Vì những lý do trên, luận văn đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) – Thực trạng và giả[r]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Ở Việt Nam cũng như các nước trên thế giới, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước Cùng với việc đóng góp cho xã hội khối lượng hàng hóa lớn và giải quyết nhiều việc làm cho người lao động, các DNVVN còn tạo nên nguồn thu nhập ổn định cho một bộ phận dân cư, khai thác các nguồn lực và tiềm năng tại chỗ của địa phương Mặt khác, DNVVN giữ vai trò hỗ trợ, bổ sung cho các doanh nghiệp lớn tạo thành mối liên kết cùng hợp tác, cùng cạnh tranh và cùng nhau phát triển Hiện nay, trong nền kinh tế các nước trên thế giới, các DNVVN chiếm khoảng 96% trong tổng số các doanh nghiệp
Ở nước ta theo Bộ kế hoạch và đầu tư, tính đến cuối năm 2015, DNVVN chiếm gần 97%,
sử dụng hơn 50% lao động, tạo 47% GDP và đóng góp khoảng 40% nguồn thu ngân sách Bên cạnh ưu thế về dễ khởi nghiệp, linh hoạt, phát huy được nghề truyền thống, là vườn ươm tài năng kinh doanh DNVVN lại có quy mô nhỏ, trình độ lao động và quản lý thấp, công nghệ lạc hậu, khả năng tiếp cận vốn vay hạn chế Do đó, cần có một hệ thống giải pháp hoàn chỉnh để phát triển DNVVN
Trong thời gian qua, các DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội đã có sự gia tăng nhanh chóng về số lượng và đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng kinh tế của địa phương Huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội hiện có hơn 98% tổng số doanh nghiệp là DNVVN, hằng năm các DNVVN đóng góp trên 50% tổng thu ngân sách trên địa bàn huyện Tuy nhiên, trong năm 2015, số lượng DNVVN tiến hành giải thể tăng đột biến trong khi đó, khởi nghiệp là vấn đề cấp thiết để phát triển DNVVN; hoạt động của các DNVVN vẫn còn nhiều khó khăn dẫn đến tình trạng: sản xuất kinh doanh thiếu
ổn định, mang nặng tính tự phát, hiệu quả kinh doanh thấp, công nghệ lạc hậu, nguồn nhân lực yếu, Mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực từ phía các DNVVN cùng với sự trợ giúp của Chính phủ, các cơ quan chức năng có liên quan, nhưng phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội còn thấp so với kỳ vọng Do vậy, việc tìm ra nguyên nhân và từ đó đề xuất định hướng và hệ thống các giải pháp nhằm thúc đẩy phát
Trang 2triển DNVVN tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội là vấn đề cấp bách và có ý nghĩa thực tiễn nhằm tận dụng được những cơ hội do hội nhập kinh tế quốc tế mang lại
Vì những lý do trên, luận văn đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) – Thực trạng và giải pháp” để phù hợp với chương trình đào tạo thạc sỹ chuyên ngành Lịch sử kinh tế, qua đó
đóng góp phần nhỏ vào việc nghiên cứu nhằm đề xuất giải pháp phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong thời gian tới
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Đã có một số bài báo, chuyên đề, đề tài nghiên cứu về các vấn đề liên quan tới hoạt động phát triển DNVVN tại Việt Nam đã công bố
Từ những phân tích trên có thể thấy việc nghiên cứu về phát triển DNVVN ở địa bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) vẫn có ý nghĩa thực tiễn hết sức quan trọng Những vấn
đề lý luận về phát triển DNVVN cũng như những kinh nghiệm thực tiễn về phát triển DNVVN ở Việt Nam đã được bàn luận trong các công trình nghiên cứu công bố trước đó
sẽ được tác giả kế thừa và vận dụng để nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong thời gian tới
3 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài luận văn là đánh giá thực trạng phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong thời gian qua, nêu được những kết quả, những hạn chế cùng nguyên nhân làm cơ sở để đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong thời gian tiếp theo
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là sự phát triển DNVVN
Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi thời gian: Luận văn đi sâu nghiên cứu thực trạng phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2011 – 2015 Các giải pháp phát triển DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội được đề xuất
Trang 3để thực hiện trong giai đoạn đến năm 2020
+ Phạm vi không gian: huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu đề ra, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của chuyên ngành lịch sử kinh tế, đó là phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp lôgic, phương pháp phân kỳ lịch sử
Phương pháp thu thập dữ liệu:
Dữ liệu thứ cấp: tác giả thu thập các dữ liệu từ các công trình có liên quan đến nội dung đề tài đã công bố, các báo cáo, kế hoạch hỗ trợ tài chính cho đổi mới công nghệ ở các DNVVN tại Việt Nam qua các năm; các cuộc khảo sát, báo cáo về DNVVN, bài nghiên cứu của các chuyên gia kinh tế, thông tin trên Internet, số liệu của Bộ Khoa học
và Công nghệ, Bộ Tài chính, Tổng cục Thống kê và Cục Phát triển doanh nghiệp
Dữ liệu sơ cấp: Tác giả thực hiện phỏng vấn các nhà lãnh đạo, quản lý, các chuyên viên của các sở, ban, ngành có chức năng, nhiệm vụ liên quan đến công tác phát triển các DNVVN
Phương pháp xử lý dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được chọn lọc, mô tả thống kê, kẻ
bảng để rút ra kết luận nghiên cứu Tập hợp các chính sách hỗ trợ đối với các DNVVN nói riêng đang có hiệu lực thi hành; xem xét, đánh giá các chính sách theo phạm vi riêng
lẻ và tổng thể, áp dụng các phương pháp so sánh và đối chiếu, kết hợp nghiên cứu lý luận với thực tiễn; phân tích chính sách Kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và các số liệu thu thập thứ cấp Dữ liệu sơ cấp được xử lý bằng phần mềm Excel
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn kết cấu 3 chương với cấu trúc sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ
Chương 2: Thực trạng phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện
Chương Mỹ (Hà Nội) giai đoạn 2011 - 2015
Trang 4Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa
bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) đến năm 2020
Trang 5CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
Trong nội dung Chương 1, tác giả đã trình bày tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ và đề xuất quan điểm phát triển DNVVN:
"Phát triển DNVVN là một quá trình nỗ lực của cả cơ quan quản lý Nhà nước (Chính phủ và công quyền) để tạo điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và hoạt động của DNVVN, cũng như nỗ lực của bản thân doanh nghiệp nhằm gia tăng về số lượng, quy mô
và nâng cao năng lực cạnh tranh của DNVVN trong một thời gian nhất định, đảm bảo rằng lợi nhuận cao hơn, tức là mức độ hài lòng của chủ doanh nghiệp cao hơn"
Căn cứ vào 5 nguyên tắc trên, căn cứ đặc điểm phát triển các DNVVN, căn cứ thực trạng hệ thống tổ chức thu thập thông tin hiện nay, căn cứ mục tiêu nghiên cứu của luận văn, có thể đề xuất lựa chọn hệ thống chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của DNVVN, theo
hai nhóm chỉ tiêu: i) Nhóm các chỉ tiêu đánh giá số lượng, quy mô DNVVN; ii) Nhóm chỉ
tiêu đánh giá về năng lực cạnh tranh
Trang 6CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN CHƯƠNG MỸ (HÀ NỘI) GIAI ĐOẠN 2011 - 2015
Trong nội dung Chương 2, tác giả đã khái quát điều kiện tự nhiên, tình hình phát triển kinh tế - xã hội huyện Chương Mỹ (Hà Nội) giai đoạn 2011 - 2015 nhằm đánh giá thực trạng phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) giai đoạn 2011 - 2015, số lượng DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ tăng trưởng nhanh DNVVN đã thu hút một lượng vốn đáng kể trong dân cư vào sản xuất kinh doanh, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của huyện
Những năm qua, mặc dù các DNVVN trên địa bàn huyện Chương Mỹ đã góp phần
to lớn vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân
và giải quyết các vấn đề bức xúc của xã hội, nhưng trong quá trình hoạt động DNVVN vẫn còn nhiều hạn chế, khó khăn, vướng mắc cần khắc phục
Trang 7CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ (HÀ NỘI) ĐẾN NĂM 2020
Trên cơ sở định hướng và mục tiêu phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) đến năm 2020, tác giả đã đề xuất 2 nhóm giải pháp nhằm phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Chương Mỹ (Hà Nội) đến năm
2020