Sự phát triển của từ vựng | Ngữ văn, Lớp 9 - Ôn Luyện

B.Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt lời nói hay ý nghĩ đó vào trong dấu ngoặc đơn.. C.Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật [r]

Ngữ Văn 9

TaiLieu.VN

Chọn câu trả lời đúng nhất

Câu 1, Có mấy cách dẫn lời nói hay ý nghĩ của 1 người, 1 vật?

A:Một B Hai C:Ba D: Bốn

Câu 2: Thế nào là cách dẫn trực tiếp?

A.Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt lời nói hay ý nghĩ đó vào trong dấu ngoặc kép

B.Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt lời nói hay ý nghĩ đó vào trong dấu ngoặc đơn

C.Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt lời nói hay ý nghĩ đó vào giữa hai dấu gạch ngang

Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt sau dấu hai chấm

Câu 3: Thế nào là cách dẫn gián tiếp

A Nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và đặt lời nói hay ý nghĩ đó vào trong dấu ngoặc kép

B Thay đổi toàn bộ nội dung và hình thức diễn đạt trong lời nói của một người hoặc nhân vật

C Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và có sự điều chỉnh cho thích hợp

D Nhắc lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật và thay đổi các dấu câu.s

CỦA TỪ 1,ví dụ1: Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế

->Nghĩa của từ thay đổi theo thời gian Có những nghĩa cũa bị mất đi và có những nghĩa mới đựoc hình thành

kinh tế: + xưa (viết tắt của từ kinh bang tế thế) Nghĩa là trị nước cứu đời

+ Nay: chỉ toàn bộ hoạt động của con ngươì trong lao động sản xuất, trao đổi, phân phối và sử dụng của cải vật chất làm ra

Ví dụ 2 a, Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe như nước , áo quần như nêm

b,Ngày xuân em hãy còn dài

-Xót tình máu mủ thay lời nước non

Ví dụ 3 a,Được lời như cởi tấm lòng Giở kim thoa với khăn hồng trao tay b,Cũng nhà hành viện xưa nay Cũng phường bán thịt cũng tay buôn

người

TaiLieu.VN

I.SỰ BIẾN ĐỔI VÀ PHÁT TRIỂN NGHĨA

CỦA TỪ

1.Ví dụ

2 Nhận xét

3.Tổng kết

-Từ vựng của ngôn ngữ cũng không ngừng phát triển Phát triển từ vựng bằng cách phát triển nghĩa của từ ngữ trên cơ sở nghĩa gốc của chúng -Hai phương thức chủ yếu để páht triển nghĩa của từ: ẩn dụ – Hoán dụ

1 Xác định nghĩa của từ trong câu, nghĩa gốc - nghĩa chuyển, phương thức phát triển nghĩa

a Vị trí cuới cùng tiếp xúc với mặt đất của mây -> nghĩa chuyển =>

phương thức hoán dụ

b Một bộ phận cơ thể người -> nghĩa gốc

c Gọi tên một bộ phận để chỉ một người có một vị trí trong đội tuyển

-> nghĩa chuyển => phương thức hoán dụ

CỦA TỪ II LUYỆN TẬP

TaiLieu.VN

I.SỰ BIẾN ĐỔI VÀ PHÁT TRIỂN NGHĨA

CỦA TỪ II LUYỆN TẬP

Bài tập 2 Nghĩa của từ “trà” trong: trà atisô, trà sâm, trà hà thủ ô, trà linh chi,

trà tâm sen, trà khổ qua được dùng với nghĩa chuyển có nghĩa là: Sản phẩm từ thực vật được chế biến thành dạng khô, dùng để pha noớc uống -> chuyển nghĩa theo phương thức ẩn dụ

Bài tập 3 Trong những cách dùng như: đồng hồ điện, đồng hồ nước, đồng hồ

xăng: Từ “ đồng hồ” được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ chỉ những khí cụ dùngdeer đo có bề ngoài giống đồng hồ

Bầi tập 4

a, “Hội chứng” có nghĩa gốc: Tập hợp nhiều triệu chứng cùng xuất hiện của bệnh Ví dụ: Hội chứng viêm đường hô hấp cấp

-Nghĩa chuyển: Tập hợp nhiều hiện tượng, sự kiện, biểu hiện một tình trạng, một vấn đề

xã hội cùng xuất hiện ở nhiêù nơi Ví dụ:.Lạm phát , thất nghiệp là hội chứng của tình trạng suy thoái nền kinh tế

B, “Ngân hàng”: _ Nghĩa gốc: Tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh và quản lí các nghiệp vụ tiền tệ, tín dụng, ví dụ : Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam

- Nghĩa chuyển: Kho lưu trữ những thành phần, bộ phận của cơ thể đẻ sử dụng khi cần như ngân hàng máu, ngân hàng gen

CỦA TỪ II LUYỆN TẬP

TaiLieu.VN

Ngày ngày mặt trời (1) đi qua trong lăng Thấy một mặt trời (2) trong lăng rất đỏ

(Viễn Phương, Viếng lăng Bác)

- mặt trời (1): là một thiên thể nóng sáng, ở xa Trái Đất, là nguồn chiếu sáng và sưởi ấm cho Trái Đất -> Nghĩa gốc

- mặt trời (2): chỉ Bác Hồ, cách nói này giúp tác giả thể hiện lòng tôn kính của mình đối với Bác, đồng thời ca ngợi khẳng định công lao của Bác vô cùng to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; làm cho cách diễn đạt lời thơ hay hơn

-> Phép ẩn dụ tu từ: không tạo ra nghĩa mới Phương thức ẩn du: tạo ra nghĩa mới

Bài tập 5

b , Dưới trăng quyên đã gọi hè

Đầu tường lửa lựu lập loè đơm bông Nguyễn Du

c, Trùng trục như con chó thui

Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu

( Câu đố)

ở vị trí nào từ “đầu” dùng với nghiã gốc? Trường hợp nào từ đầu dùng

với nghĩa chuyển?

Xác định những nét nghĩa chung giữa từ đầu có nghĩa gốc với từ đầu có

nghĩa chuyển trong những trường hợp còn lại

+ Nghĩa gốc: c

+Nghĩa chuyển: a,b

- Từ đầu trong trường hợp 1 có nét nghĩa “ trí tuệ” là chung với : Nét nghĩa của nghĩa gốc

TaiLieu.VN

Bài tập 2: Đọc các câu sau

Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ

con người

( Thép mới- Cây tre Việt Nam) -Anh phải suy nghĩ thật chín mới nói với mọi người

- Tài năng của cô ấy đã đến độ chín

-Khi phát biểu trước mọi người, đôi má của bạn ấy chín như quả bồ

quân

1,Từ “ chín” trong các câu sau là từ nhiều nghĩa, hãy xác định:

a-ở câu nào từ “ chín” dùng với nghĩa gốc? ở câu nào từ “ chín” dùng với

nghĩachuyển? Xác định phương thức chuyển nghĩa?

b-So sánh từ “ chín” trong các câu trên và từ “ chín” trong ví dụ sau

Vay chín thì phải trả mười

Phòng khi túng nhỡ có người cho vay

( ca dao) -Từ “ chín” trong câu ca dao có thể xem là hiện tượng chuyển nghĩa

như các câu trên hay không? Vì sao?

- Từ “chín” câu1: Nghĩa gốc

- Từ “ chín” câu 2,3,4: Nghĩa chuyển - ẩn dụ

- Từ “chín” trong các câu trên và từ “chín” trong câu “ Vay chín thì phải trả mười” là hiện tượng đồng âm khác nghĩa, vì nghĩa của từ “ chín” trong câu ca dao

và các câu trên không liên quan gì với nhau

a, Con gà mày gáy chiêu đăm

Để chúa tao nằm tao ngủ chút nao

( ca dao)

b Bạn ấy có vẻ mặt đăm chiêu

->Từ đăm chiêu có nghĩa gốc là bên phải, bên trái (câu a) Nghĩa của từ “ đăm

chiêu” trong câu b có nghĩa là gì? Từ đăm chiêu trong hai ví dụ trên được xem là

hiện tượng phát triển về nghĩa không? Vì sao?

->Từ “đăm chiêu” trong câu b có nghĩa là vẻ mặt tư lự, lo lắng

- Nghĩa của từ “đăm chiêu” trong 2 câu ttrên được xem là sự phát triển về nghĩa từ vựng của từ Vì đó là sự phát triển nghĩa của từ trong những thời kì lịch sử khác nhau Tuy nhiên nghĩa của từ “đăm chiêu” trong câu a đã trở thành nghĩa cổ, không

còn sử dụng nữa

TaiLieu.VN

Bài 4: Đọc các câu sau, chú ý các từ in đậm

a Con ngựa đá con ngựa đá, con ngựa đá không đá con ngựa

b Bà già đi chợ Cầu Đông

Xem một quẻ bói lấy chồng lợi chăng

Thầy bói gieo quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn

+ Từ đá và từ lợi trong hai ví dụ trên là hiện tượng?

A.Nhiều nghĩa B.Đồng âm + Phân tích để chỉ ra sự khác biệt của hiện tượng đồng âm và nhiều nghĩa

a Từ đá và lợi là: B : đồng âm

b Sự khác biệt giữa hiện tượng đồng âm và nhiều nghĩa

+ Những từ khác nhau nhưng phát âm giống nhau, + Nghĩa của những từ đồng âm không liên quan đến nhau

- Từ nhiều nghĩa:

+ Một từ nhưng có nhiều nghĩa +Các nét nghĩa của từ nhiều nghĩa có quan hệ với nhau

-HỌC GHI NHỚ

LÀM LẠI CÁC BÀI TẬP

SOẠN: “CHUYỆN CŨ TRONG PHỦ CHÚA TRỊNH”