“ Nước ta là nước đông dân, có nguồn lao động dồi dào nhưng tính chất, chất lượng ra sao, cơ cấu sử dụng và phân bổ nguồn lao động nước ta đã hợp lí, hiệu quả chưa?.. Nguồn lao động.[r]
Trang 1Bài 17: LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM
I Mục tiêu
Qua bài học, HS cần:
1 Kiến thức
- Chứng minh được nước ta có nguồn lao động dồi dào, với truyền thống và kinh nghiệm sản xuất phong phú, chất lượng lao động đã được nâng lên
- Trình bày được sự chuyển dịch cơ cấu lao động nước ta
- Hiểu được vì sao việc làm đang là vấn đề kinh tế - xã hội lớn đặt ra với nước ta hiện nay Tầm quan trọng của việc sử dụng lao động trong quá trình phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hướng giải quyết việc làm cho người lao động
2 Kỹ năng
- Đọc phân tích, nhận xét thông tin, đánh giá qua bảng số liệu
II Chuẩn bị hoạt động
- Phóng to các bảng số liệu về nguồn lao động qua các năm
III Tiến trình hoạt động
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Chứng minh rằng nước ta là nước có gia tăng dân số nhanh, cơ cấu dân số trẻ Gia tăng dân số nhanh, cơ cấu dân số trẻ sẽ dẫn đến những khó khăn gì tròn quá trình phát triển kinh tế - xã hội hiện nay
- Sự phân bố dân cư nước ta không hợp lí thể hiện ở điểm nào?
2 Vào bài mới
“ Nước ta là nước đông dân, có nguồn lao động dồi dào nhưng tính chất, chất lượng ra sao, cơ cấu sử dụng và phân bổ nguồn lao động nước ta đã hợp lí, hiệu quả chưa? Hôm nay mời các em đi vào tìm hiểu các vấn đề trên”
3 Tiến trình hoạt động bài mới
Tg Hoạt động của GV & HS Kết quả hoạt động
- GV: Tiến hành hoạt động đàm
thoại với HS làm rõ các đặc điểm về
nguồn lao động nước ta
- HS: Cần nêu, chứng minh được
nguồn lao động nước ta rất dồi dào,
có kinh nghiệm sản xuất, nhưng hạn
chế về lao động nước ta là chất
1 Nguồn lao động
- Nước ta có nguồn lao động dồi dào, gia tăng lao động lớn
- Lao động nước ta có tính cần cù, sáng tạo, chịu khó với nhiều kinh nghiệm sản xuất, đặc biệt trong nông nghiệp
- Chất lượng lao động không ngừng tăng lên, tuy nhiên lao động có trình độ cao còng
Trang 215’
12’
lượng và khả năng thực tiễn
* Hoạt động 2
- GV: “ Cơ cấu sử dụng nguồn lao
động nước ta đang có sự chuyển
dịch mạnh mẽ, việc sử dụng lao
động chưa thật sự hợp lí, hiệu quả
so với yêu cầu thực tiễn của CNH –
HĐH đất nước” Bằng kiến thức, số
liệu trong SGK các em hãy làm rõ
nhận định trên
- HS: Tiếp nhận, xác định trong tâm
các nội dung, vấn đề cần làm rõ ở
nhận định trên
- HS: Vạch đề cương chi tiết các vấn
đề cần làm rõ
- HS: Phân tích, xử lí thông tin, trao
đổi với nhau để làm rõ nhận định
- GV: Hướng dẫn học sinh làm việc
với SGK để đi đúng mục tiêu đã đề
ra
- GV: Cho đại diện lớp trình bày…
- GV: Nhấn mạnh các điểm HS đã
làm được, hạn chế trong quá trình
hoạt động Nêu lên các điểm cần lưu
ý và phương pháp làm rõ các vấn đề
mẫu chốt, trọng tâm
- HS: Tự điều chỉnh…
* Hoạt động 3
- GV: Vì sao cần phải có những biện
pháp cần thiết, hiệu quả cho vấn đề
việc làm và lao động?
- Để nâng cao hiệu quả lao động, tạo
chuyển dịch mạnh mẽ về lao động,
theo các em cần có những biện pháp
gì? Cho ví dụ minh chứng
ít và thiếu lao động kĩ thuật
2 Cơ cấu lao động
- Cơ cấu lao động nước ta đang có sự chuyển dịch theo ngành, khu vực kinh tế và theo lãnh thổ, tuy nhiên việc chuyển dịch còn rất chậm
- Lao động nước ta chủ yếu tập trung vào khu vực I, khu vực II và III chiếm tỷ lệ thấp hơn và đang có sự chuyển dịch giữa các khu vực kinh tế
- Lao động nước ta phần lớn hoạt động trong thành phần kinh tế ngoài nhà nước, lao động theo thành phần kinh tế có biến động nhẹ
- Phần lớn lao động nước ta tập trung ở nông thôn, thành thị chiếm tỷ lệ ít, và có sự chuyển dịch chậm
- Năng suất lao động có hướng tăng lên nhưng vẫn còn thấp so với thế giới, chưa sử dụng hết thời gian lao động, phân công lao động chuyển biến chậm và thu nhập của người lao động còn rất thấp
3 Vấn đề việc làm và hướng giải quyết việc làm
- Sự xuất hiện các ngành kinh tê mới đã góp phần giải quyết cho gần 1 triệu lao động trong một năm, nhưng thất nghiệp, thiếu việc làm vẫn còn cao
- Các giải pháp:
+ Phân bổ lại dân cư và nguồn lao đông hợp
lí
+ Thực hiện có hiệu quả cao các chính sách
kế hoạch hóa gia đình, sức khỏe sinh sản + Đa dạng hóa hoạt động sản xuất ngành kinh tế
+ Tăng cường hợp tác, đàu tư thu hút đầu tư
Trang 3nước ngoài
+ Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu lao động + Tăng cường đào tạo nghề, công nhân kĩ thuật
4 Hoạt động tiếp theo (5’)
a Củng cố:
- GV: Hãy trình bày những thế mạnh và hạn chế của nguồn lao động nước ta
- GV: Sự phân bố lao động nước ta có sự khác biệt theo khu vực kinh tế, thành phần kinh
tế và lãnh thổ như thế nào? Vì sao nói lao động nước ta đang có sự chuyển dịch theo khu vực kinh tế, thành phần kinh tế và lãnh thổ nhưng đó là sự chuyển dịch còn rất chậm
- GV: Để nâng cao hiệu quả sự dung lao động, phát huy các thế mạnh và khắc phục hạn chế của nguồn lao động nước ta cần làm gì?
b Dặn dò:
- Về nhà phân tích các bảng số lệu trong bài học để cụ thể hóa nhận định về cơ cấu sử dụng lao động nước ta
- Làm bài tập 3, trang 76