Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh (trích Vũ trung tùy bút) | Ngữ văn, Lớp 9 - Ôn Luyện

“Nhà ta ở phường Hà Khẩu, huyện Thọ Xương, trước nhà tiền đường có trồng một cây lê, cao vài mươi trượng, lúc nở hoa, trắng xoá thơm lừng; trước nhà trung đường cũng trồng hai cây lựu [r]

Văn 9 Tiết: 22 - Văn bản:

CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH

(Trích: “Vũ trung tuỳ bút”-Phạm Đình Hổ-)

văn xuôi xuất sắc viết bằng chữ Hán,

vào khoảng đầu đời Nguyễn - thế kỉ

XIX, tác phẩm gồm 88 mẩu chuyện

nhỏ viết theo thể tuỳ bút

- "Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh"

là một trong 88 mẩu chuyện của "Vũ

Trung tuỳ bút"

II Phân tích:

+ Việc xây dựng đình đài cứ liên miên

+ Mỗi tháng ba, bốn lần ra cung Thuỵ Liên + Binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ Các nội thần thì đều bịt khăn mặc áo đàn bà, bày bách hoá bán thuyền ngự ghé vào mua bán ,trong chợ

Thú chơi đèn đuốc,thú dạo chơi -Xây nhiều li cung

Các li cung trên bờ Tây Hồ

* Thích chơi đèn đuốc, bày đặt lễ nghi,

xây dựng nhiều đình đài : thường ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm,

+ Việc xây dựng đình đài cứ liên miên + Mỗi tháng ba, bốn lần [ ] ra cung Thuỵ Liên

[ ] Binh lính dàn hầu vòng quanh bốn mặt hồ Các nội thần thì đều bịt khăn mặc áo đàn bà, bày bách hoá bán thuyền ngự ghé vào mua bán ,trong chợ

-> Kể, tả chân thực, cụ thể, sinh động (thời gian, triều đại, sự việc)

Sự tốn kém, lố lăng, xô bồ, thiếu văn hoá

* Thú chơi những loài trân cầm dị thú, cổ

mộc quái thạch, chậu hoa cây cảnh[ ] chúa đều sức thu lấy, không thiếu một thứ

Những bức tranh toàn cảnh trong phủ chúa

“Mỗi khi đêm thanh cảnh vắng, tiếng chim kêu vượn hót ran khắp bốn

bề, hoặc nửa đêm ồn ào như trận mưa sa gió táp, vỡ tổ, tan đàn, kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường”

-> Cảnh xa hoa nhưng rùng rợn, bí hiểm, ma quái, âm thanh ghê sợ như điềm báo trước sự đau thương

* Thú chơi những loài trân cầm dị thú, cổ

mộc quái thạch, chậu hoa cây cảnh[ ]

-> Kể, tả chân thực (thời gian, triều đại, sự việc)

-> Lời văn chân thực, khách quan, từ hán Việt, miêu tả tỉ mỉ

- Ch úa Trịnh ăn chơi xa

hoa, vô độ, không lo

việc nước, không tiếc

sức dân

2 Hình ảnh bọn quan

hầu cận trong phủ chúa

- Thủ đoạn: nhờ gió bẻ măng, vu khống

- Hành động: doạ dẫm, cướp, tống tiền + .dò xem nhà nào có chậu hoa, cây cảnh, chim tốt khiếu hay, biên ngay cho hai chữ "phụng thủ"

+ Đêm đến trèo qua tường thành lẻn ra đem lính lấy phăng đi rồi buộc cho tội giấu vật cung phụng để doạ lấy tiền

+ phá nhà, huỷ tường-> khiêng ra

-> Ngang ngược, tham lam, tàn bạo, bất công

“Nhà ta ở phường Hà Khẩu, huyện Thọ Xương, trước nhà tiền đường

có trồng một cây lê, cao vài mươi trượng, lúc nở hoa, trắng xoá thơm lừng; trước nhà trung đường cũng trồng hai cây lựu trắng, lựu đỏ, lúc

ra quả trông rất đẹp, bà cung nhân ta sai chặt đi cũng vì cớ ấy.”

“Nhà ta ở phường Hà Khẩu, huyện Thọ Xương, trước nhà tiền đường

có trồng một cây lê, cao vài mươi trượng, lúc nở hoa, trắng xoá, thơm lừng; trước nhà trung đường cũng trồng hai cây lựu trắng, lựu đỏ, lúc

ra quả trông rất đẹp, bà cung nhân ta sai chặt đi cũng vì cớ ấy”

-> Miêu tả cụ thể, tỉ mỉ, thái độ khách quan, lạnh lùng xen lẫn sự đau đớn, xót xa  Tác giả bày tỏ thái độ căm giận trước một vương triều thối nát

hầu cận trong phủ chúa

- Quan lại ỷ thế chúa

làm càn nhũng nhiễu,

hoành hành trong nhân

hầu cận trong phủ chúa:

- Quan lại ỷ thế chúa

- Với thể tuỳ bút, bằng lối văn ghi

chép sự việc cụ thể, chân thực, sinh động, khách quan v ới các phương pháp: liệt kê, so sánh, miêu tả, hình ảnh đối lập

2 Nội dung

- Phản ánh lối sống xa hoa, vô độ với bản chất tham lam, tàn bạo, vô lí, bất công của bọn vua chúa quan lại phong kiến

* Ghi nhớ: (sgk - T 63)

IV Luyện tập:

Phân biệt sự khác nhau giữa thể loại tuỳ bút và truyện?

- Hiện thực của cuộc sống được

phản ánh thông qua số phận con

người cụ thể nên có cốt truyện,

nhân vật… Cốt truyện được

triển khai, nhân vật được khắc

hoạ nhờ hệ thống chi tiết nghệ

thuật phong phú: sự kiện, xung

đột, nội tâm, ngoại hình, tính

gò bó theo hệ thống, kết cấu, nhưng vẫn đi theo một tư tưởng hay cảm hứng chủ đạo

? Theo em đánh giá nào đúng nhất về giá trị tư tưởng bài

tuỳ bút “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”?

A Phê phán thói ăn chơi xa hoa hưởng lạc của bọn vua chúa thời

Lê- Trịnh

B Vạch trần tệ nhũng nhiễu, tước đoạt và bộ mặt gian hiểm của lũ

hoạn quan cung giám

C Bầy tỏ lòng thương cảm của tác giả đối với nhân dân

D Dự báo sự sụp đổ của cơ nghiệp Lê - Trịnh

E Tất cả các phương án trên đều đúng

* Củng cố:

xa sỉ, vụ độ thúi ăn chơi của chỳa trịnh?

A Đưa cỏc sự việc cụ thể, khỏch quan

B Sử dụng biện phỏp nghệ thuật liệt kờ, miờu tả tỉ mỉ một số sự

kiện tiờu biờu biểu

C Khụng xen lời bỡnh của tỏc giả để sự việc tự núi lờn ý nghĩa

của chỳng

D Cả A, B, C, đều đỳng

* Hướng dẫn hs học và làm bài tập ở nhà:

- Học thuộc tổng kết ghi nhớ sgk

- Làm bài tập phần luyện tập sgk

- Đọc kĩ văn bản “Hoàng Lê nhất thống chí”,

đọc chú thích và trả lời các câu hỏi sgk