Phát triển hoạt động "Tài trợ kinh doanh nhỏ" tại ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương Việt nam chi nhánh Thăng Long

Nguyên nhân khách quan: Khách hàng “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long đều là những khách hàng mới; Đặc thù của “kinh doanh nhỏ” khá đặc biệt, nhu cầu của kh[r]

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, dù là nước công nghiệp phát triển hay nước đang phát triển, doanh nghiệp vừa và nhỏ có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Loại hình doanh nghiệp này góp phần tạo nên sự tăng trưởng cho nền kinh tế, sự phát triển đa dạng cho các ngành kinh tế, cải thiện cán cân thanh toán, tăng xuất khẩu hàng hoá thành phẩm và tạo ra việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động ở cả nông thôn và thành thị Tại Việt Nam, với trên 95% số doanh nghiệp là doanh nghiệp vừa và nhỏ

và khoảng 3 triệu hộ kinh doanh cá thể, việc phát triển thành phần kinh tế này

là vô cùng cần thiết Tuy nhiên, để phát triển được thành phần kinh tế này cần phải giải quyết hàng loạt các vấn đề, trong đó khó khăn nhất chính là tạo vốn cho các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể

Là một trung gian tài chính với nguồn vốn huy động dồi dào từ công chúng, ngân hàng có thể sử dụng hiệu quả nguồn vốn này để tài trợ cho những khách hàng là doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể dưới hình thức

“tài trợ kinh doanh nhỏ” Việc làm trên không những có tác dụng thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế mà còn đem lại thu nhập và nhiều lợi ích khác cho chính các ngân hàng Không những thế, việc đẩy mạnh tài trợ thành phần kinh tế này cũng sẽ giúp các ngân hàng phân tán rủi ro, nhất là trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động như trong giai đoạn năm 2008, quý I năm 2009 vừa qua

Xuất phát từ thực trạng về nhu cầu vốn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ kinh doanh cá thể ở Việt Nam hiện nay và cũng xuất phát từ nhu cầu phát triển của Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam, tôi đã lựa

chọn đề tài: “Phát triển hoạt động “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long” để làm Luận văn tốt nghiệp cao học

2 Mục tiêu nghiên cứu

 Nghiên cứu những vấn đề mang tính lý luận về tài trợ nói chung và “tài trợ kinh doanh nhỏ” nói riêng của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam

 Phân tích thực trạng “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank nói chung và Techcombank Thăng Long nói riêng

 Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu: “Tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long

 Phạm vi nghiên cứu:

o Hoạt động của Techcombank từ năm 27/09/1993 đến 31/05/2009

o “Tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long từ ngày 21/08/2008 đến 31/05/2009

o Hoạt động tài trợ chỉ giới hạn là hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

 Vận dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê, so sánh để giải quyết những vấn đề đặt ra trong Luận văn

5 Kết cấu của Luận văn

Kết cấu của Luận văn, ngoài Lời mở đầu, Kết luận, nội dung chính được chia làm 03 chương:

Chương 1: Tổng quan về “tài trợ kinh doanh nhỏ” của ngân hàng thương

mại tại Việt Nam

Chương 2: Thực trạng “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng

Long

Chương 3: Giải pháp phát triển “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại

Techcombank Thăng Long

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ “TÀI TRỢ KINH DOANH NHỎ” CỦA

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM

1.1 Ngân hàng thương mại và các loại hình tài trợ của ngân hàng thương mại

1.1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại

“Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng phát triển, ngân hàng đầu tư, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác và các loại hình ngân hàng khác” (Luật các tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn)

1.1.2 Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại

Ngân hàng là một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho công chúng và doanh nghiệp Thành công của ngân hàng phụ thuộc vào việc thực hiện các hoạt động của ngân hàng một cách có hiệu quả Các hoạt động của ngân hàng thương mại có thể kể đến là: Nhận tiền gửi (Huy động vốn), tài trợ cho hoạt động kinh doanh, cung cấp tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán, bảo lãnh, mua bán ngoại tệ, cung cấp dịch vụ đại lý, quản lý ngân quỹ, cho thuê tài sản, bảo quản vật có giá, cài trợ các hoạt động của Chính phủ, cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán, cung cấp dịch vụ uỷ thác và tư vấn, cung cấp dịch vụ bảo hiểm…

1.1.3 Các hình thức tài trợ của ngân hàng thương mại

Hoạt động tài trợ được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau: Căn cứ vào kỳ hạn tài trợ, căn cứ vào mục đích sử dụng món vay, căn cứ vào tính

chất đảm bảo vốn vay, căn cứ vào đối tượng tài trợ, căn cứ vào ngành nghề, căn cứ vào phương thức tài trợ, căn cứ vào phương thức hoàn trả

1.2 “Tài trợ kinh doanh nhỏ” của ngân hàng thương mại tại Việt Nam

“Tài trợ kinh doanh nhỏ” có thể hiểu đơn giản là việc các ngân hàng tài trợ vốn cho các doanh nghiệp nhỏ, cực nhỏ và các hộ kinh doanh để thực hiện các phương án kinh doanh của mình

Tại Techcombank, ngày 21/08/2008, Tổng Giám đốc Techcombank ban hành Quyết định số 04858/2008/QĐ-TCB v/v triển khai Chương trình cho vay và cung cấp dịch vụ cho các khách hàng doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cá thể (sản phẩm “Tài trợ kinh doanh nhỏ”) Theo đó, “tài trợ kinh doanh nhỏ” là việc Techcombank tài trợ cho phân khúc khách hàng Microbanking (khách hàng Microbanking theo tiêu chí phân loại của Techcombank bao gồm: Tổ chức có doanh thu năm gần nhất quy đổi đến dưới 1,5 triệu USD; Hộ kinh doanh cá thể, có đăng ký kinh doanh, có thu nhập từ hoạt động kinh doanh; Cá nhân không có đăng ký kinh doanh, có thu nhập từ hoạt động kinh doanh, chỉ áp dụng đối với trường hợp vay mua

ô tô tải, ô tô từ 09 chỗ trở lên)

“Tài trợ kinh doanh nhỏ” có đầy đủ các loại hình tài trợ của một ngân hàng thương mại phân theo các tiêu thức khác nhau (căn cứ vào kỳ hạn tài trợ, căn cứ vào mục đích sử dụng món vay, căn cứ vào tính chất đảm bảo vốn vay, căn cứ vào đối tượng tài trợ, căn cứ vào ngành nghề, căn cứ vào phương thức tài trợ, căn cứ vào phương thức hoàn trả) Mặt khác, nó cũng có vai trò to lớn đối với nhiều mặt của đời sống kinh tế, xã hội và hoạt động của các ngân hàng thương mại

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến “tài trợ kinh doanh nhỏ” của ngân hàng thương mại

Các nhân tố ảnh hưởng đến “tài trợ kinh doanh nhỏ” có thể chia thành 02 nhóm nhân tố: Các nhân tố khách quan và các nhân tố chủ quan

Các nhân tố khách quan như: Môi trường kinh tế, môi trường xã hội,môi trường pháp lý, chủ trương chính sách của Nhà nước, các nhân tố xuất phát từ phía khách hàng

Các nhân tố chủ quan như: Chính sách tín dụng của ngân hàng, đạo đức

và trình độ của Chuyên viên tín dụng và một số nhân tố chủ quan khác

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG “TÀI TRỢ KINH DOANH NHỎ” TẠI

TECHCOMBANK THĂNG LONG

2.1 Giới thiệu tổng quan về Techcombank và Techcombank Thăng Long

Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam, gọi tắt là Techcombank được thành lập ngày 27/09/1993 với số vốn điều lệ là 20 tỷ VND, trụ sở chính ban đầu được đặt tại Số 24, Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm,

Hà Nội (hiện nay được chuyển đến Số 70-72, Bà Triệu, Hoàn Kiếm, Hà Nội) Sau 15 năm hình thành và phát triển, Techcombank đã trở thành một trong những ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu Việt Nam Số lượng chi nhánh được mở rộng khắp các tỉnh, thành phố lớn của cả nước và vốn điều lệ tiếp tục tăng trưởng Cụ thể, đến tháng 06/2009, vốn điều lệ của Techcombank là 4.377 tỷ VND với gần 170 Chi nhánh và các điểm giao dịch trên cả nước

Techcombank Thăng Long là Chi nhánh cấp 1 của Techcombank, được thành lập theo Quyết định số 00149/NH-GP của Ngân hàng nhà nước ngày 24/04/1996 Hiện nay, Techcombank Thăng Long có trụ sở tại Số

181, Nguyễn Lương Bằng, Đống Đa, Hà Nội và chịu sự quản lý trực tiếp của Hội sở

2.2 Tổng quan về “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank

Hoạt động tài trợ nói chung và “tài trợ kinh doanh nhỏ” chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp của các văn bản như: Luật các tổ chức tín dụng số

07/1997/QHX, Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN, các quy định về thủ tục đảm bảo tiền vay, thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm…

“Tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank có quy trình tuân theo theo Quyết định số 02522/2007/QĐ-TGĐ và Quyết định số 003226/QĐ-TGĐ của Tổng Giám đốc Techcombank với 05 bước chính: Tiếp xúc khách hàng, hướng dẫn lập hồ sơ vay; Thẩm định tín dụng; Tái thẩm định, phê duyệt; Thỏa thuận, ký kết hợp đồng với khách hàng và giải ngân khoản vay; Theo dõi sau cho vay, tất toán sớm khoản vay, xử lý nợ có vấn đề

Hiện nay, Techcombank đang triển khai 03 sản phẩm “tài trợ kinh doanh nhỏ” để phục vụ phân khúc khách hàng Microbanking (Sản phẩm cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ, sản phẩm cho vay vốn siêu linh hoạt, sản phẩm Ứng tiền nhanh)

2.3 Thực trạng “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long

2.3.1 Tổng quát tình hình “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank

“Tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank có sự tăng trưởng đáng ghi nhận kể từ khi chính thức được triển khai vào ngày 21/08/2008 với một số đặc điểm chủ yếu: Tổng dư nợ “tài trợ kinh doanh nhỏ” là 1.937,4 tỷ VND, chiếm

tỷ trọng 5,8% so với tổng dư nợ của Techcombank đến 31/05/2009); Tài trợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng cao đối với cả doanh số phát vay và dư nợ (khoảng 80%); Nợ xấu (nợ nhóm 3-5) toàn hệ thống ở mức 2,1%; Tổng số lượng khách hàng đến 31/05/2009 là 4.268 khách hàng

2.3.2 Đánh giá “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long

Một số đặc điểm cũng như kết quả nổi bật đã đạt được của Techcombank Thăng Long trong quá trình triển khai sản phẩm “tài trợ kinh doanh nhỏ”: So với tổng dư nợ của Techcombank Thăng Long, tính đến 31/05/2009, dư nợ

“tài trợ kinh doanh nhỏ” chiếm 11,1%; Tài trợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng cao trong tổng dư nợ “tài trợ kinh doanh nhỏ” (76,1%); Nợ xấu “tài trợ kinh doanh nhỏ” ở mức khá thấp 1,2%; Tổng số lượng khách hàng đến 31/05/2009

là 147 khách hàng

Tuy nhiên, hạn chế và có thể nói là tồn tại lớn nhất tại Techcombank Thăng Long đối với sản phẩm “tài trợ kinh doanh nhỏ” là sẽ không đạt được

kế hoạch của Ban Tổng Giám đốc Techcombank giao (kế hoạch doanh số phát vay, kế hoạch dư nợ) đối với sản phẩm này đến thời điểm 30/06/2009 Một số nguyên nhân chủ yếu có thể đưa ra để lý giải cho hạn chế này là: Nguyên nhân khách quan: Khách hàng “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long đều là những khách hàng mới; Đặc thù của “kinh doanh nhỏ” khá đặc biệt, nhu cầu của khách hàng chưa phù hợp với các quy định của ngân hàng; Hồ sơ vay vốn của khách hàng không theo chuẩn, thiếu chuyên nghiệp; Sự cạnh tranh khốc liệt của các ngân hàng; Kinh tế vĩ mô có nhiều biến động; Một số nguyên nhân khách quan khác như hệ thống pháp luật về tài trợ đã có nhưng chưa đồng bộ và chặt chẽ, các ngân hàng thương mại chưa nhận nhiều sự hỗ trợ, giúp đỡ từ phía Ngân hàng nhà nước, khách hàng khó chứng minh được thu nhập và khả năng trả nợ của mình vì tỷ lệ “thu nhập ngầm” ở Việt Nam rất lớn…

Nguyên nhân chủ quan: Sự biến động nhân sự ngoài dự kiến; Nhân sự tổ Microbanking đều là những người trẻ; Sự hoạt động chưa hiệu quả của Trung tâm kiểm soát và hỗ trợ kinh doanh

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁT PHÁT TRIỂN “TÀI TRỢ KINH DOANH NHỎ”

TẠI TECHCOMBANK THĂNG LONG

3.1 Nhu cầu “tài trợ kinh doanh nhỏ” của khách hàng và định hướng của Techcombank

3.1.1 Dự đoán về nhu cầu “tài trợ kinh doanh nhỏ” của khách hàng trong tương lai

Có thể khẳng định “tài trợ kinh doanh nhỏ” ở Việt Nam trong thời gian tới vẫn là một “mỏ vàng” cần được các ngân hàng thương mại khai thác Nắm bắt được cơ hội này, Techcombank đã có một số định hướng về hoạt động “tài trợ kinh doanh nhỏ” cũng như các hoạt động khác trong tương lai

3.1.2 Định hướng “tài trợ kinh doanh nhỏ” của Techcombank trong thời gian tới

Thúc đẩy quá trình cá biệt hóa trong xây dựng các chính sách kinh doanh doanh, chính sách khách hàng với 03 nhóm phân thị khách hàng cụ thể (cá nhân; doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ; doanh nghiệp rất nhỏ và

hộ kinh doanh gia đình) Đồng thời tạo ra những sản phẩm dịch vụ chủ đạo nổi bật dẫn đầu trong từng phân thị khách hàng

3.2 Giải pháp nhằm phát triển “tài trợ kinh doanh nhỏ” tại Techcombank Thăng Long

Với những hạn chế và tồn tại hiện hữu tại Techcombank Thăng Long trong “tài trợ kinh doanh nhỏ”, Luận văn xin đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động này tại Chi nhánh:

Nhóm giải pháp đối với các nguyên nhân khách quan:

Techcombank Thăng Long cần đẩy mạnh việc tiếp xúc, thẩm định khách hàng mới, do đây chính là đối tượng để tăng doanh số phát vay và tăng dư nợ

“tài trợ kinh doanh nhỏ” Luận văn xin đề cập đến 04 phương thức tiếp xúc khách hàng Microbanking mới chủ yếu: Tiếp thị theo thời điểm, tiếp thị theo xâu chuỗi, tiếp thị thông qua các khách hàng hiện hữu, tiếp thị thông qua website của Sở Kế hoạch và đầu tư thành phố Hà Nội

Techcombank Thăng Long cần có những khoá đào tạo nội bộ hoặc những buổi trao đổi, học hỏi kinh nghiệm với những người đã có nhiều kinh nghiệm đối với nhóm khách hàng Microbanking Mặt khác, Đối với những nhu cầu hợp lý của khách hàng nhưng không theo quy định của Techcombank, Chi nhánh cần trao đổi, phản hồi với Phòng sản phẩm Hội sở

để trình Ban Tổng Giám đốc có những sửa đổi, bổ sung phù hợp

Nhóm giải pháp đối với các nguyên nhân chủ quan:

Ban Giám đốc Techcombank Thăng Long cần đăng ký ngay nhu cầu tuyển dụng nhân sự kèm các điều kiện về năng lực, học vấn, trình độ….về Phòng Tuyển dụng Hội Sở để tiến hành các thủ tục tuyển dụng nhân viên mới theo quy định của Techcombank Ngoài ra, sau khi tuyển dụng, Techcombank Thăng Long cũng cần có những chế độ đãi ngộ, tạo điều kiện làm việc để các cán bộ nhân viên yên tâm công tác

Techcombank Thăng Long cần có những buổi đào tạo nội bộ, những buổi trao đổi về những vướng mắc, khó khăn trong quá trình “tài trợ kinh doanh nhỏ”, qua đó sẽ giúp các Chuyên viên nắm rõ, tư vấn và thẩm định khách hàng

3.3 Kiến nghị

3.3.1 Kiến nghị đối với Techcombank nói chung

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường hoạt động marketing, quảng bá thương hiệu, mở rộng mạng lưới hoạt động, hiện đại hoá công nghệ ngân hàng… Bởi có thực hiện các giải pháp như vậy mới có thể một mặt cạnh tranh với các ngân hàng khác, một mặt ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng

Các sản phẩm tài trợ đối với nhóm khách hàng Microbanking phải có những sự linh hoạt nhất định để đảm bảo vừa kiểm soát rủi ro tín dụng cho ngân hàng vừa phát triển dư nợ đem lại thu nhập cho ngân hàng Ngoài ra,

để duy trì tỷ lệ nợ quá hạn ở mức tối thiểu, Techcombank cần có hướng điều chỉnh thời hạn các khoản vay cho hợp lý với chu kỳ kinh doanh của khách hàng

Techcombank phải thường xuyên có các buổi thảo luận, trao đổi, có các khoá đào tạo chuyên sâu về đối tượng khách hàng này

Techcombank phải nhanh chóng hoàn thiện và cải cách mô hình Trung tâm Kiểm soát và Hỗ trợ kinh doanh (CCA) Đồng thời, phải thường xuyên có các tham khảo ý kiến từ các Chi nhánh, Phòng Giao dịch để phát triển hoạt động của trung tâm CCA một cách tốt nhất

3.3.2 Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý Nhà nước

Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, các

hộ kinh doanh cá thể Mặt khác, các ngân hàng cần có sự hỗ trợ nhiều hơn từ phía Ngân hàng nhà nước