Trong khi một số loại hình dịch vụ như huy động vốn, cho vay sản xuất kinh doanh trong nước… là thế mạnh của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) trên thị trường Tài chính – Tiền tệ[r]
Trang 11 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các hoạt động kinh tế nói chung và hoạt động xuất nhập khẩu nói riêng đang ngày càng được chú trọng nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế Khi đó, sự cần thiết của các hoạt động tài chính
và các hoạt động hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa được thể hiện rõ nét Đặc biệt, đối với hệ thống các tổ chức tín dụng, trong đó có hệ thống ngân hàng, việc phát triển các hoạt động hỗ trợ này càng quan trọng
Trong khi một số loại hình dịch vụ như huy động vốn, cho vay sản xuất kinh doanh trong nước… là thế mạnh của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) trên thị trường Tài chính – Tiền tệ thì dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa lại chưa thực sự phát huy những lợi thế có được, nguyên nhân chủ yếu là do quy trình nghiệp vụ thanh toán quốc tế của Ngân hàng còn có nhiều phức tạp, chính sách hỗ trợ cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa chưa đáp ứng kịp thời với những biến động của thị trường trong và ngoài nước…Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề đối với hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Quân đội nói chung, và Ngân hàng TMCP Quân đội Chi nhánh Trần Duy Hưng nói riêng, với mong muốn nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện, từ đó tìm ra các giải pháp nhằm phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa, tôi đã lựa
chọn đề tài: “Phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa ở Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Trần Duy Hưng” làm luận văn thạc sĩ
2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài phát triển dịch vụ ngân hàng nói chung và các dịch vụ liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hóa nói riêng tại Việt Nam từ những năm trước cho tới nay Mặc dù có nhiều đề tài liên quan đến nội dung tác giả chọn làm đề tài nghiên cứu, nhưng xét về công trình mang tính chất đầy đủ các nội dung về cơ sở lý luận, thực trạng, giải pháp cũng như xem xét đầy đủ nội dung hỗ trợ KH XNK tại MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng
Trang 2thì hiện nay chưa có, vì vậy, khi lựa chọn đề tài này, tác giả sẽ không bị trùng lặp
3 Mục đích nghiên cứu của Luận văn
Đề tài đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề cụ thể sau:
- Đưa ra những lý luận chung nhất về dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại (NHTM), về các loại hình dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa; vai trò của dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa và những yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại
- Phân tích thực trạng, từ đó chỉ ra được những thành tựu đạt được và những mặt hạn chế trong việc phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013
- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất phương hướng và một số giải pháp nhằm phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng đến năm 2020
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn về dịch
vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại
- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng giai đoạn
từ năm 2011 đến năm 2013 và đề xuất phương hướng, giải pháp đến năm 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:
- Quan sát thực tế;
Trang 3- Phân tích thông tin và số liệu thứ cấp;
- Phương pháp so sánh và tổng hợp;
- Phương pháp diễn dịch
- Phương pháp phỏng vấn sâu
5 Kết cấu của đề tài
Ngoài Lời mở đầu, Kết luận, Danh mục bảng biểu, sơ đồ, Danh mục từ viết tắt, Danh mục tài liệu tham khảo, bố cục luận văn được chia thành ba chương như sau:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập
khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại
Chương 2: Thực trạng dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Trần Duy Hưng
Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng
xuất nhập khẩu hàng hóa ở Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Trần Duy Hưng đến năm 2020
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DỊCH VỤ HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG XUẤT NHẬP KHẨU HÀNG HÓA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Chương này luận văn đưa ra những vấn đề cơ bản về dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại và một số vấn đề liên quan
Khái niệm và loại hình dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại
Khái niệm dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng
Trang 4thương mại: Trên cơ sở hai chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán, ngân hàng thương mại cung cấp các dịch vụ nhằm hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa Có ba nhóm loại hình dịch vụ cơ bản cung ứng cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của NHTM, bao gồm: Dịch vụ thanh toán quốc tế; dịch
vụ tín dụng hỗ trợ xuất nhập khẩu và dịch vụ khác cung ứng cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
Vai trò của dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại
Đối với Ngân hàng thương mại
Dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hoá mang lại nhiều lợi ích cho Ngân hàng thương mại, giúp Ngân hàng thương mại gia tăng doanh số và lợi nhuận Hoạt động tài trợ của Ngân hàng thương mại trong lĩnh vực xuất nhập khẩu
là hình thức tín dụng mang lại hiệu quả cao, an toàn, đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích và thời gian thu hồi vốn nhanh (phù hợp với kỳ hạn huy động vốn của ngân hàng, giúp ngân hàng giảm rủi ro thanh khoản)
Đối với doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hóa
Sử dụng dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hoá của ngân hàng thương mại giúp doanh nghiệp thuận lợi hóa những thương vụ mua bán quốc tế của mình
Trang 5 Đối với nền kinh tế quốc gia
Dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hoá của Ngân hàng thương mại tạo điều kiện cho hàng hoá xuất nhập khẩu lưu thông dễ dàng, hàng hóa xuất nhập theo yêu cầu của thị trường được thực hiện thường xuyên, liên tục góp phần tăng tính năng động của nền kinh tế, ổn định thị trường
Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của Ngân hàng thương mại
Chính sách quản lý Nhà nước đối với hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa:
Chính sách của nhà nước đối với hoạt động xuất nhập khẩu có ảnh hưởng
trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của quốc gia, do đó ảnh hưởng đến dịch vụ
hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của ngân hàng thương mại
Môi trường kinh tế, chính trị, xã hội trong và ngoài nước
Điều kiện kinh tế của khu vực mà ngân hàng phục vụ ảnh hưởng lớn tới quy
mô và hiệu quả tín dụng nói chung và tín dụng tài trợ XNK nói riêng Một nền kinh tế ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tín dụng được mở rộng và đạt hiệu quả cao; còn nền kinh tế không ổn định thì các yếu tố lạm phát, khủng hoảng sẽ làm cho khả năng tín dụng và khả năng trả nợ vay biến động lớn
Pháp luật là bộ phận quan trọng không thể thiếu của nền kinh tế thị trường có
sự điều tiết của Nhà nước Nhân tố pháp lý có vị trí đặc biệt quan trọng đối với hoạt động ngân hàng Chỉ khi các chủ thể tham gia quan hệ tín dụng hiểu biết và tuân thủ pháp luật một cách nghiêm chỉnh thì quan hệ tín dụng mới đem lại lợi ích cho cả hai và hiệu quả tín dụng mới cao, đưa quy mô tín dụng ngày càng mở rộng
Về môi trường xã hội, vì các giao dịch tài trợ XNK là giữa nhiều bên ở những quốc gia khác nhau, ở các quốc gia này, văn hóa, xã hội có những yếu tố khác nhau, vì vậy, khi thực hiện các giao dịch với các đối tác, ngân hàng và các khách hàng đều phải lưu tâm đến nhân tố này
Năng lực của doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu hàng hóa
Trang 6Ngân hàng chỉ có thể thực hiện khoản tín dụng của mình khi phát sinh nhu cầu tài trợ của doanh nghiệp, tín dụng là cầu nối giữa hoạt động kinh doanh của ngân hàng với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Do đó, mỗi biểu hiện tốt hay xấu của doanh nghiệp sẽ có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động tín dụng thông qua cơ chế tác động của các mối quan hệ tín dụng
Khả năng cung ứng tín dụng của ngân hàng
Khả năng cung ứng tín dụng của ngân hàng tất yếu phải dựa vào chính sức mạnh của ngân hàng đó, sức mạnh của ngân hàng được đánh giá trên nhiều khía cạnh, bao gồm tình hình vốn tự có, năng lực điều hành kinh doanh, trình độ nghiệp
vụ cán bộ quản lý và thông tin tín dụng
Chính sách hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của các Ngân hàng
thương mại
Chính sách hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của các Ngân hàng thương mại là yếu tố quan trọng có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu tại các ngân hàng Tại các ngân hàng thương mại, các chính sách hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu thường được áp dụng bao gồm các chính sách hỗ trợ tư vấn khách hàng xuất nhập khẩu và các chính sách hướng dẫn,
hỗ trợ khách hàng trong quá trình nhận các gói tài trợ cho vay từ phía tổ chức tín dụng là ngân hàng
Các tiêu chí đánh giá sự phát triển của dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
- Số lượng và cơ cấu khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa sử dụng dịch vụ cung ứng cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
- Doanh số, lợi nhuận dịch vụ cung ứng cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
- Tính đa dạng của các sản phẩm dịch vụ cung ứng cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
- Chất lượng các dịch vụ cung ứng cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
Trang 7- Rủi ro nghiệp vụ trong quá trình cung ứng dịch vụ cho khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DỊCH VỤ HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG XUẤT NHẬP KHẨU HÀNG HÓA CỦA NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH TRẦN DUY HƯNG GIAI ĐOẠN 2009 – 2013
Các điều kiện phát triển hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của
MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng
Điều kiện về tài chính
Để hoạt động hỗ trợ khách hàng XNK hàng hóa diễn ra thuận tiện và đạt hiệu quả cao, điều kiện về tài chính là yếu tố rất quan trọng Chi nhánh phải có đầy đủ các điều kiện về nguồn vốn phục vụ cho quá trình thực hiện công tác phát triển hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa thì hoạt động này mới có thể diễn ra với hiệu quả cao nhất
Điều kiện về con người
MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng luôn rất chú trọng đến công tác tuyển dụng, đào tạo, phát triển và bố trí, phân công nhân lực Chế độ lương, ngoài lương, các hoạt động ngoại khóa và văn hóa doanh nghiệp cũng được MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng rất chú trọng nhằm nâng cao đời sống người lao động
Điều kiện về công nghệ
MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng đã có những đầu tư vào vấn đề công nghệ trong dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu tạo điều kiện thuận lợi để dịch vụ này có kết quả cao tại Chi nhánh
Điều kiện về môi trường kinh doanh
Nhìn chung môi trường kinh tế Việt Nam tương đối ổn định, tốc độ tăng trưởng cao thuận lợi cho kinh doanh ngân hàng MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng hoạt động trong môi trường có nhiều điều kiện để phát triển, đó là hiện nay
có rất nhiều dự án phát triển kinh tế xã hội nhằm mở rộng Hà Nội
Trang 8Đánh giá thực trạng dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng giai đoạn 2009 - 2013
Những thành công đạt được:
- Sản phẩm dịch vụ đa dạng, đáp ứng được đầy đủ nhu cầu của khách hàng
- Tình hình cung ứng dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa đạt hiệu quả khá tốt Các chỉ tiêu về số lượng sản phẩm, số lượng giao dịch, doanh số, lợi nhuận đều tăng đều và ổn định
- Tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng phát triển tốt hoạt động kinh doanh Nhờ đó giảm thiểu được các rủi ro đối với các hoạt động tín dụng tài trợ TM XNK
Những mặt hạn chế:
- Quy trình tác nghiệp trong các dịch vụ cơ bản cung ứng cho KHXNKHH còn nhiều phức tạp, nhất là đối với những doanh nghiệp có thêm nhu cầu vay vốn
- Sản phẩm truyền thống, chưa có sự vượt trội so với các ngân hàng khác làm giảm tính cạnh tranh
- Tốc độ xử lý giao dịch chưa nhanh và chính xác so với các ngân hàng khác
- Rủi ro doanh nghiệp phá sản không trả được nợ, “tẩu tán” hàng hóa thế chấp dẫn đến việc Chi nhánh phải trích lập dự phòng làm giảm lợi nhuận chung
Nguyên nhân của những hạn chế
- Nguyên nhân khách quan: (1) Hoạt động XNK nh ững năm qua đang phải đối mă ̣t với khó khăn do các yếu tố c ả trong và ngoài nước; (2) Hệ thống pháp luật trong nước về kinh tế còn có nhiều bất cập và hạn chế, nhiều chế tài pháp luật chưa thực sự nghiêm minh
- Nguyên nhân chủ quan: (1) Đội ngũ nhân sự phục vụ các khách hàng
XNKHH chưa được đào tạo bài bản về kiến thức, nghiệp vụ và kỹ năng; (2) Khâu nghiên cứu để xây dựng các nhóm sản phẩm mới hỗ trợ KH XNKHH vẫn chưa được chú trọng, khâu triển khai các sản phẩm mới còn nhiều bất cập
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG XUẤT NHẬP KHẨU HÀNG HÓA Ở MB TRẦN DUY HƯNG ĐẾN NĂM 2020
Trang 9Mục tiêu đặt ra trong phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa của MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng đến năm 2020
- Đẩy mạnh tối đa hiệu quả hoạt động phát triển DV hỗ trợ khách hàng XNK hàng hóa với các giải pháp phát triển có tính thực tiễn và hiệu quả cao
- Rà soát và hoàn thiện các DV hỗ trợ khách hàng XNK truyền thống, tìm hiểu, nghiên cứu các sản phẩm, dịch vụ mới và đưa vào triển khai trong thực tiễn
- Gắn công tác phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa với mục tiêu và chiến lược phát triển chung của MB nói chung và MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng nói riêng đến năm 2020
Phương hướng phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng đến năm 2020
- Tiếp tục phát huy những kết quả đạt được trong công tác phát triển DV hỗ trợ khách hàng XNK hàng hóa tại MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng
- Chú trọng các chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực thực hiện triển khai dịch vụ hỗ trợ khách hàng XNK tại ngân hàng
- Phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng XNK hàng hóa gắn với mối quan hệ với các sản phẩm, dịch vụ khác trong ngân hàng
- Phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng XNK hàng hóa về cả số lượng và chất lượng sản phẩm hỗ trợ
Một số giải pháp phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng đến năm 2020
Xuất phát từ những hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong công tác phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu ở MB - Chi nhánh Trần Duy Hưng, đề tài đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển dịch vụ đến năm 2020
• Hoàn thiện quy trình tác nghiệp trong dịch vụ hỗ trợ KHXNK hàng hóa
- Lên kế hoạch hoàn thiện quy trình tác nghiệp DV hỗ trợ KH XNK HH
- Triển khai thực hiện kế hoạch hoàn thiện quy trình tác nghiệp DV hỗ
Trang 10trợ KH XNK HH
- Kiểm tra, đánh giá công tác thực hiện hoàn thiện quy trình tác nghiệp
DV hỗ trợ KH XNK HH
• Nghiên cứu và xây dựng các sản phẩm, dịch vụ mới trong khung SPDV
hỗ trợ KH XNK hàng hóa
- Lên kế hoạch xây dựng các SPDV hỗ trợ mới cho KH XNK HH
- Triển khai tiếp nhận thông tin và triển khai áp dụng các “gói” SP DV
hỗ trợ mới cho KH XNK HH
- Đánh giá kết quả triển khai áp dụng các “gói” SPDV mới cho KH Xuất nhập khẩu
Một số kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng xuất nhập khẩu hàng hóa tại MB - Chi nhánh Trần Duy Hƣng
Đối với Ngân hàng Nhà nước
NHNN cần tăng cường thanh tra, giám sát, cũng như có các biện pháp xử lý thật nghiêm đối với các ngân hàng có động thái không lành mạnh, nhằm giúp cho
hệ thống NHTM có một mội trường kinh doanh công bằng, trong sạch, lành mạnh Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với các ngân hàng thương mại trong việc hoàn thiện các phương thức giám sát, thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và phát hiện kịp thời những tổ chức tín dụng có dấu hiệu khó khăn trong hoạt động, tiến hành đánh giá, xếp loại chất lượng hoạt động các tổ chức tín dụng
Đối với Ngân hàng TMCP Quân Đội
Ngân hàng TMCP Quân Đội cần tạo mọi điều kiện thuận lợi để các Chi nhánh hoạt động hiệu quả nhất Các kế hoạch và chiến lược cũng như văn bản hướng dẫn
từ phía Hội Sở cần được truyền đạt đúng và đủ ý để các Chi nhánh, trong đó có Chi