Phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế ở Công ty cổ phần thanh toán quốc gia Việt Nam

Thanh toán Quốc gia Việt nam về loại hình kinh doanh dịch vụ (dịch vụ chuyển mạch thanh toán là dịch vụ chính của Công ty), với kết nối sẵn có với các Ngân hàng trong nước giúp[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Thế kỷ 21 chứng kiến sự phát triển vượt bậc về khoa học công nghệ không chỉ ở các ngành công nghiệp, sản xuất mà ngay trong lĩnh vực dịch vụ cũng có sự phát triển đáng kể Đặc biệt, sự ra đời của công cụ và phương tiện thanh toán mới, ưu việt hơn, tiện lợi hơn phương thức thanh toán truyền thống – đó chính là thẻ ngân hàng Các ngân hàng

đã có những định hướng chú trọng trong việc phát triển cả thẻ nội địa và thẻ quốc tế Tính đến hết năm 2015, gần 85 triệu thẻ đã được phát hành (trong đó thẻ nội địa chiếm 90.1%, thẻ quốc tế chiếm 8.9%)

Tính đến năm 2013, toàn bộ mạng lưới ATM/POS của các Ngân hàng đã được liên thông trên toàn quốc Đến nay, Việt nam đã gia nhập nhiều tổ chức quốc tế giúp Việt Nam hội nhập sâu và rộng hơn Để tạo hạ tầng thanh toán thuận tiện, Napas đã và đang thực hiện vai trò mở rộng kết nối tới các tổ chức chuyển mạch quốc tế

Tính đến nay, Napas đã hoàn thiện kết nối với 5 tổ chức/Công tychuyển mạch quốc tế và đạt được những kết quả đáng ghi nhận cả về doanh số lẫn doanh thu, tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm đạt gần 100%

Tuy nhiên, trong quá trình phát triển dịch vụ còn có những hạn chế, khó khăn nhất định Hơn bao giờ hết vấn đề phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu tại Napas trong thời gian tới Để tăng cường phát triển dịch vụ với mục tiêu giảm thiểu các khó khăn và phát huy những thành tựu đang có, mang lại nhiều hơn tiện ích cho chủ thẻ và các thành viên tham gia, đồng thời thực hiện

đúng các chỉ đạo do Chính phủ và Ngân hàng nhà nước đề ra, tác giả đã lựa chọn đề tài:

“Phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế ở Công ty Cổ phần thanh toán Quốc gia Việt Nam" làm để tài nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ của mình

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là dựa trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế ở Công ty cổ phần thanh toán Quốc gia Việt Nam, từ đó đề ra giải pháp nhằm phát triển dịch vụ

Kết cấu chính của luận văn gồm 3 chương:

Nội dung chương 1 – nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ chuyển mạch

thanh toán quốc tế

Phần đầu, tác giả đề cập đến khái niệm về dịch vụ chuyển mạch thanh toán

“dịch vụ cung ứng hạ tầng kỹ thuật để thực hiện việc kết nối, truyền dẫn và xử lý dữ

liệu điện tử để thực hiện các giao dịch thanh toán thông qua ATM, POS, Internet, điện thoại di động và các kênh giao dịch điện tử khác giữa các tổ chức cung ứng dịch vụ

thanh toán và/hoặc giữa các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán”thông tư

số 39/2014/TT-NHNN Từ đó đưa ra các phân loại dịch vụ chuyển mạch thanh toán,

bao gồm: dịch vụ chuyển mạch thanh toán nội địa (dịch vụ cung ứng liên quan đến

các giao dịch trong nước) và dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế (dịch vụ cung ứng liên quan đến các giao dịch qua biên giới) Tác giả cũng đưa ra khái niệm về phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế, nội dung phát triển dịch vụ gồm: hoạch định kế hoạch phát triển dịch vụ, tổ chức phát triển dịch vụ, lãnh đạo phát triển dịch

vụ, giám sát và kiểm tra phát triển dịch vụ, tổng kết và đánh giá phát triển dịch vụ Căn cứ vào nội dung phát triển dịch vụ, tác giá đánh giá cụ thể tình hình thực tế tại

Công ty trong chương 2

Thứ hai, với tầm quan trọng của việc phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế, không chỉ lợi ích cho Công ty chuyển mạch mà còn có lợi cho toàn xã hội từ chủ thẻ, đơn vị kinh doanh có lắp đặt máy POS, các Ngân hàng, tổ chức chuyển mạch khác cho tới tầm vĩ mô như cơ quan quản lý nhà nước Để đánh giá sự phát triển dịch vụ, tác giả đề cập đến các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế Các nhân tố ảnh hưởng bao gồm nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan Ngoài

ra, luận văn cũng đề ra các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển gồm có chỉ tiêu định tính (mức

độ tăng trưởng dịch vụ, số lượng kết nối, số lượng dịch vụ ) và chỉ tiêu định lượng (mức

độ an toàn giao dịch và mức độ hoàn thiện quy trình)

Về nội dung Chương 2, dựa trên cơ sở lý luận tại Chương 1, Chương này tác giả đi

sâu vào nghiên cứu thực trạng phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế tại Công ty

cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt nam

Thứ nhất, tác giả đề cập đến các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của Công ty Cổ phần

Thanh toán Quốc gia Việt nam về loại hình kinh doanh dịch vụ (dịch vụ chuyển mạch thanh toán là dịch vụ chính của Công ty), với kết nối sẵn có với các Ngân hàng trong nước giúp Công ty thuận tiện trong quá trình mở rộng và phát triển dịch vụ Với nguồn vốn đủ lớn cùng sự góp phần của Ngân hàng nhà nước cùng các Ngân hàng/tổ chức lớn trong nước, sở hữu công nghệ hiện đại giúp Công ty có tiềm năng phát triển dịch vụ lớn Ngoài ra, với vai trò to lớn và tính tất yếu trong việc phát triển dịch vụ tại Công ty thì việc phát triển dịch vụ là cấp thiết hơn bao giờ hết

Thứ hai, thực trạng phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế tại Công ty

Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt nam

Nhìn chung, kể từ ngày thành lập, Napas với những thế mạnh nhất định trong việc

là đơn vị được Ngân hàng Nhà nước chỉ định thực hiện vai trò trung gian kết nối hạ tầng thanh toán giữa các Ngân hàng trong nước cùng với các tổ chức, công ty liên quan nhằm phát triển thị trường thanh toán không dùng tiền mặt Với dịch vụ kinh doanh cốt lõi chuyển mạch tài chính thì việc mở rộng kết nối quốc tế là vô cùng quan trọng và cấp thiết Nhờ việc mở rộng giúp Napas thúc đẩy thêm các phương tiện thanh toán, mở rộng khả năng chấp nhận thẻ của các Ngân hàng thành viên Với nguồn vốn lớn, cơ cấu tổ chức hợp lý, sử dụng công nghệ hiện đại cùng đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thanh toán, Napas đã và đang hoàn thiện và vận hành tốt những kết nối đầu tiên trong lĩnh vực chuyển mạch thanh toán quốc tế

Bằng vai trò trung gian của mình Napas đã và đang tiến hành mở rộng dịch vụ và đưa thêm những tính năng mới, dịch vụ giá trị gia tăng khách để thúc đẩy phát triển dịch

vụ bền vững Cho đến nay, Napas đã hoàn thành kết nối thành công với 4 tổ chức chuyển mạch quốc tế: CUP, KFTC, ITMX, MEPS và với ngân hàng Laovietbank Các kết nối này đều mang lại kết quả tốt theo các năm với tốc độ tăng trưởng đáng ghi nhận, đặc biệt

là CUP dù chỉ mới triển khai kết nối một chiều, tuy nhiên kết nối cực kỳ hiệu quả, chiếm

tỉ trọng doanh thu và doanh thu thuần lớn Đáng lưu ý, trung bình tốc độ tăng trưởng doanh thu tăng trưởng 65%, năm 2016 dự kiến có thể tăng gấp đôi so với năm 2015 Với Laovietbank, Napas cũng có những chiến lược triển khai hợp lý thu lại kết quả đáng ghi

nhận sau 2 năm hoạt động, dự kiến hết năm 2016, Napas có thể có mức độ tăng trưởng gấp

2 lần so với năm 2015 Các tổ chức còn lại chưa thực sự đem lại kết quả tốt nhưng mức tăng trưởng doanh thu cũng đạt trung bình gần 45% hàng năm Ngoài việc phát triển rộng

về doanh thu và doanh số, Napas tiến hành triển khai mở rộng dịch vụ tới ngày càng nhiều các Ngân hàng, đảm bảo tốc độ phủ các Ngân hàng đạt hơn 90% so về mặt số lượng thẻ

Bên cạnh đó, Napas đã thực hiện triển khai theo các nội dung phát triển dịch vụ theo

5 chức năng, đảm bảo các chỉ tiêu đánh giá đạt mức độ cao Tuy nhiên việc triển khai này còn có những điểm cần điều chỉnh nhằm tăng cường phát triển dịch vụ

Thông qua phân tích thực trạng phát triển dịch vụ, các số liệu thống kê về sự phát triển tại Công ty Napas, tác giả thấy được các ưu điểm trong quá trình phát triển dịch vụ như sau

Thứ nhất, dịch vụ của công ty là dịch vụ phát triển tiên phong: Napas là công ty đi đầu trong quá trình triển khai kết nối trong nước và từ đó mở rộng các dịch vụ tới các quốc gia khác trên thế giới Với lợi thế này giúp dịch vụ Napas chủ động đi đầu và phát triển các bước tiếp theo

Thứ hai, công tác hoạch định kế hoạch với mục tiêu rõ ràng, phù hợp với tình hình của Công ty cũng như biến động của thị trường Nhìn chung từng bước trong nội dung phát triển dịch vụ, Napas đã đảm bảo thực hiện khá đầy đủ thực hiện theo các bước và đảm bảo các công tác triển khai để dịch vụ có thể vận hành và phát triển

Thứ ba, về kỹ thuật nghiệp vụ và trình độ cán bộ: Napas đã có đã có những tài liệu tiêu chuẩn kỹ thuật giúp vận hành dịch vụ thông suốt, đảm bảo mức độ an toàn giao dịch cao, tốc độ xử lý hàng triệu giao dịch/giây, dữ liệu truyền tải đúng, đầy đủ, chưa gây ra các sai xót đáng tiếc trong quá trình vận hành Về trình độ cán bộ, với đội ngũ cán bộ trẻ,

có kinh nghiệm từ những ngày đầu dịch vụ phát triển nên đảm bảo được cơ sở về con người

Bên cạnh những ưu điểm trên, Công ty còn gặp khá nhiều về hạn chế trong quá trình phát triển dịch vụ:

Thứ nhất, dù đã vận hành được 7 năm, tuy nhiên Công ty mới chỉ triển khai và vận hành ứng dụng các dịch vụ triển khai chỉ với các dịch vụ cơ bản như rút tiền, vấn tin

ATM, thanh toán, hoàn, hủy giao dịch trên POS, chứ chưa triển khai tiếp các dịch vụ giá trị gia tăng như dịch vụ chuyển tiền, dịch vụ thanh toán hóa đơn Có một số kết nối, Napas mới chỉ thực hiện triển khai một chiều như với CUP chỉ triển khai chiều Ngân hàng trong nước là chiều chấp nhận thẻ (acquire)

Thứ hai, vấn đề xây dựng kế hoạch của Công ty còn phụ thuộc vào các bên tham gia nên thường xuyên phải thay đổi, đặc biệt là kế hoạch triển khai dự án Thông thường,

để triển khai một kết nối cần ít nhất là 4 bên tham gia trong đó có hai bên tổ chức chuyển mạch và hai Ngân hàng của hai bên tổ chức Do đó, việc thống nhất thời gian triển khai mất khá nhiều thời gian

Thứ ba, mô hình thanh quyết toán giữa Napas và các tổ chức chưa hợp lý Thời gian thanh toán T+1 còn chưa thực sự phù hợp với tất cả các bên tham gia, đặc biệt là những đối tác có lượng giao dịch thấp

Thứ 4, vấn đề con người trong quá trình triển khai dự án Đến nay, vấn đề về lượng người tham gia triển khai vẫn còn chưa được chú trọng và số lượng người tham gia triển khai phù hợp so với các dịch vụ tương tự Cán bộ nhân sự chưa được chỉ định cụ thể cho dịch vụ, thông thường các cán bộ làm kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ Trung tâm chăm sóc khách hàng 24/7 chưa có nên hạn chế trong quá trình trao đổi thông tin và xử lý các tình huống gấp

Từ các hạn chế, tác giả có phân tích và đưa ra các nguyên nhân của những hạn chế

Nguyên nhân chủ quan: mức độ ưu tiên phát triển dịch vụ còn thấp trong những năm vừa qua, Công ty chưa tập trung cho hoạt động truyền thông, marketing dịch vụ, dịch vụ mới phát triển trong giai đoạn đầu tiên

Nguyên nhân khách quan: thói quen sử dụng tiền mặt của người tiêu dùng, chính sách hạn chế phát triển từ đối tác, cơ quan quản lý chưa có các quy định cụ thể rõ ràng về hành lang pháp lý

Chương 3 – Một số kiến nghị, giải pháp phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế gồm hai nội dung cơ bản

Thứ nhất, phương hướng phát triển dịch vụ và dự báo tiềm năng Với cơ hội và thách thức phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế tại Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam

Napas đi sau nên lĩnh hội được các kinh nghiệm và cũng có những thách thức vô cùng lớn; Hợp tác sâu và rộng trên các hợp tác trong diễn đàn châu Á, hợp tác song phương như Việt Nam – Nga; Hiệp định TPP hoàn tất, phát triển cơ hội hợp tác và xuất hiện nhu cầu nền tảng thanh toán; Khi hoạt động giao thương giữa các quốc gia tăng, nhu cầu đi lại với mục đích

du lịch tăng nhanh giúp tạo cơ hội phát triển dịch vụ; Đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt theo chỉ đạo của thủ tướng chính phủ; Napas cần phát triển dịch vụ mức độ hiện đại

để bắt kịp thế giới, tuy nhiên, Napas cũng cần thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng khác trong cùng một thời điểm

Dịch vụ tuy phát triển đã lâu tuy nhiên vẫn ở những dịch vụ cơ bản, chủ yếu kết nối với tổ chức trong APN, khi mở rộng đối tác mới, cần nghiên cứu và tìm hiểu nhiều về dịch vụ

Luận văn cũng đề cập đến phương hướng phát triển dịch vụ và dự báo trong các năm tiếp theo Dự báo được tập trung trên các phương diện như việc mở rộng kết nối, gia tăng số lượng giao dịch và giá trị giao dịch, triển khai dịch vụ giá trị gia tăng khác Cùng với việc mở rộng công tác marketing, truyền thông tới khách hàng, xây dựng hệ thống kỹ thuật đảm bảo tính an toàn, cùng các chính sách hợp lý mở rộng kết nối dịch

vụ sẽ giúp Napas phát triển mạnh mẽ trong những năm tiếp theo Lượng Ngân hàng thành viên đạt 24 Ngân hàng, tăng số lượng tổ chức chuyển mạch quốc tế lên 15 tổ chức trong năm 2020, mức tăng trưởng 123% về doanh thu năm 2020

Dựa trên những phân tích và kết quả nghiên cứu đã đề cập ở những phần trước, tác giả đề xuất các giải pháp tăng cường quản trị rủi ro nhập khẩu tại Công ty:

Thứ nhất, thay đổi cơ cấu nhân sự và cán bộ chuyên trách dịch vụ (cán sự bộ phận phụ trách chuyên biệt, thành lập tổ dự án, phát triển về ngoại ngữ…)

Thứ hai, xây dựng và triển khai các chương trình marketing hiệu quả (bổ sung kế hoạch marketing, đặc biệt lưu ý đến đối tượng, đa dạng hóa kênh truyền thông, lựa chọn đúng mục đích)

Thứ ba, hoàn thiện khung pháp lý toàn diện (hợp đồng, tài liệu tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiệp vụ liên quan, xây dựng khung pháp lý)

Thứ tư, xây dựng hình ảnh, thương hiệu vững mạnh

Thứ năm, tập trung công tác triển khai dự án hiệu quả

Thứ sau, thiết lập công tác tổng kết, đánh giá phát triển dịch vụ định kỳ

Để thực hiện tốt các giải pháp và phát triển dịch vụ lớn mạnh trong các năm tiếp theo, tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị như sau:

Tăng cường và phát triển các mối quan hệ ngoại giao với các nước về lĩnh vực kinh tế

Xây dựng chính sách, hành lang pháp lý cụ thể

Tiếp tục đưa các chính sách cụ thể phát triển thị trường thanh toán không dùng tiền mặt

Tác giả hy vọng Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt nam sẽ ngày càng tăng cường phát triển dịch vụ chuyển mạch thanh toán quốc tế, đồng thời đạt hiệu quả cao trong quá trình phát triển giúp mang lại lợi ích cho Công ty cũng như cộng đồng