tại và phát triển

Với những lý do đó, tôi đã lựa chọn đề tài: Phát triển hoạt động đầu tư tại công ty cổ phần Chứng khoán Thủ Đô

Luận văn nhằm tới các mục đích sau:

Hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán

Phân tích thực trạng hoạt động đầu tư chứng khoán của công ty cổ phần chứng khoán Thủ Đô

Đề xuất hệ thống giải pháp nhằm phát triển hoạt động đầu tư của công

ty cổ phần chứng khoán Thủ Đô

Kết cấu của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Hoạt động đầu tư của Công ty Chứng khoán

Chương 2: Thực trạng hoạt động đầu tư chứng khoán tại Công ty cổ phần

Chứng khoán Thủ Đô- CSC

Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động đầu tư của Công ty Chứng khoán

Ngoài ba chương chính như nêu trên, luận văn còn bao gồm các phần:

Lời mở đầu; Kết luận; Phụ lục; Danh mục tài liệu tham khảo

Chương 1

HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

1.1 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

Công ty chứng khoán là tổ chức hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực chứng khoán thông qua việc thực hiện một hoặc vài dịch vụ chứng khoán với mục đích kiếm lợi nhuận

Các công ty chứng khoán là tác nhân quan trọng thúc đấy sự phát triển của nền kinh tế nói chung và của thị trường chứng khoán nói riêng Nhờ các công ty chứng khoán mà cổ phiếu và trái phiếu lưu thông buôn bán tấp nập trên thị trường chứng khoán, qua đó một lượng vốn khổng lồ được đưa vào đầu tư từ việc tập hợp những nguồn vốn lẻ tẻ trong công chúng

Hiện nay trên thế giới tồn tại hai mô hình tổ chức của công ty chứng khoán: mô hình công ty đa năng và mô hình công ty chuyên doanh

Công ty chứng khoán có những đặc điểm sau:

- Là một tổ chức tài chính trung gian

- Là một tổ chức kinh doanh có điều kiện

- Là một tổ chức kinh doanh mà hoạt động bị kiểm soát

Công ty chứng khoán có vai trò:

- Tạo ra cơ chế huy động vốn bằng cách nối những người có tiền với những người muốn huy động vốn

- Cung cấp một cơ chế giá cả

- Giúp chuyển chứng khoán thành tiền mặt

Các hoạt động cơ bản của công ty chứng khoán bao gồm: Hoạt động

môi giới, Hoạt động bảo lãnh phát hành, Hoạt động tư vấn tài chính và tư vấn đầu tư chứng khoán, Hoạt động tự doanh (hay hoạt động đầu tư) Ngoài ra công ty chứng khoán còn có một số hoạt động hỗ trợ khác như: Hoạt động lưu

ký chứng khoán, Hoạt động cho vay cầm cố chứng khoán, Hoạt động cho vay

bảo chứng, Hoạt động cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán

1.2 HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

Đầu tư theo nghĩa chung nhất là quá trình sử dụng các nguồn lực hiện tại nhằm thu lại lợi ích nào đó trong tương lai Hoạt động đầu tư của công ty chứng

khoán bao gồm hai mặt: đầu tư và quản lý danh mục chứng khoán đầu tư

Hoạt động đầu tư chuyên nghiệp và quản lý danh mục đầu tư luôn có sự liên hệ chặt chẽ do việc xây dựng một danh mục đầu tư là một trong những căn cứ để ra quyết định đầu tư

Căn cứ vào mục đích đầu tư, hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán

có thể chia thành hoạt động đầu tư hưởng lợi, đầu tư ngân quỹ, đầu tư phòng

vệ và hoạt động tạo lập thị trường

Hoạt động đầu tư trong hoạt động của công ty chứng khoán: mang lại lợi nhuận cho công ty, giúp quảng bá thương hiệu tạo điều kiện phát triển các nghiệp vụ khác, hỗ trợ phát triển thị trường sơ cấp và giúp ổn định thị trường

Phát triển hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán là quá trình làm tăng lên về chất và lượng của hoạt động đầu tư

Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán

Tính đa dạng của hoạt động đầu tư thể hiện qua việc công ty chứng khoán tiến hành đầu tư vào nhiều loại chứng khoán khác nhau, nhiều mảng thị trường khác nhau, nhiều thời hạn khác nhau

Cơ cấu danh mục đầu tư tốt là cơ cấu đảm bảo cho danh mục đầu tư có lợi nhuận cao nhất đồng thời hạn chế được rủi ro

Mức tăng doanh thu đầu tư là tiêu chí quan trọng để đánh giá sự phát triển của hoạt động đầu tư

Tỷ lệ chi phí là một trong những chỉ tiêu thể hiện hiệu quả của hoạt động đầu tư Tỷ lệ chi phí cao hay thấp ảnh hưởng trực tiếp tỷ lệ lợi nhuận từ

hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán

Tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư là chỉ tiêu đo lường mức sinh lợi của đồng vốn Tỷ suất này càng cao chứng tỏ hoạt động đầu tư càng hiệu quả

Chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng của tỷ suất lợi nhuận hoạt động đầu tư được đánh giá theo từng giai đoạn cụ thể Trong giai đoạn hoạt động đầu tư đang phát triển thì chỉ tiêu này cần duy trì ở mức cao và tỷ lệ này sẽ thấp khi tỷ suất lợi nhuận đạt mức ổn định

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

Quan điểm của lãnh đạo của lãnh đạo công ty

Đối với các công ty chứng khoán mà có ban lãnh đạo có chiến lược tập trung phát triển các dịch vụ liên quan đến chứng khoán như: môi giới chứng khoán, tư vấn chứng khoán, tư vấn tài chính doanh nghiệp thì hoạt động đầu

tư thường bị xem nhẹ do đó ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động đầu tư Khi đó nguồn vốn dành cho đầu tư thường nhỏ, nhân lực cho đầu tư và các hỗ trợ cho

đầu tư thường yếu dẫn đến hiệu quả đầu tư không cao

Nếu lãnh đạo dám sử dụng đòn bẩy nợ để tạo ra tỷ suất sinh lợi trên tài sản hoạt động lớn hơn Tuy nhiên, sử dụng đòn bẩy tài chính không hề là một

sự đảm bảo chắc chắn thành công và khả năng xuất hiện các khoản lỗ cũng tăng lên nếu doanh nghiệp ở vào một vị thế có tỷ lệ đòn bẩy nợ cao

Quản lý danh mục đầu tư: là việc xây dựng một danh mục các loại tài

sản đầu tư, thực hiện theo dõi và điều chỉnh các danh mục này nhằm đáp ứng tốt nhất mục tiêu của nhà đầu tư

Quy mô vốn là một trong những nhân tố quan trọng nhất trong hoạt

động đầu tư Quy mô vốn ảnh hưởng tới mức độ đa dạng hóa của danh mục đầu tư, ảnh hưởng tới chi phí đầu tư và ảnh hưởng đến việc tìm kiếm cơ hội đầu tư

Mô hình tổ chức hoạt động đầu tư có ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư

thể hiện qua tốc độ ra quyết định và tính chính xác của quyết định đầu tư Trong hoạt động đầu tư, nhân tố đặc biệt quan trọng ảnh hưởng tới sự phát triển của hoạt động đầu tư đó là con người Một đội ngũ chuyên gia đầu

tư giỏi sẽ mang lại các cơ hội đầu tư tốt cho công ty, đồng thời chính họ sẽ đưa ra các giải pháp để tổ chức và huy động vốn cho hoạt động đầu tư

Khi các hoạt động khác như hoạt động môi giới chứng khoán, hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp ngày một phát triển và được công ty công ty chú trọng phát triển thì hoạt động đầu tư thường bị xem nhẹ do đó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đầu tư

Ngoài các nhân tố chủ quan kể trên còn có các nhân tố khách quan sau: Các quy định của luật pháp về hạn mức đầu tư Đối với công ty chứng khoán, trong trường hợp pháp luật đã hạn chế tỷ lệ đầu tư như vậy việc thâu tóm công ty sẽ rất khó khăn dẫn đến mất khả năng cạnh tranh với các quỹ đầu

tư lớn

Sự ổn định và phát triển của thị trường chứng khoán là nhân tố quyết định đến hiệu quả hoạt động của công ty chứng khoán nói chung và hoạt động đầu tư nói riêng

Tăng trưởng kinh tế là tiền đề cho sự phát triển của thị trường chứng khoán Hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán cũng phụ thuộc rất nhiều vào tăng trưởng kinh tế Nền kinh tế tăng trưởng tốt, cũng có nghĩa là rủi ro

của các công ty giảm, lợi nhuận từ đầu tư cao hơn

Lãi suất là nhân tố vĩ mô tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư Rủi

ro lãi suất nói đến sự không ổn định trong giá trị thị trường và số tiền thu nhập trong tương lai, nguyên nhân là dao động trong mức lãi suất chung

Rủi ro sức mua là biến cố của sức mua của đồng tiền thu được Rủi ro

sức mua là tác động của lạm phát đối với khoản đầu tư

Ngoài ra, các nhân tố về chính trị cũng ảnh hưởng tới hoạt động đầu

tư Tình hình chính trị bất ổn định làm các nhà đầu tư không muốn bỏ tiền

mua chứng khoán, làm giá chứng khoán giảm Ngược lại, tình hình chính trị ổn định tạo niềm tin vào tăng trưởng cho các nhà đầu tư, giá chứng khoán sẽ tăng

Qua các thông tin đã trình bầy ở trên có thể thấy: hoạt động đầu tư là hoạt động quan trọng của công ty chứng khoán Có thể phân loại hoạt động đầu tư theo mục đích đầu tư thành đầu tư ngân quỹ, đầu tư hưởng lợi, đầu

tư phòng vệ, đầu tư kiểm soát hoặc theo phương thức đầu tư thành đầu tư chứng khoán niêm yết, đầu tư chứng khoán chưa niêm yết Phát triển hoạt động đầu tư là quá trình hoạt động đầu tư tăng lên về quy mô cũng như về chất lượng Có nhiều nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán bao gồm các nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan Nhà quản lý công ty chứng khoán cần phải có các giải pháp tác động vào các nhân tố này để phát triển hoạt động đầu tư theo định hướng đã đặt ra

Chương 2

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CÔNG TY

CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN THỦ ĐÔ- CSC

CSC được thành lập và hoạt động theo quyết định số 31/UBCK-GPHĐKD ngày 21/12/2006 của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0103015124 do Sở kế hoạch và Đầu

tư thành phố Hà Nội cấp ngày 19/12/2006 CSC chính thức đi vào hoạt động với vốn điều lệ 60 tỷ và thực hiện tất cả các hoạt động kinh doanh chứng khoán và tư vấn tài chính phù hợp với pháp luật hiện hành của Nhà nước Việt Nam

Tổng công ty Hàng hải, tập đoàn Gami và một số tổ chức khác tham gia TTCK thông qua việc góp vốn thành lập công ty cổ phần chứng khoán Thủ Đô, theo mô hình Chủ tịch hội đồng quản trị và Tổng Giám đốc công ty

được quy định tại Luật doanh nghiệp

Trong giai đoạn từ năm 2006 đến quý I năm 2007 thị trường chứng khoán Việt Nam đã có bước tăng trưởng vượt bậc Nhưng cuối từ quý II năm

2007 đến nay TTCK Việt Nam đã có những giai đoạn phát triển thăng trầm Hay nói đúng hơn là có những giai đoạn hết sức khó khăn khi thị trường giảm sâu Vượt lên những khó khăn đó CSC là một trong những công ty chứng khoán nhỏ đã đạt được kết quả kinh doanh đáng khích lệ

Bảng 2.3 Kết quả kinh doanh của CSC giai đoạn 21/12/2006 –31/12/2007

1.Doanh thu hoạt động kinh doanh chứng khoán: Đồng 27.957.286.731

5 Doanh thu hoạt động kinh doanh chứng khoán và lãi đầu tư Đồng 28.261.574.802

9 Lợi nhuận thuần từ kinh doanh chứng khoán Đồng 6.750.155.833

Nguồn: Báo cáo tài chính rút gọn đã kiểm toán CSC

Từ bảng cho thấy, tỷ suất lợi nhuận/Vốn chủ sở hữu (ROE) của CSC ở mức 11.30% là cao hơn một chút so với tốc độ tăng trưởng bình quân của nền kinh tế trong giai đoạn này Chứng tỏ việc sử dụng vốn của CSC cũng có kết quả Nhưng kết quả hoạt động chưa thật sự hiệu quả Nếu hoạt động đầu

tư được chú trọng hơn nữa sẽ đạt được hiệu quả cao hơn rất nhiều

2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN CSC

Do chưa hội đủ các điều kiện cần và đủ CSC hiện nay chưa thể triển khai hoạt động đầu tư ngân quỹ, hoạt động đầu tư phòng vệ, hoạt động đầu tư nắm quyền kiểm soát, hoạt động tạo lập và hoạt động tạo lập thị trường vì

thế hiện nay CSC mới triển khai hoạt động đầu tư hưởng lợi

Các hoạt động đầu tư chính của CSC bao gồm: đầu tư cổ phiếu chưa niêm yết, đầu tư cổ phiếu đã niêm yết và đầu tư trái phiếu Các khoản đầu tư chủ yếu là đầu tư trung và dài hạn, đối với nghiệp vụ mua bán cổ phiếu trên sàn (trading) hầu như chưa triển khai

CSC chưa triển khai nghiên cứu tổng thể để xây dựng danh mục đầu tư tối ưu do thiếu nhân lực Cũng như xu hướng phát triển của các ngành trong nền kinh tế, công ty chủ trương tập trung vào các ngành then chốt của nền kinh tế: năng lượng, tài chính ngân hàng, vận tải biển, khoáng sản

Hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán CSC được thực hiện thông qua hai phương thức: giao dịch chứng khoán đã niêm yết (trading), giao dịch chứng khoán qua thị trường phi tập trung

Tuy đã có quy trình trading và quy trình đầu tư dài hạn Nhưng hiện nay, CSC chưa triển khai do chưa có đủ nhân lực và quy định rõ ràng về quyền hạn cũng như trách nhiệm của cán bộ thực hiện đầu tư

Đến cuối tháng 8 năm 2008 Danh mục đầu tư của công ty đã được cơ cấu và không còn một trái phiếu nào, một chứng chỉ quỹ nào Điều này cho thấy danh mục của công ty đã mất cân đối, đơn giản và đơn điệu Bởi nếu đầu

tư 100% vào cổ phiếu như trên thì mức độ rủi ro sẽ rất cao

Thu nhập từ hoạt động đầu tư của CSC bao gồm thu nhập từ đầu tư cổ phiếu Bao gồm thu nhập từ cổ tức và chênh lệch giá

Bảng 2.6: Thu nhập từ hoạt động đầu tư của CSC năm 2007

Đơn vị tính: đồng

Doanh thu từ đầu tư cổ phiếu 13.825.629.450 90% Doanh thu từ đầu tư trái phiếu 1.536.181.050 10%

Chi phí đầu tư cổ phiếu 10.474.029.450 90% Chi phí đầu tư trái phiếu 1.163.781.050 10%

LN từ hoạt động đầu tư cổ phiếu 3.351.600.000 90%

LN từ hoạt động đầu tư trái phiếu 372.400.000 10%

Nguồn: Báo cáo tài chính CSC 2007

Số liệu từ bảng trên cho thấy, doanh thu và lợi nhuận mang lại cho CSC chủ yếu cổ phiếu Hoạt động đầu tư trái phiếu, mang lại lợi nhuận rất thấp khoảng 10% tổng lợi nhuận đầu tư trong năm gần đây Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam có những bước tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua chứng tỏ cơ cấu hoạt động đầu tư của CSC cần được đánh giá lại về tính hợp lý

So sánh hiệu quả đầu tư của CSC với các công ty chứng khoán khác cho thấy, CSC đang có hiệu quả đầu tư thấp hơn rất nhiều so với các công ty chứng khoán khác Nguyên nhân chính là do công tư chưa sử dụng tốt công

cụ nợ nên đòn bẩy tài chính thấp

Từ phân tích trên có thể thấy hoạt động đầu tư của CSC còn nhiều hạn chế, thể hiện qua quy mô đầu tư, phương thức đầu tư, mức độ đa dạng danh mục đầu tư

Ngoài ra còn có rất nhiều các quy định khác ảnh hưởng tới hoạt động đầu tư của công ty chứng khoán như: Công ty chưa phát huy được hoạt động đầu tư ngân quỹ Danh mục đầu tư của CSC hiện nay có thể nhận định là đơn điệu và mất cân đối về tỷ trọng

Như các nghiên cứu trên đây đã phản ánh, kết quả đầu tư của CSC trong thời gian qua còn chưa hiệu quả Việc này do khá nhiều nguyên nhân gây ra, nguyên nhân quan trọng nhất, đó là công ty chưa có chiến lược đầu tư dài hạn Các nguyên nhân tiếp theo đó là CSC chưa quan tâm đến đầu tư các loại chứng khoán phái sinh, chưa thực hiện đúng theo quy trình đầu tư, chưa

có quy trình tái cơ cấu danh mục đầu tư Cơ chế ra quyết định đầu tư chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường Chưa có chiến lược trong sử dụng con người

Ngoài những nguyên nhân kể trên còn có những nguyên nhân khác như

do hệ thống văn bản pháp luật chưa hoàn thiện, do công tác thống kê của Việt Nam rất kém Thực tế thay đổi song các văn bản pháp luật điều tiết thường được ban hành rất chậm không mang tính kịp thời Việc giám sát của các cơ quan chức năng còn nhiều hạn chế, không theo kịp thị trường, rất kém Chính sách vĩ mô bất cập, nền kinh tế và thị trường thiếu ổn định

Chương 3

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CSC 3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CSC

Ngày 05 tháng 8 năm 2003 Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định

số 163/2003/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược Phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2010:

a) Mục tiêu: phát triển thị trường chứng khoán về cả quy mô và chất

lượng hoạt động nhằm tạo ra kênh huy động vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển; duy trì trật tự, quản lý giám sát thị trường nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của người đầu tư

b) Quan điểm và nguyên tắc phát triển thị trường chứng khoán: phát

triển thị trường chứng khoán phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, với các tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế ; Xây dựng thị trường chứng khoán thống nhất trong cả nước; Nhà nước quản

lý bằng pháp luật; Bảo đảm tính thống nhất của thị trường tài chính, gắn sự phát triển của thị trường chứng khoán với thị trường vốn, thị trường tiền tệ, thị trường bảo hiểm

c) Định hướng phát triển thị trường đến năm 2010:

 Mở rộng quy mô thị trường chứng khoán tập trung, phấn đấu đưa tổng