Giáo án Hóa học 12 bài 5 Glucozơ | Lớp 12, Hóa học - Ôn Luyện

[r]

BÀI 5 : GLUCOZƠ

I M C TIÊU: Ụ

1 Ki n th c: ế ứ HS bi t:ế

- Khái ni m, phân lo i cacbohidrat.ệ ạ

- C u trúc d ng m ch h c a glucoz , tính ch t v t lí và ng d ng c aấ ạ ạ ở ủ ơ ấ ậ ứ ụ ủ glucoz ơ

- Tính ch t các nhóm ch c c a glucoz đ gi i thích các hi n tấ ứ ủ ơ ể ả ệ ượng hoá h c.ọ

- HS hi u để ược: tính ch t hoá h c c a glucoz : tính ch t c a ancol đa ch c,ấ ọ ủ ơ ấ ủ ứ andehit đ n ch c, p lên men rơ ứ ứ ượu

2 Kĩ năng:

- Vi t đế ược CTCT d ng m ch h c a glucoz và fructoz ạ ạ ở ủ ơ ơ

- D doán đự ược tính ch t hoá h c c a glucoz và fructoz ấ ọ ủ ơ ơ

- Vi t đế ược PTHH ch ng minh tính ch t hoá h c c a glucoz ứ ấ ọ ủ ơ

- Phân bi t dd glucoz v i glixerol b ng pp hóa h c.ệ ơ ớ ằ ọ

- Tính kh i lố ượng glucoz trong p ơ ứ

3 Thái đ : ộ Vai trò quan tr ng c a glucoz và fructoz trong đ i s ng và s nọ ủ ơ ơ ờ ố ả

xu t, t đó t o h ng thú cho HS mu n nghiên c u, tìm tòi v h p ch t glucoz ,ấ ừ ạ ứ ố ứ ề ợ ấ ơ fructoz ơ

II CHU N B : Ẩ Ị

1 D ng c : ụ ụ ng nghi m, k p g , ng hút nh gi t, đèn c n.Ố ệ ẹ ỗ ố ỏ ọ ồ

2 Hoá ch t : ấ Glucoz , các dung d ch AgNOơ ị 3, NH3, CuSO4, NaOH

3 Các mô hình phân t glucoz , fructoz , hình v , tranh nh có liên quan đ nử ơ ơ ẽ ả ế bài h c.ọ

III PH ƯƠ NG PHÁP: Nêu v n đ + đàm tho i + tr c quan + ho t đ ng nhóm.ấ ề ạ ự ạ ộ

IV TI N TRÌNH BÀY D Y: Ế Ạ

1 n đ nh l p: Ổ ị ớ Chào h i, ki m di n.ỏ ể ệ

2 Ki m tra bài cũ: ể Không ki m tra.ể

3 Bài m i: ớ M Đ U : Ở Ầ

* KHÁI NI M: Ệ Cacbohiđrat là nh ng h p ch t h u c t p ch a và thữ ợ ấ ữ ơ ạ ứ ường có

công th c chung là Cứ n(H2O)m

ví d : ụ

Tinh b t: (Cộ 6H10O5)n hay [C6(H2O)5]n hay C6n(H2O)5n

Glucoz : Cơ 6H12O6 hay C6(H2O)6

* PHÂN LO I Ạ :

- Monosaccarit: Là nhóm cacbohiđrat đ n ch c gi n nh t, không th thu phânơ ứ ả ấ ể ỷ

được

ví d : ụ Glucoz , fructoz ơ ơ

- Đisaccarit: Là nhóm cacbohiđrat mà khi thu phân m i phân t sinh ra hai phânỷ ỗ ử

t monosaccaritử

ví d : ụ Saccaroz , mantoz ơ ơ

- Polisaccarit: Là nhóm cacbohiđrat ph c t p, khi thu phân đ n cùng m i phânứ ạ ỷ ế ỗ

t đ u sinh ra nhi u phân t monosaccarit.ử ề ề ử

ví d : ụ Tinh b t, xenlulzộ ơ

HO T Đ NG C A TH Y VÀ TRÒ Ạ Ộ Ủ Ầ N I DUNG KI N TH C Ộ Ế Ứ

Ho t đ ng 1 ạ ộ : TÍNH CH T V T LÍ – Ấ Ậ

TR NG THÁI T NHIÊN : Ạ Ự

GV cho HS quan sát m u glucoz Nh nẫ ơ ậ

xét v tr ng thái màu s c ?ề ạ ắ

I – TÍNH CH T V T LÍ – TR NG Ấ Ậ Ạ THÁI T NHIÊN : Ự

- Ch t r n, tinh th không màu, d tanấ ắ ể ễ trong nước, có v ng t nh ng không ng tị ọ ư ọ

b ng đằ ường mía

- Có trong h u h t các b ph n c a c thầ ế ộ ậ ủ ơ ể

HS tham kh o thêm SGK đ bi t đả ể ế ượ c

m t s tính ch t v t lí khác c a glucozộ ố ấ ậ ủ ơ

cũng nh tr ng thái thiên nhiên c aư ạ ủ

glucoz ơ

th c v t nh hoa, lá, r ,… và nh t là trongự ậ ư ễ ấ

qu chín (qu nho), trong máu ngả ả ườ i (0,1%)

Ho t đ ng 2 : ạ ộ C U T O PHÂN T : Ấ Ạ Ử

GV cho HS nghiên c u SGK và cho bi t:ứ ế

Đ xác đ nh CTCT c a glucoz , ngể ị ủ ơ ười ta

căn c vào k t qu th c nghi m nào ?ứ ế ả ự ệ

HS : - Glucoz có ph n ng tráng b c, bơ ả ứ ạ ị

oxi hoá b i nở ước brom t o thành axitạ

gluconic → Phân t glucoz có nhómử ơ

-CHO

- Glucoz tác d ng v i Cu(OH)ơ ụ ớ 2 → dung

d ch màu xanh lam → Phân t glucoz cóị ử ơ

nhi u nhóm -OH k nhau.ề ề

- Glucoz t o este ch a 5 g c axitơ ạ ứ ố

CH3COO → Phân t glucoz có 5 nhóm –ử ơ

OH

- Kh hoàn toàn glucoz thu đử ơ ược hexan

→ Trong phân t glucoz có 6 nguyên t Cử ơ ử

và có m ch C không phân nhánh ạ

HS nêu CTCT c a glucoz , cách đánh sủ ơ ố

m ch cacbon ạ

II – C U T O PHÂN T : Ấ Ạ Ử

- CTPT: C6H12O6

- CTCT m ch h :ạ ở

CH6 2 OH CHOH CHOH CHOH CHOH CH O5 4 3 2 1

Hay CH2OH[CHOH]4CHO

K t lu n: ế ậ Glucoz là h p ch t t p ch a, ơ ợ ấ ạ ứ

d ng m ch h phân t có c u t o c a

anđehit đ n ch c ơ ứ và ancol 5 ch c ứ

Ho t đ ng 3 : ạ ộ TÍNH CH T HOÁ Ấ

H C : Ọ

GV ?: T đ c đi m c u t o c a glucoz ,ừ ặ ể ấ ạ ủ ơ

em hãy cho bi t glucoz có th tham giaế ơ ể

được nh ng ữ ph n ng hoá h c nào ?ả ứ ọ

GV bi u di n thí nghi m dung d chể ễ ệ ị

glucoz + Cu(OH)ơ 2 Hs quan sát hi nệ

tượng, gi i thích và k t lu n v ph n ngả ế ậ ề ả ứ

c a glucoz v i Cu(OH)ủ ơ ớ 2

III – TÍNH CH T HOÁ H C : Ấ Ọ

1 Tính ch t c a ancol đa ch c : ấ ủ ứ a) Tác d ng v i Cu(OH) ụ ớ 2 :→ dung d chị màu xanh lam

C6H12O6 + Cu(OH)2 → (C6H11O6)2Cu +

H2O

dd màu xanh lam

(ph c đ ng glucoz )ứ ồ ơ

b) Ph n ng t o este: ả ứ ạ

C6H12O6+5(CH3CO)2  →piridin

C6H7O(OCOCH3) +

CH3COOH

HS nghiên c u SGK và cho biét cơng th cứ ứ

este c a glucoz mà phân t cho ch a 5ủ ơ ử ứ

g c axetat T CTCT này rút ra k t lu n gìố ừ ế ậ

v glucoz ?ề ơ

GV bi u di n thí nghi m dung d chể ễ ệ ị

glucoz + dd AgNOơ 3/NH3, v i Cu(OH)ớ 2 đun

nĩng Hs quan sát hi n tệ ượng, gi i thích vàả

vi t PTHH c a ph n ng.ế ủ ả ứ

HS vi t PTTT c a ph n ng kh glucozế ủ ả ứ ử ơ

b ng Hằ 2

2 Tính ch t c a anđehit đ n ch c : ấ ủ ơ ứ a) Oxi hố glucoz b ng dung d ch ơ ằ ị AgNO 3 /NH 3 :

CH2OH[CHOH]4CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O t0

CH2OH[CHOH]4COONH 4 + 2Ag + NH4NO3 amoni gluconat

b) Oxi hố b ng Cu(OH) ằ 2 :

CH2OH[CHOH]4CHO + 2Cu(OH)2 + NaOHt0

CH2OH[CHOH]4COONa + 2Cu2O (đỏ gạch) + 3H2O natri gluconat

c) Kh glucoz b ng hiđro : ử ơ ằ

CH2OH[CHOH]4CHO + H2Ni, t0 CH2OH[CHOH]4CH 2 OH

sobitol

GV gi i thi u ph n ng lên men.ớ ệ ả ứ 3 Ph n ng lên men : ả ứ

C6H12O6 enzim 2C2H5OH + 2CO2

30-350C

Ho t đ ng 4 : ạ ộ ĐI U CH VÀ NG Ề Ế Ứ

D NG: Ụ

HS nghiên c u SGK và cho bi t phứ ế ươ ng

pháp đi u ch glucoz trong cơng nghi p.ề ế ơ ệ

IV – ĐI U CH VÀ NG D NG : Ề Ế Ứ Ụ

1 Đi u ch : ề ế

- Thu phân tinh b t nh xúc tác axit HClỷ ộ ờ lỗng ho c enzim.ặ

- Thu phân xenluloz (v bào, mùn c a)ỷ ơ ỏ ư

nh xúc tác axit HCl đ c.ờ ặ

HS nghiên c u SGK đ bi t nh ng ngứ ế ữ ứ

d ng c a glucoz ụ ủ ơ 2 ng d ng:tráng gỨ ương ru t phích, là s n ph m trungụ Dùng làm thu c tăng l c,ộ ả ố ẩ ự

gian đ s n xu t etanol t các nguyên li u cĩả ấ ừ ệ

ch a tinh b t ho c xenluloz ứ ộ ặ ơ

Ho t đ ng 5 : ạ ộ Đ NG PHÂN C A Ồ Ủ

GLUCOZ – FRUCTOZ : Ơ Ơ

HS nghiên c u SGK và cho bi t: CTCTứ ế

c a fructoz và nh ng đ c đi n c u t oủ ơ ữ ặ ể ấ ạ

c a nĩ.ủ

HS nghiên c u SGK và cho bi t nh ngứ ế ữ

tính ch t lí h c, hố h c đ c tr ng c aấ ọ ọ ặ ư ủ

fructoz ơ

V – Đ NG PHÂN C A GLUCOZ – Ồ Ủ Ơ FRUCTOZƠ :

- CTCT d ng m ch h :ạ ạ ở

CH6 2 OH CHOH CHOH CHOH CO5 4 3 2 CH1 2OH

Hay CH2OH[CHOH]3COCH2OH

- Là ch t k t tinh, khơng màu, d tan trongấ ế ễ

nước, cĩ v ng t h n đị ọ ơ ường mía, cĩ nhi uề trong qu ng t nh d a, xồi, Đ c bi tả ọ ư ứ ặ ệ trong m t ong cĩ t i 40% fructoz ậ ớ ơ

GV yêu c u HS gi i thích nguyên nhânầ ả

fructoz tham gia ph n ng oxi hoá b i ddơ ả ứ ớ

AgNO3/NH3, m c dù không có nhóm ch cặ ứ

anđehit

CHO

OH

H

H

HO

OH

H

OH

H

CH2OH

CH C OH H HO

OH H

OH H

CH2OH

CH2OH

C O H HO

OH H

OH H

CH2OH

OH

- Tính ch t hoá h c:ấ ọ

- Tính ch t c a ancol đa ch c: Tấ ủ ứ ương tự glucoz ơ

- Ph n ng c ng Hả ứ ộ 2

CH2OH[CHOH]3COCH2OH + H2 Ni, t0 CH2OH[CHOH]4CH 2 OH

sobitol

- Trong môi trường baz fructoz b oxi hoáơ ơ ị

b i dung d ch AgNOở ị 3/NH3 do trong môi

trường baz fructoz chuy n thànhơ ơ ể glucoz ơ

4 C ng c : ủ ố

1 Phát bi u nào sau đây không đúng ?ể

A Glucoz và fructoz là đ ng phân c u t o c a nhau.ơ ơ ồ ấ ạ ủ

B Có th phân bi t glucoz và fructoz b ng ph n ng tráng b c.ể ệ ơ ơ ằ ả ứ ạ

C Trong dung d ch, glucoz t n t i d ng m ch vòng u tiên h n d ngị ơ ồ ạ ở ạ ạ ư ơ ạ

m ch h ạ ở

D Metyl α-glicozit không th chuy n sang d ng m ch h ể ể ạ ạ ở

2 a) Hãy cho bi t công th c d ng m ch h c a glucoz và nh n xét v cácế ứ ạ ạ ở ủ ơ ậ ề

nhóm ch c c a nó (tên nhóm ch c, s lứ ủ ứ ố ượng , b c n u có) Nh ng thí nghi mậ ế ữ ệ

nào ch ng minh đứ ược glucoz t n t i d ng m ch vòng ?ơ ồ ạ ở ạ ạ

b) Hãy cho bi t công th c d ng m ch vòng c a glucoz và nh n xét vế ứ ạ ạ ủ ơ ậ ề

các nhóm ch c c a nó (tên, s lứ ủ ố ượng, b c và v trí tậ ị ương đ i trong không gian).ố

Nh ng thí nghi m nào ch ng minh đữ ệ ứ ược glucoz t n t i d ng m ch vòng ?ơ ồ ạ ở ạ ạ

c) Trong dung d ch, glucoz t n t i nh ng d ng nào (vi t công th c và g iị ơ ồ ạ ở ữ ạ ế ứ ọ

tên) ?

D n dò : ặ

1 Bài t p v nhà: 1 → 8 trang 32 - 33 (SGK).ậ ề

2 Xem trước bài : SACCAROZƠ

V RÚT KINH NGHI M Ệ :