[r]
Trang 1Bài 10
THIÊN NHIÊN NHI T Đ I M GIÓ MÙA (ti p theo) Ệ Ớ Ẩ ế
A M c tiêu ụ
Sau khi h c song, HS c n:ọ ầ
1 Ki n th c ế ứ :
-Hi u ể được tác đ ng c a khí h u nhi t đ i m gió mùa đ n các thànhộ ủ ậ ệ ớ ẩ ế
ph n t nhiên khác và c nh quan thiên nhiên.ầ ự ả
-Bi t đế ược bi u hi n c a đ c đi m nhi t đ i m gió mùa trong các thànhể ệ ủ ặ ể ệ ớ ẩ
ph n t nhiên: đ a hình,khí h u,sông ngòi, đ t, h sinh thái r ng …ầ ự ị ậ ấ ệ ừ
-Hi u để ượ ảc nh hưởng c a thiên nhiên nhi t đ i m gió mùa đ n các m tủ ệ ớ ẩ ế ặ
ho t đ ng SX và đ i s ng.ạ ộ ờ ố
2 K ĩ năng :
-Phân tích m i quan h tác đ ng gi a các thành ph n t nhiên t o nên tínhố ệ ộ ữ ầ ự ạ
th ng nh t c a thiên nhiên nhi t đ i m gió mùa.ố ấ ủ ệ ớ ẩ
-Đ c b n đ ọ ả ồ
-Khai thác các ki n th c t b n đ và átlát đ a lý Vi t Nam.ế ứ ừ ả ồ ị ệ
B.Chu n b c a th y và trò ẩ ị ủ ầ
- B n đ đ a lý TNVN; M t s tranh nh v đ a hình,sông ngòi,các hả ồ ị ộ ố ả ề ị ệ sinh thái r ng c a vùng nhi t đ i m gió mùa (n u có).ừ ủ ệ ớ ẩ ế
- Đ c SGK và tr l i các câu h i trong bài 10, Átlát đ a lý Vi t Namọ ả ờ ỏ ị ệ
C Ti n trình bài h c ế ọ
Trang 21 n đ nh Ổ ị :
12A1 12A2 12A3 12A4 12A7
- T/C nhi t đ i c a khí h u nệ ớ ủ ậ ước ta được bi u hi n nh th nào?ể ệ ư ế
- Hãy trình bày hđ ng c a gió mùa nộ ủ ở ước ta và h qu c a nó đ i v i sệ ả ủ ố ớ ự phân chia mùa c a khí h u?ủ ậ
* M bài: ở Tính ch t nhi t đ i m gió mùa có bi u hi n đ a hình, sôngấ ệ ớ ẩ ể ệ ở ị ngòi, đ t và sinh v t Ngoài ra TN nhi t đ i còn nh hấ ậ ệ ớ ả ưởng r t l n đ n ho tấ ớ ế ạ
đ ng s n xu t nông nghi p và đ i s ng c a nhân dân.ộ ả ấ ệ ờ ố ủ
Ho t đ ng c a GV và HS ạ ộ ủ N i dung chính ộ
* Ho t đ ng 1 ạ ộ : C p/ Nhóm.ặ
- Bước 1: GV chia l p ra làm 4ớ
nhóm, yêu c u các nhóm đ c sgk,ầ ọ
và hi u bi t, th o lu n các bi uể ế ả ậ ể
hi n c a ệ ủ TNNĐ gió mùa đ n các ế
+ Nhóm 1: Tìm hi u v đ a ể ề ị
hình:
Bi u hi n, vì sao đ a hình đ iể ệ ị ồ
núi nước ta b xâm th c m nh?ị ự ạ
Hãy nêu nh ng nh hữ ả ưởng c aủ
đ a hình xâm th c, b i t m nhị ự ồ ụ ạ
2 Các thành ph n khác c a t nhiên ầ ủ ự
a Đ a hìnhị : xâm th c, b i t ự ồ ụ
- Bi u hi n:ể ệ + Xâm th c m nh mi n đ i núi.ự ạ ở ề ồ Trên các sườn d c, b m t đ a hình bố ề ặ ị ị
c t x , đ t b xói mòn, r a trôi……ắ ẻ ấ ị ử vùng núi đá vôi hình đ a hình cacxtỞ ị ơ
v i các hang đ ng ng m, su i c n, thungớ ộ ầ ố ạ khô và các đ i đá vôi sót.ồ
Trên các vùng đ i th m phù sa c : l pồ ề ổ ớ
đ t b bào mòn, r a trôi=> đ t xám b cấ ị ử ấ ạ
Trang 3đ n vi c s d ng đ t nế ệ ử ụ ấ ở ước ta?
+ Nhóm 2: Tìm hi u v sông ể ề
ngòi:
Bi u hi n?Vì sao sông ngòiể ệ
nước ta l i có các bi u hi n nhạ ể ệ ư
trên?
+ Nhóm 3: Tìm hi u v đ t: ể ề ấ
Bi u hi n? Đ t feralit có đ cể ệ ấ ặ
tính gì và ah c a nó đ n vi c sủ ế ệ ử
d ng đ t trong tr ng tr t?ụ ấ ồ ọ
+ Nhóm 4: Tìm hi u v sinh v t.ể ề ậ
( Gi i thích ả :
1.Đ a hình nị ước ta b xâm th cị ự
m nh là do: Tác đ ng c a khíạ ộ ủ
h u( nhi t đ , gió m a, … ậ ệ ộ ư
2 Sông ngòi nước ta dày đ c, …ặ
là do tác đ ng khí h u m a nhi uộ ậ ư ề
trên đ a hình đ i núi chi m ph nị ồ ế ầ
l n di n tích và b c t x m nh,ớ ệ ị ắ ẻ ạ
sườn d c l n nên m ng lố ớ ạ ưới sông
ngòi dày đ c, nhi u nặ ề ước, giàu
phù sa
Do m a theo mùa nên sông ngòiư
có ch đ nế ộ ước theo mùa
3 Đ c tính đ t feralit: chua,ặ ấ
nghèo mùn, nhi u sét.ề
- Bước 2: HS th o lu n Sau đóả ậ
đ i di n các nhóm trình bày.Cácạ ệ
nhóm nh n xét và b xung ý ki nậ ổ ế
cho nhau
m u.ầ + B i t nhanh đ ng b ng h l u sông.ồ ụ ở ồ ằ ạ ư
- nh hẢ ưởng:
+ Tích c c: m mang đ= h l u sông.ự ở ở ạ ư + Tiêu c c: đ t b bào mòn, r a trôi,ự ấ ị ử nhi u n i tr s i đá.ề ơ ơ ỏ
b Sông ngòi
- Bi u hi n: ể ệ + M ng lạ ưới sông ngòi dày đ c:ặ Trên toàn lãnh th có 2360 con sông cóổ chi u dài trên 10km.ề
D c b bi n c 20km l i g p m t c aọ ờ ể ứ ạ ặ ộ ử sông
Sông ngòi nước taq nhi u, nh ng nh ề ư ỏ + Sông ngòi nhi u nề ước, giàu phù sa T ng lổ ượng nước 839 t m³/ năm ( trongỉ
đó 60% lượng nước nh n t bên ngoàiậ ừ vào)
T ng lổ ượng phù sa là 200 tri u t n/ năm.ệ ấ + Ch đ nế ộ ước theo mùa:
Mùa lũ= mùa m a, mùa khô= mùa c n.ư ạ T/c th t thấ ường trong ch đ m a cũngế ộ ư quy đ nh t/c th t thị ấ ường trong ch đế ộ dòng ch y.ả
- Nguyên nhân:+ Do đ a hình b c tị ị ắ
Trang 4- Bước 3: GV ch b n đ vàỉ ả ồ
chu n ki n th c.ẩ ế ứ
x ,m a l n và phân hoá ẻ ư ớ
- H qu :ệ ả + H s bào mòn l nệ ố ớ + T ng lổ ượng cát bùn nhi u vùng đ iề ở ồ núi (Sông H ng có lồ ượng phù sa l n h nớ ơ sông C u Long).ử
c Đ tấ
* Bi u hi nể ệ :
- Quá trình Feralit di n ra m nh.(quá trìnhễ ạ phong hoá thành t o đ t).ạ ấ
* Nguyên nhân:
- Do nhi t, m cao,m a nh.ệ ẩ ư
* H quệ ả:
-Đ t feralit là lo i đ t chính vùng đ iấ ạ ấ ở ồ núi(trong đó có s hình thành đá ong).ự
d Sinh v tậ
* Bi u hi n: ể ệ
- HST r ng nguyên sinh đ c tr ng là r ngừ ặ ư ừ
r m nhi t đ i m lá r ng thậ ệ ớ ẩ ộ ường xanh
- Thành ph n các loài nhi t đ i chi m uầ ệ ớ ế ư
th ế
- C nh quan phát tri n trên đ t feralit làả ể ấ tiêu bi u cho HST r ng nhi t đ i gióể ừ ệ ớ mùa
* Nguyên nhân:Do khí h u t° m gió mùa.ậ ẩ
Trang 5* Ho t đ ng 2 ạ ộ : Cá nhân/ C l p.ả ớ
- GV đ t câu h i và yêu c u HSặ ỏ ầ
tr l i: ả ờ TNN Đ gió mùa có nh ả
h ưở ng đ n s n xu t và đ i ế ả ấ ờ
s ng nh th nào? ố ư ế
- HS đ c sgk, và hi u bi t phátọ ể ế
bi u ý ki n Các HS khác có thể ế ể
nh n xét, b sung ý ki n.ậ ổ ế
- GV chu n ki n th c ẩ ế ứ
* H u qu : ậ ả -Các h sinh thái r ng nhi t đ i gió mùaệ ừ ệ ớ
bi n d ng khác nhau.ế ạ
3 nh h Ả ưở ng c a thiên nhiên nhi t ủ ệ
đ i m gió mùa đ n ho t đ ng s n ớ ẩ ế ạ ộ ả
xu t và đ i s ng ấ ờ ố
a nh hẢ ưởng đ n s n xu t nông nghi pế ả ấ ệ
* Thu n l i: ậ ợ
- T o đi u ki n phát tri n n n NN lúaạ ề ệ ể ề
nước, đa d ng hóa cây tr ng, v t nuôi.ạ ồ ậ
* Khó khăn: h n hán, lũ l t, … ạ ụ
b nh hẢ ưởng đ n các ho t đ ng s nế ạ ộ ả
xu t khác và đ i s ng.ấ ờ ố
- Các ho t đ ng GTVT, du l ch… ch uạ ộ ị ị
nh h ng tr c ti p c a s phân mùa
ả ưở ự ế ủ ự
c a khí h u, mùa nủ ậ ước sông
- Đ m cao gây khó khăn cho vi c b oộ ẩ ệ ả
qu n máy móc, thi t b và nông s n.ả ế ị ả
- Thiên tai hàng năm gây t n th t cho s nổ ấ ả
xu t và đ i s ng c a ngấ ờ ố ủ ười dân
- Các hi n tệ ượng b t thấ ường => nhả
hưởng đ n sx và đ i s ng.ế ờ ố
- Môi trường thiên nhiên d b suy thoái.ễ ị
- Vì sao đ a hình đ i núi nị ồ ước ta b xâm th c m nh? Hãy nêu nh hị ự ạ ả ưở ng tích c c và tiêu c c c a đ a hình xâm th c b i t m nh đ n vi c s d ng đ t ự ự ủ ị ự ồ ụ ạ ế ệ ử ụ ấ ở
nước ta?
Trang 6- Vì sao sông ngòi nước ta có đ c đi m: dày đ c, nhi u nặ ể ặ ề ướ, giàu phù sa,
ch đ nế ộ ước theo mùa?
- Tr l i các câu h i cu i bài.ả ờ ỏ ở ố
- Đ c và tìm các t li u cho ti t sau.ọ ư ệ ế
